Kakristiyanohan Giyagyag Ingong Tigpasiugda sa Bakak nga Pagsimba
“Kini ang nasod kansang katawhan wala mosunod sa tingog ni Jehova nga iyang Diyos, ug wala modawat sa pagpanton.”—JEREMIAS 7:28.
1, 2. Unsay sanong ni Jeremias ngadto sa iyang tinudlo-sa-Diyos nga buluhaton?
“ANG kalayo sa matuod nga kombiksiyon nagdilaab sa iyang kahiladman; may matuklorong gahom sa pagsulti sa kamatuoran, sa pagsaway ug sa paglig-on usab.” Pinaagi nianang mga pulonga ang duha ka Hebreohanong eskolar nagbatbat sa papel ni Jeremias. Bisan pag ang iyang tinudlong-buluhaton gikan sa Diyos makapahingangha, siya nahibalo nga kinahanglang tumanon niya ang iyang responsabilidad ngadto sa nasod sa Juda. Sumala sa iya mismong gipahayag: “Kay ang pulong ni Jehova alang kanako nahimong usa ka hinungdan sa kaulawan ug sa pagbiaybiay sa tibuok nga adlaw. Ug ako miingon: ‘Dili na ako maghisgot kaniya, ug dili na ako magsulti diha sa iyang ngalan.’” Oo, ang kalisod ug paglutos halos dili na niya maantos. Apan miundang ba siya?—Jeremias 20:8, 9a.
2 Si Jeremias mipadayon: “Ug sa akong kasingkasing kadto nahisamag nagasiga nga kalayo nga natuob sa akong mga bukog; ug ako gikapoyan sa pagpugong niini, ug dili na ako makaantos niini.” (Jeremias 20:9b) Si Jeremias wala molikay sa iyang tinudlong-buluhaton sa pagpahayag sa mga paghukom sa Diyos ngadto sa Juda.—Jeremias 6:10, 11.
Ang Modernong Jeremias
3. Unsang tinamdan ang gipakita ni Jesus ug sa mga tinun-an bahin sa ilang tinudlong-buluhaton?
3 Sama kang Jeremias, si Jesu-Kristo ug ang unang Kristohanong mga tinun-an maisogong nagmantala sa dili-popular nga mensahe sa Gingharian sa Diyos ngadto sa mga Hudiyo ug sa mga nasod. Bisan pag sa nangagi nabilanggo tungod sa pagwali, si Pedro ug ang ubang apostol maisogong mitubag sa ilang relihiyosong mga magsusumbong: “Kinahanglang sugton namo ang Diyos ingong magmamando inay ang mga tawo.” Kay gisugo sa relihiyosong mga pangulo, sila gibunalan tungod sa ilang pagkawalay-kahadlok. Unsay sanong sa mga apostol? “Sa matag adlaw sa templo ug sa balay-balay sila nagpadayon nga walay hunong ug nagpahayag sa maayong balita mahitungod kang Kristo, si Jesus.”—Buhat 5:29, 40-42; Mateo 23:13-33.
4. Kinsay nagsunod sa panig-ingnan ni Jeremias sa ika-20ng siglo, ug giunsa nila kini pagbuhat?
4 Sa ingon ang unang dinihogang mga Kristohanon minglihok sama kang Jeremias. Bisan tuod giatubang ang dagko kaayong mga kakulian ug gahian nga relihiyosong mga kaaway, gipahayag nila ang mga paghukom sa Diyos. Karon, kinsa niining ika-20ng siglo ang nagsunod nianang panig-ingnana? Kinsay nagpahayag sa dayag ug sa balay-balay sa mga paghukom sa Diyos niining sistema sa mga butang ug ilabina sa katumbas sa Jerusalem, ang Kakristiyanohan? Ang ebidensiya sa kasaysayan nagtipun-og sulod sa kapin sa 68 ka tuig nga nagapakitang ang modernong Jeremias nga matang mao ang gamay apan maisogong pundok sa dinihogang mga saksi ni Jehova. Sila nadugangan ug giabagan sukad 1935 sa nagkadaghang “dakong panon” sa minilyong masinugtanong mga kauban, nga nailhan usab nga mga Saksi ni Jehova. Uban ang nagkahiusang tingog ilang gituman ang ilang Jeremias nga papel pinaagi sa pagyagyag sa bakak nga relihiyon ingong usa ka lit-ag ug usa ka limbong.—Pinadayag 7:9, 10; 14:1-5.
Kakristiyanohan—Nganong Mao ang Modernong Katumbas sa Jerusalem?
5. Sa unsang mga paagi ang Kakristiyanohan sama sa karaang Jerusalem?
5 ‘Apan,’ ang usa tingali mangutana, ‘diin ba kita makakaplag ug kasamahan tali sa karaang Jerusalem ug sa Kakristiyanohan?’ Tungod sa susamang mga tinamdan ug mga kondisyon nga nagalungtad sa magarbohong Kakristiyanohan karong adlawa. Gibutang nila ang ilang pagsalig diha sa ilang ‘balaang mga siyudad’ ug mga halaran, sama sa Roma, Jerusalem, Canterbury, Fatima, Guadalupe, ug Zaragoza, sa paghisgot sa pipila. Gusto nilang bayawon ang ilang mga katedral, mga basilica, mga templo, ug mga simbahan, nga nagapasigarbo sa pagkakaraan ug arkitektura niini, nga daw kini naghatag kanilag linaing baroganan uban sa Diyos. Nagaingon pa gani silang ang ilang relihiyosong mga edipisyo gitukod ‘alang sa himaya sa Diyos.’ Apan, pila ba gayod sa maong mga tinukod ang nagadala sa ngalan ni Jehova nga Diyos? Sa kaatbang, ang usa kanunayng gipahinumdoman sa mga arkitekto nga nagdesinyo kanila, ang mga magdidibuho ug eskultor nga nag-adorno kanila, ang datong mga esponsor nga nagbayad kanila, o ang “mga santos” nga ilang gipahinungdan niana. Ang pagsalig sa Kakristiyanohan sa kakaraanan ug tradisyon maoy bakak sama ra sa pagsalig sa Juda diha sa balaang templo niini.—Jeremias 7:4.
6. Sa unsang paagi ang pagsaway ni Jesus sa Hudiyonhong klero mapadapat sa klero sa Kakristiyanohan?
6 Nahiuyon sa pagsaway ni Jeremias sa Hudiyong mga saserdote ug mga manalagna, unsay ikaingon bahin sa relihiyosong mga pangulo sa Kakristiyanohan karong adlawa? Uban ang pagkaprangkang sama kang Jeremias, gibatbat ni Jesus ang Hudiyong mga saserdote nga mohaom sa klero sa Kakristiyanohan karong adlawa: “Sila wala magabuhat kon unsay ilang ginawali . . . Ang tanang ginabuhat nila ginabuhat sa pagdani sa pagtagad . . . sama sa pagtinguha nga molingkod sa madungganong dapit sa mga kombira ug sa atubangang mga lingkoranan sa mga sinagoga.” (Mateo 23:3-7, The Jerusalem Bible) Pagkasubsob nga atong makita ang iladong klerigo ug mga magwawali nga magapanalangin sa politikanhon ug nasyonalistikanhong mga tigom ug mga pundok pinaagi sa ilang presensiya—ug pag-ambit sa pagkainila diha sa balita kauban sa mga politiko!
7. (a) Sa unsang paagi ang pipila ka magwawali nagalimbong sa mga masa? (b) Unsang hagit ang gilikayan sa klero?
7 Karon, sa panahon sa telebisyon, kita dunay mga magwawali sa TV nga nagapahimulos sa maong kasangkapan pinaagi sa tanang matang sa teatrikanhong panglansis ug sikolohikanhong paagi sa paglimbong sa mga masa ug pagbasiyo sa mga bulsa sa panon. Pagkatukma ang pagsaway ni Jeremias bisan karon, mga 2,600 ka tuig sa ulahi! “Kay gikan sa labing gamay kanila bisan ngadto sa labing dako kanila, ang matag usa nagahimog dili-matarong nga ganansiya; ug gikan sa manalagna ngadto sa saserdote, ang matag usa nagalimbong.” Sa samang panahon, walay mausa kanila ang buot modawat sa hagit sa matuod Kristohanong ministeryo, nga magaatubang sa katawhan, gikan sa balay-balay. Ang mga Saksi ni Jehova lamang—ang dinihogang Jeremias nga matang ug ang “dakong panon”—ang nagdawat sa responsabilidad—Jeremias 6:13; Buhat 20:20, 21.
Luwas na ba ang Kakristiyanohan?
8. Nganong ang Kakristiyanohan nagtuo nga kini dili maabot sa Armageddon?
8 Ang maong mga magwawali sa TV mismo nagahupay sa publiko ngadto sa bakak nga pagbati sa kasegurohan pinaagi sa ilang patakang paggamit sa “gianak pag-usab” ug “luwas kas-a, luwas kanunay” nga mga panultihon ug teolohiya. Minilyong tawo gikan sa halos tanang relihiyon ug sekta sa Kakristiyanohan gipatuo nga sila “gianak pag-usab” ug “luwas na.” Ang dili-manlipaghong nga mga politiko daling nagahimo sa samang pangangkon. Oo, ang paborito nilang mga magwawali nagasulti kanila nga sila may pakigdait uban sa Diyos tungod kay sila “luwas na”—ug kini bisan pa sa ilang relihiyoso, politikanhon, ug nasyonalistikanhong mga pagbahinbahin! Ug gusto kana sa mga tawo, sama ra sa adlaw ni Jeremias! (Jeremias 5:31; 14:14) Nagahunahuna sila nga sila dili makaagom sa paghukom sa Diyos sa Armageddon.—Jeremias 6:14; 23:17; 1 Corinto 1:10; Pinadayag 16:14, 16.
9. (a) Kang kinsa ang “gianak pag-usab” tinuod mapadapat? (b) Unsay ginaingon sa Bibliya mahitungod sa kalag? (Alang sa duha ka pangutana, ihatag ang dugang suportar gikan sa Nangatarongan Pinasukad sa Kasulatan.)
9 Bisan pa niana, ang mabinantayong pagtuon sa Pulong sa Diyos ug sa mga pagtulon-an ni Kristo nagapakitang limitado lamang nga gidaghanon ang makaambit sa pribilehiyo sa pagkagianak pag-usab, nga gianak ‘gikan sa tubig ug gikan sa espiritu,’ sa ingon makaambit sa langitnong pagmando uban ni Kristo. (Juan 3:3-5; Roma 8:16, 17; Pinadayag 14:1-3) Kanang “dakong panon” sa matuod nga mga Kristohanon karong adlawa dili na kinahanglang igaanak pag-usab, sanglit ang ilang paglaom sa kinabuhing walay kataposan maoy yutan-on, dili langitnon. (2 Pedro 3:13; Pinadayag 21:3, 4) Dugang pa, ang pagtulon-an sa Kakristiyanohan gipasukad sa bakak nga pasukaranan—nga ang tawo dunay dili-mamatay nga kalag nga magkinahanglan ug kaluwasan. Ang Bibliya sa bisan diin wala magpaluyo sa maong doktrina, nga sa pagkamatuod naggikan sa karaan Gregong pilosopiya.a
Walay Kahimuot sa Iyang Pulong o Ngalan
10. Unsay pag-isip sa daghang klero sa Bibliya?
10 Adunay ubang mga punto sa kasamahan tali sa karaang Jerusalem ug sa modernong Kakristiyanohan. Si Jeremias mipahayag: “Tan-awa! ang pulong mismo ni Jehova alang kanila nahimong usa ka kaulawan, nga sa maong pulong sila walay kahimuot.” (Jeremias 6:10) Ang klero mopalabi sa pagkutlog mga pilosopo ug mga siyentipiko, inay sa Pulong ni Jehova. Daghan ang maulaw sa Bibliya; sila nagatamay pa gani niini pinaagi sa ilang “hataas nga kritisismo.” Sila nagaangkon nga kini mga kasugiran ug mga leyenda nga gipahayag nga maayong katitikan. (Jeremias 7:28) Ug bahin sa ngalan sa Awtor niini, giayran nila kana. Unsa ang atong pamatuod sa maong pagpatuo?
11. Unsa ang kalainan tali sa Kakristiyanohan ug kang Jeremias bahin sa ilang paggamit sa ngalan sa Diyos?
11 Bisan tuod ang Hebreohanong tetragrammaton (יהוה) makita sa duolag 7,000 ka beses diha sa Hebreohanong Kasulatan, ang ngalang “Jehovah” o “Yahweh,” diha sa daghang Ingles nga Bibliya gipulihan sa walay-mailhing “LORD” o “GINOO.” Pananglitan, ang ngalan bug-os wala gamita sa bag-ong mga hubad sa Bibliya diha sa pinulongang Afrikaans. Ang Kinatsilang hubad nga Franquesa-Solé migamit sa ngalan diha sa orihinal nga edisyon niini. Sa gipatik ang rebisadong bersiyon, ang balaang ngalan nahanaw, nga gipulihan sa Señor (Ginoo). Ug bisan pag ang mga hubad sa Kakristiyanohan nagaapil sa ngalan sa Diyos, ang klero tagsaong mogamit niana. Apan, si Jeremias migamit sa linaing ngalan sa Diyos sa 726 ka beses diha sa iyang matagnaong mensahe!b
Ang “Hara sa Langit” ug Pagsimbag Diyosdiyos
12-14. (a) Sa unsang makugihong buluhaton nalangkit ang Hudiyong mga pamilya? (b) Unsay pag-isip ni Jehova sa ilang pagsimba?
12 Atong makita ang laing kasamahan samtang atong tugkaron ang mensahe ni Jeremias alang sa Jerusalem. Sa gisultihan ni Jehova ang iyang manalagna nga dili moampo alang sa katawhan, gipunting niya kon ngano. “Wala ka ba makakita sa ilang ginabuhat sa mga siyudad sa Juda ug sa kadalanan sa Jerusalem? Ang mga anak lalaki nagapunit sa mga tipak sa kahoy, ug ang mga amahan nagapasiga sa kalayo, ug ang mga asawa nagamasa sa harina.” Ug sa unsang makugihong buluhaton nalangkit ang tibuok pamilya? “Sa paglutog mga halad nga tinapay alang sa ‘hara sa mga langit.’”—Jeremias 7:16-18; 44:15, 19.
13 Usa ka Hudiyonhong komentaryo nagaingon: “Ang kulto sa ‘hara sa langit’ maikagon ug dayag nga gisunod.” Dili katuohan, ang nasod sa Juda nagsimbag diyosdiyos, nga nagsimba sa usa ka paganong diyosa, lagmit ang Babilonyanhong diyosa sa pertilidad, si Ishtar, ang ikatulong diyos sa Babilonyanhong langitnong trinidad. O kining maong “hara” mao ang katumbas nga Canaanhong diyosa, si Ashtoreth.—1 Hari 11:5, 33.
14 Dugang pa sa maong pagsimbag diyosa, sila nagbuhat sa laing idolatriya o pagsimbag diyosdiyos. Si Jehova nagsaway kanila tungod niadto, nga nag-ingon: “Ngano man nga ako ilang gisakit pinaagi sa linilok nilang mga larawan, pinaagi sa ilang kawang langyawng mga diyos?” Ang paghukom nagpadayon: “Sila wala magsugot sa akong tingog ug wala maglakaw niini, apan sila nagpadayon sa pagsunod sa kagahi sa ilang kasingkasing ug mga larawan ni Baal, nga maoy gitudlo kanila sa ilang mga amahan.” (Jeremias 8:19; 9:13, 14) Ang Kakristiyanohan nahulog ba sa samang lit-ag?
15. (a) Unsang kahimtang bahin sa idolatriya o pagsimbag diyosdiyos ang atong makaplagan sa Kakristiyanohan karong adlawa? Paghatag ug lokal nga mga pananglitan. (b) Unsang baroganan bahin kang Maria ang nabatonan sa matuod nga mga Kristohanon? (Tan-awa usab ang Nangatarongan Pinasukad sa Kasulatan, mga panid 250-57.)
15 Duawa ang bisan unsang simbahan o katedral—Protestante, Katoliko, o Ortodokso—ug imong hikaplagan sa labing menos ang mga larawan sa krus. Apan sa Katoliko ug Ortodoksong mga dominyo, anaa ang mga larawan sa “birhin sa kanunay nga Santa Maria, Inahan sa Diyos nga Matuod” diha sa dili-maihap lainlaing nahimutangan ug mga posisyon.c Ang tanang superlatibong titulo gihatag kaniya apil ang “Hara sa langit” ug “Hara sa uniberso”!d Sa laing bahin, ang Jeremias nga matang, samtang nagtahod kang Maria ingong inahan ni Jesus ug usa ka dinihogang magtutuo, maampingong nagsunod sa apostolikanhong tambag: “Magbantay kamo sa mga diyosdiyos.”—1 Juan 5:21; Jeremias 10:14.
Trinidad Nagpuli sa Usa ka Soberanong Ginoo si Jehova
16. Unsang pagtulon-an ang mihatag dalan sa pagsimba kang Maria, ug sa unsang paagi?
16‘Apan,’ tingali makasukot ka, ‘sa unsang paagi nagsugod kining pagsimba kang Maria?’ Tungod sa laing lakang sa unang apostatang iglesya aron makasulod ang paganong mga magsisimba. Ang ideyang tulo ka diyos sa usa kaylap gituohan sa paganong kalibotan. Ang karaang mga Romano may mga templo uban ang tinagutlong mga lawak “nga gipahinungod ngadto sa trinidad sa mga diyos nga nalangkit sa mga pagtuo ug pagsimba. Kana matuod sa templo ni Jupiter Optimus Maximus sa Kapitolyo, nga gikonsagrar ngadto sa trinidad sa Kapitolyong si Jupiter-Juno-Minerva.”e
17, 18. (a) Unsa ang gipukgo, sa ingon nagtugot nga ang pagtulon-ang Trinidad mousbaw? (b) Paghatag ug dugang mga pangatarongan gikan sa Nangatarongan Pinasukad sa Kasulatan.
17 Sa pagpausbaw sa taligawas nga doktrina sa “Santisima Trinidad” sa ikatulo ug ikaupat nga mga siglo, kinahanglang pukgoon sa Iglesya Katolika ang Hebreohanong ideya nga gipahayag sa tin-aw kaayo sa mga pulong ni Jeremias: “Walay usa nga sama kanimo, Oh Jehova. Ikaw dako, ug ang imong ngalan dako sa kagahom. Apan si Jehova mao ang matuod nga Diyos. Siya mao ang buhing Diyos ug ang Hari sa panahong walay katinoan.” Giuyonan ni Jesus ang maong pagsabot sa nagkutlo siya sa mga pulong ni Moises: “Pamati, Oh Israel, si Jehova nga atong Diyos maoy usa ka Jehova.”—Jeremias 10:6, 10; Marcos 12:29; Deuteronomio 6:4.
18 Kay giabagan sa Hudiyonhong patuotuo nga dili litokon ang “Yahweh,” o “Jehova,” gihunong sa apostatang Kakristiyanohan ang paggamit sa ngalan sa Diyos. Kini nagtugot sa teolohikanhong pagkabakante nga giokupahan sa “Santisima Trinidad.”f
19. (a) Unsa ang pipila ka resulta sa pagdawat sa Kakristiyanohan sa Trinidad? (b) Unsang panglimbong ang gidangpan aron sa pagpasiugda sa argumento sa Trinidad?
19 Busa, ang Kakristiyanohan mipalabi sa ‘pagsunod sa laing diyos,’ ang trinidadnong diyos, nga bug-os wala mailhi sa mga Hudiyo ug ni Kristo ug sa matuod nga mga Kristohanon. Ug sa pagpasiugda niining tulo-sa-usa nga misteryo, ang mga maghuhubad sa Kakristiyanohan midangop pa sa panglimbong diha sa ilang King James Version.g Dugang pa, ingong makataronganong sangpotanan sa pagtulon-ang Trinidad, ang dakong bahin sa Kakristiyanohan nahulog usab sa pagsimba sa “Hara sa Langit” niini.—Jeremias 7:17, 18, New International Version.
Klero Nagpasiugda sa Paglutos
20, 21. Unsang dalan ang gisunod sa Kakristiyanohan, ug unsang mga pangutana ang haom karon?
20 Tungod sa nahaunang kasayoran, ang pangutana ni Jeremias haom alang sa klero sa Kakristiyanohan: “Sa unsang paagi kamo makaingon: ‘Kami maalamon, ug ang kasugoan ni Jehova ania uban kanamo’? Sa pagkamatuod, karon, ang bakakong dagang sa mga kalihim naglihok sa kabakakan. . . . Tan-awa! Ilang gisalikway ang pulong mismo ni Jehova, ug unsang kaalam ang ilang nabatonan?” (Jeremias 8:8, 9) Gisalikway nila si Jehova ug ang iyang mga hawas, ang iyang mga saksi. Maingong ang mga saserdote ug mga manalagna naglutos kang Jeremias, ang klero sa Kakristiyanohan nagapaluyo usab sa kadaghanan sa mapintasong paglutos sa mga Saksi ni Jehova niining sigloha.
21 Apan nganong ilang gipasiugda ang maong paglutos? Unsay nabuhat sa mga Saksi sa paghagit sa ilang kasuko ug pagdani sa ilang pag-atake? Ang kataposang artikulo niining seryeha motugkad niini ug sa maylabot nga mga pangutana.
[Mga footnote]
a Alang sa detalyadong paghisgot niining mga puntoha, tan-awa ang mga panid 93, 97-101, 305-308 diha sa Nangatarongan Pinasukad sa Kasulatan, nga gipatik sa Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
b Alang sa dugang impormasyon bahin sa pagpukgo sa balaang ngalan, tan-awa ang 32-panid nga brosyur nga Ang Balaang Ngalan nga Magapadayon sa Walay Kataposan, nga gipatik sa Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
c The Image of Guadalupe—Myth or Miracle?, ni Jody Brant Smith, panid 6.
d The Glories of Mary, ni Alphonsus de Liguori, panid 424.
e Las Grandes Religiones Ilustradas (The Great Religions Illustrated), panid 408.
f Aron matun-an ang pagtulon-an sa Trinidad, tan-awa ang Nangatarongan Pinasukad sa Kasulatan, mga panid 412-34.
g Ang 1 Juan 5:7 maoy malimbongong dinugang, ug ang Mateo 24:36, nga kulang ug “ni ang Anak,” maoy malimbongong paglaktaw. Tan-awa ang potnot sa The Emphatic Diaglott, panid 803, nga gipatik sa Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., ug The Codex Sinaiticus and The Codex Alexandrinus, panid 27, nga gipatik sa Trustees of the British Museum.
Nahinumdom Ka Ba?
◻ Sa unsang paagi ang Jeremias nga matang nailhan?
◻ Unsa ang pipila ka kasamahan tali sa karaang Jerusalem ug sa Kakristiyanohan?
◻ Sa unsang paagi ang klero naghupay sa mga tawo ngadto sa pagtuo nga sila may pakigdait uban sa Diyos?
◻ Unsang pagpasagad ug pagsimbag diyosdiyos ang nagatimaan sa Kakristiyanohan?
[Hulagway sa panid 16]
Niadtong 1938 ang mga Saksi nagyagyag sa bakak nga relihiyon
[Mga hulagway sa panid 17]
Ang Kakristiyanohan nagasalig sa karaan nang mga halaran sama nga ang mga Hudiyo nagsalig sa templo
[Hulagway sa panid 18]
Ang mga magwawali sa TV sa Kakristiyanohan nagahupay sa minilyon ngadto sa pagtuo nga sila “luwas na” o “gianak pag-usab”