“Ako Siyete Anyos”

Hello. Ang akong ngalan mao si Amelia, ug ako nagpuyo sa usa ka isla sa Caribbeano. Ako siyete anyos. Di pa dugay kanhi ang akong kabos nga mga ginikanan nagtugyan kanako ngadto sa usa ka dato nga pamilya nga nagpuyo sa siyudad.

Karon, sama sa matag adlaw, mibangon ako sa alas singko sa buntag. Nagkalos akog tubig gikan sa duol nga atabay. Lisod kaayo ang pagbalanse sa bug-at nga tibod nga akong gilukdo, apan nahimo ra nako kadto—kondili, mabunalan unta ko pag-ayo. Dayon naghikay akog pamahaw ug gidalit kana sa pamilya. Medyo naulahi ako sa pagdalit sa pamahaw, busa gibunalan ko sa amo ginamit ang panit nga latigo.

Human niana, gihatod nako sa eskuylahan ang singko-anyos nga anak nga lalaki sa maong pamilya. Unya, mitabang ako sa paghikay ug pagdalit sa paniudto sa pamilya. Tali sa mga tingkaon, kinahanglang mangompra ko ug pagkaon sa merkado, sugosugoon sa pamilya, mag-atiman sa dapog, manilhig sa nataran, manglaba sa sinina ug manghugas sa plato, ug manglimpiyo sa kosina. Gihugasan usab nako ang mga tiil sa akong among babaye. Karon nasuko kaayo siya bahin sa usa ka butang, ug gisagpa niya ako sa kasuko. Hinaot ugma moarang-arang na siya.

Gihatagan kog mga salin aron kaonon—labing menos maarang-arang kini kay sa binlod nga akong gikaon gahapon. Nagkagidlay ang akong sinina, ug wala koy sapatos. Ang akong mga amo wala gayod magtugot kanako nga maligo sa tubig nga akong kaloson alang sa pamilya. Gabii natulog ko sa gawas; usahay pahigdaon nila ako sa sulod diha sa salog. Anugon nga dili ko makasulat niini mismo. Wala ko tugoting moeskuyla.

Pag-ayo-ayo. Amelia.

BISAN tuod dili Amelia ang iyang tinuod nga ngalan, ang iyang kahimtang tinuod.a Si Amelia usa lamang sa minilyong bata nga kinahanglang motrabaho—kasagaran ubos sa kinangil-arang mga kahimtang. Ang pagpanarbaho sa mga bata maoy pangunang suliran sa atong kapanahonan. Kini maoy komplikadong isyu nga walay yanong mga solusyon. Dako ang gilapdon, makadaot sa katilingban, ug makamatay ang mga sangpotanan, kini mapintas ngadto sa mga bata ug makainsulto sa dignidad sa tawo.

Unsa ka kaylap ang pagpanarbaho sa mga bata? Unsa ang mga hinungdan niining sulirana, ug sa unsang mga dagwaya kini mahitabo? May panahon pa kaha sa dihang ang mga bata—ang labing huyang ug walay-panalipod nga bahin sa tawhanong pamilya—dili na mailalom sa kinabuhi nga alaot ug gipahimuslan?

[Footnote]