Kon Nganong Dili Makita ang mga Bituon
KINSAY wala makasud-ong sa langit sa kagabhion ug mahibulong sa nagkidlapkidlap nga kaanindot sa dili-maihap nga mga bituon nga milukop pag-ayo sa kawanangan? Hinunoa, kining makalilisang nga talan-awon hinayhinayng nahanaw sa atong panan-aw. Ngano? Polusyon sa kahayag.
Ang polusyon sa kahayag mao ang naghingapin, sulaw nga kasanag nga gipatungha sa artipisyal nga mga suga sa kadalanan, kabalayan, komersiyal nga mga propiedad, publikong mga tinukod, ug mga natad dulaanan. Katunga niini nga kahayag mokanap paingon sa langit, nga magsalipod sa kadaghanang bituon. Unsa ka seryoso kining sulirana? Pananglitan, sa walay dag-om, naglugitom nga kagabhion sa amihanang Uropa ang mata makakita ug mga 2,000 ka bituon. Apan kining gidaghanona mius-os ngadto sa 200 alang niadtong nagpuyo sa hilit nga mga bahin sa lungsod, ug taliwala sa hayag kaayong siyudad, ang usa makakita lamang ug 20 ka bituon. Ang pipila ka astronomo nahadlok nga gawas kon managana, walay bituon nga makita sa amihanang Uropa 25 ka tuig gikan karon.
Siyempre, gikinahanglan ang pipila ka suga. Kini mosumpo sa krimen ug magpabating hilwas sa mga tagbalay nga dali rang pasipad-an. Apan, ang hilabihan ka hayag nga suga makadugang sa kapit-os ug makadaot sa kinatulgan. Dili lamang mga tawo ang naapektahan. Ang nagalalin nga mga langgam ug mga insekto masaag gumikan sa kahayag, ug ang 24-oras nga kalihokan sa mga tanom mahimong mausab.
Apan unsay mahimo aron makunhoran ang problema? Usa ka paagi nga makatabang mao ang pagseguro nga ang suga sa gawas maayong pagkapandong ug gipatumong sa ubos. Ang mga suga alang sa seguridad mahimong palihokon sa sensor, imbes kanunayng pasigaon. Usa ka sikbit-siyudad sa Pransiya nagsulbad sa suliran pinaagi sa paggamit ug panggawas nga taas-ug-presyur nga mga sodium lamp, nga magtagana ug mas tukmang pagkatumong nga dan-ag, ug pinaagi sa pagtaod ug mga atop-atop sa daan nang ubos ug presyur nga mga suga sa dalan, nga magpunting sa kahayag sa ubos. Ang mga karsada giabonohan ug mosuhop sa kahayag nga itom nga alkitran, ug ang mga suga palongon diha sa publikong mga tinukod lapas sa alas 11:00 s.g. Dili lang kay kini halos nagwagtang sa polusyon sa kahayag nga nagpunting sa ibabaw ug nagkunhod sa gisumbalik-silaw nga kahayag ug dos tersiya kondili nagpauswag ug 30 porsiyento sa pagkaepektibo sa paggamit sa enerhiya.
Siyempre, kanang tanang solusyon nagkinahanglag panahon ug salapi—nihit nga mga manggad niining mga adlawa. Pagkamaayong mahibaloan nga sa dili madugay ang Ginghariang kagamhanan sa Diyos pinaagi sa iyang Anak, si Jesu-Kristo, magwagtang sa tanang matang sa polusyon! Unya ang mga sakop niini sa makausa pa tin-awng makakita sa buhat sa atong Maglalalang, ang maanindot nga bituonong kalangitan.—Salmo 19:1, 2; Pinadayag 11:18.