Nagapangagot Ka ba sa Imong Ngipon?

SUKAD sa karaang kapanahonan ang mga tawo nagapangagot sa ilang mga ngipon sa dihang anaa sa kapit-os. Ang Bibliya subsob nga naggamit sa pagkagot, o pagkagitkit, sa ngipon aron sa pagpasabot ug kapungot o kaguol. (Job 16:​9; Mateo 13:​42, 50) Niining suko ug tugob sa kapit-os nga kalibotan karon, minilyong tawo ang literal nga nagapangagot sa ilang ngipon, ug kadaghanan wala mahibalo nga gihimo nila kana. Lagmit ginadaot nila ang ilang ngipon.

Nganong ang pipila ka tawo nagapangagot sa ilang ngipon? Ang mga hinungdan maoy komplikado ug wala pa masabti sa bug-os. Apan sa pipila ka kaso ang emosyonal nga kapit-os maoy dayag tingaling hinungdan. Ang UC Berkeley Wellness Letter nagpunting: “Ang mga tawo nga nagapangagot sa ilang ngipon kasagarang nagtaho nga sila nahiagom sa mga suliran sa kaminyoon o salapi, nagakuhag kataposang mga pasulit, nahadlok nga mawad-ag trabaho, o kaha nailalom sa pagpit-os.” Ang ubang posibleng mga hinungdan ug nakaamot nga mga kahimtang naglakip sa dili-maayong pagkatakdo sa ibabaw ug ubos nga mga ngipon, kabaldahan sa pagkatulog, o pag-inom ug alkoholikong ilimnon. Busa, ang Wellness Letter nagsugyot nga sulayan sa mga nag-antos niini nga kunhoran ang pag-inom ug alkoholikong ilimnon; mohimog yanong mga lakang sa pagrelaks una matulog, sama sa pagkaligo sa mainit-init nga tubig; o paghisgot sa makapasubong mga suliran uban sa usa ka higala o sinaligang magtatambag.

Sa adlaw mamatikdan mo tingali nga gipakagot nimo ang imong ngipon o gibag-id sila sa usag usa. Apan unsaon nimo pagkahibalo kon gihimo nimo kini samtang natulog ka? Usahay ang tagdugayng pagkagot, nga nailhang bruxism, magpatunghag kasaba nga may igong gikusgon nga makamata ang laing tawo nga natulog sa samang lawak. Tingali momata ka nga nagsakit ang imong mga tampihak, o ang imong apapangig lagmit nagtagiktik.a Ang imong dentista mahimong makamatikod gani ug hilabihang kadaot sa imong ngipon. Makasugyot siya ug mga paagi aron sa pagtagana ug diyutayng kahupayan, sama sa usa ka sangkap nga ibutang sa ibabaw sa imong ngipon sa magabii. Bisan tuod ang panalipod sa ngipon nga sama niini wala disenyoha aron pahunongon ka sa pagpangagot, makapanalipod kini sa imong ngipon gikan sa dugang kadaot. Sa bisan unsang paagi, relaks! Kon menos ang imong kabalaka, hayan mas menos ang imong pagpangagot sa imong ngipon.

[Footnote]