Un̄wọn̄ Ye Mme Ọkwọrọ Ederi

KE SE ikande isua 115 ẹmi ẹkebede, dọkta usọbọidem oro John Cowan ama ewet n̄wed ẹkotde The Use of Tobacco vs. Purity, Chastity and Sound Health. Ke ikerede iban̄a se ẹkekpepde ẹban̄a ndiọi utịp oro un̄wọn̄ enyenede ke mme isua ndondo emi, mme n̄kpọ oro enye eketịn̄de aban̄a edida oro mme ọkwọrọ ederi ẹdade un̄wọn̄ ẹma ẹwụt se idude ke ini iso ẹnyụn̄ ẹnyene ufọn ẹnọ owo ekededi oro oyomde ndinam n̄kpọ Abasi mfịn. Ke ibuot 4, oro etịn̄de aban̄a idiọk utịp oro edida un̄wọn̄ enyenede ke ido uwem, Dr. Cowan ama ọdọhọ ete:

“Edieke edida un̄wọn̄ ọdiọkde ke ikpọkidem—nte ẹma ẹkewụt in̄wan̄în̄wan̄—ana enye n̄ko akwan̄a ke n̄kan̄ ido uwem; koro ibet nsọn̄idem edi nte ke ‘n̄kpọ ekededi oro asabarede m̀mê abiatde owo ikpọkidem; abiat mme usan̄a-osịp ke ntre, ndien ebe ke enye osịm mfre, ndien oto do osịm ekikere.’ Ikike owo—mme ekikere esie, mme ikọ esie, mme edinam esie, ẹdi se usụn̄ oro enye asabarede m̀mê adade ikpọkidem esie anam n̄kpọ otụkde. Un̄wọn̄, ke enyịn̄ ye mme ebuana esie, edi ndedehe n̄kpọ, ndien—edieke ẹtrede ndikere mban̄a idiọk oro enye anamde—didie ke edisana, eti, edinen, eti ntụk eke ido uwem ye mme edinam ẹkeme nditọn̄ọ m̀mê ndikọri ke ekikere. Edieke owo ekpekerede—ke edide ekpekeme ndikere utọ n̄kpọ ntre—nte ke Christ, ke ini okodude uwem uwụtn̄kpọ Esie ke isọn̄—ekpepde onyụn̄ ọkwọrọde aban̄a eti ido, edisana ido, ima ye mfọnido—ama ọn̄wọn̄ sika, esịn un̄wọn̄ onyụn̄ ata un̄wọn̄. Nte utọ ekikere oro itiehe nte ediwụt unana ukpono nnọ ido ukpono? Ndien kpa ye oro mme asan̄autom—mme anditiene, mme ọkwọrọikọ, ye mbon oro ẹnamde mme mbet ye mme ukpepn̄kpọ Esie an̄wan̄a—ẹdehe idem mmọ ẹnyụn̄ ẹsabade ukpọn̄ mmọ ye ndedehe, ikọn̄ n̄kpa. Nte mme utọ owo oro, m̀mê mme anditiene mmọ, ẹkeme ndidu mbiet uwem Christ—n̄kokon̄, eti ido uwem? N̄kereke ntre.

“Domo, edieke afo ekemede, ndikere mban̄a owo oro adiade n̄kpọ ke en̄weme, akpammịn, m̀mê esịn un̄wọn̄, ke ebuana ye edisana ido eke esịt? Odu n̄kpọ oro mîdịghe ndammana n̄kpọ, n̄kpọ itekesịt, se ẹsuade ke ebuana ye ekikere ẹmi. Kpa nte ẹbiatde mme udọn̄ udia ikpọkidem ye enyọn̄ enyọn̄ ifiọk, kpa ntre ke owo esịtidem, uduot eti ido uwem, akabade ọdiọk. Edisana edu ikemeke, idinyụn̄ ikemeke, ndidụn̄ ke ndedehe idem. Ndammana ebuana odu ke ufọt mme n̄kpọ obụkidem ye eke spirit, anamde mme edu oro n̄kpọ kiet enyenede ada ọnọ edu oro n̄kpọ enyeeken enyenede. Ata ekpepn̄kpọ ido ukpono ye ofụn un̄wọn̄ . . . Enye ekeme ndidiọn̄ọ, ke nditịn̄ in̄wan̄în̄wan̄ ye ke akpanikọ, nte ke edida un̄wọn̄ edi ata idiọk mbumehe, ọdiọk ke n̄kan̄ eke ido uwem; edi enye ekeme ndikop ntụk esịtidem, ibet oro anamde utom ke ndido esie, oro mîtoho ndammana udọn̄, onụkde enye ye ọkpọsọn̄ udọn̄ oro owo mîkemeke ndiyụhọ ndikaiso ke edinam emi, ndien mbet oro mîdịghe ndammana mi ekeme ndisọn̄ ubọk n̄kan oto obot ntak oro enye enyenede ye ubieresịt ke ẹdianade kiet. Nte edida un̄wọn̄ idịghe in̄wan̄în̄wan̄ edibiat ibet Abasi kiet oro esịnde ke esịtidem nnyịn? Nte edibiat ibet Abasi kiet ekededi idịghe ukwan̄n̄kpọ ye idiọkn̄kpọ? Ndien edieke owo okoide-koi odu uwem edibiat ibet Abasi kiet, nte edikabade mbiat mme ibet efen efen ididịghe mmemmem ye ndammana n̄kpọ? Ndien ke akpatre, didie ke ẹkeme ndida owo ekededi nte andinọ ukpep eti ido uwem, emi, ke edu esie, otorode uwem edikaiso mbiat ibet obot ke idemesie ọnọ ekemmọ edibotn̄kpọ esie?”