Watchtower LIBRARY EKE INTANET
Watchtower
LIBRARY EKE INTANET
Efịk
Ẹ,Ê,Ị,Ọ,Ụ,Û,N̄
  • Ẹ
  • ẹ
  • Ê
  • ê
  • Ị
  • ị
  • Ọ
  • ọ
  • Ụ
  • ụ
  • Û
  • û
  • N̄
  • n̄
  • BIBLE
  • MME N̄WED
  • MBONO ESOP
  • w90 6/15 p. 7
  • Uyarade Ubọn̄ Solomon

Vidio ndomokiet idụhe mi.

Kûyat esịt, n̄kpọ anam vidio emi okûbre.

  • Uyarade Ubọn̄ Solomon
  • Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1990
  • Ukem Ibuot Nneme
  • Solomon Akara ke Ọniọn̄
    Nso Idi Etop Bible?
  • Ndi Enye Edi Eti Uwụtn̄kpọ m̀mê Edi Ntọt Ọnọ Fi?
    Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—2011
  • Nte Inyene Edidem Solomon Edi N̄wọkinua?
    Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1996
  • Ifụre Ofụri Ererimbot—Didie?
    Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1990
Se En̄wen En̄wen
Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1990
w90 6/15 p. 7

Uyarade Ubọn̄ Solomon

NTE ekemde ye ubatini Bible, Edidem Solomon akakara Israel ọtọn̄ọde ke 1037 B.C.E. tutu osịm 998 B.C.E. Nte inem n̄kpọ, n̄wed oro The Archaeology of the Land of Israel, eke Prọfesọ Yohanan Aharoni, ayarade nte akwa ukpụhọde ifiọk ke ntatenyịn nditọ Israel akadade itie “ke n̄kpọ nte 1000 B.C.E.”

Uwụtn̄kpọ kiet oro Aharoni ọnọde edi uyarade eke n̄kpọsọn̄ ibibene obio oro ẹkebọpde ke ikpọ itiat oro “ẹkesịbede mban̄ inan̄ nte itiat ukọkufọk, oro ẹkediande ọtọkiet nnennen.” Ke okpụhọrede, ke mme idụt mbọhọidụn̄ Israel, “ẹkeda brick ye eto ẹnam” ubak ibibene obio.

Akande oro, mme obio oro ẹkebọpde ke eyo Solomon ẹnọ uyarade ntịn̄enyịn ndutịm, ye udịm udịm ndiye ufọk ye mme efak oro ẹkedade ini ẹbot. Aharoni otịm odụn̄ọde n̄wụre “obio inan̄ ke Judah oro ẹkebọpde ẹtiene ukem akpan ndutịm ubọpufọk oro . . . Beer-sheba, Tell Beit Mirsim, Beth-shemesh, ye Mizpah.” Didie ke emi okpụhọde ntem ye akwa ebiet ntatenyịn en̄wen​—kpa obio Mesopotamia eset ke Ur! Kaban̄a emi, Sir Leonard Woolley ama ewet ete: “Owo ikesịnde ukeme ndomokiet ke nditịm obio . . . mme efak oro owo mîkọdiọn̄ke, ediwak mmọ nsesịre afan̄ . . . ẹtie ntịme ntịme onyụn̄ edi se owo osopde usụn̄ mmemmem mmemmem.”

Aharoni n̄ko etịn̄ aban̄a mme n̄kpọ ndụn̄ufọk oro ẹkenamde ọfọn akan ke eyo ukara Solomon. “Idịghe mme ọsọn̄urua n̄kpọ kpọt . . . ke ẹkụt ukpụhọde ke ifiọk n̄kpọ obụkidem edi ẹkụt n̄ko akpan akpan ke se ẹdade mbat-eso ẹbot . . . Uduot eso ye nte ẹkesifọpde enye ama ọfọn akan onyụn̄ edi se kpukpru owo ẹfiọkde . . . Do inikiet inikiet eti ifiọk ke nsio nsio uduot eso ama ọwọrọ owụt idem.”

Akakan ubọn̄ ubọn̄ n̄kpọ eke ukara Solomon ekedi ediye temple, okụre ubọn̄, ye ufọk ukara ke Jerusalem. Ẹma ẹda ata uwak gold ke ndibana mme ufọk ẹmi. (1 Ndidem 7:47-51; 10:14-22) Isua ition ke Solomon ama akakpa, Pharaoh Shishak eke Egypt ama edi edision̄o n̄kpọuto oro ẹkedude ke Jerusalem efep.​—1 Ndidem 14:25, 26.

Ke Egypt ye ke Palestine, mme uwetn̄kpọ eke mme ọdọkisọn̄ nyom n̄kpọ eset ẹsọn̄ọ ẹte ke Shishak ke akpanikọ ama akan Israel. Ke akpanikọ, ediwak mme ewetmbụk eset ẹdọhọ ẹte ke edibụme oro Shishak okobụmede Jerusalem ama anam n̄wụre n̄wụre ndutịm uforo Egypt adaha ada onyụn̄ an̄wam Shishak ndikpe okụk nnọ ekese editat oro ẹketatde temple Egypt emi enye ekewetde edikan oro enye akakande, nte ẹkụtde ke page emi. Shishak ama akpa ibio ibio ini ke oro ebede, ndien uwetn̄kpọ efen ọdọhọ ete ke eyen esie ama osion̄o n̄kpọ nte gold ye silver ton 200 ọnọ mme temple ke Egypt. Uwetn̄kpọ emi iyarakede ebiet emi inyene oro ẹketode, edi Alan Millard, ọdọkisọn̄ nyom n̄kpọ eset ke n̄wed esie oro Treasures From Bible Times ọnọ ekikere ete ke “ekese inyene ẹmi ẹkedi gold emi Shishak ekemende ọwọrọ ke Temple Solomon ye ke okụre ubọn̄ ke Jerusalem.”

Idịghe n̄kpọ n̄kpaidem kemi idem n̄wed mbon oro mînịmke ke akpanikọ nte ke Abasi odu onyịmede ubọn̄ ubọn̄ ukara Solomon nte ata idem-n̄kpọ! Bol’shaia Sovetskaia Entsiklopediia (Akwa N̄wed-ofụri-orụk-ifiọk Mbon Soviet), ke idak ibuotikọ “Solomon,” okot enye “andikara obio ubọn̄ Judah-Nditọ Israel,” adiande do ete ke enye akakara ke ini “obio ubọn̄ oro ọkọkọride osịm etịn̄e.”

    Mme N̄wed Ikọ Efịk (1982-2026)
    Wọrọ
    Dụk
    • Efịk
    • Share
    • Mek nte amade
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nte Ẹkpedade Ikpehe Intanet Emi Ẹnam N̄kpọ
    • Ediomi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Dụk
    Share