“N̄wan Oro, Jezebel”

“MMENYENE se ndade mbiom fi, ete, ayak itie ọnọ n̄wan oro, Jezebel, emi okotde idem prọfet an̄wan; onyụn̄ adade abian̄a ekpep ikọt Mi ndinam use, nnyụn̄ ndia se ẹkewade ẹnọ ndem.” (Ediyarade 2:20) Ntre ke Jesus eketịn̄ ọnọ mbiowo Christian ke Thyatira. Esop oro ama ọsọn̄idem etieti ama onyụn̄ enyene ima, mbuọtidem, ye anyanime. Edi enye ama ayak itie ọnọ idiọk odudu Jezebel. Ntak-a? Ndien nte utọ n̄kpọ ntre ekeme nditịbe mfịn?​—Ediyarade 2:19.

Iso-ọfọn, idụhe owo ndomokiet ke Thyatira emi ekekerede Jezebel. Jesus akada enyịn̄ emi nditi nnyịn mban̄a Ọbọn̄ An̄wan Jezebel eset, kpa n̄wan Edidem Ahab. Ọsọn̄esịt an̄wan oro ama asabade ikọt Abasi ofụri ofụri ke ini enye akadade oburobụt utuakibuot Baal edi ke Israel, odiomide ndinam ubịnikọt man ẹsio edisana utuakibuot ẹfep.​—1 Ndidem 16:31-33; 21:1-7.

Jezebel oro ke Thyatira​—edide edi an̄wan kiet m̀mê otu iban​—ukem ntre esịn udọn̄ ọnọ oburobụt ido uwem ye ukpono ndem ke otu ikọt Abasi. Ndusụk owo ke esop oro ẹma ẹkpan̄ utọn̄ ẹnọ enye, sia Jesus etịn̄de aban̄a “nditọ esie,” iso-ọfọn mma anditiene enye. (Ediyarade 2:22, 23) Odudu esie ama oyom ndisabade esop Thyatira nte emi ẹkesabarede Israel ke eyo Ahab.

Ntak emi Jezebel eke Thyatira okokopde odudu ntre? Ke ẹmende ẹdomo ye Jezebel eke eset, ndusụk owo ẹma ẹkere ẹte ke enye ekedi n̄wan ọwọrọiso ebiowo ke Thyatira. Bible, nte ededi, idọhọke ntre. Iso-ọfọn, akwa odudu esie ye akpanikọ oro nte ke enye ọkọdọhọ ke idi prọfet an̄wan ọkọnọ enye itie ke esop.

Ẹma ẹnọ ekikere ẹte ke ndiọi edinam oro enye ekesịnde udọn̄ ọnọ ẹkenyene n̄kpọ ndinam ye mme n̄ka-unyamurua. Nte ekemde ye Dr. W. M. Ramsay, “ẹmediọn̄ọ ediwak n̄ka-unyamurua ke Thyatira ẹkan nte ẹdiọn̄ọde ke obio Asia en̄wen ekededi.” Kaban̄a emi, The Interpreter’s Dictionary of the Bible ọdọhọ ete: “N̄ka emi kiet kiet ama enyene abasi esie, mme usọrọ esie, mme edinam ebuana otuowo esie emi ke ndusụk ini ekekemede ndikabade ndi oburobụt uyom uyom usọrọ. Ekeme ndidi ‘Jezebel’ ama afan̄a ete ke . . . iyomke ẹbiom uyom uyom usọrọ emi ikpe sia kpukpru mme anamutom, man enyene se ẹdade ẹdu uwem, ekenyenede ndibuana ke n̄ka kiet.” The Expositor’s Greek Testament onyịme ye emi, ọnọde ekikere ete ke mbon oro ẹketienede Jezebel “ẹma ẹtan̄ idem ẹban̄a edu nnam-se-mmade mmọ.”

Ke akpanikọ, ukpepn̄kpọ Jezebel eke Thyatira ekebiet “ukpepn̄kpọ Balaam” eke Pergamum. (Ediyarade 2:14) Esop Pergamum ama ọyọ ekese ukọbọ, edi ndusụk owo do ẹkekpebe Balaam eset ke ndisịn udọn̄ nnọ use ye ukpono ndem. Ẹkenọ ekikere ẹte ke Pergamum, odudu Balaam ama esịn udọn̄ ọnọ edikan̄ mbuọtidem man ẹbọhọ afai afai ukọbọ, ke adan̄aemi ke Thyatira Jezebel ekesịnde udọn̄ ọnọ edikan̄ mbuọtidem ke ntak ndutịm uforo. Se ededi idaha odude, ukpepn̄kpọ mbiba ẹmi ẹkedi mfiakedem emi adade n̄kpa edi.

Nte odudu Jezebel​—mme eke Balaam​—ekeme ndidu mfịn? Ih, ekeme ndidu. Ediwak mme adaiso Christendom ẹkpebe Jezebel ke ndinyịme edinam idan̄-ukem-uduot, use, efịbe, usion̄o idịbi, ye mme mbiet n̄kpọ ntre oro Abasi obiomde ikpe ke esop mmọ. Idem ke esịt esop Christian, ibat ibat owo ẹma ẹsịn udọn̄ ẹnọ “edinam se ẹmade” ke utuakibuot akpanikọ, ẹsịnde udọn̄ ẹte mme Christian ẹkûsọn̄ọ ẹyịre ke mme edumbet Bible idem ẹnyụn̄ ẹtorode obukpo ido.

Kpukpru mbon oro ẹyomde ndinam se inemde Jehovah esịt ẹkpenyene ndifep mme utọ ekikere ntre, ọkpọkọm mme owo​—irenowo m̀mê iban​—ẹmi ẹnyenede uku m̀mê odudu ẹnọ mme ekikere oro. Ekikere emi ada n̄kpa edi mfịn kpasụk nte ekedide ke akpa isua ikie.​—Ediyarade 2:22, 23.