Mme Mbụme Ẹtode Mme Andikot

◼Ntak emi Isaiah 11:6 ke New World Translation ọdọhọde ete ke “wolf eyedụn̄ ke esisịt ini ye eyenerọn̄”? Nte utọ emem oro ididịge ke nsinsi?

Emem oro ọnọde nduọkodudu ke otu edibotn̄kpọ ẹdide unam emi ẹketịn̄de prọfesi ẹban̄a ke Isaiah 11:6-9 edidi ke nsinsi. Edi ndikabade Isaiah 11:6 ye ntịn̄enyịn anam an̄wan̄a nte ke mme utọ unam oro ididụhe ọtọkiet kpukpru ini.

Ke New World Translation of the Holy Scriptures, Isaiah 11:6 okot ete: “Wolf ke akpanikọ eyedụn̄ ke esisịt ini ye eyenerọn̄, ndien anawụriekpe ke idemesie eyesụhọde ana ye eyenebot, ndien eyenenan̄ ye abak lion ye unam ubom kpukpru ẹyedu ọtọkiet; ndien ekpri eyen eyekara mmọ.”

Nte ẹsịnde enye ke ediwak edikabade Bible edi n̄kpọ ntem: “Wolf n̄ko eyedụn̄ [m̀mê, “odu”] ye eyenerọn̄.” Mme utọ edikabade oro ẹkeme ndinọ ekiere ke wolf ye eyenerọn̄ ẹdi nsan̄a ofụri ini, nte n̄kpọ eke ẹdude ke obufa ubon m̀mê ndutịm udu uwem.

Nte ededi, ikọ Hebrew oro ẹkabarede “dụn̄” m̀mê “du” edi gur. Nte ekemde ye ewetn̄wed ukabadeikọ oro William Gesenius, enye ọwọrọ “ndika idụn̄, ndidụn̄ ke ndusụk ini, ndidu nte n̄kpọ eke mîdịghe ke ufọk, oro edi nte esenowo, odudun̄, owo oro ẹkotde esen.” (A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament, emi Edward Robinson akabarede) N̄wed ukabadeikọ emi F. Brown, S. Driver, ye C. Briggs ẹkabarede ẹnọ ukabade oro “ka idụn̄, dụn̄ ke ini (oro enyenede-nyene adan̄a m̀mê oro mînyeneke adan̄a), dụn̄ nte obufa owo . . . ye unana akpasarade unen.”

Abasi akada gur ke ini asiande Abraham ete: “Dan̄ nte odudụn̄” ke Canaan. Ete-ekpụk oro ikenyeneke isọn̄, edi enye ama ekeme ndidi odudụn̄ oro enyenede ukpeme do. (Genesis 26:3 NW; Exodus 6:2-4; Mme Hebrew 11:9, 13) Kpasụk ntre, Jacob ama ọdọhọ ete ke imọ ‘ikadan̄ nte ododụn̄’ ke ikpehe Haran, koro enye ama afiak ọnyọn̄ ke Canaan.—Genesis 29:4; 32:4.

Ke Paradise oro Abasi ediwụkde ke mîbịghike, unam ye mme owo ẹyedu ke emem. Eyenerọn̄ idikopke ndịk ndidu ye wolf m̀mê eyenenan̄ ndidu ye anawụri ekpe. Nte n̄kpọ eke owụtde ukpụhọde oro odude idahaemi, usem oro akam onyịme ekikere oro nte ke wolf eyedi odudụn̄ oro eyenerọn̄ ekpemede.—Isaiah 35:9; 65:25.a

Edi, mme utọ unam oro ẹkeme ndisụk nnyene san̄asan̄a itieidụn̄. Ndusụk unam ẹdot ndidụn̄ ke akai, mmọ eken ke unaisọn̄, ndusụk eken ke ikpehe mbenesụk m̀mê ikpọ obot. Idem ke ini akpa Paradise, Abasi ama etịn̄ aban̄a ‘ufene ye unam obot.’ (Genesis 1:24) Ufene nte an̄wan̄ade ekedi mmọ oro ẹkemede nte ido edide ndisan̄a n̄kpere mme owo ye idụn̄ mmọ. Unam obot, okposụkedi mîsidahake ide, nte an̄wan̄ade ama ndidụn̄ nsannsan n̄kpọn̄ ubonowo. Ntre, nte prọfesi Isaiah ekebemde iso etịn̄, wolf “eyedụn̄ ke esisịt ini ye eyenerọn̄,” edi ididụhe ye mme utọ ufene oro ofụri ini.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 31]

Zoological Research Center, Tel-Aviv Hebrew University