Pagpangita sa Usa ka Bayongbayong ug mga Tubag

SANAG kaayo ang kahayag sa kabuntagon, nga nanglusot sa kakahoyan tunong sa usa ka bayongbayong nga nagluhod sa tim-os nga pag-ampo. Ang 14-anyos nga Joseph nalibog sa relihiyosong kagubot sa iyang panahon. Nagkabahinbahin ang naandang mga iglesya. Nahadiindiin ang bag-ong mga sekta. Unsa bang grupoha ang iyang aniban? Sa pag-ampo nga nagluhod siya nangutana: “Kinsa may husto niining tanang grupo; o, sila bang tanan maoy sayop? Kon ang usa kanila maoy husto, hain niana, ug unsaon nako pagkahibalo niana?”

Sa maong paagi gibatbat ni Joseph Smith ang iyang espirituwal nga gumonhap sa linghod nga edad. Dili katingalahan nga siya nalibog. Kadto maoy didto sa balangaynong amihanan-silangang Amerika sa sinugdanan sa ika-19ng siglo, usa ka rehiyong nagdilaab sa relihiyosong kasibot.a Ang paglaom gikinahanglan kaayo. Daghang mag-uuma ang nalisdan sa panginabuhi maingon sa batoon nga yuta nga ilang gitikad. Kay nangandoy ug butang nga mas maayo, sila nadani sa mga sugilanon bahin sa nalubong nga Indianhong bahandi. Mao nga gisiksik nila ang kabungtoran, nga sinangkapan sa salamangkang mga bato, mga yamyamon, ug mga kahoy sa panagna. Ang lokal nga mga kasugiran naghisgot bahin sa usa ka dakong Indianhong sibilisasyon nga nahanaw sa usa ka makalilisang nga panagsangka sa usa ka dapit sa New York nga Estado.

Ang popular nga mga magwawali niadtong adlawa nagdasig sa pagbanabana, nga nag-ingon nga ang Amerikanong mga Indian naggikan sa nawalang napulo ka tribo sa Israel. Sa 1823, pananglitan, si Ethan Smith nagsulat sa librong View of the Hebrews; or the Tribes of Israel in America.

Bulawanong mga Panid ug Usa ka Propeta

Ang batang si Joseph Smith nagdako niining tabunok nga klima sa kasugiran ug relihiyosong kasibot. Ang iyang pamilya usab nalangkit sa kaukyab. Ang inahan ni Joseph misulat bahin sa ilang pagkasinatig mga pagkaayo, mga milagro, ug mga panan-awon. Apan sa dihang siya ug ang pipila sa mga anak mianib sa iglesya, si Joseph wala mosunod. Sa ulahi, sa estorya sa iyang kinabuhi, siya misulat bahin sa iyang pag-ampo alang sa tabang ug sa tubag nga iyang nadawat.

Si Joseph misugid bahin sa usa ka panan-awon nga niana siya gidid-an sa Diyos nga moanib sa bisan hain sa mga sekta kay silang tanan maoy sayop. Unya, usa ka adlaw sa tinghunlak sa 1823, ang 17-anyos nga Smith misulti sa iyang pamilya nga ang usa ka manulonda nga ginganlag Moroni nagpakita kaniyag usa ka hugpong sa karaang bulawanong mga panid. Upat ka tuig sa ulahi siya miangkon nga gihatagan siya sa mga panid ug sa linaing balaang gahom sa paghubad kanila, nga nagkinahanglan nga gamiton ang usa ka linaing bato nga gitawag ug “usa ka bato sa tigpanan-aw” ug usa ka madyikong plata nga antiyohos​—duha ka hamis nga tulog-eskinang mga diyamante nga gitampok sa bildo. Kadto nagpasabot sa dihadihang kamatayon alang sa uban nga makakita sa mga panid niadtong panahona, mipasidaan si Smith.

Si Smith, kinsa makabasa apan dili kaayo makasulat, nagdiktar sa “hubad” sa mga panid ngadto sa ubay-ubayng mga tagsulat. Nga naglingkod luyo sa usa ka kurtina, iyang giasoy ang usa ka estorya nga giingong gihipos sa usa ka Hebreohanong lalaki nga ginganlag Mormon. Ang mga panid nasulatan sa “binag-ong Ehiptohanon” nga sinulat, misaysay si Smith, nga mas pinamubo kay sa Hebreohanon. Si Mormon ug ang iyang anak lalaki nga si Moroni gibatbat ingong nahiapil sa kataposang mga buhi pa sa katawhan nga gitawag ug Nephite nga nasod, nga putiog-panit nga mga kaliwat sa mga Hebreohanon nga giingong nanglalin sa Amerika sa mga 600 W.K.P. aron makaikyas sa pagkalaglag sa Jerusalem.

Ang asoy mao nga si Jesus nagpakita sa maong nasod sa Amerika human sa iyang pagkamatay ug pagkabanhaw ug nagpilig 12 ka Nephite nga mga apostol. Ang mga Lamanite, nga usa usab ka katawhan nga Hebreohanog kagikan, maoy rebelyoso ug makiggubaton ug mao nga gitunglo sa Diyos pinaagi sa pamanit nga itomon. Ang asoy ni Mormon nagtala ilabina sa nagpadayong mga sangka tali niining duha ka nasod. Ang mga Nephite nahimong tuman-kadaotan ug sa kadugayan gilaglag sa mga Lamanite, kinsa mao ang katigulangan sa mga Amerikanong Indian.

Sumala ni Smith, ang anak lalaki ni Mormon, nga karon mao ang espiritung Moroni, naghatag kaniya sa talaan diha sa bulawanong mga panid ug sa sugo nga mosangpot sa pagkapasig-uli sa iglesya ni Kristo. Sa wala madugay si Smith nakabatog mga sumusunod. Ang usa ka datoong magtutuo maoy migasto sa pagpatik sa manuskrito ni Smith nga gitawag ug The Book of Mormon. Kana gipatik sa tingpamulak sa 1830. Duha ka semana sa ulahi, si Joseph Smith nagpahibalo sa iyang opisyal nga titulo: “Tigpanan-aw, Maghuhubad, Propeta, Apostol ni Jesu-Kristo.” Sa Abril 6, 1830, ang Mormon Church, o The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, natukod.b

Si Smith adunay halangdong pamarog nga nakadani sa debosyon sa daghang kinabig. Apan ang iyang dili-naandan nga relihiyon nakahimog mga kaaway usab. Gigukod ang bag-ong iglesya; ang mga membro niini nangalagiw gikan sa New York paingon sa Ohio ug dayon ngadto sa Missouri aron pangitaon ang Bag-ong Jerusalem niini. Isip propeta, gipahayag ni Smith ang sunodsunod nga pagpadayag, nga nagpahayag sa kabubut-on sa Diyos diha sa mga butang gikan sa gidonar nga mga salapi ngadto sa usa ka balaang sugo sa pagbaton ug daghang asawa. Kining ulahing pagpadayag ilabinang nagpahinabog dakong paglutos. Kay nag-atubang sa katahap ug pagsupak bisan diin, ang mga Mormon migamit ug mga armas sa pagdepensa sa ilang kaugalingon.

Wala gayod momenos ang panagbangi ug kagubot nga maoy timaan sa unang katuigan sa kinabuhi ni Joseph Smith. Ang kalungsorang nait sa kamingawan, kay gibahaan sa daghang panon sa mga sumusunod ni Smith, kusganong misupak. Sila wala magkinahanglan ug laing sagradong basahon o nagpasiugda-sa-kaugalingon nga propeta. Unya, niadtong 1839, sa katingala sa lokal nga katawhan, ang mga Mormon nagtukod ug usa ka mauswagong koloniya, nga may iyang kaugalingong mga galingan, pabrika, unibersidad, ug kasundalohan, sa Nauvoo, Illinois. Sa misilaob ang mga panagkontrahanay, si Smith gidakop ug gipriso sa Carthage, Illinois. Didto, sa Hunyo 27, 1844, ang usa ka magubtanong panon misulong sa prisohan ug mipusil ug mipatay kaniya.

Ang Iglesya Nagpadayon Human sa Pagkamatay sa Propeta Niini

Ang sugilanon wala gayod matiwas duyog sa kamatayon ni Joseph Smith. Si Brigham Young, presidente sa Konsilyo sa Dose ka Apostol, sa madali maoy nangulo ug nanguna sa daghang magtutuo sa makuyawng biyahe paingon sa Great Salt Lake nga walog sa Utah, diin anaa ang hedkuwarter sa Mormon hangtod karong adlawa.c

Ang iglesya nga gitukod ni Joseph Smith nagpadayon pagdanig mga kinabig, nga adunay, sumala sa LDS nga mga tinubdan, mga siyam ka milyong membro sa tibuok kalibotan. Kini nakakaylap sa halayo nga saylo sa dapit nga sinugdanan niini sa Estado sa New York ngadto sa mga dapit nga nagkadaiya sama sa Italya, Pilipinas, Uruguay, ug Zaire. Bisan pa sa padayong pagkontra, ang talagsaong Mormon nga Iglesya miuswag. Sa pagkatinuod, kini ba ang kapasig-ulian sa matuod nga Kristiyanidad nga gipaabot sa mga tawong may pagtuo?

[Mga footnote]

[Picture Credit Line on page 17]

Letrato: Kortesiya sa Church of Jesus Christ of Latter-​Day Saints/​Dictionary of American Portraits/​Dover