Nganong ang mga Kagikan ni Jesu-Kristo Ingon sa Gihatag ni Mateo ug ni Lucas Managkalahi?

ANG kalainan sa halos tanang mga ngalan diha sa pagbatbat ni Lucas sa kagikan ni Jesus kon itandi uban kang Mateo maoy daling masulbad sa katarongang si Lucas nagbatbat sa han-ay sa kaliwat pinaagi sa anak ni David nga si Nathan, inay kay sa kang Solomon ingon sa gibuhat ni Mateo. (Lucas 3:31; Mateo 1:6, 7) Dayag nga gisunod ni Lucas ang kaliwatan ni Maria, sa ingon nagpakita sa kinaiyanhong kaliwat ni Jesus gikan kang David, samtang gipakita ni Mateo ang legal nga katungod ni Jesus diha sa trono ni David pinaagi sa kaliwat ni Solomon pinaagi kang Jose, kinsa sa legal nga paagi maoy amahan ni Jesus. Si Mateo ug Lucas pulos nagpasabot nga si Jose dili mao ang aktuwal nga amahan ni Jesus kondili iyang amaama lamang, naghatag kaniya ug legal nga katungod. Si Mateo mihimog laing estilo kay sa naandan niyang gigamit sa iyang pagbatbat sa tibuok kagikan sa dihang siya miabot kang Jesus, sa pag-ingong: “Si Jacob nahimong amahan ni Jose ang bana ni Maria, nga nanganak kang Jesus, kinsa gitawag ug Kristo.” (Mateo 1:16) Matikdi nga siya wala mag-ingon nga ‘si Jose nahimong amahan ni Jesus’ apan nga siya “ang bana ni Maria, nga nanganak kang Jesus.” Si Lucas mas direkta sa dihang, human nga unang gipakita nga si Jesus maoy aktuwal nga anak sa Diyos pinaagi kang Maria (Lucas 1:32-33), siya miingon: “Si Jesus . . . ingong anak, sumala pa sa gipangangkon, nga anak ni Jose, nga anak ni Heli.”​—Lucas 3:23.

Sanglit si Jesus dili maoy kinaiyanhong anak ni Jose kondili anak sa Diyos, ang pagbatbat ni Lucas sa kagikan ni Jesus nagpamatuod nga siya, sa tawhanon, usa ka anak ni David pinaagi sa iyang kinaiyanhong inahan nga si Maria. Mahitungod sa mga kagikan ni Jesus nga gihatag ni Mateo ug Lucas, si Frederic Louis Godet misulat: “Ang detalyadong pagtuon niini nga teksto motultol kanato niining paagiha sa pag-angkon​—1. Nga ang talaan sa kagikan nga gihimo ni Lucas maoy nianang kang Heli, ang apohan nga lalaki ni Jesus; 2. Nga ang pagkakaliwat ni Jesus kang Heli bug-os sukwahi sa Iyang pagkakaliwat ni Jose, ang dokumento nga iyang gipreserbar alang kanato maoy halayo sa iyang panglantaw kay sa kagikan ni Jesus pinaagi kang Maria. Apan nganong wala hinganli ni Lucas si Maria, ug nganong gideretso dayon gikan kang Jesus ngadto sa Iyang apohan nga lalaki? Dili subay sa karaang panghunahuna ang paghisgot sa inahan diha sa han-ay sa kagikan. Alang sa mga Grego ang usa ka tawo maoy anak sa iyang amahan, dili sa iyang inahan; ug tali sa mga Hudiyo ang panultihon maoy: ‘Genus matris non vocatur genus[“Ang kaliwat sa inahan dili pagatawgong (iyang) kaliwat”]’ (‘Baba bathra,’ 110, a).”​—Commentary on Luke, 1981, p. 129.

Sa pagkatinuod ang matag kagikan (ang han-ay ni Mateo ug Lucas) nagpakita sa kaliwat nga gikan kang David, pinaagi kang Solomon ug pinaagi kang Nathan. (Mateo 1:6; Lucas 3:31) Sa pagsusi sa mga talaan ni Mateo ug Lucas, atong makita nga human sa pagkabulag diha kang Solomon ug kang Nathan, sila nahiusa pag-usab diha sa duha ka tawo, si Shealtiel ug Zerubbabel. Kini ikapatin-aw diha sa mosunod nga paagi: Si Shealtiel maoy anak nga lalaki ni Jeconiah; tingali tungod sa pakigminyo sa anak nga babaye ni Neri siya nahimong umagad nga lalaki ni Neri, sa ingon gitawag ang “anak nga lalaki ni Neri.” Posible usab nga si Neri walay mga anak nga lalaki, busa si Shealtiel giisip nga iyang “anak” tungod usab sa maong hinungdan. Si Zerubbabel, kinsa malagmit mao ang aktuwal nga anak nga lalaki ni Pedaiah, maoy sa legal nga paagi giisip ingong mao ang anak ni Shealtiel, sumala sa bag-o pa nga gipaila.​—Itandi ang Mateo 1:12; Lucas 3:27; 1 Cronicas 3:17-19.

Nan ang mga asoy nagpaila nga si Zerubbabel may duha ka anak nga lalaki, si Rhesa ug Abiud, ang mga han-ay nagbulag na usab dinhi. (Kini mahimong, dili aktuwal nga mga anak, kondili mga kaliwat, o ang usa, labing menos, nahimong umagad nga lalaki. Itandi ang 1 Cronicas 3:19.) (Lucas 3:27; Mateo 1:13) Ang pagbatbat ni Mateo ug Lucas sa mga kagikan ni Jesus nalahi dinhi nianang makita sa 1 Cronicas kapitulo 3. Kini tungod kay ang daghang mga ngalan tinuyong gipapas ni Mateo ug malagmit usab ni Lucas. Apan ang kamatuoran angayng hinumdoman nga ang maong kalainan diha sa talaan sa mga kagikan ni Jesus nga gibatbat ni Mateo ug Lucas maoy malagmit gayod kadtong makita diha sa mga rehistro sa kagikanan nga niadto gigamit ug bug-os nga gidawat sa mga Hudiyo ug wala usba ni Mateo ug Lucas.

Busa, atong ikahinapos nga ang duha ka talaan ni Mateo ug Lucas naghiusa sa duha ka kamatuoran, nga mao, (1) nga si Jesus mao gayod ang Anak sa Diyos ug ang kinaiyanhong manununod sa Gingharian pinaagi sa milagrosong pagpanganak pinaagi sa babayeng ulay nga si Maria, sa laray ni David, ug (2) nga si Jesus mao usab ang legal nga manununod diha sa han-ay sa mga lalaking kaliwat ni David ug Solomon pinaagi sa iyang amaama nga si Jose. (Lucas 1:32, 35; Roma 1:1-4) Kon aduna may bisan unsang pagsaway nga himoon sa kaawayng mga Hudiyo nga ang pagkatawo ni Jesus supak sa balaod, ang kamatuoran nga si Jose nahibalo sa mga sirkumstansiya, nakigminyo kang Maria ug naghatag kaniyag panalipod sa iyang maayong ngalan ug sa harianong han-ay sa kaliwat motubag sa maong pagbutangbutang.