Makasalig Ka ba sa Bibliya?
KON mopunit ka ug Bibliya, naglaom ka ba nga makakita kag usa ka sensilyo? Unsay ikasulti bahin niining karaang plata nga sensilyo?
Daghan ang naghunahuna sa Bibliya ingong usa ka karaang basahon nga nagatanyag ug talagsaong mga sugilanon ug dalayegon maayong mga prinsipyo sa pamatasan. Bisan pa, sila dili motuo nga ang mga asoy sa Bibliya maoy tukma sa kasaysayan, busa dili sila modawat nga kini Pulong sa Diyos. Apan, adunay daghang ebidensiya nga tukma ang Bibliya. Kini nga sensilyo (gipadako nga hulagway) maoy usa ka maayong pananglitan. Unsay gipamulong sa sinulat?
Ang sensilyo gigama sa Tarsus, usa ka siyudad sa habagatan-silangang bahin sa gitawag karong Turkey. Ang sensilyo gigama sa panahon sa pagmando sa Persianong gobernador nga si Mazaeus sa ikaupat nga siglo W.K.P. Kini nagpaila kaniya ingong gobernador sa probinsiya sa “Unahan sa Suba,” nga mao, ang Subang Euphrates.
Apan nganong ang maong pulong makaiikag? Tungod kay makita mo ang samang titulo diha sa imong Bibliya. Ang Esdras 5:6–6:13 naghulad ug sulat tali sa hari sa Persia nga si Dario ug sa usa ka gobernador nga ginganlag si Tattenai. Ang gihisgotan maoy bahin sa pagtukod pag-usab sa mga Hudiyo sa ilang templo sa Jerusalem. Si Esdras maoy hanas nga tigkopya sa Kasugoan sa Diyos, ug imong malaoman siya nga husto, tukma sa iyang gisulat. Imong makita sa Esdras 5:6 ug 6:13 nga iyang ginganlan si Tattenai “ang gobernador unahan sa Suba.”
Gisulat kana ni Esdras sa mga 460 W.K.P., mga 100 ka tuig sa wala pa buhata kini nga sensilyo. Aw, dunay pipila ka tawo nga mobating ang titulo sa karaang opisyal maoy gamay lang nga detalye. Apan kon makasalig ka sa mga magsusulat sa Bibliya bisan sa ingon niana ka gamay nga mga detalye, dili ba angay modako ang imong pagsalig sa uban pa nga ilang gisulat?
Diha sa unang duha ka artikulo niini nga isyu, imong makita ang dugang mga katarongan alang sa maong pagsalig.
[Picture Credit Line sa panid 32]
Koleksiyon sa Israel Dept. of Antiquities Eksibit ug letrato sa Israel Museum