Kalipay—Sa Pagpangagpas Niini

GIPROKLAMAR sa Deklarasyon sa Independensiya sa Tinipong Bansa ang katungod sa ‘kinabuhi, kagawasan, ug pagpangagpas sa kalipay.’ Kay alang sa kadaghanan karon, ang yawing pulong mao ang pangagpas. Ginahimo nila kini sa madasigon, tugob ang tanang gutlo sa okupadong kalihokan. Manghugop ngadto sa mga istadyom sa pagtan-awg mga dula, mag-atubang sa iskren sa kompiyoter sa pagdulag elektronikong mga dula, madikit sa mga programa sa TV sa pagpalabay sa oras sa gabii, magplanog mga hinapos sa semana nga puno sa paukyab, mopasiyo sa kalibotan pinaagig mga ayroplano, ug kaha okupadong makigbahin sa biyo sa mga kalihokang sosyal. Ang kadaghanan modangop pa ngani sa makadaot nga droga aron makab-ot ang lalim nga mga pagbati. Buhaton ang tanang butang aron malikayan ang walay trabahong mga higayon diin hilom lamang silang maglingkod ug atubangon ang kaugalingon​—ug ang pagkalaay. Apan, kining matarantahong pagpangitag kalipay, dili makaagpas sa tinuod nga kalipay.

Subayon sa uban ang bag-ong mga paagi sa kinabuhi sa ilang pagpangagpas ug kalipay. Wala na isipa ang kaminyoon nga mabugkoson​—sayon nga moabot sayon nga buhian, magbulag may hinungdan o wala, ang mga bata moadto-anhi tali sa mga ginikanan. Ang dili minyong mga indibiduwal makigbahin sa libreng sekso kang bisan kinsa. Mag-ipon ang mga paresan bisag walay kasal​—walay panaad, walay bugkos, nga libre sa pagbulag kon gusto. Mag-ipon ang mga paresan sa homoseksuwal nga relasyon, o sa tinagsatagsa magpadayon sa ilang mga kahilayan. Taliwala niining tanang mga pag-eksperimento kon unsay molampos ug dili, ang gipugas lamang sa mga tawo mao ang unod ug sa ulahi magaanig kagubot sa hunahuna, pagbating sad-an, pangabubho, masakit nga mga panagbulag, ug mga sakit nga sagad dili matambalan. Ang “bag-ong moralidad” nagaanig mas dakong kasakitan kay sa daang imoralidad.

Gitimbang sa kadaghanan ang kalipay pinaagi sa pagbaton ug materyal nga kabtangan, apan ang pagtigom kanila mopagimok sa kakatol nga lami kaayong kaloton. Malipayong kaloton kini sa mga ahensiya sa paanunsiyo, magpamaligyag matahom nga mga larawan aron ilang ikapasundayag​—mga larawan nga makab-ot lamang pinaagi sa tukmang marka sa besting isul-ob, sa mga bino nga imnon, sa mga awto nga manehoan, sa mga balay nga mabatonan, dugang pa sa kutay sa mga kabtangan nga ilibot nila sa ilang kaugalingon.

Gipadako sa siyensiya ang materyalistikong baha, sumala sa gireklamo sa biologong si René Dubos: “Sa kasagaran, gigamit karon ang siyensiya alang sa teknolohikal nga mga kadapatan nga walay kalabotan sa tawhanong mga panginahanglan ug nagtinguha lamang sa pagmugnag bag-ong artipisyal nga mga panginahanglan.” Kining panginahanglana, miingon siya, kon matagbaw “dili makahatag dugang kalipay o kahulogan sa kinabuhi.” Diha sa adunahang kanasoran gigamit ang teknolohiya sa binuang nga produksyon alang sa hinobrang kunsumo. Dinalidali ang pagpamalit sa kadaghanan. Natuok ang tanang espirituwal nga mga balor tungod sa materyalistikong pagdahili.

Sa dihang si Stewart Udall pa ang sekretaryo sa interyor sa Tinipong Bansa, siya miingon: “Kita ang pinakadaghag mga sakyanan kay sa bisan unsang nasod sa kalibotan​—ug ang pinakagrabeng basurahan sa gubang mga sakyanan. Kita ang labing makabiyaheng tawo sa yuta ug kita ang labing nag-antos sa kahuot. Kita ang nakagamag pinakadaghang enerhiya, ug kita ang nakabaton sa labing mahugawng hangin.” Iyang gipamulong kana sa katuigan nang milabay, ug iyang gitawag kanang “ang katalagman nga usa ka kontinente ang sukod.” Karon, sa ulahing katuigan, nahimo kining kalaglagan nga tibuok kalibotan ang sukod. Sa miaging mga katuigan ang mayor sa usa ka dakong Amerikanhong siyudad miingon nga, “kon dili kita magbantay mahinumdoman kita ingong kaliwatan nga nakapadalag tawo sa bulan samtang nagbarog diha sa kutob sa tuhod nga basura.” Karon, sa ulahing katuigan, nagpasidaan ang daghang mga siyentipiko nga malagmit mahimo kitang ang kataposang kaliwatan​—peryod.

Kon impluwensiyado ang atong pagbati sa pagpabili sa kaugalingon sa makitang bahandi lamang imbes sa mga prinsipyo, sa ulahi kanang pagbatia magkahuyang nga mahimong kitang masayon nga mga biktima sa makaut-ut nga pagkawalay katagbawan. Ang materyalismo uban sa iyang ibabawng mga dayandayan dili makatagbaw sa kinasulorang mga panginahanglan sa tawhanong espiritu, ug dili gayod kini mohatag ug kalipay. “Ang walay pagpugong nga katagbawan sa tanang mga tingusbawan,” miingon ang sikoanalistang si Erich Fromm, “dili maayo alang sa mahimsog nga panglawas, ni paagi kini sa kalipay o bisan sa labing dakong kalipay.” Apan dugay na kanhi sa wala pa si Fromm, mas prangkang gipamulong kini sa usa ka dinasig nga tawong maalamon: “Akong nahibalaon usab kon nganong nagpangadbudlay ang mga tawo aron molampos: tungod kay ilang gikasinahan ang mga butang nga nabatonan sa ilang mga silingan.”​—Ecclesiastes 4:​4, Today’s English Version.

Ang uban, nawad-ag kasibot ug paglaom, nangitag katagbawan pinaagi sa paglunod sa ilang kaugalingon sa walay kapuslanang mga alatimanon sa kaugalingon. Mahitungod niining paningkamot ang The Culture of Narcissism miingon: “Walay paglaom nga mouswag ang ilang kinabuhi sa bisan unsang mga paagi nga hinungdanon, gikombinsir sa mga tawo ang ilang kaugalingon nga ang hinungdanon mao ang pagpauswag sa kaugalingong kaisipan: pagsabot sa ilang mga pagbati, pagkaon ug kalan-ong makapahimsog sa lawas, sa pagtuon ug ballet o belly dancing, sa pagpahupong sa ilang kaugalingon sa kaalam sa Sidlakan . . . Ilang gipalambo ang mas buhi nga kasinatian, maningkamot sa pagdaog sa gikapoyng unod aron mapiskay, manlimbasog sa pagpasig-uli sa nangahupas nga mga gana.”​—Panid 29, 39, 40.

Ang pagpangagpas ug kalipay pinaagi sa biyo sa kalihokan, o bag-ong mga paagi sa kinabuhi o materyal nga mga pangagpas, mga alatimanon sa kinabuhi​—walay usa niini ang makaagpas sa tinuod ug malungtarong kalipay.

Nan, unsa ang gikinahanglan, aron ka malipay?