Modernong “Langob sa mga Tulisan”
SA MAGASING Natural History, ang propesor sa antropolohiya nga si Colin Turnbull miasoy sa iyang mga kasinatian ingong usa ka turista sa Jerusalem. Siya miingon nga ang “espiritu sa Pasko” nga iyang naugmad “daling nabugnaw” sa dihang iyang naobserbahan ang mga tindahan sa siyudad nga “puno sa walay pulos nga butang ginabaligya sa mahal kaayong mga prisyo sa mga pumapalit sa Pasko (turista) kinsa maorag nahutdan tungod kay napugos sa pagpamalit.”
Si Turnbull nag-ingon sa iyang “espiritu sa Pasko”: “[Kadto] dugang gidumilian diha sa usa ka dapit nga akong gituohang posibleng ipasig-uli [kini]—ang gilubngan sa Santo Sepulcro.” (Sulod nga hulagway makita sa itaas.) Didto, ang batasan sa mga isigkaturista “kinsa daw nagpakitag dayag nga kakulang ug pagtahod sa pagkasagrado” nagpaluya kaniya samtang sila “naghandosay ug nagbutaray diha sa dili gayod Kristohanong paagi, ginamit ang mga abaga ug siko aron puwersadong makasulod diha sa gamay nga ganghaan ngadto sa lubnganan mismo. Usahay ang diyutayng away mahitabo, duyog sa panganti ug mga aksiyon nga dili gayod sagrado.”
Inay kay “ipasig-uli ang espiritu sa pagkabalaan,” matud ni Turnbull, ang tinugyanang klero “nagwagtang sa bisan unsang ilusyon sa pagkabalaan tungod kay sila mismo nagpahilunag sumbanan sa agresibong pamatasan.” Siya naghisgot ug “usa ka bulok kapeng-kupo, giputos pag-ayo, samag pigurang Rasputin” kinsa “mapahitas-ong nagpahawa sa yanong mga turista pabalik sa ganghaan sa lubnganan matag panahong usa ka grupo sa dakog bayad, may kandilang mga turista (gitawag mga peregrino) makit-an, nga gidala sa lain pa nga Rasputin.” Ang resulta, miingon ang edukador, mao ang “pagbingkilay tali sa mga walay-kandilang-tigdala ug sa mga may-kandilang-tigdala, ingon man usab tali sa nagkalainlaing mga klerigo, maorag walay hunong ang pagbanosay sa magkaatbang nga mga sekta sa pag-indigay sa panahon ug lugar.”
Ang kauban ni Propesor Turnbull maoy “pila lang ka yarda ang gilay-on diha sa likod sa altar, gipaubos ang iyang mga kamot ug mga tuhod, tinagoan ang katunga sulod sa usa ka lungag diha sa bungbong.” Si Turnbull miasoy: “Sa gitan-aw ko siya, mituyhad ang iyang tuong kamot ug nangapkap ug kuwarta diha sa iyang bulsa, apan ang iyang wala nagpabilin sa sulod, matul-id ingon sa daw gigunitan. Sa dihang iyang mabalhin ang kuwarta balik sa sulod sa lungag, hinunoa, ang iyang walang kamot gibuhian ug mitindog ang akong higala . . . Diha sa iyang walang kamot siya naggunit ug gamayng krus nga kahoy, basa nga daw nabisbisan sa gituohang tubig nga balaan pinaagi sa monghe nga may ingon nianang kasabotan nga nagpungkong nakatago sa sulod sa gamayng yungib, nagpaabot sa iyang biktima.”
Si Jesu-Kristo miobserbar sa samang paggawi sa iladong mga tawo diha sa templo, ug siya miingon kanila nga ilang gihimo kining “usa ka langob sa mga tulisan.” (Luke 9:45, 46) Siyempre, sa atong adlaw ang maong ‘mga langob sa mga tulisan’ dili kay sa Jerusalem lamang.
[Picture Credit Line sa panid 25]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.