Ntịme Ntịme Usụn̄ Usan̄a N̄kpere Abasi
JESUS CHRIST ọkọdọhọ ete: “Ami ndi usụn̄ ye akpanikọ ye uwem: owo baba kiet itieneke Ete, ibọhọke ebe ke Ami.” Enye ama adian do ete: “Ke akpanikọ ke ndọhọ mbufo, n̄kpọ ekededi eke ẹdiben̄ede Ete, Enye eyenọ mbufo ke enyịn̄ Mi.”—John 14:6; 16:23.
Ke ediwak isua ikie, nte ededi, mme ido ukpono Christendom, akpan akpan Ufọkederi Roman Catholic, ye ukpepn̄kpọ hell ikan̄, purgatory, ye Abasi-Ita-ke-Kiet esie ẹma ẹtịmede “usụn̄” oro. Mmọ isiwụtde Jesus nte unyịme unyịme owo oro anamde n̄kpeubọk ọnọ mme anamidiọk owo, edi nte nsekeyen oro ẹkamade ke ubọk m̀mê nte enyene-ndịk ebiereikpe, emi amade ndibobiom ikpe nnyụn̄ nnọ mme anamidiọk ufen utu ke ndinyanyan̄a mmọ. Didie, ndien, ke anamidiọk ekeme ndisan̄a n̄kpere Abasi?
N̄wed oro The Glories of Mary (1750) anam an̄wan̄a. Ke emende Jesus odomo ye nyayama utịn unenikpe, pope Innocent III eke ọyọhọ isua ikie-13 ọkọdọhọ ete: “Owo ekededi oro odude ke ekịm idiọkn̄kpọ, yak enye emenede enyịn esie ese ọfiọn̄, yak enye ekpe Mary ubọk.” Ke Mary, eka Jesus, ẹma ẹtịbi anam-n̄kpeubọk efen. Iso-ọfọn ebede ke odudu esie nte eka, ẹkeme ndibọ mfọn otode Jesus ye Abasi. Ntem, ke ikọ Laurence Justinian, ọkwọrọ ederi eke ọyọhọ isua ikie-15, Mary ama akabade edi “eberi udọk nsịm paradise, inuaotop heaven, ata ata esịne-ufọt an̄wan ke ufọt Abasi ye owo.”
Ye kpukpru ukpono oro ẹnọde n̄wan emi, nte ini akade owo ikesehe enye aba nte sụk “Edisana Mary” edi ama akabade edi “Edisana Ọbọn̄an̄wan, Eka Mbọm,” ẹdade nte ata edisana ẹnyụn̄ ẹmenerede itie tutu enye n̄ko ama asana ebe se ẹkpesan̄ade ẹkpere nnennen. Nte ẹkpekeme ndinyene anam-n̄kpeubọk en̄wen? Nso kaban̄a eka esie?
Sia Bible mîtịn̄ke n̄kpọ emi, ẹma ẹyom ibọrọ ke ebiet en̄wen. Protevangelium eke James kpa N̄wed oro mîsịneke ke edisana uwetn̄kpọ, obụk mbụk aban̄ade Anne (m̀mê Anna), n̄wan Joachim, oro mîkenyeneke eyen ke ama ọkọdọ ndọ ke ediwak isua. Ke akpatre, angel ama ọbiọn̄ọde enye ke iso onyụn̄ asian ete ke enye eyeman eyen. Ẹkedọhọ ẹte, ke edikem, enye ama akabade edi eka “Edisana Mary.”
Ntem utuakibuot nnọ “Edisana” Anne ama ọtọn̄ọ. Ẹma ẹbọp mme itieuwa ye ufọkederi ke ndida n̄kpono enye. Ukpono “Edisana” Anne ama atara ke Europe ke ọyọhọ isua ikie-14.
“Ido ukpono akabade etie ntịme ntịme didie ntem!” n̄wed oro The Story of the Reformation ọdọhọ ete: “Mme owo ẹma ẹbọn̄ akam ẹnọ Anne emi akanamde n̄kpeubọk ye Mary emi akanamde n̄kpeubọk ye Eyen esie emi akanamde n̄kpeubọk ye Abasi ọnọ anam-idiọkn̄kpọ owo. Oro ekedi utịbe, edi oro ekedi orụk nsunsu n̄kpọ ẹnịmde ke akpanikọ emi ẹkedade ẹbọk ukpọn̄ mme owo.” Do, mi, edi itie efen emi ikọ Jesus odotde: “Mbufo ẹnam ikọ Abasi ọwọrọ ikpîkpu oto ke item eke mbufo ẹkenọde.”—Mark 7:13.
Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 21]
The Metropolitan Museum of Art, Bequest of Benjamin Altman, 1913. (14.40.633)