Kahimsog ug Kalipay—Maangkon Mo Ba?
BASTA dunay dili-hingpit nga mga lalaki ug babaye, pangandoyon gayod nila ang kahimsog ug kalipay. Bisag kini sa matuod mao ang duha sa labing hinungdanong mga pangandoy sa tawo, kini napamatud-ang maikyason.
Napalandong kinig maayo sa mga tawo, ug nagtanyag daghang tambag mahitungod niini nga pangagpas. Miingon si Dr. Dennis Jaffe: “Karong adlawa, ang sekreto sa kahimsog ug pag-ayo sa sakit nagadepende sa imong kaugalingong batasan.” Si Abraham Lincoln kas-a mikomento: “Ang mga tawo magmalipayon kon gusto nila.” Mouyon ka ba? Unsa ba ka dako ang imong pagtinguhag kalipay? Unsa ka dakong kalipay ang mahatag sa maayong panglawas?
Ang mga tawo nagapangita sa tanang dapit alang sa kalipay, ginasunod ang daw walay kataposang mga posibilidad. Sila nakatuki sa pilosopiya, sikolohiya, ug metapisika. Sa ilang pagpangitag kalipay, gituki sa uban ang siyensiya, ang mga arte, ug musika. Apan tino nga ang dakong bahin sa matuod nga kalipay nalangkit sa pagbaton ug maayong panglawas. “Kon naangkon mo ang kahimsog, halos nabatonan mo na ang tanang butang,” matud pa sa usa ka popular nga paanunsiyo sa telebisyon.
Nagapangita niining natara, gisusi sa daghang tawo ang nagkalainlaing mga teoriya sa kahimsog, naandan man o dili. Halos ang tanang librariya sa publiko nagapakitag walay kataposang mga posibilidad sa mga diyeta nga sundon ug mga porma sa pagtambal. “Daghang libro ang nasulat mahitungod sa panglawas, sukad pa sa karaan,” mikomento ang iladong espesyalista sa kasingkasing si Dr. Paul Dudley White. “Ang usa sa labing maayo mao ang Regiment of Helthe nga gisulat duolan sa usa ka libo ka tuig kanhi.”
Bisan pa niining tanan, ang pagpangitag kahimsog ug kalipay makasubo sa kinabag-ang katawhan. Nahibulong ka ba niini, kon palandongon kon unsa na ka mauswagon kuno sa atong sibilisasyon? Sa tin-aw, ang siyensiya wala makahunong sa sakit, pagkatigulang, ug kamatayon.
Apan mahibulong ka ba sa pagkasayod nga wala pa kitay paagi sa pagsukod sa kalipay ug walay maayong paghubit kon unsa kini? Diha sa usa ka pakigpulong mahitungod sa “Reflections on Happiness,” si Pierre Teilhard de Chardin mihinapos: “Sa daghang kasiglohan kini nahimong ulohan sa hilabihan ka daghang libro, mga pagtuki, indibiduwal ug tinigom nga mga eksperimento, lainlain; ug, ikasubong isulti, wala gayod makab-ot ang hingpit nga kauyonan. Alang sa kadaghanan kanato, ang resulta mao nga, ang praktikal lamang nga paghinapos nga makuha gikan sa tanang panaghisgot mao nga walay kapuslanang magpadayon pa sa pagpangita.”
Mao ba kanay imong pagbati mahitungod sa kalipay? Pagbangon ug personal apan matinud-anong mga pangutana. Ikaw ba tinuod nga malipayon karon? O ang tinuod bang kalipay makita lamang sa langit? Duna bay seguradong palaabuton nga maangkon nato ang kahimsog ug kalipay, ug may katungod ba kita niini dinhi sa yuta?