Pagsimba nga Madawat sa Diyos
Kadaghanang Hebreohanon ug Gregong mga pulong nga mahimong magkahulogan sa pagsimba ikapadapat usab ngadto sa mga buhat nga gawas sa pagsimba. Bisan pa niana, ang konteksto magtino kon sa unsang paagi pagasabton ang tinagsa ka mga pulong.
Usa sa Hebreohanong mga pulong nga nagpasabot sa ideya sa pagsimba (‛a·vadhʹ) sa panguna nagkahulogang “pag-alagad.” (Genesis 14:4; 15:13; 29:15) Ang pag-alagad o pagsimba kang Jehova nagkinahanglan sa pagsugot sa tanan niyang mga sugo, pagbuhat sa iyang kabubut-on ingong usa ka tawo nga sa linain mahinalaron kaniya. (Exodo 19:5; Deuteronomio 30:15-20; Josue 24:14, 15) Busa, ang paghimo sa usa ka indibiduwal sa bisan unsang rituwal o buhat sa pagkamahinalaron ngadto sa bisan unsang laing mga diyos nagpasabot sa iyang pagbiya sa matuod nga pagsimba.—Deuteronomio 11:13-17; Maghuhukom 3:6, 7.
Ang laing Hebreohanong termino nga mahimong magkahulogan sa pagsimba maoy hish·ta·chawahʹ, nga sa panguna nagkahulogang “pagyuko” (Proverbio 12:25), o pagyukbo. Samtang ang maong pagyuko usahay mahimong usa lamang ka buhat sa pagtahod o sa matinaharong pagtagad ngadto sa laing tawo (Genesis 19:1, 2; 33:1-6; 37:9, 10), kini usab mahimong usa ka pahayag sa pagsimba, nga magpaila sa pagtahod ug utang-kabubut-on sa Diyos ug pagpasakop sa iyang kabubut-on. Kon gamiton maylabot sa matuod nga Diyos o bakak nga mga diyos, ang pulong hish·ta·chawahʹ usahay nalangkit sa paghalad ug pag-ampo. (Genesis 22:5-7; 24:26, 27; Isaias 44:17) Kini magpaila nga kasagaran ang pagyuko sa dihang magaampo o magatanyag ug halad.
Ang Hebreohanong lintunganayng pulong nga sa·ghadhʹ (Isaias 44:15, 17, 19; 46:6) sa panguna nagkahulogan nga “paghapa.” Ang Aramaikong katumbas kasagaran gilangkit sa pagsimba (Daniel 3:5-7, 10-15, 18, 28), apan kini gigamit sa Daniel 2:46 nga nagatumong sa pagyuko ni Haring Nabukodonosor kang Daniel, nga mihapa atubangan sa propeta.
Ang Gregong berbong la·treuʹo (Lucas 1:74; 2:37; 4:8; Buhat 7:7) ug ang nombreng la·treiʹa (Juan 16:2; Roma 9:4) nagpasa sa ideya sa paghatag dili lang sa ordinaryo, kalibotanong pag-alagad kondili sa sagradong pag-alagad.
Ang Gregong pulong pro·sky·neʹo duol nga katumbas sa Hebreohanong terminong hish·ta·chawahʹ sa pagpahayag sa ideya sa pagyuko ug, usahay, pagsimba. Ang terminong pro·sky·neʹo gigamit maylabot sa pagyuko sa usa ka ulipon ngadto sa usa ka hari (Mateo 18:26) ingon man ang buhat nga gikondisyon ni Satanas sa dihang gitanyagan niya si Jesus sa tanang gingharian sa kalibotan ug sa ilang himaya. (Mateo 4:8, 9) Kon siya miyuko pa ngadto sa Yawa, si Jesus sa ingon magpaila sa pagpasakop kang Satanas ug naghimo sa iyang kaugalingon nga ulipon sa Yawa. Apan si Jesus midumili, nga miingon: “Pahilayo, Satanas! Kay kini nahisulat, ‘Si Jehova nga imong Diyos ang imong pagasimbahon [porma sa Gregong pro·sky·neʹo o, diha sa asoy sa Deuteronomio nga gikutlo ni Jesus, sa Hebreohanong hish·ta·chawahʹ], ug kaniya lamang ikaw magahatag ug sagradong pag-alagad [porma sa Grego la·treuʹo o sa Hebreohanon ‛a·vadhʹ].’” (Mateo 4:10; Deuteronomio 5:9; 6:13) Sa susama, ang pagsimba, pagyuko, o pagyukbo ngadto sa “mapintas nga mananap” ug sa “larawan” niini nalangkit sa pag-alagad, kay ang mga magsisimba gipaila ingong mga tigpaluyo sa “mapintas nga mananap” ug sa “larawan” niini pinaagi sa pagbaton ug patik sa kamot (nga gamiton sa usa sa pag-alagad) o diha sa agtang (aron makita sa tanan). Sanglit ang Yawa naghatag sa mapintas nga mananap sa pagbulot-an niini, ang pagsimba sa mapintas nga mananap nagkahulogan, sa pagkatinuod, sa pagsimba o pag-alagad sa Yawa.—Pinadayag 13:4, 15-17; 14:9-11.
Ang ubang Gregong mga pulong nga nalangkit sa pagsimba gikuha gikan sa eu·se·beʹo, thre·skeuʹo, ug seʹbo·mai. Ang pulong eu·se·beʹo nagkahulogang “paghatag ug diyosnong debosyon ngadto sa” o “pagsimba, pagtahod.” Sa Buhat 17:23 kining terminoha gigamit maylabot sa diyosnong debosyon o pagsimba nga gihatag sa mga tawo sa Atenas ngadto sa usa ka “Diyos nga Wala Hiilhi.” Gikan sa thre·skeuʹo mao ang nombreng thre·skeiʹa, nga gisabot nga nagkahulogang “dagway sa pagsimba,” matuod kaha o dili. (Buhat 26:5; Colosas 2:18) Ang matuod nga pagsimbang gituman sa mga Kristohanon natiman-an sa tinuod nga kabalaka alang sa mga kabos ug hingpit nga pagkabulag gikan sa dili-diyosnong kalibotan. (Santiago 1:26, 27) Ang pulong seʹbo·mai (Mateo 15:9; Marcos 7:7; Buhat 18:7; 19:27) ug ang amgid nga terminong se·baʹzo·mai (Roma 1:25) nagkahulogang “pagtahod; pagtamod; pagsimba.” Ang mga tumong sa pagsimba o debosyon gipaila sa nombreng seʹba·sma. (Buhat 17:23; 2 Tesalonica 2:4) Ang duha ka laing termino maoy gikan sa samang berbong punoan, uban sa paunang langgikit nga The·osʹ, Diyos. Kini sila maoy the·o·se·besʹ, nga nagkahulogang “Diyos-nagatahod” (Juan 9:31), ug the·o·seʹbei·a, nga nagkahulogang “pagtahod sa Diyos.” (1 Timoteo 2:10) Kining duha ka termino katumbas ug diyutay sa Alemang pulong alang sa “publikong pagsimba,” nga mao, Gottesdienst (kombinasyon sa “Diyos” ug “pag-alagad”).
Si Jehova nga Diyos nagdawat lang sa pagsimba niadtong naggawi sa ilang kaugalingon nga nahiuyon sa iyang kabubut-on. (Mateo 15:9; Marcos 7:7) Ngadto sa usa ka babayeng Samarianhon si Kristo Jesus miingon: “Ang takna nagasingabot sa dihang dili dinhi niining bukira [Gerisim] ni sa Jerusalem nga kamo mosimba sa Amahan. Kamo nagasimba sa wala ninyo mailhi; kami nagasimba sa among nailhan . . . Bisan pa, ang takna nagasingabot, ug mao na karon, sa dihang ang matuod nga mga magsisimba mosimba sa Amahan pinaagi sa espiritu ug kamatuoran, kay, sa pagkatinuod, ang Amahan nagapangita sa mga ingon kanila nga mosimba kaniya. Ang Diyos maoy usa ka Espiritu, ug silang nagasimba kaniya kinahanglang mosimba pinaagi sa espiritu ug kamatuoran.”—Juan 4:21-24.
Ang mga pulong ni Jesus tin-awng nagpakita nga ang matuod nga pagsimba dili magdepende sa presensiya o paggamit ug makitang mga butang ug geograpikanhong mga puwesto. Inay mosalig sa panan-aw o paghikap, ang matuod nga magsisimba nagbaton ug pagtuo ug, walay sapayan sa dapit o sa mga butang alirong niya, nagbaton ug masimbahong tinamdan. Busa siya nagsimba, dili pinaagi sa tabang sa butang nga iyang makita o mahikap, kondili pinaagi sa espiritu. Sanglit anaa niya ang kamatuoran ingong gipadayag sa Diyos, ang iyang pagsimba maoy nahiuyon sa kamatuoran. Kay nasinati sa Diyos pinaagi sa Bibliya ug ebidensiya sa paglihok sa espiritu sa Diyos diha sa iyang kinabuhi, ang tawong nagsimba pinaagi sa espiritu ug kamatuoran tinong ‘nakaila kon unsay iyang ginasimba.’