MGA BUHAT SA MGA APOSTOLES

1 Sa naunang sulat, Oh Teofilo, akong gisaysay ang tanang butang nga gibuhat ug gitudlo ni Jesus+ 2 hangtod sa adlaw nga gidala siya sa langit,+ human siya makahatag ug mga instruksiyon pinaagi sa balaang espiritu ngadto sa mga apostoles nga iyang gipili.+ 3 Human siya mag-antos, nagpakita siya kanila uban ang daghang makapakombinsir nga pamatuod nga siya nabuhi.+ Nakita nila siya sulod sa 40 ka adlaw, ug siya naghisgot bahin sa Gingharian sa Diyos.+ 4 Samtang nagtigom sila, siya nagsugo kanila: “Ayaw mog biya sa Jerusalem,+ apan padayon ninyong hulata ang gisaad sa Amahan,+ nga inyong nadungog kanako; 5 kay sa pagkatinuod, si Juan nagbawtismo pinaagi sa tubig, apan kamo bawtismohan pinaagi sa balaang espiritu+ pipila ka adlaw gikan karon.”

6 Dihang sila nagkatigom pag-usab, sila nangutana kaniya: “Ginoo, ipasig-uli ba nimo ang gingharian sa Israel niining panahona?”+ 7 Siya miingon kanila: “Dili kinahanglang mahibaloan ninyo ang mga panahon o mga yugto sa panahon nga ang Amahan lang ang may katungod* sa pagtakda.+ 8 Apan makadawat mog gahom dihang mokunsad kaninyo ang balaang espiritu,+ ug kamo mahimong akong mga saksi+ sa Jerusalem,+ sa tibuok Judea ug Samaria,+ ug hangtod sa kinalay-ang bahin* sa yuta.”+ 9 Human niya isulti kining mga butanga, siya gibayaw ngadto sa langit samtang sila nagtan-aw, ug siya natabonan sa panganod mao nga dili na nila siya makita.+ 10 Ug samtang nagtan-aw sila sa iyang pagpaingon sa langit, kalit nga may duha ka lalaki nga nagbestig puti+ nga mibarog tapad kanila 11 ug miingon: “Mga tawong Galileanhon, nganong nagtindog man mo dinhi ug nagtan-aw sa langit? Kining Jesus nga gidala sa langit gikan kaninyo moabot sa samang paagi nga inyong nakita pag-adto niya sa langit.”

12 Unya namalik sila sa Jerusalem+ gikan sa bukid nga gitawag ug Bukid sa mga Olibo, nga duol sa Jerusalem, nga usa ka adlawng igpapahulay nga panaw* lang ang gilay-on. 13 Pag-abot nila, misaka sila sa lawak sa itaas diin sila nag-estar. Didto si Pedro ingon man si Juan ug Santiago ug Andres, si Felipe ug Tomas, si Bartolome ug Mateo, si Santiago nga anak ni Alfeo, si Simon nga masiboton, ug si Judas nga anak ni Santiago.+ 14 Uban sa usa ka katuyoan silang tanan nagpadayon sa pag-ampo, kauban ang pipila ka babaye,+ ang mga igsoong lalaki ni Jesus, ug si Maria nga iyang inahan.+

15 Niadtong mga adlawa si Pedro mitindog sa taliwala sa mga igsoon (ang katibuk-ang gidaghanon* sa mga tawo maoy mga 120) ug miingon: 16 “Mga igsoong lalaki, kinahanglang matuman ang kasulatan nga gitagna sa balaang espiritu pinaagi kang David bahin kang Judas,+ nga maoy naggiya niadtong nagdakop kang Jesus.+ 17 Kay siya kauban man namo+ ug nakabaton ug bahin niini nga ministeryo. 18 (Busa kining tawhana mismo mipalit ug yuta ginamit ang suhol sa iyang pagkadili-matarong,+ ug siya nahulog nga nag-una ang ulo, mibuto ang iyang tiyan ug nahabwa ang tanan niyang tinai.+ 19 Nabaniog kini sa tanang molupyo sa Jerusalem, mao nga ang yuta gitawag ug A·kelʹda·ma sa ilang pinulongan, nga sa ato pa, “Yuta sa Dugo.”) 20 Kay nasulat kini sa basahon sa mga Salmo, ‘Hinaot mahimong biniyaan ang iyang puy-anan, ug hinaot wala nay magpuyo niini’+ ug, ‘Kuhaon unta sa lain ang iyang katungdanan ingong tigdumala.’+ 21 Busa kinahanglan nga gikan sa mga tawo nga miuban kanamo sulod sa tanang panahon nga kauban namo ang Ginoong Jesus dihang gihimo niya ang iyang mga buluhaton,* 22 sugod sa pagbawtismo ni Juan kaniya+ ug hangtod sa adlaw nga siya gikuha kanamo,+ usa niining mga tawhana ang angayng mahimong saksi uban kanamo sa iyang pagkabanhaw.”+

23 Busa sila nagsugyot ug duha, si Jose nga gitawag ug Barsabas, nga gitawag usab ug Justo, ug si Matias. 24 Unya sila nag-ampo ug miingon: “Ikaw, Oh Jehova,* nga nahibalo sa kasingkasing sa tanan,+ itudlo kon kinsa niining duha ka lalaki ang imong gipili 25 nga maoy mopuli sa ministeryo ug pagkaapostol nga gitalikdan ni Judas aron moadto sa iyang kaugalingong dalan.”+ 26 Busa ilang giripahan* sila,+ ug ang ripa natunong kang Matias, ug siya giisip* nga kauban sa 11 ka apostoles.

2 Karon samtang ang adlaw sa Pista sa Pentekostes+ nagpadayon, silang tanan nagtigom sa samang dapit. 2 Kalit lang nga may kabanha gikan sa langit, sama gayod nianang naghuros nga kusog nga hangin, ug kini madungog sa tibuok balay diin sila nanglingkod.+ 3 Ug diha silay nakita nga pormag mga dila nga daw kalayo ug mipatong kini sa tagsatagsa kanila, 4 ug silang tanan napuno sa balaang espiritu+ ug misugod sa pagsulti sa lainlaing pinulongan, sumala sa gipahinabo sa espiritu nga ilang isulti.+

5 Niadtong panahona, dihay debotadong mga Hudiyo sa Jerusalem gikan sa matag nasod sa tibuok yuta.+ 6 Busa dihang nadungog ang maong tingog, ang panon nanugok ug nangalibog, kay ang matag usa nakadungog nga ang iyang pinulongan gisulti sa mga tinun-an. 7 Sa pagkatinuod, sila nahingangha pag-ayo ug miingon: “Tan-awa, dili ba silang tanan nga nagsulti mga Galileanhon man?+ 8 Busa naunsa man nga ang matag usa kanato nakadungog sa tagsatagsa nato ka pinulongan?* 9 Kita maoy mga Partianhon, Medianhon,+ Elamihanon,+ mga molupyo sa Mesopotamia, Judea ug Capadocia, Ponto ug probinsiya sa Asia,+ 10 Frigia ug Pamfilia, Ehipto ug sa mga rehiyon sa Libya duol sa Cirene, mga dumuloong gikan sa Roma, mga Hudiyo ug kinabig,+ 11 mga Cretanhon, ug mga Arabiano​—⁠nadungog nato sila nga nagsulti sa atong mga pinulongan bahin sa halangdong mga butang sa Diyos.” 12 Oo, silang tanan nahingangha ug nangalibog, nga nag-ingon sa usag usa: “Unsay buot ipasabot niini?” 13 Apan ang uban nagyagayaga kanila ug miingon: “Nahubog sila sa tam-is nga bino.”*

14 Apan si Pedro mibarog uban sa Onse+ ug misulti kanila sa kusog nga tingog: “Mga taga-Judea ug kamong tanang molupyo sa Jerusalem, hibaloi ninyo kini ug paminaw pag-ayo sa akong isulti. 15 Sa pagkatinuod, kining mga tawhana dili hubog, sumala sa inyong gihunahuna, kay mga alas nuybe pa man sa buntag.* 16 Sa kasukwahi, kini ang giingon pinaagi kang propetang* Joel: 17 ‘“Ug sa kataposang mga adlaw,” miingon ang Diyos, “ibubo nako ang akong espiritu* sa tanang matang sa tawo, ug ang inyong mga anak nga lalaki ug babaye managna ug ang inyong batan-ong mga lalaki makakitag mga panan-awon ug ang inyong tigulang nga mga lalaki magdamgo ug talagsaong mga damgo,+ 18 ug bisan sa akong mga ulipong lalaki ug babaye akong ibubo ang akong espiritu* nianang mga adlawa, ug sila managna.+ 19 Ug ako magpakitag katingalahang mga butang* sa langit ug mga ilhanan sa yuta​—⁠dugo ug kalayo ug mga panganod nga aso. 20 Ang adlaw mongitngit ug ang bulan mopula samag dugo sa dili pa moabot ang dako ug mahimayaong adlaw ni Jehova.* 21 Ug ang matag usa nga motawag sa ngalan ni Jehova* maluwas.”’+

22 “Mga tawo sa Israel, paminawa kining mga pulonga: Tin-awng gipakita sa Diyos kaninyo nga si Jesus nga Nasaretnon iyang gipadala, nga naghimo sa inyong taliwala ug gamhanang mga buhat ug katingalahang mga butang* ug mga ilhanan,+ sumala gayod sa inyong nahibaloan. 23 Kining tawhana, kinsa gitugyan sumala sa kabubut-on* ug sa nahibaloan na sa Diyos,+ inyong gilansang sa estaka pinaagi sa kamot sa daotang mga tawo, ug inyo siyang gipatay.+ 24 Apan gibanhaw siya sa Diyos+ pinaagi sa pagpahigawas kaniya gikan sa kaul-ol* sa kamatayon, kay dili man siya mapugngan niini.+ 25 Kay si David nag-ingon bahin kaniya: ‘Si Jehova* anaa kanunay sa akong hunahuna,* ug kay ania siya sa akong tuong kamot, dili gyod ko matarog. 26 Tungod niini ang akong kasingkasing nalipay ug ang akong dila nagsadya pag-ayo. Ug magpuyo ko* nga may paglaom; 27 kay dili ko nimo biyaan* sa Lubnganan* ug dili nimo itugot nga madunot ang unod sa maunongon kanimo.+ 28 Gipaila nimo kanako ang mga dalan sa kinabuhi; pun-on ko nimog tumang kalipay diha sa imong atubangan.’*+

29 “Mga igsoon, tugoti ko nga mosulti kaninyo uban ang kagawasan sa pagsulti bahin sa ulo sa banay nga si David, nga namatay ug gilubong,+ ug ang iyang lubnganan ania dinhi hangtod niining adlawa. 30 Kay siya usa ka propeta ug nahibalo nga ang Diyos nanumpa kaniya nga palingkoron niya ang usa sa iyang kaliwat diha sa iyang trono,+ 31 nakita na niyang daan ang pagkabanhaw sa Kristo ug siya misulti bahin niini, nga wala siya biyai diha sa Lubnganan* ug wala madunot ang iyang unod.+ 32 Kini nga Jesus gibanhaw sa Diyos, ug kaming tanan saksi niini.+ 33 Busa, kay siya gibayaw man ngadto sa tuong kamot sa Diyos+ ug nakadawat sa gisaad nga balaang espiritu gikan sa Amahan,+ gibubo niya kadtong inyong nakita ug nadungog. 34 Kay si David wala mosaka sa kalangitan, apan siya mismo miingon, ‘Si Jehova* miingon sa akong Ginoo: “Lingkod sa akong tuong kamot 35 hangtod nga ibutang nako ang imong mga kaaway ingong tumbanan sa imong mga tiil.”’+ 36 Busa angay gayong mahibalo ang tibuok panimalay ni Israel nga ang Diyos naghimo kaniyang Ginoo+ ug Kristo, kining Jesus nga inyong gipatay sa estaka.”+

37 Karon pagkadungog nila niini, daw giduslak ang ilang kasingkasing, ug sila miingon kang Pedro ug sa uban pang mga apostoles: “Mga igsoon, unsay angay namong buhaton?” 38 Si Pedro miingon kanila: “Paghinulsol mo,+ ug ang matag usa kaninyo magpabawtismo+ sa ngalan ni Jesu-Kristo alang sa kapasayloan sa inyong mga sala,+ ug inyong madawat ang walay bayad nga gasa nga balaang espiritu. 39 Kay ang saad+ maoy alang kaninyo ug sa inyong mga anak, ug sa tanang atua sa layo, sa tanan nga tawgon ni Jehova* nga atong Diyos ngadto kaniya.”+ 40 Ug uban sa daghan pang mga pulong, siya bug-os nga nagpamatuod ug nagpadayon sa pagtambag kanila, nga nag-ingon: “Luwasa ninyo ang inyong kaugalingon gikan niining baliko nga kaliwatan.”+ 41 Busa kadtong malipayong midawat sa iyang pulong nabawtismohan,+ ug nianang adlawa mga 3,000 ang nadugang.+ 42 Ug sila padayong nagdeboto sa ilang kaugalingon sa ginatudlo sa mga apostoles, sa panag-ubanay,* sa mga pagpangaon,+ ug sa mga pag-ampo.+

43 Sa pagkatinuod, ang tanan nahadlok, ug daghang katingalahang butang* ug mga ilhanan ang nahitabo pinaagi sa mga apostoles.+ 44 Ang tanan nga nahimong magtutuo nagkatigom ug nag-ambitay sa tanan nilang nabatonan, 45 ug gipamaligya nila ang ilang mga kabtangan+ ug katigayonan ug giapod-apod ang halin ngadto sa tanan, sumala sa panginahanglan sa matag usa.+ 46 Ug adlaw-adlaw silang atua sa templo uban ang usa ka katuyoan, ug sila nangaon diha sa lainlaing balay ug nag-ambitay sa ilang pagkaon uban ang dakong kalipay ug sinsero nga kasingkasing, 47 nga nagadayeg sa Diyos ug nauyonan sa tanang tawo. Sa samang higayon, adlaw-adlawng gidugang ni Jehova* kanila kadtong iyang mga ginaluwas.+

3 Karon si Pedro ug Juan nangadto sa templo sa oras sa pag-ampo, mga alas tres sa hapon,* 2 ug dihay tawong bakol sukad pa sa pagkahimugso nga adlaw-adlawng ginadala diha sa pultahan sa templo nga gitawag ug Matahom, aron makapangayo siyag mga gasa sa kaluoy gikan niadtong mga mosulod sa templo. 3 Dihang nakita niya si Pedro ug Juan nga mosuloray sa templo, nangayo siyag mga gasa sa kaluoy. 4 Apan si Pedro, kauban ni Juan, mitan-aw kaniya ug miingon: “Tan-aw namo.” 5 Busa mitutok siya kanila, nga nagdahom nga may madawat gikan kanila. 6 Apan si Pedro miingon: “Wala koy plata* ug bulawan, apan kon unsay ania kanako maoy akong ihatag kanimo. Sa ngalan ni Jesu-Kristo nga Nasaretnon, tindog ug lakaw!”+ 7 Unya gigunitan niya ang iyang tuong kamot ug gipatindog siya.+ Dihadiha ang iyang mga tiil ug buolbuol nalig-on;+ 8 ug siya milukso ug milakaw,+ ug siya misulod uban kanila sa templo, nga naglakaw ug nagluksolukso ug nagdayeg sa Diyos. 9 Ug ang tanang tawo nakakita kaniya nga naglakaw ug nagdayeg sa Diyos. 10 Ug sila nakaila kaniya, nga kini mao ang tawo nga maglingkoran sa Matahom nga Ganghaan* sa templo aron mangayog mga gasa sa kaluoy,+ ug sila nahibulong pag-ayo ug dili makatuo sa nahitabo kaniya.

11 Samtang ang tawo naggunit pa kang Pedro ug Juan, ang tanang tawo nanagan paingon kanila diha sa gitawag ug Portiko ni Solomon,+ nga nahibulong pag-ayo. 12 Pagkakita ni Pedro niini, siya miingon sa katawhan: “Mga tawo sa Israel, nganong nahingangha mo pag-ayo niini, ug nganong inyo ming gitutokan nga daw napalakaw namo siya pinaagi sa among kaugalingong gahom o debosyon sa Diyos? 13 Ang Diyos ni Abraham ug ni Isaac ug ni Jacob,+ ang Diyos sa atong mga katigulangan, naghimaya sa iyang Alagad,+ si Jesus,+ kinsa inyong gitugyan+ ug gidumilian sa atubangan ni Pilato, bisan pag mihukom kini nga buhian siya. 14 Oo, inyong gidumilian kanang usa nga balaan ug matarong, ug mihangyo mo nga ihatag alang kaninyo ang usa ka tawong mamumuno,+ 15 pero inyong gipatay ang Pangunang Ahente sa kinabuhi.+ Apan gibanhaw siya sa Diyos, ug saksi mi niini nga kamatuoran.+ 16 Ug pinaagi sa iyang ngalan, ug pinaagi sa among pagtuo sa iyang ngalan, kining tawhana nga inyong nakita ug nailhan nahimong lig-on. Ang among pagtuo kaniya bug-os nakapaayo niining tawhana sa atubangan ninyong tanan. 17 Ug karon, mga igsoon, nahibalo ko nga milihok mo sa kawalay-alamag,+ sama usab sa gihimo sa inyong mga magmamando.+ 18 Apan niining paagiha gituman sa Diyos ang mga butang nga gipahibalo na niyang daan pinaagi sa tanang propeta, nga ang iyang Kristo mag-antos.+

19 “Busa paghinulsol mo,+ ug balik mo+ aron mapapas ang inyong mga sala,+ aron ang mga panahon sa kahayahay moabot gikan mismo kang Jehova* 20 ug iyang ipadala ang Kristo nga gitudlo alang kaninyo, si Jesus. 21 Angay siyang magpabilin sa langit hangtod sa mga panahon sa pagpasig-uli sa tanang butang nga gisulti sa Diyos pinaagi sa iyang balaang mga propeta sa karaang panahon. 22 Gani, si Moises miingon: ‘Gikan sa inyong mga igsoon, si Jehova* nga inyong Diyos magtudlo alang kaninyo ug propeta nga sama kanako.+ Kinahanglan mong mamati sa bisan unsa nga iyang isulti kaninyo.+ 23 Sa pagkatinuod, si bisan kinsa* nga dili mamati niana nga Propeta bug-os nga malaglag gikan sa katawhan.’+ 24 Ug ang tanang propeta, gikan kang Samuel ug kadtong mga nagsunod kaniya, tin-awng nagpahayag usab bahin niining mga adlawa.+ 25 Kamo ang mga anak sa mga propeta ug sa pakigsaad nga gihimo sa Diyos uban sa inyong mga katigulangan,+ nga miingon kang Abraham: ‘Ug pinaagi sa imong kaliwat* ang tanang banay sa yuta panalanginan.’+ 26 Human itudlo sa Diyos ang iyang Alagad, sa inyo una niya siya gipadala+ sa pagpanalangin kaninyo pinaagi sa pagpatalikod sa matag usa kaninyo sa inyong daotang binuhatan.”

4 Samtang si Pedro ug Juan nakigsulti sa katawhan, ang mga saserdote, ang kapitan sa templo, ug ang mga Saduseo+ nangadto kanila. 2 Sila naglagot kay ang mga apostoles nanudlo sa katawhan ug dayag nga nagpahayag sa pagkabanhaw ni Jesus.*+ 3 Busa ilang gidakop sila ug gitener+ hangtod sa sunod adlaw, kay gabii na man kadto. 4 Apan daghan niadtong nakapamati sa ilang gisulti nanuo, ug ang gidaghanon sa mga lalaki miabot ug mga 5,000.+

5 Pagkasunod adlaw, ang ilang mga magmamando, ansiyano, ug eskriba nagtigom sa Jerusalem, 6 uban ni Anas+ nga pangulong saserdote, Caifas,+ Juan, Alejandro, ug sa tanang paryente sa pangulong saserdote. 7 Gipatindog nila si Pedro ug Juan sa ilang taliwala ug gipangutana: “Pinaagi sa unsang gahom o kang kansang ngalan nga inyong gibuhat kini?” 8 Unya si Pedro, nga napuno sa balaang espiritu,+ miingon kanila:

“Mga magmamando sa katawhan ug mga ansiyano, 9 kon gisukitsukit mi ninyo karon bahin sa maayong butang nga among gihimo sa tawong bakol,+ ug gusto ninyong mahibaloan kon kinsay nag-ayo niining tawhana, 10 angayng mahibaloan ninyong tanan ug sa tanang tawo sa Israel nga sa ngalan ni Jesu-Kristo nga Nasaretnon,+ kinsa inyong gipatay sa estaka+ apan gibanhaw sa Diyos,+ pinaagi kaniya kining tawhana nagtindog dinhi sa inyong atubangan nga naayo na. 11 Kini ‘ang bato nga giisip ninyong mga magtutukod ingong walay hinungdan nga nahimong pangunang bato nga pamag-ang.’*+ 12 Dugang pa, walay laing manluluwas gawas kaniya, kay walay laing ngalan+ ilalom sa langit nga gihatag taliwala sa mga tawo nga pinaagi niana kita gayod maluwas.”+

13 Karon dihang nakita nila ang pagkawalay-lipodlipod* ni Pedro ug Juan, ug nasayran nila nga sila ordinaryong mga tawo ug dili edukado,*+ sila natingala. Ug ilang naamgohan nga sila nakauban ni Jesus.+ 14 Samtang nagtan-aw sila sa tawo nga giayo nga nagtindog uban sa duha ka tinun-an,+ wala silay ikatubag niini.+ 15 Busa ilang gisugo silang tulo nga mogawas sa tigomanan sa Sanhedrin, ug sila nagkonsultahanay sa usag usa, 16 nga nag-ingon: “Unsay angay natong buhaton niining mga tawhana?+ Kay, sa pagkatinuod, talagsaong ilhanan ang nahitabo pinaagi kanila, usa nga dayag ngadto sa tanang molupyo sa Jerusalem,+ ug dili nato kini ikalimod. 17 Aron dili na kini mokaylap pa taliwala sa katawhan, hulgaon nato sila ug sultihan nga dili na makigsulti kang bisan kinsa pinasukad niining ngalana.”+

18 Busa ilang gipatawag sila ug gibaoran nga dili na gyod sila mosulti o manudlo pinasukad sa ngalan ni Jesus. 19 Apan si Pedro ug Juan miingon kanila: “Kamo nay mohukom kon husto ba sa panan-aw sa Diyos nga mamati kaninyo imbes sa Diyos. 20 Apan alang kanamo, dili mi makahunong sa pagsulti bahin sa mga butang nga among nakita ug nadungog.”+ 21 Busa human nila sila hulgaag dugang, ilang gibuhian sila, sanglit wala man silay nakitang bisan unsang hinungdan sa pagsilot kanila ug nahadlok usab sila sa katawhan,+ kay silang tanan naghimaya man sa Diyos tungod sa nahitabo. 22 Ang tawo nga naayo pinaagi niini nga milagro* maoy kapin na sa 40 anyos.

23 Human buhii, nangadto sila sa ilang mga isigkamagtutuo ug gisulti ang giingon kanila sa pangulong mga saserdote ug sa mga ansiyano. 24 Pagkadungog nila niini, sila nagkahiusa sa pag-ampo sa Diyos ug miingon:

“Soberanong Ginoo, ikaw ang Usa nga naghimo sa langit ug sa yuta ug sa dagat ug sa tanang butang diha niana,+ 25 ug kinsa pinaagi sa balaang espiritu miingon pinaagi sa among katigulangang si David,+ nga imong alagad: ‘Nganong ang mga nasod wala mahimutang ug ang mga katawhan namalandong sa mga butang nga walay pulos? 26 Ang mga hari sa yuta mibarog ug ang mga magmamando nagtigom batok kang Jehova* ug batok sa iyang dinihogan.’*+ 27 Kay sa pagkatinuod, si Herodes ug Poncio Pilato+ uban sa mga tawo sa kanasoran ug sa mga katawhan sa Israel nagtigom niining siyudara batok sa imong balaang alagad nga si Jesus, kinsa imong gidihogan,+ 28 aron buhaton ang gitakda na nimong daan nga mahitabo pinaagi sa imong kamot ug kabubut-on.+ 29 Ug karon, Jehova,* hatagig pagtagad ang ilang mga hulga, ug tabangi ang imong mga ulipon nga padayong mosulti sa imong pulong uban ang bug-os nga kaisog, 30 samtang gituy-od nimo ang imong kamot alang sa pagpang-ayo ug samtang ang mga ilhanan ug ang katingalahang mga butang* mahitabo+ pinaagi sa ngalan sa imong balaang alagad nga si Jesus.”+

31 Ug dihang nakapangamuyo na sila,* ang dapit diin sila nagtigom natay-og, ug silang tanan napuno sa balaang espiritu+ ug nagsulti sa pulong sa Diyos nga may kaisog.+

32 Dugang pa, ang panon sa mga mituo dunay usa ka kasingkasing ug hunahuna, ug walay bisag usa kanila ang moingon nga iyaha ang bisan unsa nga iyang gipanag-iya, apan silang tanan nag-ambitay sa ilang mga nabatonan.+ 33 Ug uban ang dakong gahom ang mga apostoles padayong nagpamatuod bahin sa pagkabanhaw sa Ginoong Jesus,+ ug silang tanan gipakitaan ug dili hitupngang pagkamaayo* sa dagayang paagi. 34 Gani, walay usa kanila ang nanginahanglan,+ kay ang tanan nga nanag-iyag mga yuta o balay magbaligya niini ug magdala sa halin sa gibaligya, 35 ug ihatag nila kini sa mga apostoles.+ Unya iapod-apod kini sa mga apostoles sa matag usa sumala sa iyang panginahanglan.+ 36 Busa si Jose, nga gitawag usab sa mga apostoles ug Bernabe+ (nga nagkahulogan, kon hubaron, “Anak sa Paghupay”), nga usa ka Levihanon ug lumad sa Cipro, 37 nagbaligya sa iyang gipanag-iyang yuta, ug gidala ang halin ug gihatag sa mga apostoles.+

5 Apan dihay tawo nga ginganlag Ananias, uban sa iyang asawa nga si Sapira, nga nagbaligyag propidad. 2 Apan gitagoan niya ang pipila ka bahin sa halin ug nahibalo niini ang iyang asawa. Ang nahibilin lang ang iyang gidala ug gihatag ngadto* sa mga apostoles.+ 3 Apan si Pedro miingon: “Ananias, nganong gitugotan nimong maimpluwensiyahan ka ni Satanas sa pagpamakak+ sa balaang espiritu+ ug sa pagtago sa pipila ka bahin sa halin sa yuta? 4 Dili ba imoha ang yuta sa wala pa nimo kini ibaligya? Ug human nimo kini ibaligya, dili ba ikaw ang magbuot sa halin niini? Nganong mitungha man sa imong kasingkasing ang pagbuhat niining butanga? Namakak ka, dili sa tawo, kondili sa Diyos.” 5 Pagkadungog niini, si Ananias natumba ug namatay. Ug ang tanang nakadungog bahin niini nahadlok pag-ayo. 6 Unya ang batan-ong mga lalaki nanindog, nagputos kaniyag mga panapton, nagdayong kaniya pagawas, ug naglubong kaniya.

7 Karon paglabayg mga tulo ka oras ang iyang asawa misulod, nga wala mahibalo kon unsay nahitabo. 8 Si Pedro miingon kaniya: “Sultihi ko, gibaligya ba ninyong duha ang yuta sa ingon niini nga kantidad?” Siya mitubag: “Oo, sa ingon niana nga kantidad.” 9 Busa si Pedro miingon kaniya: “Nganong nagsabot man mong duha nga sulayan ang espiritu ni Jehova?* Tan-awa! Ang mga naglubong sa imong bana anaa na sa pultahan, ug dayongan ka nila pagawas.” 10 Dihadiha siya natumba sa tiilan ni Pedro ug namatay. Pagsulod sa batan-ong mga lalaki, ilang nakita siya nga patay na ug ilang gidayongan siya pagawas ug gilubong tapad sa iyang bana. 11 Busa ang tibuok kongregasyon ug ang tanang nakadungog bahin niini nahadlok pag-ayo.

12 Dugang pa, pinaagi sa mga kamot sa mga apostoles daghang ilhanan ug katingalahang mga butang* ang padayong nahitabo taliwala sa katawhan;+ ug silang tanan magtigoman sa Portiko ni Solomon.+ 13 Tinuod, ang uban walay kaisog sa pagduyog kanila; bisan pa niana, gidayeg sila pag-ayo sa katawhan. 14 Labaw pa niana, ang mga magtutuo sa Ginoo padayong nadugangan, daghan kaayong lalaki ug babaye.+ 15 Gidala pa gani nila ang mga masakiton diha sa dagkong dalan ug gipahiluna sila sa gagmayng higdaanan ug mga teheras, aron nga dihang moagi si Pedro, bisan na lag malandongan sa iyang anino ang pipila kanila.+ 16 Dugang pa, ang panon sa katawhan gikan sa mga siyudad palibot sa Jerusalem padayong nanugok, nga nagdala sa mga masakiton ug niadtong mga gidemonyohan, ug silang tanan nangaayo.

17 Apan ang hataas nga saserdote mitindog sa kasuko, ingon man ang tanang kauban niya, kinsa mga membro sa sekta sa mga Saduseo, ug sila nagselos pag-ayo. 18 Ug ilang gidakop ang mga apostoles ug gibilanggo sa publikong bilanggoan.+ 19 Apan pagkagabii, gibuksan sa anghel ni Jehova* ang mga pultahan sa bilanggoan,+ gipagawas sila, ug miingon: 20 “Lakaw mo ug adto sa templo, ug padayong isulti sa katawhan ang tanang pulong bahin niini nga kinabuhi.” 21 Pagkadungog nila niini, sila nanulod sa templo pagkabanagbanag ug nanudlo.

Karon dihang ang hataas nga saserdote ug ang iyang mga kauban nangabot, ilang gipatawag ang Sanhedrin ug ang tibuok katigoman sa mga ansiyano sa mga anak ni Israel, ug nagpasugo sila ngadto sa bilanggoan aron dad-on ang mga apostoles sa ilang atubangan. 22 Apan pag-abot didto sa mga guwardiya, wala nila makit-i ang mga apostoles sa bilanggoan. Busa sila namalik ug gireport kini, 23 nga nag-ingon: “Nakita namo ang bilanggoan nga maayo kaayong pagkatrangka, ug ang mga guwardiya nagtindog sa mga pultahan, apan dihang gibuksan namo kini, walay tawo sa sulod.” 24 Dihang nadungog kini sa kapitan sa templo ug sa pangulong mga saserdote, sila nabalaka bahin sa kon unsay sunod nga mahitabo. 25 Apan dihay miabot ug mibalita kanila: “Tan-awa! Ang mga tawo nga inyong gibilanggo anaa sa templo ug nanudlo sa katawhan.” 26 Unya ang kapitan milakaw uban sa iyang mga guwardiya ug gikuha ang mga apostoles, apan wala nila gamitig puwersa, kay nahadlok nga batoon sila sa katawhan.+

27 Busa ilang gidala sila ug gipatindog atubangan sa Sanhedrin. Unya ang hataas nga saserdote nangutana kanila 28 ug miingon: “Gibaoran mo namo pag-ayo nga dili na magpadayon sa pagpanudlo pinasukad niining ngalana,+ apan tan-awa! inyong gipuno ang Jerusalem sa inyong pagtulon-an, ug gusto gyod ninyo nga kami ang manubag sa dugo niining tawhana.”+ 29 Si Pedro ug ang ubang mga apostoles miingon: “Kinahanglan namong sugton ang Diyos ingong magmamando imbes ang mga tawo.+ 30 Ang Diyos sa among mga katigulangan nagbanhaw kang Jesus, kinsa inyong gipatay pinaagi sa pagbitay kaniya sa estaka.*+ 31 Kini siya gibayaw sa Diyos ngadto sa iyang tuong kamot ingong Pangunang Ahente+ ug Manluluwas,+ aron ang Israel makahinulsol ug makadawat ug kapasayloan sa mga sala.+ 32 Ug kami mga saksi niini,+ ug ingon man ang balaang espiritu,+ nga gihatag sa Diyos niadtong nagasugot kaniya ingong magmamando.”

33 Pagkadungog nila niini, sila nasuko pag-ayo* ug nagtinguha sa pagpatay kanila. 34 Apan ang usa ka Pariseo nga ginganlag Gamaliel+ mitindog sa Sanhedrin; siya usa ka magtutudlo sa Balaod nga tinamod sa tanang tawo, ug nagsugo siya nga pagawson kadiyot ang mga apostoles. 35 Unya siya miingon kanila: “Halangdong mga tawo sa Israel, pagbantay mo sa gusto ninyong buhaton niining mga tawhana. 36 Pananglitan, sa milabayng mga panahon si Teudas mirebelde, nga nag-ingon nga siya kuno impluwensiyadong tawo, ug ubay-ubayng mga lalaki, mga 400, ang miapil sa iyang pundok. Apan siya gipatay, ug ang tanang misunod kaniya nagkatibuagsa ug nangawala. 37 Sunod kaniya, si Judas nga Galileanhon mirebelde sa mga adlaw sa pagpangrehistro, ug nakadani siyag mga tawo nga mosunod kaniya. Kanang tawhana namatay usab, ug ang tanang misunod kaniya nagkatibulaag. 38 Busa tungod niini, sultihan mo nako, ayaw ninyog hilabti kining mga tawhana, hinuon pasagdi lang sila. Kay kon kini nga katuyoan o kini nga buluhaton gikan sa mga tawo, kini mapukan; 39 apan kon kini gikan sa Diyos, dili mo makapukan kanila.+ Kay basin ug nakig-away na mo sa Diyos mismo.”+ 40 Busa gisunod nila ang iyang tambag, ug gipatawag nila ang mga apostoles, gibunalan sila,+ ug gibaoran nga mohunong na sa pagsulti pinasukad sa ngalan ni Jesus, ug gibuhian sila.

41 Busa migawas sila sa Sanhedrin, nga nagsadya+ kay giisip sila nga takos pakaulawan tungod sa iyang ngalan. 42 Ug kada adlaw diha sa templo ug sa balay ug balay+ sila wala mohunong sa pagpanudlo ug pagpahayag sa maayong balita bahin sa Kristo, si Jesus.+

6 Unya niadtong mga adlawa sa nagkadaghan ang mga tinun-an, ang mga Hudiyo nga nagsultig Grego nagreklamo batok sa mga Hudiyo nga nagsultig Hebreohanon, kay ang ilang mga babayeng balo wala mahatagi sa ilang adlaw-adlaw nga panginahanglan.+ 2 Busa gipatawag sa Dose ang tanang tinun-an ug miingon: “Dili husto* nga hunongon namo ang pagpanudlo sa pulong sa Diyos aron mag-apod-apod ug pagkaon sa mga lamesa.+ 3 Busa, mga igsoon, pagpili mo sa inyong taliwala ug pito ka lalaki nga maayog reputasyon,+ nga puno sa espiritu ug kaalam,+ aron itudlo namo sila nga moatiman niining importanteng buluhaton;+ 4 apan ideboto namo ang among kaugalingon sa pag-ampo ug sa pagpanudlo sa pulong.” 5 Ang ilang gisulti naangayan sa tanang tinun-an, ug ilang gipili si Esteban, usa ka tawong puno sa pagtuo ug balaang espiritu, ingon man si Felipe,+ Procoro, Nicanor, Timon, Parmenas, ug Nicolas, usa ka kinabig nga taga-Antioquia. 6 Ilang gidala sila sa mga apostoles, ug human makaampo, gipatong nila ang ilang mga kamot diha kanila.+

7 Tungod niana, ang pulong sa Diyos padayong mikaylap,+ ug ang mga tinun-an padayong nagkadaghan sa hilabihan gayod+ sa Jerusalem; ug daghang saserdote ang nahimong magtutuo.+

8 Karon si Esteban, nga giuyonan pag-ayo sa Diyos ug puno sa gahom, naghimog dagkong katingalahang butang* ug mga ilhanan taliwala sa katawhan. 9 Apan dihay pipila ka tawo nga membro sa gitawag ug Sinagoga sa mga Tawong Gipagawas, kauban ang pipila ka taga-Cirene ug taga-Alejandria, ug pipila ka taga-Cilicia ug taga-Asia, ang nanuol aron makiglalis kang Esteban. 10 Apan dili sila makasugakod sa kaalam ug espiritu nga pinaagi niana siya nagasulti.+ 11 Unya sekreto nilang gisulsolan ang mga tawo sa pag-ingon: “Kami nakadungog kaniya nga nagsultig mga pasipala batok kang Moises ug sa Diyos.” 12 Ug ilang gigubot ang katawhan, mga ansiyano, ug mga eskriba, ug gidakop dayon nila sila nga pinugos ug gidala ngadto sa Sanhedrin. 13 Ug ilang gipaatubang ang bakak nga mga saksi, nga miingon: “Kining tawhana wala mohunong sa pagsultig mga butang batok niining balaang dapit ug batok sa Balaod. 14 Pananglitan, nadunggan namo siya nga miingon nga tumpagon kuno niini nga Jesus nga Nasaretnon kining dapita ug usbon ang mga kostumbre nga gibilin ni Moises kanato.”

15 Ug samtang nagtan-aw kaniya ang tanang nanglingkod sa Sanhedrin, ilang nakita nga ang iyang nawong sama sa nawong sa anghel.

7 Apan ang hataas nga saserdote miingon: “Tinuod ba kining mga butanga?” 2 Si Esteban mitubag: “Mga igsoon ug mga amahan, paminaw. Ang Diyos sa kahimayaan nagpakita sa atong katigulangang si Abraham samtang didto pa siya sa Mesopotamia, sa wala pa siya magpuyo sa Haran,+ 3 ug siya miingon kaniya: ‘Biya sa imong yuta ug sa imong mga paryente ug adto sa yuta nga akong ipakita kanimo.’+ 4 Unya mibiya siya sa yuta sa mga Caldeanhon ug mipuyo sa Haran. Ug gikan didto, human mamatay ang iyang amahan,+ gipabalhin siya sa Diyos ug gipapuyo sa yuta nga inyong gipuy-an karon.+ 5 Apan wala niya siya hatagig bisan unsa mang panulondon dinhi, wala gayod bisan na lag katumban sa iyang tiil; apan gisaaran niya siya nga ihatag kini kaniya ingong katigayonan ug sa iyang kaliwat,*+ bisan pag niadtong panahona wala pa siyay anak. 6 Dugang pa, giingnan siya sa Diyos nga ang iyang kaliwat* mopuyo sa usa ka yuta nga dili ilaha ug ang mga tawo mag-ulipon ug magpaantos* kanila sulod sa 400 ka tuig.+ 7 ‘Ug hukman nako ang nasod diin sila maulipon,’+ miingon ang Diyos, ‘ug human niana sila mogula nianang yutaa ug motanyag kanakog sagradong pag-alagad niining dapita.’+

8 “Naghimo usab siyag pakigsaad sa pagtuli uban kaniya.+ Busa dihang natawo ang iyang anak nga si Isaac,+ gituli niya kini sa ikawalo ka adlaw.+ Si Isaac nakabatog anak nga si* Jacob, ug si Jacob nakabatog 12 ka anak nga nahimong mga ulo sa banay.* 9 Ug ang mga ulo sa banay nasuko* kang Jose+ ug nagbaligya kaniya ngadto sa Ehipto.+ Apan ang Diyos nag-uban kaniya,+ 10 ug iyang giluwas siya sa tanan niyang kasakitan ug gipahinabo niya nga siya mahimong maalamon ug mauyonan sa Paraon nga hari sa Ehipto. Ug iyang gitudlo siya aron magmando sa Ehipto ug sa iyang tibuok panimalay.+ 11 Apan dihay nahitabong gutom sa tibuok Ehipto ug Canaan, usa gayod ka dakong kasakitan, ug ang atong mga katigulangan wala gayoy kakuhaag pagkaon.+ 12 Apan nakadungog si Jacob nga may mga pagkaon* sa Ehipto, ug sa unang higayon iyang gipaadto ang atong mga katigulangan.+ 13 Dihang miadto sila sa ikaduhang higayon, nagpaila si Jose sa iyang mga igsoon, ug ang banay ni Jose nailhan sa Paraon.+ 14 Busa nagpadala siyag mensahe ug gipatawag ang iyang amahan nga si Jacob ug ang tanan niyang paryente didto,+ 75 tanan.+ 15 Si Jacob miadto sa Ehipto,+ ug didto siya namatay,+ ingon man ang atong mga katigulangan.+ 16 Gidala sila ngadto sa Sekem ug gipahiluna sa lubnganan nga pinalit ni Abraham sa usa ka kantidad pinaagig salaping plata gikan sa mga anak ni Hamor sa Sekem.+

17 “Sa hapit nang matuman ang gisaad sa Diyos kang Abraham, ang katawhan misanay ug midaghan sa Ehipto, 18 hangtod nga dihay mitindog nga laing hari sa Ehipto, nga wala makaila kang Jose.+ 19 Gilimbongan niini ang atong katawhan ug gipugos ang mga amahan nga biyaan ang ilang mga masuso aron dili sila mabuhi.+ 20 Nianang panahona si Moises natawo, ug siya matahom gayod sa panan-aw sa Diyos. Ug sulod sa tulo ka bulan giatiman* siya didto sa balay sa iyang amahan.+ 21 Apan dihang siya gibiyaan,+ gikuha siya sa anak nga babaye sa Paraon ug gimatuto ingong iyang kaugalingong anak.+ 22 Busa si Moises natudloan sa tanang kaalam sa mga Ehiptohanon. Gani, puwersado ang iyang mga pulong ug naghimo siyag dagkong buhat.+

23 “Karon dihang 40 anyos na siya, nakadesisyon siya* nga duawon* ang iyang mga igsoon, ang mga anak ni Israel.+ 24 Dihang nakita niya nga ang usa kanila gidagmalan, siya milaban sa gidaogdaog ug nanimalos alang kaniya pinaagi sa pagpatay sa Ehiptohanon. 25 Naghunahuna siya nga masabtan sa iyang mga igsoon nga luwason sila sa Diyos pinaagi sa iyang kamot, apan wala nila kana masabti. 26 Pagkasunod adlaw siya miadto kanila ug nakita niya nga ang duha kanila nag-away. Giulang niya sila ug miingon, ‘Managsoon mo. Nganong nag-away man mo?’ 27 Apan gituklod siya sa usa nga nagdagmal sa iyang isigkaingon, ug miingon: ‘Kinsay naghimo nimong magmamando ug maghuhukom namo? 28 Patyon ba usab ko nimo sama sa imong pagpatay sa Ehiptohanon gahapon?’ 29 Pagkadungog niini, si Moises mikalagiw ug mipuyo ingong langyaw sa yuta sa Midian, diin natawo ang iyang duha ka anak nga lalaki.+

30 “Paglabayg 40 ka tuig, nagpakita kaniya ang usa ka anghel didto sa kamingawan sa Bukid sa Sinai diha sa nagdilaab nga tunokong tanom.+ 31 Pagkakita ni Moises niini, nahibulong siya sa iyang nakita. Apan dihang miduol siya aron susihon kini, nadungog niya ang tingog ni Jehova:* 32 ‘Ako ang Diyos sa imong mga katigulangan, ang Diyos ni Abraham ug ni Isaac ug ni Jacob.’+ Si Moises nangurog ug wala na mangahas sa pagsusi pa. 33 Si Jehova* miingon kaniya: ‘Huboa ang imong sandalyas kay balaan ang yuta nga imong gitindogan. 34 Nakita gayod nako nga gidaogdaog ang akong katawhan nga naa sa Ehipto, ug nadungog nako ang ilang pag-agulo,+ ug nanaog ko aron luwason sila. Busa ipadala ka nako sa Ehipto.’ 35 Kini nga Moises nga ilang gidumilian ug giingnan: ‘Kinsay naghimo nimong magmamando ug maghuhukom?’+ mao mismo ang gipadala sa Diyos+ ingong magmamando ug manluluwas pinaagi sa anghel nga nagpakita kaniya diha sa tunokong tanom. 36 Kining tawhana maoy nagpagawas kanila,+ nga naghimog katingalahang mga butang* ug mga ilhanan didto sa Ehipto+ ug sa Pulang Dagat+ ug sa kamingawan sulod sa 40 ka tuig.+

37 “Kini ang Moises nga miingon sa mga anak ni Israel: ‘Gikan sa inyong mga igsoon, ang Diyos magtudlo alang kaninyo ug propeta nga sama kanako.’+ 38 Kini siya ang kauban sa katawhan sa Israel didto sa kamingawan; didto siya kauban ang anghel+ nga nakigsulti kaniya+ sa Bukid sa Sinai ug ang atong mga katigulangan. Nakadawat siyag buhi ug sagradong mga pahayag aron ihatag kanato.+ 39 Ang atong mga katigulangan wala magmasinugtanon kaniya, hinuon gisalikway nila siya+ ug diha sa ilang mga kasingkasing gusto nilang mobalik sa Ehipto,+ 40 nga nag-ingon kang Aaron: ‘Buhati mig mga diyos nga maggiya namo. Kay wala mi mahibalo kon unsa nay nahitabo aning Moises nga nagpagawas namo sa Ehipto.’+ 41 Busa niadtong mga adlawa naghimo silag nating baka ug naghalad sa idolo ug naglipaylipay sa mga buhat sa ilang mga kamot.+ 42 Busa gitalikdan sila sa Diyos ug gipasagdang magtanyag ug sagradong pag-alagad sa panon sa langit,+ sama gayod sa nasulat sa basahon sa mga Propeta: ‘Dili ba dili man ako ang inyong ginatanyagan ug ginahalaran sa kamingawan sulod sa 40 ka tuig, Oh panimalay ni Israel? 43 Apan ang inyong gidala mao ang tolda ni Molok+ ug ang bituon sa diyos nga si Repan, ang mga imahen nga inyong gihimo sa pagsimba kanila. Busa ipahinabo nako nga dad-on mo ingong mga binihag saylo pa sa Babilonya.’+

44 “Ang atong mga katigulangan may tolda sa pamatuod didto sa kamingawan, ingon sa Iyang gisugo dihang nakigsulti siya kang Moises nga himoon kini sumala sa sumbanan nga iyang nakita.+ 45 Ug napanunod kini sa atong mga katigulangan ug gidala kini uban kang Josue ngadto sa yuta nga gipanag-iya sa kanasoran,+ kinsa gipapahawa sa Diyos gikan sa atubangan sa atong mga katigulangan.+ Nagpabilin kini dinhi hangtod sa mga adlaw ni David. 46 Nabatonan niya ang pag-uyon sa Diyos ug gipangayo niya ang pribilehiyo nga magtukod ug puy-anan alang sa Diyos ni Jacob.+ 47 Apan si Solomon ang nagtukod ug balay alang kaniya.+ 48 Bisan pa niana, ang Labing Hataas wala magpuyo sa mga balay nga hinimog mga kamot,+ sumala sa giingon sa mga propeta: 49 ‘Ang langit mao ang akong trono,+ ug ang yuta mao ang tumbanan sa akong tiil.+ Unsa pa mang balaya ang inyong tukoron alang kanako? miingon si Jehova.* O asa man ang akong pahulayanan? 50 Dili ba gibuhat sa akong kamot kining tanang butang?’+

51 “Kamong gahig ulo nga mga tawo ug mga dili tinuli sa kasingkasing ug igdulungog, ginasuklan ninyo kanunay ang balaang espiritu; ginahimo ninyo ang ginahimo sa inyong mga katigulangan.+ 52 Kinsa ba sa mga propeta ang wala lutosa sa inyong mga katigulangan?+ Oo, ilang gipatay kadtong nagpahibalo daan sa pag-anhi sa usa nga matarong,+ kang kinsa kamo karon nahimong iyang mga magbubudhi ug mamumuno,+ 53 kamo nga nakadawat sa Balaod nga gihatag pinaagig mga anghel+ apan wala magsunod niini.”

54 Buweno, pagkadungog niini, sila nasuko pag-ayo* diha sa ilang kasingkasing ug nagpakagot sa ilang mga ngipon batok kaniya. 55 Apan siya, nga puno sa balaang espiritu, mitutok sa langit ug iyang nakita ang himaya sa Diyos ug si Jesus nga nagbarog sa tuong kamot sa Diyos,+ 56 ug siya miingon: “Tan-awa! Nakita nako nga ang kalangitan nabuksan ug ang Anak sa tawo+ nagbarog sa tuong kamot sa Diyos.”+ 57 Tungod niini, sila naninggit ug kusog ug gisampong nila ang ilang mga kamot sa ilang mga dalunggan ug silang tanan nagdungan ug hasmag kaniya. 58 Human nila siya dad-a sa gawas sa siyudad, ila siyang gibato.+ Ang bakak nga mga saksi+ nagbutang sa ilang panggawas nga mga besti diha sa tiilan sa batan-ong lalaki nga ginganlag Saulo.+ 59 Samtang gibato nila si Esteban, siya nangamuyo: “Ginoong Jesus, dawata ang akong espiritu.” 60 Unya siya miluhod ug mituaw ug kusog: “Jehova,* ayawg idat-og kanila kining salaa.”+ Ug human makasulti niini, siya nahikatulog sa kamatayon.

8 Si Saulo, sa iyang bahin, miuyon sa pagpatay kaniya.+

Nianang adlawa dihay dakong paglutos batok sa kongregasyon nga didto sa Jerusalem; ang tanan gawas sa mga apostoles nagkatibulaag sa tibuok nga mga rehiyon sa Judea ug Samaria.+ 2 Apan ang debotadong mga tawo nagdala kang Esteban aron ilubong siya, ug sila nagbangotan pag-ayo tungod kaniya. 3 Apan pintas nga giatake ni Saulo ang kongregasyon. Gipangsulod niya ang matag balay, gipangguyod pagawas ang mga lalaki ug babaye, ug gipangbalhog sila sa bilanggoan.+

4 Bisan pa niana, kadtong nangatibulaag milibot sa kayutaan nga nagpahayag sa maayong balita bahin sa pulong.+ 5 Karon si Felipe miadto sa siyudad* sa Samaria+ ug nagwali sa Kristo ngadto kanila. 6 Ang tibuok panon naghatag ug pagtagad sa gisulti ni Felipe samtang namati sila ug nagtan-aw sa mga ilhanan nga iyang gihimo. 7 Kay dihay daghang gisudlan ug mga demonyo, ug kini sila maninggit ug kusog ug manggula.+ Dugang pa, daghang paralisado ug bakol ang nangaayo. 8 Busa ang katawhan nianang siyudara malipayon kaayo.

9 Karon diha sa siyudad may tawong ginganlag Simon, kinsa una pa niini naggamit ug salamangka ug nakapahingangha sa nasod sa Samaria, nga nangangkon nga siya tawong gamhanan. 10 Silang tanan, gikan sa labing ubos ngadto sa labing taas, maghatag ug pagtagad kaniya ug moingon: “Kining tawhana ang Gahom sa Diyos, ang Dakong Gahom.” 11 Busa sila maghatag ug pagtagad kaniya kay sila iyang gipahingangha sa taastaas na nga panahon pinaagi sa iyang mga salamangka. 12 Apan dihang mituo sila kang Felipe, kinsa nagpahayag sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos+ ug sa ngalan ni Jesu-Kristo, ang mga lalaki ug babaye nagpabawtismo.+ 13 Si Simon usab nahimong magtutuo, ug human mabawtismohi, nagpadayon siya sa pag-uban kang Felipe;+ ug siya nahingangha sa pagkakita sa mga ilhanan ug dagkong gamhanang buhat nga nagakahitabo.

14 Dihang ang mga apostoles sa Jerusalem nakadungog nga ang Samaria midawat sa pulong sa Diyos,+ ilang gipadala si Pedro ug Juan ngadto kanila; 15 ug sila nangadto ug nag-ampo alang kanila nga mabatonan unta nila ang balaang espiritu.+ 16 Kay kini wala pa mokunsad kang bisan kinsa kanila, apan sila nabawtismohan lang sa ngalan sa Ginoong Jesus.+ 17 Unya gipatong nila ang ilang mga kamot diha kanila,+ ug sila nakadawat ug balaang espiritu.

18 Karon dihang nakita ni Simon nga ang espiritu gihatag pinaagi sa pagpatong sa mga kamot sa mga apostoles, siya mitanyag kanilag salapi, 19 nga nag-ingon: “Hatagi usab ko niini nga awtoridad, aron nga si bisan kinsa nga patongan nako sa akong mga kamot makadawat ug balaang espiritu.” 20 Apan si Pedro miingon kaniya: “Malaglag pa unta ang imong plata uban kanimo, kay naghunahuna ka nga mabatonan nimo ang walay bayad nga gasa sa Diyos pinaagig salapi.+ 21 Wala kay bahin o pahat niining butanga, kay ang imong kasingkasing dili matarong sa panan-aw sa Diyos. 22 Busa hinulsoli kining imong pagkadaotan, ug pangamuyo kang Jehova* nga, kon mahimo, pasayloon ang daotang intensiyon sa imong kasingkasing; 23 kay nakita nako nga ikaw usa ka pait nga hilo* ug ulipon sa pagkadili-matarong.” 24 Si Simon miingon kanila: “Pangamuyo mo kang Jehova* alang kanako nga walay usa sa inyong mga giingon ang mahitabo kanako.”

25 Busa, dihang bug-os na silang nakapamatuod ug sa nasulti na nila ang pulong ni Jehova,* sila namalik sa Jerusalem, ug gipahayag nila ang maayong balita ngadto sa daghang kabaryohan sa mga Samarianhon.+

26 Apan ang anghel ni Jehova*+ misulti kang Felipe: “Adto sa habagatan sa dalan nga lugsongon gikan sa Jerusalem padulong sa Gaza.” (Usa kini ka dalan sa desyerto.) 27 Busa siya miadto, ug nahibalag niya ang usa ka Etiopianhong eunuko,* usa ka tawong may awtoridad ilalom sa Candace, nga rayna sa mga Etiopianhon, ug kinsa maoy nagdumala sa tanan niyang bahandi. Siya miadto sa Jerusalem aron mosimba,+ 28 ug sa iyang pagpauli, samtang naglingkod sa iyang karo, siya nagbasag kusog sa basahon ni propetang Isaias. 29 Busa ang espiritu miingon kang Felipe: “Lakaw ug apasa ang karo.” 30 Si Felipe midagan ug miabay niana ug nadunggan niya kini nga nagbasag kusog sa basahon ni Isaias nga propeta, ug siya miingon: “Nasabtan ba gyod nimo ang* imong ginabasa?” 31 Siya miingon: “Unsaon man nako pagkasabot kon walay magtudlo kanako?” Busa giagda niya si Felipe nga mosakay ug molingkod tapad niya. 32 Karon kini ang bahin sa Balaang Kasulatan nga iyang gibasa: “Sama siyag karnero nga gidala sa ihawanan, ug samag nating karnero nga naghilom lang atubangan sa tig-alot niini, busa wala niya bukha ang iyang baba.+ 33 Dihang siya gipakaulawan, gihikawan siya sa hustisya.+ Kinsay mosugid sa mga detalye sa iyang kaliwatan? Kay ang iyang kinabuhi mahanaw gikan sa yuta.”+

34 Unya ang eunuko miingon kang Felipe: “Palihog sultihi ko, kinsay gitumong dinhi sa propeta? Ang iyang kaugalingon o ang laing tawo?” 35 Si Felipe mitubag, ug sugod niini nga kasulatan, iyang gipahayag kaniya ang maayong balita bahin kang Jesus. 36 Karon samtang nagpadayon sila sa ilang panaw, nakaabot sila sa dapit nga may tubig, ug ang eunuko miingon: “Tan-awa! Dunay tubig diri; unsay nakapugong nako nga mabawtismohan?” 37 *⁠—— 38 Busa nagsugo siya nga pahunongon ang karo, ug si Felipe ug ang eunuko nanganaog ngadto sa tubig, ug iya siyang gibawtismohan. 39 Sa nakahaw-as na sila sa tubig, si Felipe gidala dayon sa espiritu ni Jehova,* ug ang eunuko wala na makakita kaniya ug siya nagpadayon sa iyang panaw nga malipayon. 40 Apan si Felipe gipaadto sa Asdod, ug padayon siyang nagpahayag sa maayong balita ngadto sa tanang siyudad hangtod nga nakaabot siya sa Cesarea.+

9 Apan si Saulo, nga nasuko gihapon pag-ayo sa mga tinun-an sa Ginoo ug naghulga sa pagpatay kanila,+ miadto sa hataas nga saserdote 2 ug mihangyo kaniya nga sulatan ang mga sinagoga sa Damasco, aron nga iyang dakpon, gaposon, ug dad-on sa Jerusalem si bisan kinsang lalaki ug babaye nga sakop sa Dalan.+

3 Karon samtang siya nagpanaw ug nagkaduol na sa Damasco, kalit lang nga dihay mikidlap nga kahayag sa iyang palibot gikan sa langit,+ 4 ug siya natumba sa yuta ug nakadungog ug tingog nga miingon kaniya: “Saulo, Saulo, nganong ginalutos ko nimo?” 5 Siya miingon: “Kinsa man ka, Ginoo?” Siya mitubag: “Ako si Jesus,+ nga imong ginalutos.+ 6 Bangon ug adto sa siyudad, ug sultihan ra ka kon unsay kinahanglan nimong buhaton.” 7 Karon ang mga tawo nga nagpanaw uban kaniya nagtindog nga wala makatingog, nga nakadungog sa tingog apan walay nakitang tawo nga nagsulti.+ 8 Unya si Saulo mitindog, ug bisag nagbuka ang iyang mga mata, wala siyay makita. Busa ilang giagak siya ug gidala sa Damasco. 9 Ug sulod sa tulo ka adlaw dili siya makakita,+ ug wala siya mokaon o moinom.

10 Sa Damasco dihay tinun-an nga ginganlag Ananias,+ ug ang Ginoo miingon kaniya diha sa panan-awon: “Ananias!” Siya miingon: “Ania ko, Ginoo.” 11 Ang Ginoo miingon kaniya: “Adto sa dalan nga gitawag ug Tul-id, ug pangitaa ang tawo nga ginganlag Saulo, nga taga-Tarso,+ sa balay ni Judas. Kay niining tungora mismo siya nag-ampo, 12 ug sa usa ka panan-awon nakita ka niya, Ananias, nga misulod ug gipatong nimo ang imong mga kamot kaniya aron makakita siya pag-usab.”+ 13 Apan si Ananias mitubag: “Ginoo, nakadungog ko gikan sa daghang tawo bahin niining tawhana, bahin sa tanang kadaot nga iyang gihimo sa imong mga balaan sa Jerusalem. 14 Ug mianhi siya dinhi nga may awtoridad gikan sa pangulong mga saserdote sa pagdakop* sa tanang nagatawag sa imong ngalan.”+ 15 Apan ang Ginoo miingon kaniya: “Lakaw! kay kining tawhana maoy usa ka piniling sudlanan alang kanako+ sa pagdala sa akong ngalan ngadto sa kanasoran+ ingon man sa mga hari+ ug sa mga anak ni Israel. 16 Kay akong ipakita kaniya ang tanang butang nga angay niyang antoson tungod sa akong ngalan.”+

17 Busa si Ananias miadto ug misulod sa balay, ug iyang gipatong ang iyang mga kamot kaniya ug miingon: “Saulo, igsoon ko, ang Ginoong Jesus, nga nagpakita kanimo diha sa dalan samtang nagpadulong ka dinhi, nagpadala kanako aron makakita ka pag-usab ug mapuno ka sa balaang espiritu.”+ 18 Ug dihadiha may natagak nga morag mga himbis gikan sa iyang mga mata, ug siya nakakita pag-usab. Unya siya mitindog ug gibawtismohan, 19 ug siya mikaon ug mibaskog.

Siya nagpabilin sa Damasco+ sulod sa pipila ka adlaw uban sa mga tinun-an, 20 ug sa walay langan siya nagwali diha sa mga sinagoga bahin kang Jesus, nga siya ang Anak sa Diyos. 21 Apan kadtong tanan nga nakadungog kaniya nahibulong ug miingon: “Dili ba mao man kining tawhana ang pintas nga nag-atake niadtong mga atua sa Jerusalem nga nagtawag niining ngalana?+ Dili ba mianhi siya aron dakpon sila ug dad-on* ngadto sa pangulong mga saserdote?”+ 22 Apan si Saulo padayong nagkahanas sa pagsangyaw. Iyang gipamatud-an nga si Jesus mao ang Kristo pinaagi sa makapakombinsir nga mga pangatarongan,+ nga tungod niana wala nay ikapangatarongan ang mga Hudiyo nga nagpuyo sa Damasco.

23 Karon paglabay sa ubay-ubayng mga adlaw, ang mga Hudiyo nagplano sa pagpatay kaniya.+ 24 Apan ang ilang plano nahibaloan ni Saulo. Gibantayan usab nila pag-ayo ang mga ganghaan adlaw ug gabii aron patyon siya. 25 Busa gitabangan siya sa iyang mga tinun-an ug gikanaog siya pagkagabii agi sa usa ka gawang sa paril, nga nagtunton kaniya pinaagig bukag.+

26 Pag-abot sa Jerusalem,+ naningkamot siya nga makaduyog sa mga tinun-an, apan silang tanan nahadlok kaniya, kay wala man sila motuo nga siya nahimong tinun-an. 27 Busa gitabangan siya ni Bernabe+ ug gidala siya ngadto sa mga apostoles, ug detalyado niyang gisaysay kanila kon sa unsang paagi nakita ni Saulo ang Ginoo diha sa dalan,+ ug nga ang Ginoo nakigsulti kaniya, ug kon giunsa niya pagsulti nga maisogon sa ngalan ni Jesus didto sa Damasco.+ 28 Busa siya nagpabilin uban kanila ug milibot* sa Jerusalem, nga nagasulti nga maisogon sa ngalan sa Ginoo. 29 Siya nakigsulti ug nakiglantugi sa mga Hudiyo nga nagsultig Grego, apan sila misulay sa pagpatay kaniya.+ 30 Dihang nasayran kini sa mga igsoon, ilang gidala siya sa Cesarea ug gipaadto siya sa Tarso.+

31 Unya, sa pagkatinuod, ang kongregasyon sa tibuok Judea ug Galilea ug Samaria+ nakabaton ug yugto sa kalinaw, ug kini napalig-on; ug padayong midaghan ang mga tinun-an kay sila nagkinabuhi nga may kahadlok kang Jehova* ug nagkinabuhi uyon sa paghupay sa balaang espiritu.+

32 Karon samtang gilibot ni Pedro ang tibuok rehiyon, miadto usab siya sa mga balaan nga nagpuyo sa Lida.+ 33 Didto nakaplagan niya ang tawo nga ginganlag Eneas, nga naghigda sa iyang higdaanan sulod na sa walo ka tuig, kay siya paralisado man. 34 Si Pedro miingon kaniya: “Eneas, giayo ka ni Jesu-Kristo.+ Bangon ug hiposa ang imong higdaanan.”+ Ug dihadiha siya mibangon. 35 Dihang nakita siya sa tanang nagpuyo sa Lida ug sa Patag sa Saron, sila nahimong magtutuo sa Ginoo.

36 Karon sa Jope dihay tinun-an nga ginganlag Tabitha, nga kon hubaron, nagkahulogang “Dorcas.”* Naghimo siyag daghang maayong buhat ug gasa sa kaluoy. 37 Apan niadtong mga adlawa siya nasakit ug namatay. Busa ila siyang giligoan ug gipahiluna sa usa ka lawak sa itaas. 38 Kay ang Lida duol ra man sa Jope, dihang nadunggan sa mga tinun-an nga si Pedro anaa nianang siyudara, gipaadtoan nila siyag duha ka lalaki sa paghangyo kaniya: “Palihog anhia dayon mi.” 39 Busa si Pedro mitindog ug mikuyog kanila. Ug pag-abot niya, ilang gidala siya ngadto sa lawak sa itaas; ug ang tanang babayeng balo miduol kaniya nga nagdanguyngoy, ug ilang gipakita kaniya ang daghang tag-as nga besti* ug uban pang besti nga gihimo ni Dorcas samtang kauban pa nila siya. 40 Unya ang tanan gipagawas ni Pedro,+ ug siya miluhod ug miampo. Dayon siya miatubang sa patayng lawas ug miingon: “Tabitha, bangon!” Iyang gibuka ang iyang mga mata, ug pagkakita niya kang Pedro, siya milingkod.+ 41 Gitunol ni Pedro ang iyang kamot ug gipatindog siya, ug iyang gitawag ang mga balaan ug ang mga babayeng balo ug gipresentar siya nga buhi.+ 42 Nabaniog kini sa tibuok Jope, ug daghan ang nahimong magtutuo sa Ginoo.+ 43 Nagpabilin siya sa Jope sulod sa ubay-ubayng mga adlaw uban sa magtitinag panit* nga ginganlag Simon.+

10 Karon dihay tawo sa Cesarea nga ginganlag Cornelio, usa sa mga opisyal sa kasundalohan* sa gitawag ug Italyanhong tropa.* 2 Usa siya ka debotadong tawo nga may kahadlok sa Diyos uban sa tibuok niyang panimalay, ug naghatag siyag daghang gasa sa kaluoy ngadto sa katawhan ug padayong nangamuyo sa Diyos. 3 Sa mga alas tres sa hapon,*+ tin-aw niyang nakita diha sa panan-awon ang usa ka anghel sa Diyos nga miabot kaniya ug miingon: “Cornelio!” 4 Si Cornelio mitutok kaniya, nga nalisang, ug nangutana: “Unsa man, Ginoo?” Siya miingon kaniya: “Ang imong mga pag-ampo gidungog sa Diyos ug ang imong gasa sa kaluoy iyang namatikdan.+ 5 Busa karon pagpadalag mga tawo ngadto sa Jope ug ipatawag si Simon nga gitawag usab ug Pedro. 6 Kining tawhana nag-estar ingong bisita* ni Simon, usa ka magtitinag panit nga may balay daplin sa dagat.” 7 Pagbiya dayon sa anghel nga nakigsulti kaniya, gitawag niya ang duha sa iyang mga sulugoon ug ang usa ka debotadong sundalo nga usa sa mga nag-alagad kaniya, 8 ug iyang giasoy kanila ang tanan ug gipadala sila sa Jope.

9 Pagkasunod adlaw sa nagpadayon sila sa ilang panaw ug hapit nang moabot sa siyudad, si Pedro misaka sa atop sa mga alas 12 sa udto* aron mag-ampo. 10 Apan siya gigutom pag-ayo ug gustong mokaon. Samtang gihikay pa ang pagkaon, nakakita siyag panan-awon+ 11 ug nakita niya nga ang langit nabuksan ug dihay samag dakong habol nga lino nga gitunton paingon sa yuta pinaagi sa upat ka tumoy niini; 12 ug diha niini ang tanang matang sa mga mananap nga upat ug tiil ug sa mga reptilya* sa yuta ug sa mga langgam sa langit. 13 Unya dihay tingog nga miingon kaniya: “Tindog, Pedro, pag-ihaw ug kaon!” 14 Apan si Pedro miingon: “Dili ko, Ginoo, kay wala pa gyod ko sukad makakaon ug bisan unsang gidili ug hugaw.”+ 15 Ug ang tingog misulti kaniya pag-usab sa ikaduhang higayon: “Ayaw nag tawgang hugaw ang mga butang nga gihinloan na sa Diyos.” 16 Kini nahitabo sa ikatulong higayon, ug dihadiha kini gibira ngadto sa langit.

17 Samtang naglibog pa si Pedro sa kahulogan sa panan-awon nga iyang nakita, nianang tungora usab nga ang mga tawo nga gipadala ni Cornelio nangutana kon asa ang balay ni Simon ug nagbarog na sila didto sa ganghaan.+ 18 Sila nanangpit ug nangutana kon si Simon nga gitawag ug Pedro nag-estar ba didto. 19 Samtang gipamalandong pa ni Pedro ang panan-awon, ang espiritu+ miingon: “Tan-awa! May tulo ka lalaki nga nangita kanimo. 20 Busa kanaog ug uban kanila, nga walay unsa mang pagduhaduha, kay ako ang nagpadala kanila.” 21 Unya si Pedro nanaog ngadto sa mga lalaki ug miingon: “Ako ang inyong gipangita. Nganong nia man mo?” 22 Sila mitubag: “Gipadala mi ni Cornelio+ nga usa ka opisyal sa kasundalohan ug usa ka tawong matarong ug mahinadlokon sa Diyos nga may maayong dungog sa tibuok nasod sa mga Hudiyo. Gihatagan siya sa Diyos ug mga instruksiyon pinaagi sa usa ka balaang anghel nga paanhian ka aron paadtoon sa iyang balay ug aron maminaw sa imong isulti.” 23 Busa gipasulod niya sila ug gipaestar ingong mga bisita.

Pagkaugma siya mitindog ug migikan uban kanila, ug ang pipila sa mga igsoon nga taga-Jope mikuyog kaniya. 24 Pagkasunod adlaw siya miabot sa Cesarea. Gidahom ni Cornelio nga moabot sila ug gitigom na niya ang iyang mga paryente ug suod nga mga higala. 25 Pagsulod ni Pedro, si Cornelio misugat kaniya, mihapa sa iyang tiilan, ug miyukbo kaniya. 26 Apan gitindog siya ni Pedro, nga miingon: “Tindog; tawo ra sab ko.”+ 27 Samtang nakigsulti siya kaniya, siya misulod ug nakita niya nga dihay daghang tawo nga nagtigom. 28 Miingon siya kanila: “Nahibalo mo pag-ayo nga supak sa balaod alang sa usa ka Hudiyo nga makig-uban o moduol sa tawo nga laig nasyonalidad,+ apan gipakita sa Diyos kanako nga dili nako angayng tawgong hugaw si bisan kinsa.+ 29 Mao nga dihang gipaadtoan ko, mianhi ko nga wala gayoy pagduhaduha. Busa mangutana ko kon nganong gipaanhi ko ninyo.”

30 Unya si Cornelio miingon: “Upat na ka adlaw ang miagi gikan niining orasa, nag-ampo ko sulod sa akong balay sa mga alas tres sa hapon;* nianang tungora dihay tawo nga hayag ug besti ang mibarog sa akong atubangan 31 ug miingon: ‘Cornelio, ang imong pag-ampo gidungog sa Diyos ug gihinumdoman niya ang imong mga gasa sa kaluoy. 32 Busa pagpadalag mga tawo ngadto sa Jope ug ipatawag si Simon nga gitawag usab ug Pedro. Kining tawhana nag-estar ingong bisita ni Simon, usa ka magtitinag panit nga may balay daplin sa dagat.’+ 33 Mao nga gipaadtoan ti ka dayon, ug maayo kaayo nga mianhi ka. Busa ania ming tanan karon atubangan sa Diyos aron maminaw sa tanan nga gisugo kanimo ni Jehova* nga isulti.”

34 Dayon si Pedro miingon: “Nasabtan gayod nako karon nga ang Diyos dili mapihigon,+ 35 apan sa matag nasod ang tawo nga may kahadlok kaniya ug mobuhat kon unsay matarong dalawaton kaniya.+ 36 Iyang gipadala ang pulong ngadto sa mga anak ni Israel aron ipahayag kanila ang maayong balita sa pakigdait+ pinaagi kang Jesu-Kristo​—⁠kini siya ang Ginoo sa tanan.+ 37 Nahibalo mo sa ginahisgotan sa tibuok Judea, nga nagsugod sa Galilea+ human sa bawtismo nga giwali ni Juan: 38 bahin kang Jesus nga taga-Nasaret, kon sa unsang paagi ang Diyos nagdihog kaniyag balaang espiritu+ ug gahom, ug gilibot niya ang kayutaan nga nagbuhat ug maayo ug nag-ayo sa tanang gisakit sa Yawa,+ kay ang Diyos nag-uban man kaniya.+ 39 Ug saksi mi sa tanan niyang gihimo diha sa yuta sa mga Hudiyo ug sa Jerusalem; apan gipatay nila siya pinaagi sa pagbitay kaniya sa estaka.* 40 Gibanhaw siya sa Diyos sa ikatulong adlaw+ ug gitugotan siya nga makita, 41 dili sa tanang tawo, kondili kanamo lang kinsa mga saksi nga gitudlo nang daan sa Diyos ug kinsa mikaon ug miinom uban kaniya human siya banhawa.+ 42 Dugang pa, gisugo mi niya sa pagwali ngadto sa katawhan ug sa paghatag ug bug-os nga pamatuod+ nga kini siya ang gitudlo sa Diyos nga mahimong maghuhukom sa mga buhi ug sa mga patay.+ 43 Ang tanang propeta nagpamatuod bahin kaniya,+ aron nga ang tanan nga magpakitag pagtuo kaniya makadawat ug kapasayloan sa mga sala pinaagi sa iyang ngalan.”+

44 Samtang nagsulti pa si Pedro niini, ang balaang espiritu mikunsad diha sa tanang naminaw sa pulong.+ 45 Ug ang tinuli nga mga magtutuo* nga nanguyog kang Pedro nahingangha, kay ang walay bayad nga gasa nga balaang espiritu gibubo usab nganha sa katawhan sa kanasoran. 46 Kay ilang nadunggan sila nga nagsultig langyawng mga pinulongan ug nagbayaw sa Diyos.+ Unya si Pedro miingon: 47 “Kining mga tawhana nakadawat ug balaang espiritu sama kanato, busa kinsay makaingon nga dili sila mabawtismohan sa tubig?”+ 48 Busa gisugo niya sila nga magpabawtismo sa ngalan ni Jesu-Kristo.+ Unya ilang gihangyo siya nga magpabilin pa ug pipila ka adlaw.

11 Karon ang mga apostoles ug ang mga igsoon nga didto sa Judea nakadungog nga ang katawhan sa kanasoran midawat usab sa pulong sa Diyos. 2 Busa pagtungas ni Pedro sa Jerusalem, gisaway siya sa* mga nagpaluyo sa pagtuli,+ 3 nga miingon: “Misulod ka sa balay sa mga tawong dili tinuli ug mikaon uban kanila.” 4 Busa detalyado kining gipatin-aw ni Pedro kanila, nga nag-ingon:

5 “Didto ko sa siyudad sa Jope ug nag-ampo, unya nakakita kog panan-awon, diin dihay samag dakong habol nga lino nga gitunton gikan sa langit pinaagi sa upat ka tumoy niini, ug kini miabot sa akong atubangan.+ 6 Dihang gitan-aw nako kini pag-ayo, nakakita kog mga mananap sa yuta nga upat ug tiil, ihalas nga mga mananap, mga reptilya,* ug mga langgam sa langit. 7 Nakadungog usab kog tingog nga miingon kanako, ‘Tindog, Pedro, pag-ihaw ug kaon!’ 8 Apan ako miingon, ‘Dili ko, Ginoo, kay wala pa gyod ko sukad makakaon ug bisan unsang gidili o hugaw.’ 9 Sa ikaduhang higayon, ang tingog gikan sa langit miingon: ‘Ayaw nag tawgang hugaw ang mga butang nga gihinloan na sa Diyos.’ 10 Kini nahitabo sa ikatulong higayon, ug ang tanan gibirag balik ngadto sa langit. 11 Dugang pa, niana mismong tungora, dihay tulo ka tawo nga nagbarog sa balay diin mi nag-estar, kay may tawo nga nagpadala kanila gikan sa Cesarea aron pangitaon ko.+ 12 Unya giingnan ko sa espiritu sa pagkuyog kanila, nga wala gayoy pagduhaduha. Apan kining unom ka igsoong lalaki mikuyog usab kanako, ug misulod mi sa balay sa maong tawo.

13 “Iyang gisugilon kanamo nga nakakita siyag anghel nga nagbarog sa iyang balay ug miingon: ‘Pagpadalag mga tawo ngadto sa Jope ug ipatawag si Simon nga gitawag usab ug Pedro,+ 14 ug iyang isulti kanimo kon sa unsang paagi ikaw ug ang imong panimalay maluwas.’ 15 Apan samtang nagsulti pa ko, ang balaang espiritu mikunsad kanila sama usab sa gihimo niini kanato sa sinugdan.+ 16 Busa nahinumdoman nako ang pulong sa Ginoo, nga iyang gisulti sa pipila ka higayon: ‘Si Juan nagbawtismo pinaagi sa tubig,+ apan kamo bawtismohan pinaagi sa balaang espiritu.’+ 17 Busa kon gihatagan sila sa Diyos sa samang walay bayad nga gasa nga iyang gihatag kanato kinsa mituo sa Ginoong Jesu-Kristo, kinsa man ko nga mobabag sa Diyos?”+

18 Pagkadungog nila niini, wala na sila mosupak,* ug ilang gihimaya ang Diyos ug miingon: “Nan, kon mao, gihatagan usab sa Diyos ang katawhan sa kanasoran ug kahigayonan sa paghinulsol aron makabaton ug kinabuhi.”+

19 Karon kadtong mga natibulaag+ tungod sa kasakitan ingong resulta sa nahitabo kang Esteban nakaabot hangtod sa Fenicia, Cipro, ug Antioquia, apan mga Hudiyo lang ang ilang gisangyawan.+ 20 Apan ang pipila kanila nga gikan sa Cipro ug Cirene nangadto sa Antioquia ug nagpahayag sa maayong balita bahin sa Ginoong Jesus ngadto sa mga nagsultig Grego. 21 Dugang pa, ang kamot ni Jehova* nag-uban kanila, ug daghan kaayo ang nahimong magtutuo ug misunod sa Ginoo.+

22 Ang balita bahin kanila nakaabot sa kongregasyon sa Jerusalem, ug ilang gipadala si Bernabe+ hangtod sa Antioquia. 23 Dihang nakaabot na siya ug nakita niya ang dili hitupngang pagkamaayo* sa Diyos, nalipay siya ug gidasig niya silang tanan nga padayong magmaunongon sa Ginoo uban ang determinadong kasingkasing;+ 24 kay usa siya ka maayong tawo ug punog balaang espiritu ug pagtuo. Tungod niana, dakodakong panon sa katawhan ang nadugang sa mga magtutuo sa Ginoo.+ 25 Busa siya miadto sa Tarso aron pangitaon pag-ayo si Saulo.+ 26 Dihang nakaplagan niya siya, iya siyang gidala sa Antioquia. Busa sa tibuok tuig sila nagtigom uban kanila sa kongregasyon ug ilang gitudloan ang dakodakong panon sa katawhan, ug didto sa Antioquia unang gitawag nga mga Kristohanon ang mga tinun-an pinaagi sa pagtultol sa Diyos.+

27 Niadtong mga adlawa, ang mga propeta+ nanglugsong gikan sa Jerusalem ngadto sa Antioquia. 28 Usa kanila nga ginganlag Agabo+ mitindog ug nanagna pinaagi sa espiritu nga dunay moabotay nga dakong gutom sa tibuok yuta,+ ug gani nahitabo kini sa panahon ni Claudio. 29 Busa ang mga tinun-an nakahukom nga magpadalag hinabang*+ ngadto sa mga igsoon nga nagpuyo sa Judea, ang matag usa sumala sa iyang maarangan;+ 30 ug kini ang ilang gibuhat, nga nagpadala niini ngadto sa mga ansiyano pinaagi kang Bernabe ug Saulo.+

12 Nianang panahona gilutos ni Herodes nga hari ang pipila niadtong sakop sa kongregasyon.+ 2 Iyang gipatay si Santiago nga igsoon ni Juan+ pinaagig espada.+ 3 Dihang nakita niya nga nauyonan kini sa mga Hudiyo, gidakop usab niya si Pedro. (Nahitabo kini panahon sa Pista sa Tinapay nga Walay Pangpatubo.)*+ 4 Gidakop niya siya ug gibalhog sa bilanggoan,+ nga nagtugyan kaniya sa upat ka relibo sa tinag-upat ka sundalo aron bantayan siya, sa tuyo nga ipaatubang siya* sa katawhan human sa Paskuwa. 5 Busa si Pedro gitener sa bilanggoan, apan ang kongregasyon tim-os ug mapinadayonong nag-ampo sa Diyos alang kaniya.+

6 Dihang hapit na siyang ipaatubang ni Herodes sa katawhan, nianang gabhiona si Pedro natulog nga ginapos sa duha ka kadena taliwala sa duha ka sundalo, ug may mga guwardiya sa atubangan sa pultahan nga nagbantay sa bilanggoan. 7 Apan tan-awa! ang anghel ni Jehova* nagtindog didto,+ ug dihay misidlak nga kahayag sulod sa selda. Gidagpi niini si Pedro sa kilid ug gipukaw siya, nga nag-ingon: “Tindog dayon!” Ug ang mga kadena sa iyang mga kamot nangatangtang.+ 8 Giingnan siya sa anghel: “Pag-ilis* ug isul-ob ang imong sandalyas.” Ug gihimo niya kini. Sa kataposan kini miingon kaniya: “Isul-ob ang imong panggawas nga besti, ug padayon sa pagsunod kanako.” 9 Ug siya migula ug padayong misunod niini, apan wala siya mahibalo nga tinuod gyod ang gihimo sa anghel. Gani, nagtuo siya nga panan-awon ang iyang nakita. 10 Human makalabay sa una ug ikaduhang puwesto sa mga guwardiya, nakaabot sila sa puthaw nga ganghaan nga padulong sa siyudad, ug naabli ra kinig iya. Paggula nila, miagi sila sa usa ka dalan, ug unya dihadiha ang anghel mibiya kaniya. 11 Ug si Pedro, nga nakaamgo sa nahitabo, miingon: “Karon nahibalo na gyod ko nga si Jehova* nagpadala sa iyang anghel ug nagluwas kanako gikan sa kamot ni Herodes ug gikan sa tanang gidahom sa mga Hudiyo nga mahitabo.”+

12 Human siya makaamgo niini, miadto siya sa balay ni Maria nga inahan ni Juan kinsa gitawag ug Marcos,+ diin didto ubay-ubay ang nagtigom ug nag-ampo. 13 Dihang nanuktok siya sa pultahan sa ganghaan, usa ka sulugoong babaye nga ginganlag Roda ang miadto aron susihon kon kinsay nanuktok. 14 Pagkaila niya sa tingog ni Pedro, nalipay siya pag-ayo nga tungod niana wala niya mabuksi ang ganghaan, hinuon midagan siya pasulod ug iyang gibalita nga si Pedro nagtindog sa ganghaan. 15 Sila miingon kaniya: “Wala ka sa maayong panghunahuna.” Apan miinsistir siya nga tinuod gayod kadto. Sila miingon: “Iya kadtong anghel.” 16 Apan si Pedro nagpabilin didto, nga nagsigeg panuktok. Dihang gibuksan nila ang pultahan, ilang nakita siya ug sila natingala. 17 Apan iyang gisenyasan sila sa iyang kamot nga maghilom ug detalyadong gisaysay kanila kon giunsa siya pagpagawas ni Jehova* sa bilanggoan, ug siya miingon: “Ibalita kini kang Santiago+ ug sa mga igsoon.” Unya siya migula ug mipanaw ngadto sa laing dapit.

18 Karon sa adlawan na, nagkagubot pag-ayo ang mga sundalo bahin sa kon unsay nahitabo kang Pedro. 19 Gipangita siya pag-ayo ni Herodes, ug kay wala niya siya makaplagi, gisukitsukit niya ang mga guwardiya ug nagsugo nga silotan sila;+ ug si Herodes milugsong gikan sa Judea ngadto sa Cesarea ug migugol ug pipila ka panahon didto.

20 Karon nasuko siya* sa katawhan sa Tiro ug Sidon. Busa sila nagkauyon sa pag-adto kaniya, ug human nila makombinsir si Blasto, nga tigdumala sa kalihokan sa panimalay* sa hari, sila mihangyo nga makigdait sa hari, kay ang suplay sa pagkaon sa ilang yuta naggikan man sa yuta sa hari. 21 Sa adlaw nga gitakda, si Herodes nagsul-ob ug harianong besti ug milingkod sa lingkoranan sa paghukom ug mipakigpulong sa publiko. 22 Unya ang mga tawo nga nagkatigom naninggit: “Tingog kana sa diyos, dili sa tawo!” 23 Dihadiha gihampak siya sa anghel ni Jehova,* kay wala niya ihatag ang himaya ngadto sa Diyos, ug gikaon siya sa mga ulod ug namatay.

24 Apan ang pulong ni Jehova* padayong mikaylap ug daghan pa ang nahimong magtutuo.+

25 Kon bahin kang Bernabe+ ug Saulo, dihang bug-os na nilang natapos ang paghatag ug tabang sa mga igsoon sa Jerusalem,+ sila namalik ug giuban nila si Juan+ nga gitawag usab ug Marcos.

13 Karon sa Antioquia didtoy mga propeta ug magtutudlo sa lokal nga kongregasyon:+ si Bernabe, si Simeon nga gitawag ug Negro, si Lucio nga taga-Cirene, si Manaen nga naedukar uban ni Herodes nga magmamando sa distrito, ug si Saulo. 2 Samtang nag-alagad sila* kang Jehova* ug nagpuasa, ang balaang espiritu miingon: “Ilain alang kanako si Bernabe ug Saulo+ kay gipili nako sila alang sa usa ka buluhaton.”+ 3 Unya human nilag puasa ug ampo, ilang gipatong ang ilang mga kamot kanila ug gipalakaw sila.

4 Busa kining mga tawhana, nga gipadala sa balaang espiritu, nangadto sa Seleucia, ug gikan didto milawig sila paingon sa Cipro. 5 Pag-abot nila sa Salamis, ilang gimantala ang pulong sa Diyos diha sa mga sinagoga sa mga Hudiyo. Kauban usab nila si Juan ingong tig-alagad.*+

6 Sa nalibot na nila ang tibuok isla hangtod sa Pafos, nahibalag nila ang usa ka Hudiyo nga ginganlag Bar-Jesus, usa ka barangan ug bakak nga propeta. 7 Kauban siya sa prokonsul* nga si Sergio Paulo, usa ka tawong utokan. Gitawag niining tawhana si Bernabe ug Saulo kay gusto kaayo siyang makadungog sa pulong sa Diyos. 8 Apan si Elimas nga barangan (kay maoy hubad sa iyang ngalan) misupak kanila, nga nagsulay sa pagpahilayo sa prokonsul gikan sa pagtuo. 9 Unya si Saulo, nga gitawag usab ug Pablo, nga napuno sa balaang espiritu, mitutok kaniya 10 ug miingon: “Oh tawong puno sa tanang matang sa panikas ug sa tanang matang sa pagkadaotan, ikaw nga anak sa Yawa,+ ikaw nga kaaway sa tanang butang nga matarong, dili ba ka mohunong sa pagtuis sa husto nga mga dalan ni Jehova?* 11 Ania! ang kamot ni Jehova* batok kanimo, ug ikaw mabuta, nga dili makakita sa kahayag sa adlaw sulod sa usa ka panahon.” Dihadiha may mitaptap kaniya nga bagang gabon ug kangitngit, ug nangapkap siya sa iyang palibot aron mangitag moagak kaniya. 12 Pagkakita sa prokonsul sa nahitabo, siya nahimong magtutuo, kay nahingangha siya sa pagtulon-an ni Jehova.*

13 Karon si Pablo ug ang iyang mga kauban milawig gikan sa Pafos ug miabot sa Perga sa Pamfilia. Apan si Juan+ mibiya kanila ug mibalik sa Jerusalem.+ 14 Apan mipadayon sila gikan sa Perga ug miabot sa Antioquia sa Pisidia. Ug sila misulod sa sinagoga+ sa adlawng Igpapahulay ug nanglingkod. 15 Human sa publikong pagbasa sa Balaod+ ug sa basahon sa mga Propeta, ang nagdumalang mga opisyal sa sinagoga nagpasugo kanila, nga nag-ingon: “Mga igsoon, kon duna moy pulong sa pagdasig alang sa katawhan, isulti kini.” 16 Busa si Pablo mitindog ug misenyas sa iyang kamot, ug miingon:

“Mga katawhan, mga Israelinhon ug kamong uban pa nga may kahadlok sa Diyos, paminaw. 17 Ang Diyos niining katawhang Israel nagpili sa atong mga katigulangan, ug iyang gibayaw ang katawhan samtang nagpuyo sila ingong langyaw sa yuta sa Ehipto ug gipagawas sila gikan niini uban ang kusgang bukton.+ 18 Ug sulod sa mga 40 ka tuig, siya nagpailob kanila sa kamingawan.+ 19 Human laglaga ang pito ka nasod sa yuta sa Canaan, iyang gihatag ang ilang yuta ngadto sa atong mga katigulangan ingong panulondon.+ 20 Nahitabo kining tanan sulod sa mga 450 ka tuig.

“Human niini iyang gihatagan silag mga maghuhukom hangtod kang propetang Samuel.+ 21 Apan human niana nangayo silag hari,+ ug gihatag sa Diyos kanila si Saul nga anak ni Kis, nga gikan sa tribo ni Benjamin,+ sulod sa 40 ka tuig. 22 Human siya tangtanga sa Diyos, iyang gitudlo si David ingong ilang hari,+ nga bahin kaniya siya nagpamatuod ug miingon: ‘Nakaplagan nako si David nga anak ni Jese,+ usa ka tawo nga gikahimut-an sa akong kasingkasing;+ himoon niya ang tanan nga akong ginatinguha.’ 23 Sumala sa iyang saad, gikan sa kaliwat* niining tawhana, ang Diyos nagpatunghag manluluwas alang sa Israel, si Jesus.+ 24 Sa wala pa siya moabot, si Juan nagsangyaw ug bawtismo nga simbolo sa paghinulsol+ diha sa tanang katawhan sa Israel. 25 Apan sa hapit nang matapos ni Juan ang iyang ministeryo, siya nagaingon: ‘Kinsa ba ko sa inyong hunahuna? Dili ko siya. Apan tan-awa! may usa nga moanhi sunod kanako ug dili ko takos sa pagbadbad sa iyang sandalyas.’+

26 “Mga katawhan, mga igsoon, kamong mga kaliwat sa banay ni Abraham ug kadtong uban pa taliwala kaninyo nga may kahadlok sa Diyos, ang pulong bahin niini nga kaluwasan gipadala nganhi kanato.+ 27 Kay ang mga molupyo sa Jerusalem ug ang ilang mga magmamando wala makaila niini niya, apan dihang ilang gihukman siya, ilang gituman ang mga butang nga gisulti pinaagi sa basahon sa mga Propeta,+ nga ginabasag kusog matag igpapahulay. 28 Bisan pag wala silay nakitang hinungdan nga takos siya sa kamatayon,+ ilang gipangayo kang Pilato nga siya patyon.+ 29 Ug dihang natuman nila ang tanang butang nga nasulat bahin kaniya, ilang gikanaog siya gikan sa estaka* ug gipahiluna siya sa lubnganan.*+ 30 Apan gibanhaw siya sa Diyos,+ 31 ug sulod sa daghang adlaw siya nagpakita niadtong nanungas uban kaniya gikan sa Galilea ngadto sa Jerusalem. Kini sila karon mao ang iyang mga saksi ngadto sa katawhan.+

32 “Busa among gipahayag kaninyo ang maayong balita bahin sa saad nga gihimo ngadto sa mga katigulangan. 33 Bug-os kining gituman sa Diyos nganhi kanato, nga ilang mga anak, pinaagi sa pagbanhaw kang Jesus;+ sumala gayod sa nasulat sa ikaduhang salmo: ‘Ikaw ang akong anak; karong adlawa, ako nahimong imong amahan.’+ 34 Ug ang kamatuoran nga Iya siyang gibanhaw nga dili na mobalik sa pagkadunot, Iyang gipahayag niining paagiha: ‘Akong ipakita kaninyo ang maunongong gugma nga akong gisaad kang David, nga kasaligan.’+ 35 Busa siya usab miingon sa laing salmo: ‘Dili nimo itugot nga madunot ang unod sa maunongon kanimo.’+ 36 Si David, sa usa ka bahin, nag-alagad* sa Diyos diha sa iyang kaugalingong kaliwatan, nahikatulog sa kamatayon, gilubong uban sa iyang mga katigulangan, ug nadunot ang iyang unod.+ 37 Sa laing bahin, ang usa nga gibanhaw sa Diyos wala madunot.+

38 “Busa hibaloi ninyo kini, mga igsoon, nga pinaagi kaniya gimantala nganha kaninyo ang kapasayloan sa mga sala,+ 39 ug sumala sa Balaod ni Moises+ kamo dili ikapahayag nga dili sad-an sa tanang butang. Apan ang tanang motuo gipahayag nga dili sad-an pinaagi kaniya.+ 40 Busa pagbantay mo nga ang giingon sa basahon sa mga Propeta dili mahitabo kaninyo: 41 ‘Kamo nga nagyubit sa buluhaton nga akong ginahimo, makakita niini ug matingala. Unya kamo mangahanaw, kay dili gayod mo motuo sa buluhaton nga akong gibuhat sa inyong panahon, bisan pag dunay detalyadong moasoy niini kaninyo.’”+

42 Karon sa pagpanggawas nila, ang mga tawo mihangyo pag-ayo kanila sa pagsulti niining mga butanga sa sunod nga Igpapahulay. 43 Busa pagkahuman sa panagkatigom sa sinagoga, daghan sa mga Hudiyo ug mga kinabig nga nagsimba sa Diyos ang misunod kang Pablo ug Bernabe, kinsa, samtang nakigsulti kanila, nag-awhag kanila nga magpabilin sa dili hitupngang pagkamaayo* sa Diyos.+

44 Pagkasunod Igpapahulay, halos ang tibuok siyudad nagtigom aron maminaw sa pulong ni Jehova.* 45 Pagkakita sa mga Hudiyo sa panon sa katawhan, sila nasuko* pag-ayo ug mapasipalahong nagsupak sa mga gisulti ni Pablo.+ 46 Unya si Pablo ug Bernabe maisogong misulti: “Kinahanglang ang pulong sa Diyos isulti una kaninyo.+ Apan kay gisalikway man ninyo kini ug gihukman ninyo ang inyong kaugalingon nga dili takos sa kinabuhing walay kataposan, ania! kami moliso ngadto sa mga nasod.+ 47 Kay gisugo mi ni Jehova* niining mga pulonga: ‘Gitudlo ka nako ingong kahayag sa mga nasod, aron mahimo kang kaluwasan hangtod sa mga kinatumyan sa yuta.’”+

48 Dihang nadungog kini sa katawhan sa mga nasod, sila nagsadya ug naghimaya sa pulong ni Jehova,* ug kadtong tanan nga nakiling sa pagdawat sa kamatuoran nga motultol sa kinabuhing walay kataposan nahimong magtutuo. 49 Dugang pa, ang pulong ni Jehova* padayong gipakaylap sa tibuok yuta. 50 Apan gihulhogan sa mga Hudiyo ang prominenteng mga babaye nga mahinadlokon sa Diyos ug ang mga lalaki nga kadagkoan sa siyudad, ug ilang gilutos+ si Pablo ug Bernabe ug giabog sila sa gawas sa ilang mga utlanan. 51 Busa gitaktak nila ang abog sa ilang mga tiil ingong pamatuod batok kanila ug nangadto sila sa Iconio.+ 52 Ug ang mga tinun-an padayong napuno sa kalipay+ ug balaang espiritu.

14 Karon sa Iconio misulod sila sa sinagoga sa mga Hudiyo ug nagwali. Ug kay maayo man silang mowali, daghan kaayong Hudiyo ug Grego ang nahimong magtutuo. 2 Apan ang mga Hudiyo nga wala motuo naghulhog ug nag-impluwensiya sa katawhan sa kanasoran nga dumtan ang mga igsoon.+ 3 Busa migugol silag taastaas nga panahon nga nagsulting maisogon pinaagi sa awtoridad ni Jehova,* kinsa nagpamatuod sa mensahe sa iyang dili hitupngang pagkamaayo* pinaagi sa paghatag kanilag gahom sa paghimog mga ilhanan ug katingalahang mga butang.*+ 4 Apan ang panon sa katawhan sa siyudad nabahin; ang pipila midapig sa mga Hudiyo ug ang uban sa mga apostoles. 5 Dihang ang katawhan sa kanasoran ug ang mga Hudiyo uban sa ilang mga magmamando nagplano nga himoan silag kadaot ug batoon,+ 6 dihay nagpahibalo nila bahin niini. Busa sila nangalagiw ngadto sa mga siyudad sa Licaonia, Listra ug Derbe, ug sa palibot nga kayutaan.+ 7 Didto padayon silang nagpahayag sa maayong balita.

8 Karon didto sa Listra dihay tawong bakol nga naglingkod. Siya natawong bakol ug wala gyod sukad makalakaw. 9 Kining tawhana namati kang Pablo samtang siya nagsulti. Si Pablo mitutok kaniya, ug dihang iyang nakita nga siya may pagtuo nga mamaayo siya,+ 10 si Pablo miingon sa kusog nga tingog: “Tindog.” Busa ang tawo milukso ug milakaw.+ 11 Pagkakita sa mga tawo sa gibuhat ni Pablo, sila misinggit sa pinulongang Licaonianhon: “Ang mga diyos nahimong sama sa mga tawo ug nanaog nganhi kanato!”+ 12 Ug gitawag nila si Bernabe nga Zeus, apan si Pablo Hermes, kay siya man ang nanguna sa pagsulti. 13 Ug ang saserdote ni Zeus, kansang templo diha sa entrada sa siyudad, nagdalag mga torong baka ug purongpurong nga bulak ngadto sa mga ganghaan ug gustong motanyag ug mga halad uban sa katawhan.

14 Apan pagkadungog niini sa mga apostoles nga si Bernabe ug Pablo, ilang gigisi ang ilang mga besti ug midagan ngadto sa katawhan ug misinggit: 15 “Mga higala, nganong gibuhat ninyo kini? Mga tawo ra sab mi nga dunay mga kaluyahon sama ninyo.+ Ug gipahayag namo ang maayong balita kaninyo, aron talikdan ninyo kining kawang nga mga butang ug simbahon ang buhing Diyos, kinsa nagbuhat sa langit ug sa yuta ug sa dagat ug sa tanang butang diha niana.+ 16 Sa miaging mga kaliwatan iyang gitugotan ang tanang kanasoran nga mosubay sa ilang mga dalan,+ 17 apan bisan pa niana, iyang gipamatud-an ang iyang kaugalingon kaninyo+ pinaagi sa paghimog maayo, nga naghatag kaninyog ulan gikan sa langit ug mabungahong mga panahon,+ nga nagbuhong kaninyog pagkaon ug nagpuno sa inyong mga kasingkasing ug kalipay.”+ 18 Ug bisan pa sa ilang pagsulti niini, naglisod silag pugong sa katawhan sa paghalad ngadto kanila.

19 Apan ang mga Hudiyo nangabot gikan sa Antioquia ug Iconio ug nangombinsir sa katawhan,+ ug ilang gibato si Pablo ug giguyod pagawas sa siyudad, nga naghunahunang siya patay na.+ 20 Apan dihang gialirongan siya sa mga tinun-an, siya mitindog ug misulod sa siyudad. Pagkasunod adlaw, siya miadto sa Derbe uban kang Bernabe.+ 21 Human nila mapahayag ang maayong balita nianang siyudara ug matabangi ang ubay-ubayng tawo nga mahimong tinun-an, sila namalik sa Listra, Iconio, ug Antioquia. 22 Didto ilang gipalig-on ang mga tinun-an,+ nga nagdasig kanila nga magpabilin diha sa pagtuo ug miingon: “Kita kinahanglang mosulod sa Gingharian sa Diyos pinaagi sa daghang kasakitan.”+ 23 Dugang pa, nagtudlo silag mga ansiyano alang kanila sa matag kongregasyon,+ nga nag-ampo ug nagpuasa,+ ug ilang gisalig sila kang Jehova,* nga kaniya sila nahimong magtutuo.

24 Unya sila milatas sa Pisidia ug nakaabot sa Pamfilia,+ 25 ug human nila mapahayag ang pulong didto sa Perga, sila nangadto sa Atalia. 26 Gikan didto sila milawig paingon sa Antioquia, diin sila gisalig ngadto sa dili hitupngang pagkamaayo sa Diyos alang sa buluhaton nga ila nang natapos.+

27 Dihang nakaabot na sila ug natigom na nila ang kongregasyon, ilang giasoy ang daghang butang nga gibuhat sa Diyos pinaagi kanila, ug nga gibuksan sa Diyos ang pultahan sa pagtuo ngadto sa kanasoran.+ 28 Busa sila migugol ug taastaas nga panahon uban sa mga tinun-an.

15 Karon dihay pipila ka tawo nga nanglugsong gikan sa Judea ug nanudlo sa mga igsoon: “Kon dili mo magpatuli sumala sa kostumbre ni Moises,+ dili mo maluwas.” 2 Apan human sa dakong panagsumpaki ug panaglalis tali kanila ug kang Pablo ug Bernabe, gihikay nga si Pablo, Bernabe, ug ang pipila moadto sa mga apostoles ug sa mga ansiyano sa Jerusalem+ aron isulti kini nga isyu.*

3 Busa human sila mapagikan sa kongregasyon, kining mga tawhana mipadayon sa ilang panaw agi sa Fenicia ug Samaria, nga detalyadong nag-asoy kon sa unsang paagi nakabig ang katawhan sa kanasoran, ug kini nakapalipay pag-ayo sa tanang igsoon. 4 Pag-abot nila sa Jerusalem, mainiton silang giabiabi sa kongregasyon ug sa mga apostoles ug sa mga ansiyano, ug giasoy nila ang daghang butang nga gihimo sa Diyos pinaagi kanila. 5 Apan ang pipila ka sakop sa sekta sa mga Pariseo nga nahimong mga magtutuo mitindog gikan sa ilang mga lingkoranan ug miingon: “Kinahanglang tulion sila ug sugoon nga sundon ang Balaod ni Moises.”+

6 Busa ang mga apostoles ug ang mga ansiyano nagtigom aron susihon kini nga isyu. 7 Karon human sa grabeng panaghisgot,* si Pedro mitindog ug miingon kanila: “Mga igsoon, nahibalo mo pag-ayo nga sukad sa unang mga adlaw gipili ko sa Diyos gikan sa inyong taliwala aron nga pinaagi kanako ang katawhan sa kanasoran makadungog sa maayong balita ug motuo.+ 8 Ug ang Diyos, nga nahibalo sa kasingkasing,+ nagpamatuod pinaagi sa paghatag kanilag balaang espiritu,+ sama sa iyang gibuhat kanato. 9 Ug wala gayod siya maghimog kalainan tali kanato ug kanila,+ apan nagputli sa ilang kasingkasing pinaagi sa pagtuo.+ 10 Busa nganong inyo mang gisulayan karon ang Diyos pinaagi sa pagsangon ug yugo sa liog sa mga tinun-an+ nga bisag ang atong mga katigulangan o kita dili makaarang sa pagpas-an?+ 11 Sa kasukwahi, duna kitay pagtuo nga kita maluwas pinaagi sa dili hitupngang pagkamaayo* sa Ginoong Jesus+ sama usab kanila.”+

12 Niana ang tibuok panon mihilom, ug sila namati kang Bernabe ug Pablo nga nag-asoy sa daghang ilhanan ug katingalahang mga butang* nga gihimo sa Diyos taliwala sa kanasoran pinaagi kanila. 13 Human nilag sulti, si Santiago miingon: “Mga igsoon, pamatia ko. 14 Giasoy pag-ayo ni Simeon+ kon sa unsang paagi giliso sa Diyos sa unang higayon ang iyang pagtagad ngadto sa kanasoran aron magkuha gikan kanila ug usa ka katawhan alang sa iyang ngalan.+ 15 Ug nahiuyon kini sa nasulat sa basahon sa mga Propeta, nga nag-ingon: 16 ‘Human niining mga butanga mobalik ko ug patindogon nako pag-usab ang nagun-ob nga tolda* ni David; ayohon nako ang mga guba niini ug tukoron kini pag-usab, 17 aron nga ang mga tawong mahibilin kinasingkasing nga mangita kang Jehova,* uban sa katawhan sa tanang kanasoran, ang katawhan nga gitawag sa akong ngalan, miingon si Jehova,* nga maoy nagbuhat niining mga butanga,+ 18 nga nailhan sukad sa kanhing panahon.’+ 19 Busa sa akong opinyon,* dili maayo nga lisodlisoron kadtong gikan sa kanasoran nga miliso sa Diyos,+ 20 hinuon sulatan sila nga likayan ang mga butang nga nahugawan sa mga idolo,+ ang seksuwal nga imoralidad,*+ ang hayop nga naluok,* ug ang dugo.+ 21 Kay sukad sa karaang kapanahonan, duna nay nagmantala bahin kang Moises sa siyudad ug siyudad, kay sa matag igpapahulay ginabasag kusog ang iyang mga basahon diha sa mga sinagoga.”+

22 Unya ang mga apostoles ug ang mga ansiyano, uban sa tibuok kongregasyon, midesisyon nga magpadalag piniling mga lalaki gikan sa ilang taliwala ngadto sa Antioquia, uban kang Pablo ug Bernabe; ilang gipadala si Silas+ ug si Judas nga gitawag ug Barsabas, mga lalaki nga nanguna taliwala sa mga igsoon. 23 Ila kining gisulat ug gipadala pinaagi kanila:

“Gikan sa mga apostoles ug sa mga ansiyano, nga inyong mga igsoon, alang sa mga igsoon sa Antioquia,+ Sirya, ug Cilicia nga gikan sa kanasoran: Mga pangomosta! 24 Kay among nadunggan nga dihay pipila gikan dinhi nga mianha kaninyo ug nagpahinabog kasamok pinaagi sa ilang gisulti,+ nga naninguhang daoton ang inyong pagtuo, bisag wala namo sila hatagig bisan unsang instruksiyon, 25 kami nagkahiusa sa pagdesisyon nga magpilig mga lalaki aron ipadala kaninyo uban sa among hinigugma nga si Bernabe ug Pablo, 26 mga tawong nagtugyan sa ilang kinabuhi alang sa ngalan sa atong Ginoong Jesu-Kristo.+ 27 Busa among gipadala si Judas ug Silas, aron nga ikasulti usab nila kaninyo kining mga butanga.+ 28 Kay ang balaang espiritu+ ug kami mismo nagkauyon nga dili magsangon kaninyo ug dugang pa nga palas-anon gawas niini nga mga kinahanglanon: 29 nga padayong likayan ang mga butang nga gihalad ngadto sa mga idolo,+ ang dugo,+ ang hayop nga naluok,*+ ug ang seksuwal nga imoralidad.*+ Kon kamo magpahilayo gayod niining mga butanga, mabulahan kamo. Maayong panglawas kaninyo!”*

30 Busa dihang gipalakaw na kining mga tawhana, sila nangadto sa Antioquia, ug ilang gitigom ang tibuok panon ug gitunol kanila ang sulat. 31 Human kini mabasa, sila nalipay pag-ayo sa maong pagdasig. 32 Ug si Judas ug Silas, kay sila mga propeta usab, nagdasig sa mga igsoon pinaagi sa daghang pakigpulong ug nagpalig-on kanila.+ 33 Human makagugol ug pipila ka panahon didto, gipagikan sila sa mga igsoon nga nanghinaot nga maayo ra ang ilang panaw pabalik sa Jerusalem. 34* —— 35 Apan si Pablo ug Bernabe nagpabilin sa Antioquia, nga nanudlo ug nagmantala, kauban ang daghan pa, sa maayong balita sa pulong ni Jehova.*

36 Human sa pipila ka adlaw, si Pablo miingon kang Bernabe: “Karon atong* balikan ug duawon ang mga igsoon sa tanang siyudad diin gimantala nato ang pulong ni Jehova,* aron atong makita kon komosta na sila.”+ 37 Si Bernabe miinsistir nga paubanon si Juan, nga gitawag ug Marcos.+ 38 Apan si Pablo wala mouyon nga paubanon siya kanila, kay mibiya man siya kanila sa Pamfilia ug wala mokuyog kanila sa buluhaton.+ 39 Tungod niini naglalis sila pag-ayo, mao nga nagbulag sila; ug giuban ni Bernabe+ si Marcos ug milawig paingon sa Cipro. 40 Gipili ni Pablo si Silas, ug human siya isalig sa mga igsoon ngadto sa dili hitupngang pagkamaayo ni Jehova,* siya migikan.+ 41 Milibot siya sa Sirya ug Cilicia, nga nagpalig-on sa mga kongregasyon.

16 Busa miabot siya sa Derbe ug usab sa Listra.+ Ug dihay tinun-an didto nga ginganlag Timoteo,+ nga ang inahan magtutuong Hudiyo apan ang amahan Grego, 2 ug duna siyay maayong dungog sa mga igsoon sa Listra ug Iconio. 3 Gipahayag ni Pablo ang iyang tinguha nga iuban si Timoteo sa iyang panaw, ug iyang gidala siya ug gituli tungod sa mga Hudiyo sa maong mga dapit,+ kay ang tanan nahibalo nga Grego ang iyang amahan. 4 Samtang mipanaw sila sa mga siyudad, ilang ipahibalo kanila ang mga sugo nga gidesisyonan sa mga apostoles ug sa mga ansiyano nga didto sa Jerusalem, aron ila kining masunod.+ 5 Unya ang mga kongregasyon padayon gayong nalig-on diha sa pagtuo ug nagkadako kini adlaw-adlaw.

6 Dugang pa, mipanaw sila agi sa Frigia ug sa yuta sa Galacia,+ kay gidid-an sila sa balaang espiritu nga isulti ang pulong didto sa probinsiya sa Asia. 7 Unya pag-abot nila sa Misia, naningkamot sila sa pag-adto sa Bitinia,+ apan wala sila tugoti sa espiritu ni Jesus. 8 Busa milabay* sila sa Misia ug milugsong sa Troas. 9 Ug panahon sa kagabhion, si Pablo nakakitag panan-awon​—⁠dihay Macedonianhon nga nagbarog didto nga nagdapit kaniya ug miingon: “Anhi dinhi sa Macedonia ug tabangi mi.” 10 Pagkakita gayod niya sa panan-awon, gihikay namo nga moadto sa Macedonia, ug nakahinapos mi nga ang Diyos nagpatawag kanamo aron ipahayag ang maayong balita ngadto kanila.

11 Busa milawig mi gikan sa Troas ug mideretso sa Samotrasia, apan sa sunod nga adlaw ngadto sa Neapolis; 12 ug gikan didto nangadto mi sa Filipos,+ usa ka kolonya, nga mao ang pangunang siyudad sa distrito sa Macedonia. Miestar mi niining siyudara ug pipila ka adlaw. 13 Sa adlawng Igpapahulay nangadto mi sa gawas sa ganghaan daplin sa suba, diin among gihunahuna nga may dapit nga ampoanan, ug nanglingkod mi ug nakigsulti sa nagkatigom nga mga babaye. 14 Ug dihay naminaw nga babaye nga gikan sa siyudad sa Tiatira+ nga ginganlag Lydia, usa ka tigbaligyag purpura* nga panapton* ug magsisimba sa Diyos, ug gibuksan pag-ayo ni Jehova* ang iyang kasingkasing aron maminaw sa mga gisulti ni Pablo. 15 Karon dihang siya ug ang iyang panimalay nabawtismohan na,+ iya ming gidapit: “Kon giisip ko ninyo nga matinumanon kang Jehova,* estar mo sa akong balay.” Ug gipugos mi niya nga moestar.

16 Karon sa nagpaingon mi sa dapit nga ampoanan, dihay misugat namo nga usa ka sulugoong babaye nga may espiritu, usa ka demonyo sa pagpanag-an.+ Kining bayhana makapanag-an ug tungod niini, dakog kita ang iyang mga agalon. 17 Kining bayhana nagsunodsunod ni Pablo ug kanamo ug nagsigeg singgit: “Kining mga tawhana maoy mga ulipon sa Labing Hataas nga Diyos+ ug nagmantala kaninyo sa dalan sa kaluwasan.” 18 Gibuhat niya kini sulod sa daghang adlaw. Sa kataposan, si Pablo napul-an niini ug miatubang ug miingon sa espiritu: “Ako nagmando kanimo sa ngalan ni Jesu-Kristo sa paggula kaniya.” Ug dihadiha kini migula.+

19 Dihang nakita sa iyang mga agalon nga nahanaw na ang ilang paglaom nga makakuwarta,+ ilang gidakop si Pablo ug Silas ug gidala ngadto sa merkado atubangan sa mga magmamando.+ 20 Sa nadala na sila ngadto sa mga mahistrado, sila ilang giakusahan: “Gitugaw pag-ayo niining mga tawhana ang atong siyudad.+ Mga Hudiyo sila, 21 ug nagmantala silag mga kostumbre nga dili subay sa balaod nga atong sagopon o buhaton, kay kita mga Romano.” 22 Ug ang panon suko kaayong misulti batok kanila, ug ang mga mahistrado nagsugo nga gision ang ilang mga besti ug bunalan sila.+ 23 Human bunali sa makadaghan, ilang gibalhog sila sa bilanggoan ug gisugo ang guwardiya sa bilanggoan nga bantayan sila pag-ayo.+ 24 Tungod sa maong sugo, iyang gibalhog sila sa sulod nga bahin sa bilanggoan ug gisal-ob ang ilang mga tiil diha sa sepohan.*

25 Apan sa mga tungang gabii, si Pablo ug Silas nag-ampo ug nagdayeg sa Diyos pinaagig awit,+ ug ang mga binilanggo naminaw kanila. 26 Sa kalit nahitabo ang kusog nga linog, mao nga ang mga pundasyon sa bilanggoan nangatay-og. Dugang pa, ang tanang pultahan nabuksan dihadiha, ug ang mga gapos sa tanan nangatangtang.+ 27 Dihang nakamata ang guwardiya sa bilanggoan ug nakita niya nga ang mga pultahan sa bilanggoan nabuksan, gihulbot niya ang iyang espada ug magpakamatay na unta, kay naghunahuna siya nga ang mga binilanggo nakaikyas.+ 28 Apan si Pablo misinggit: “Ayawg unsaa ang imong kaugalingon, kay ania ra ming tanan!” 29 Busa nangayo siyag mga suga ug nagdalidalig sulod. Siya nangurog pag-ayo ug mihapa atubangan kang Pablo ug Silas. 30 Iyang gidala sila sa gawas ug miingon: “Mga senyor, unsay kinahanglan nakong buhaton aron maluwas?” 31 Sila miingon: “Tuo sa Ginoong Jesus, ug maluwas ka, ikaw ug ang imong panimalay.”+ 32 Unya gisulti nila ang pulong ni Jehova* ngadto kaniya uban sa tanan sa iyang panimalay. 33 Ug iyang gidala sila nianang orasa sa kagabhion ug gihunaran ang ilang mga samad. Dayon siya ug ang iyang tibuok panimalay gibawtismohan sa walay langan.+ 34 Iyang gidala sila sa iyang balay ug giandaman silag pagkaon sa lamesa, ug siya nalipay pag-ayo uban sa tibuok niyang panimalay karon nga siya may pagtuo na sa Diyos.

35 Dihang adlawan na, ang mga mahistrado nagpadalag mga polis* aron moingon: “Buhii kanang mga tawhana.” 36 Ang guwardiya sa bilanggoan mibalita niini kang Pablo: “Ang mga mahistrado nagpadalag mga tawo aron buhian mong duha. Busa karon makagawas na mo ug lakaw nga malinawon.” 37 Apan si Pablo miingon kanila: “Ila ming gibunalan sa publiko nga wala husaya bisag mga Romano mi,+ ug gibalhog mi sa bilanggoan. Karon sekreto mi nilang pagawson? Dili kana mahimo! Paanhia sila ug ubanan mi nila pagawas.” 38 Gisulti kini sa mga polis* ngadto sa mga mahistrado. Pagkadungog nila nga Romano ang maong mga tawo, sila nahadlok.+ 39 Busa sila nangadto ug nagpakiluoy kanila, ug human sila ubani pagawas, ilang gihangyo sila nga mobiya sa siyudad. 40 Apan human sila makagawas sa bilanggoan, miadto sila sa balay ni Lydia; ug dihang ilang nakita ang mga igsoon, ilang gidasig sila+ ug mibiya.

17 Karon mipanaw sila agi sa Ampipolis ug Apolonia ug nakaabot sa Tesalonica,+ diin didtoy sinagoga sa mga Hudiyo. 2 Busa sumala sa nabatasan ni Pablo+ siya misulod niini, ug sulod sa tulo ka igpapahulay siya nangatarongan kanila gikan sa Balaang Kasulatan,+ 3 nga nagpatin-aw ug nagpamatuod pinaagig mga pangutlo nga ang Kristo kinahanglang mag-antos+ ug banhawon,+ nga nag-ingon: “Kining Jesus nga akong ginamantala kaninyo mao ang Kristo.” 4 Ingong resulta, ang pipila kanila nahimong magtutuo ug nakig-uban kang Pablo ug Silas,+ ug ingon man ang daghang Grego nga nagsimba sa Diyos, uban ang daghang prominenteng mga babaye.

5 Apan ang mga Hudiyo nasuko,*+ maong gitigom nila ang pipila ka daotang tawo nga nagyampungad sa merkado ug nagpahinabo silag kagubot sa siyudad. Ilang gisulong ang balay ni Jason ug gipangita si Pablo ug Silas aron dad-on ngadto sa maong mga tawo. 6 Dihang wala nila sila makaplagi, ilang gidala si Jason ug ang pipila sa mga igsoon ngadto sa mga magmamando sa siyudad, nga misinggit: “Ania dinhi ang mga tawo nga nagpahinabog kagubot sa yuta,+ 7 ug giabiabi sila ni Jason ingong iyang mga bisita. Kini silang tanan milihok nga supak sa mga mando sa Cesar, nga nag-ingon nga dunay laing hari, si Jesus.”+ 8 Pagkadungog nila niini, ang panon ug ang mga magmamando sa siyudad naalarma; 9 ug human makapangayog igong piyansa gikan kang Jason ug sa uban, sila ilang gipalakaw.

10 Pagkagabii gipagikan sa mga igsoon si Pablo ug Silas ngadto sa Berea. Pag-abot didto, misulod sila sa sinagoga sa mga Hudiyo. 11 Karon kini sila mas andam mokat-on kay sa mga taga-Tesalonica, kay maikagon man nilang gidawat ang pulong, nga adlaw-adlawng nagsusi pag-ayo sa Balaang Kasulatan kon tinuod ba kining mga butanga. 12 Busa daghan kanila ang nahimong magtutuo, ug mao man usab ang daghan sa tinamod nga Gregong mga babaye ug ingon man ang pipila sa mga lalaki. 13 Apan dihang nasayran sa mga Hudiyo sa Tesalonica nga ang pulong sa Diyos gimantala usab ni Pablo sa Berea, sila nangadto didto aron hulhogan ug samokon ang mga tawo.+ 14 Unya gipagikan dayon sa mga igsoon si Pablo paingon sa dagat,+ apan si Silas ug Timoteo nagpabilin didto. 15 Apan kadtong nanguban kang Pablo naghatod kaniya hangtod sa Atenas, ug sila mibiya human makadawat ug instruksiyon nga paadtoon dayon si Silas ug Timoteo+ kang Pablo.

16 Karon samtang si Pablo naghulat kanila sa Atenas, siya* naglagot pagkakita nga ang siyudad napunog mga idolo. 17 Busa diha sa sinagoga siya nanudlo ug nangatarongan sa mga Hudiyo ug sa ubang mga tawo kinsa nagsimba sa Diyos. Adlaw-adlaw usab siyang nanudlo sa mga tawo sa merkado. 18 Apan ang pipila sa Epicureo ug Estoiko nga mga pilosopo nakiglantugi kaniya, ug ang pipila miingon: “Unsay gustong isulti niini nga witwitan?” Ug ang uban: “Daw tigmantala siya sa langyawng mga bathala.” Tungod kini kay iyang gipahayag ang maayong balita bahin kang Jesus ug ang pagkabanhaw.+ 19 Busa ilang gidala siya sa Areopago ug miingon: “Mahimo ba namong mahibaloan kon unsa kining bag-ong pagtulon-an nga imong ginatudlo? 20 Kay nagpahayag kag mga butang nga bag-o sa among mga igdulungog, ug gusto namong mahibaloan kon unsay ipasabot niini.” 21 Sa pagkatinuod, ang tanang taga-Atenas ug ang mga langyaw nga miestar* didto walay laing ginabuhat sa ilang libreng panahon gawas sa pagsulti o pagpamatig bag-ong butang. 22 Karon si Pablo mibarog taliwala sa Areopago+ ug miingon:

“Mga taga-Atenas, nakita nako nga sa tanang butang daw mas mahinadlokon mo sa mga bathala* kay sa uban.+ 23 Pananglitan, samtang naglakaw ko ug naniid pag-ayo sa mga butang nga inyong ginasimba, nakakita pa gani kog halaran nga dihay nakasulat ‘Alang sa Usa ka Diyos nga Wala Mailhi.’ Busa ang inyong ginasimba nga wala ninyo mailhi mao ang akong imantala kaninyo. 24 Ang Diyos nga nagbuhat sa kalibotan ug sa tanang butang diha niini, ingon nga siya ang Ginoo sa langit ug sa yuta,+ wala magpuyo sa hinimog kamot nga mga templo;+ 25 siya wala magkinahanglag tabang sa kamot sa tawo nga daw nanginahanglan siyag bisan unsa,+ kay siya ang naghatag sa tanang tawo ug kinabuhi ug gininhawa+ ug tanang butang. 26 Ug gikan sa usa ka tawo,+ iyang gihimo ang tanang nasod sa katawhan aron mopuyo sa tibuok yuta,+ ug iyang gitakda ang mga panahon ug ang mga utlanan diin magpuyo ang mga tawo,+ 27 aron sila mangita sa Diyos. Kon sila manlimbasog sa pagpangita kaniya,+ ila siyang makaplagan. Sa pagkatinuod, siya dili layo sa matag usa kanato. 28 Kay pinaagi kaniya kita dunay kinabuhi ug naglihok ug naglungtad, sama gayod sa gisulti sa pipila sa inyong mga magbabalak, ‘Kay kita usab iyang mga anak.’*

29 “Busa, kay kita mga anak* man sa Diyos,+ dili ta angayng maghunahuna nga ang Diyos samag bulawan o plata o bato, samag butang nga gikulit sa mga tawo sumala sa ilang kahanas ug disenyo.+ 30 Tinuod, gipalabay sa Diyos ang mga panahon nga ang mga tawo walay alamag;+ apan karon sa bisan diin iyang gimantala sa tanang tawo nga sila angayng maghinulsol. 31 Kay nakatakda na siyag adlaw nga iyang hukman+ ang tibuok yuta subay sa pagkamatarong pinaagi sa usa ka tawo nga iyang gitudlo, ug gihatagan niyag garantiya ang tanang tawo pinaagi sa pagbanhaw kaniya.”+

32 Karon pagkadungog nila bahin sa pagkabanhaw sa mga patay, ang pipila nagyagayaga,+ samtang ang uban miingon: “Maminaw pa mi nimo pag-usab bahin niini.” 33 Busa si Pablo mibiya kanila, 34 apan dihay pipila nga miduyog kaniya ug nahimong magtutuo. Apil kanila si Dionisio, usa ka maghuhukom sa korte sa Areopago, ug ang usa ka babayeng ginganlag Damaris, ug ang uban pa gawas kanila.

18 Human niini siya mibiya sa Atenas ug miadto sa Corinto. 2 Ug nahibalag niya ang Hudiyo nga ginganlag Aquila,+ usa ka lumad sa Ponto nga bag-o pa lang miabot gikan sa Italya uban sa iyang asawa nga si Priscila, kay si Claudio nagsugo man nga ang tanang Hudiyo angayng mobiya sa Roma. Busa siya miadto kanila, 3 ug kay pareho man silag pangita nga mao ang paghimog tolda, siya miestar sa ilang balay ug mitrabaho uban kanila.+ 4 Nagapakigpulong siya* sa sinagoga+ matag igpapahulay+ ug nagapangombinsir sa mga Hudiyo ug Grego.

5 Karon pag-abot ni Silas+ ug Timoteo+ gikan sa Macedonia, si Pablo okupado kaayo sa pulong, nga nagpamatuod ngadto sa mga Hudiyo nga si Jesus mao ang Kristo.+ 6 Apan kay sila padayong misupak kaniya ug misultig pasipala, iyang giyabyab ang iyang mga besti+ ug miingon kanila: “Kamo ang responsable sa inyong kamatayon.*+ Inosente ko.+ Sukad karon moadto ko sa katawhan sa kanasoran.”+ 7 Busa gikan didto* siya mibalhin ug miadto sa balay sa tawo nga ginganlag Ticio Justo, usa ka magsisimba sa Diyos, kansang balay kasikbit sa sinagoga. 8 Apan si Crispo,+ ang nagadumalang opisyal sa sinagoga, nahimong magtutuo sa Ginoo uban ang tibuok niyang panimalay. Ug daghan sa mga taga-Corinto nga nakadungog ang mituo ug nagpabawtismo. 9 Dugang pa, sa pagkagabii ang Ginoo miingon kang Pablo pinaagig panan-awon: “Ayawg kahadlok, apan padayon sa pagsulti ug ayaw pagpakahilom, 10 kay ako uban kanimo+ ug walay tawong moatake kanimo; kay daghang tawo niining siyudara ang akoa.” 11 Busa siya miestar didtog usa ka tuig ug unom ka bulan, nga nanudlo sa pulong sa Diyos sa ilang taliwala.

12 Karon samtang si Galio ang prokonsul* sa Acaya, ang mga Hudiyo nagkahiusa sa pag-atake kang Pablo ug nagdala kaniya ngadto sa lingkoranan sa paghukom, 13 nga nag-ingon: “Kining tawhana nangombinsir sa mga tawo sa pagsimba sa Diyos sa paagi nga supak sa balaod.” 14 Apan dihang si Pablo mosulti na unta, si Galio miingon sa mga Hudiyo: “Kon sayop gayod kini o seryosong krimen, Oh mga Hudiyo, makataronganon nga paminawan mo nako. 15 Apan kon lantugi lang kini maylabot sa mga pulong ug mga ngalan ug sa inyong balaod,+ kamo na lay maghusay niini. Dili ko gustong mahimong maghuhukom niining mga butanga.” 16 Dayon gipapahawa niya sila gikan sa lingkoranan sa paghukom. 17 Busa gidakop nilang tanan si Sostenes,+ ang nagadumalang opisyal sa sinagoga, ug gibun-og nila siya atubangan sa lingkoranan sa paghukom. Apan si Galio wala gayod mangilabot niini.

18 Apan human makapabilin ug ubay-ubay pang mga adlaw, si Pablo nanamilit sa mga igsoon ug milawig ngadto sa Sirya, uban si Priscila ug Aquila. Gipamub-an niya ang iyang buhok didto sa Cencrea,+ kay siya dunay panaad. 19 Busa nangabot sila sa Efeso, ug mibiya siya kanila didto; apan misulod siya sa sinagoga ug nanudlo ug nangatarongan sa mga Hudiyo.+ 20 Bisan pag nagsige silag hangyo kaniya nga magpabilin pag taastaas nga panahon, wala siya mosugot. 21 Hinuon siya nanamilit ug miingon kanila: “Mobalik ra ko kaninyo pag-usab, kon kabubut-on ni Jehova.”* Ug siya milawig gikan sa Efeso 22 ug miabot sa Cesarea. Dayon siya mitungas* ug gipangomosta ang kongregasyon ug unya miadto sa Antioquia.+

23 Human makagugol ug pipila ka panahon didto, siya mibiya ug miadto sa lainlaing dapit sa tibuok kayutaan sa Galacia ug Frigia,+ nga nagpalig-on sa tanang tinun-an.+

24 Karon may Hudiyo nga ginganlag Apolos,+ usa ka lumad sa Alejandria, nga miabot sa Efeso; siya larinong manulti ug batid kaayo sa Balaang Kasulatan. 25 Kining tawhana natudloan* sa dalan ni Jehova,* ug sanglit mainiton sa espiritu, siya tukmang nanulti ug nanudlo sa mga butang bahin kang Jesus, apan siya sinati lang sa bawtismo nga giwali ni Juan. 26 Siya misulti nga maisogon diha sa sinagoga, ug dihang nadunggan siya ni Priscila ug Aquila,+ ila siyang giuban ug mas tukma nga gipatin-aw kaniya ang dalan sa Diyos. 27 Dugang pa, kay gusto niyang motabok ngadto sa Acaya, ang mga igsoon misulat sa mga tinun-an sa pag-awhag kanila nga mainiton siyang abiabihon. Busa pag-abot niya didto, siya nakatabang ug dako niadtong nahimong mga magtutuo pinaagi sa dili hitupngang pagkamaayo* sa Diyos; 28 kay uban ang hilabihang kasibot bug-os niyang gipamatud-an diha sa publiko nga sayop ang mga Hudiyo, nga nagpatin-aw kanila pinaagi sa Balaang Kasulatan nga si Jesus mao ang Kristo.+

19 Samtang si Apolos+ didto sa Corinto, si Pablo milatas sa mga rehiyon nga layo sa dagat ug milugsong ngadto sa Efeso.+ Didto nakakaplag siyag pipila ka tinun-an 2 ug siya nangutana kanila: “Nakadawat ba mog balaang espiritu dihang nahimo mong magtutuo?”+ Sila mitubag: “Wala gyod mi makadungog sukad nga dunay balaang espiritu.” 3 Busa siya miingon: “Nan, sa unsa man mo gibawtismohan?” Sila mitubag: “Sa bawtismo nga giwali ni Juan.”+ 4 Si Pablo miingon: “Si Juan nagbawtismo sa bawtismo nga simbolo sa paghinulsol,+ nga nagsulti sa katawhan nga angay silang motuo sa usa nga moabot sunod kaniya,+ sa ato pa, kang Jesus.” 5 Pagkadungog niini, sila nagpabawtismo sa ngalan ni Ginoong Jesus. 6 Ug dihang gipatong ni Pablo ang iyang mga kamot kanila, ang balaang espiritu mikunsad kanila,+ ug sila misultig langyawng mga pinulongan ug nanagna.+ 7 Mga 12 ka tawo silang tanan.

8 Sulod sa tulo ka bulan, siya misulod sa sinagoga+ ug maisogong misulti, nga naghatag ug mga pakigpulong ug nangatarongan sa makapakombinsir nga paagi bahin sa Gingharian sa Diyos.+ 9 Apan dihang ang pipila dili gyod motuo,* nga nagsultig pangdaot bahin sa Dalan+ atubangan sa panon, siya mibiya kanila+ ug giuban niya ang mga tinun-an, nga adlaw-adlawng naghatag ug mga pakigpulong diha sa awditoryum sa eskuylahan ni Tirano. 10 Kini nagpadayon sulod sa duha ka tuig, mao nga ang tanang nagpuyo sa probinsiya sa Asia nakadungog sa pulong sa Ginoo, mga Hudiyo ug Grego.

11 Ug ang Diyos padayong naghimog talagsaon ug gamhanang mga buhat pinaagi sa mga kamot ni Pablo,+ 12 mao nga bisag ang iyang mga panapton ug tapis gidala ngadto sa mga masakiton+ ug sila nangaayo, ug ang daotang mga espiritu nanggula.+ 13 Apan ang pipila sa mga Hudiyo nga nagalibotlibot aron manghingilin ug mga demonyo misulay usab sa paggamit sa ngalan ni Ginoong Jesus ngadto sa mga may daotang espiritu; sila moingon: “Sa ngalan ni Jesus nga ginawali ni Pablo, gisugo mo nako sa paggula.”+ 14 Karon ginahimo kini sa pito ka anak nga lalaki sa Hudiyong pangulo nga saserdote nga si Esceva. 15 Apan ang daotang espiritu miingon kanila: “Nakaila ko kang Jesus+ ug kang Pablo,+ apan kinsa man mo?” 16 Niana giluksohan sila sa tawo nga may daotang espiritu ug tagsatagsa silang gibuntog, mao nga sila nanagan pagawas niadtong balaya nga hubo ug samdan. 17 Nahibaloan kini sa tanan, sa mga Hudiyo ug Grego nga nagpuyo sa Efeso; ug silang tanan nangahadlok, ug ang ngalan ni Ginoong Jesus padayong napasidunggan. 18 Ug daghan niadtong nahimong magtutuo ang mangadto ug mosugid sa dayag sa ilang mga binuhatan. 19 Sa pagkatinuod, gitapok sa ubay-ubay niadtong naggamit ug salamangka ang ilang mga basahon ug gisunog kini atubangan sa tanan.+ Ug ilang gikuwenta ang bili niini ug kini mikabat ug 50,000 ka pirasong plata. 20 Tungod sa gahom ni Jehova,* ang iyang pulong padayong mikaylap ug nagmadaogon.+

21 Human niining mga butanga, nakadesisyon si Pablo nga inigkahuman niya sa Macedonia+ ug Acaya, mopanaw siya ngadto sa Jerusalem.+ Ug siya miingon: “Human didto, kinahanglan usab kong moadto sa Roma.”+ 22 Busa gipadala niya sa Macedonia ang duha sa mga nag-alagad kaniya, si Timoteo+ ug Erasto,+ apan siya nagpabilin sa distrito sa Asia sa pipila ka panahon.

23 Nianang panahona dihay dakong kagubot+ maylabot sa Dalan.+ 24 Kay may tawo nga ginganlag Demetrio, usa ka platero nga naghimog plata nga mga ampoanan alang kang Artemis. Pinaagi kaniya nakabaton ug dakodakong kinitaan ang mga artesano.*+ 25 Iya silang gitigom ug ang ubang mga artesano ug miingon: “Mga katawhan, nahibalo mo pag-ayo nga tungod niining negosyoha kita nagmauswagon. 26 Karon inyong nakita ug nadungog kon giunsa niini nga Pablo pagpangombinsir ug pagpatuo sa daghang tawo, dili lang sa Efeso+ kondili halos sa tibuok probinsiya sa Asia, nga ang hinimog kamot nga mga diyos dili tinuod nga mga diyos.+ 27 Dugang pa, dili lang kay mameligro nga mawad-ag dungog ang atong negosyo kondili ang templo sa bantogang diyosa nga si Artemis isipon usab nga walay pulos, ug siya nga gisimba sa tibuok probinsiya sa Asia ug sa gipuy-ang yuta dili na isipong halangdon.” 28 Pagkadungog niini sa mga tawo, sila nasuko pag-ayo ug naninggit: “Bantogan si Artemis sa mga taga-Efeso!”

29 Busa ang siyudad nagkaguliyang, ug ang tanan nanagan paingon sa teatro ug gipugos nilag dala si Gayo ug Aristarko,+ mga Macedonianhon, nga kauban ni Pablo sa panaw. 30 Sa iyang bahin, gusto ni Pablo nga mosulod ngadto sa katawhan, apan wala siya tugoti sa mga tinun-an. 31 Bisan gani ang pipila sa mga komisyonado sa mga pista ug dula kinsa mahigalaon kaniya nagpasugo ngadto kaniya, nga mihangyo nga dili niya ipameligro ang iyang kinabuhi sa pag-adto sa teatro. 32 Sa pagkatinuod, lainlain ang ginasinggit sa mga tawo; kay ang nagkatigom nga katawhan nagkaguliyang ug ang kadaghanan kanila wala mahibalo sa hinungdan kon nganong sila nagkatigom. 33 Busa gikuha nila si Alejandro gikan sa panon, ug gitulod siya sa mga Hudiyo paingon sa atubangan. Misenyas si Alejandro sa iyang kamot ug gustong modepensa sa iyang kaugalingon atubangan sa katawhan. 34 Apan dihang ilang namatikdan nga Hudiyo diay siya, sila nagkahiusang misinggit sulod sa mga duha ka oras: “Bantogan si Artemis sa mga taga-Efeso!”

35 Dihang napahilom na sa tigdumala* sa siyudad ang mga tawo, siya miingon: “Mga taga-Efeso, kinsa ba gayod sa katawhan ang wala mahibalo nga ang siyudad sa Efeso mao ang magbalantay sa templo sa bantogang Artemis ug sa imahen nga nahulog gikan sa langit? 36 Kay kining mga butanga dili man malalis, angay mong magpabiling kalmado ug dili mo angayng molihok nga dinalidali. 37 Kay inyong gidala dinhi kining mga tawhana kinsa dili tulisan sa mga templo o tigpasipala sa atong diyosa. 38 Busa kon si Demetrio+ ug ang mga artesano uban kaniya dunay kaso batok sa usa ka tawo, may mga adlaw nga bukas ang mga korte alang sa paghusay ug dunay mga prokonsul;* pakihaa sila batok sa usag usa. 39 Apan kon mangita mog labaw pa niana, kinahanglang desisyonan kini sa regular nga panagkatigom. 40 Kay kita sa pagkatinuod nameligro nga ikihag pag-alsa batok sa pamunoan maylabot sa mga hitabo karong adlawa, sanglit wala tay ikapakitang basehanan niini nga kaguliyang.” 41 Ug pagkahuman niyag sulti niini, iyang gipalakaw ang mga tawo.

20 Dihang milurang na ang kagubot, gipatawag ni Pablo ang mga tinun-an, ug human siya makadasig ug makapanamilit kanila, siya mipanaw paingon sa Macedonia. 2 Human makalatas sa maong mga rehiyon ug makahatag ug daghang pulong sa pagdasig sa mga tinun-an didto, siya miabot sa Gresya. 3 Migugol siyag tulo ka bulan didto, apan kay dihay giplano ang mga Hudiyo batok kaniya+ dihang molawig na unta siya paingon sa Sirya, nakadesisyon siya nga mobalik agi sa Macedonia. 4 Mikuyog kaniya si Sopater nga anak ni Piro nga taga-Berea, si Aristarko+ ug si Segundo nga mga taga-Tesalonica, si Gayo nga taga-Derbe, si Timoteo,+ ug si Tiquico+ ug Trofimo+ nga gikan sa distrito sa Asia. 5 Kini sila miuna ug naghulat kanamo didto sa Troas; 6 apan kami milawig gikan sa Filipos human sa mga adlaw sa Tinapay nga Walay Pangpatubo,*+ ug sulod sa lima ka adlaw nakaabot mi kanila sa Troas, ug didto migugol mig pito ka adlaw.

7 Sa unang adlaw sa semana, dihang nagkatigom mi aron mangaon, si Pablo mipakigpulong kanila, kay siya mobiya na man pagkasunod adlaw; ug gitaas niya ang iyang pakigpulong hangtod sa tungang gabii. 8 Busa didtoy ubay-ubayng lampara sa lawak sa itaas diin mi nagkatigom. 9 Dihay batan-ong lalaki nga ginganlag Eutiko nga naglingkod sa bentana. Siya nahinanok samtang si Pablo nagpadayon sa pagsulti, ug kay nakatulog, siya nahulog gikan sa ikatulong andana ug gialsa nga patay na. 10 Apan si Pablo nanaog, miubo kaniya ug migakos,+ ug miingon: “Ayaw na mog kabalaka, kay siya buhi.”+ 11 Unya siya misaka ug gipikaspikas ang tinapay aron sugdan ang pagpangaon ug siya mikaon. Siya padayong nakig-estorya sa taastaas nga panahon, hangtod nga mibanagbanag na, ug unya siya mibiya. 12 Busa ilang gidala ang batang lalaki ug nalipay sila pag-ayo nga siya buhi.

13 Karon miuna mig sakay sa barko ug milawig paingon sa Asos, apan si Pablo midesisyon nga magbaktas paingon sa maong dapit. Didto namo kuhaon si Pablo, sumala sa iyang instruksiyon kanamo. 14 Busa dihang siya nakaapas kanamo sa Asos, amo siyang gipasakay ug nangadto mi sa Mitilene. 15 Milawig mi gikan didto pagkasunod adlaw, ug nakaabot sa Quio. Apan pagkasunod niana nga adlaw, midunggo mi sa Samos, ug pagkasunod pa gyod nga adlaw, miabot mi sa Mileto. 16 Nakadesisyon si Pablo nga molabay lang sa Efeso+ aron dili na siya makagugol pa ug panahon sa probinsiya sa Asia, kay nagdali siya nga makaabot sa Jerusalem,+ kon mahimo, sa adlaw sa Pista sa Pentekostes.

17 Hinuon, gikan sa Mileto siya nagpadalag mensahe ngadto sa Efeso aron ipatawag ang mga ansiyano sa kongregasyon. 18 Pag-abot nila, siya miingon kanila: “Nahibalo mo pag-ayo kon sa unsang paagi ko nagkinabuhi sa inyong taliwala sukad pa sa unang adlaw nga mitaak ko sa probinsiya sa Asia,+ 19 nga nagpaulipon ko sa Ginoo uban ang hilabihang pagpaubos*+ ug mga luha ug mga pagsulay nga nahitabo kanako tungod sa daotang mga plano sa mga Hudiyo, 20 samtang wala ko magpugong sa pagsulti kaninyo sa bisan unsang butang nga mapuslanon* o sa pagtudlo kaninyo sa publiko+ ug sa balay ug balay.+ 21 Apan bug-os kong nagpamatuod ngadto sa mga Hudiyo ug Grego bahin sa paghinulsol+ ngadto sa Diyos ug sa pagtuo diha sa atong Ginoong Jesus.+ 22 Ug karon, kay gitultolan* ko sa balaang espiritu, mopanaw ko paingon sa Jerusalem, bisag wala ko mahibalo kon unsay mahitabo nako didto, 23 gawas lang nga sublisubli kong gisultihan sa balaang espiritu sa siyudad ug siyudad nga naghulat kanako ang pagkabilanggo ug mga kasakitan.+ 24 Bisan pa niana wala nako isipa nga importante ang akong kinabuhi* alang kanako, basta mahuman lang nako ang akong ginadagan+ ug ang ministeryo nga akong nadawat kang Ginoong Jesus, nga bug-os magpamatuod sa maayong balita bahin sa dili hitupngang pagkamaayo* sa Diyos.

25 “Ug karon tan-awa! nahibalo ko nga walay usa kaninyo kinsa akong gisangyawan sa Gingharian ang makakita kanako pag-usab. 26 Busa gitawag mo nako aron magpamatuod niini mismong adlawa nga hinlo ko gikan sa dugo sa tanang tawo,+ 27 kay wala ko magpugong sa pagsulti kaninyo sa tanang kabubut-on* sa Diyos.+ 28 Tagda ang inyong kaugalingon+ ug ang tibuok panon, nga niana kamo gitudlo sa balaang espiritu nga mga tigdumala,+ aron magbantay sa kongregasyon sa Diyos,+ nga iyang gipalit pinaagi sa dugo sa iyang kaugalingong Anak.+ 29 Nahibalo ko nga sa akong pagbiya ang bangis* nga mga lobo mosulod sa inyong taliwala+ ug dili magtratar sa panon uban ang kalumo, 30 ug gikan mismo sa inyong taliwala may mga tawo nga motungha ug magsultig tinuis nga mga butang aron ipahilayo ang mga tinun-an ug danihon ngadto kanila.+

31 “Busa padayon sa pagtukaw, ug hinumdomi nga sulod sa tulo ka tuig,+ adlaw ug gabii, wala gyod ko mohunong sa pagpahimangno sa matag usa kaninyo uban ang mga luha. 32 Ug karon itugyan mo nako sa Diyos ug sa pulong sa iyang dili hitupngang pagkamaayo, nga ang maong pulong makapalig-on kaninyo ug makahatag kaninyo sa panulondon nga ihatag ngadto sa tanang balaan.+ 33 Wala nako tinguhaa ang plata o bulawan o besti ni bisan kinsa.+ 34 Kamo mismo nahibalo nga ang akong mga kamot nagtagana sa akong mga panginahanglan+ ug nianang sa akong mga kauban. 35 Sa tanang butang, gipakita nako kaninyo nga pinaagi sa ingon niini nga paghago,+ kinahanglang tabangan ninyo kadtong mga luya ug hinumdoman ang mga pulong ni Ginoong Jesus, dihang siya miingon: ‘Dunay labaw nga kalipay sa paghatag+ kay sa pagdawat.’”

36 Ug sa nakasulti na siya niining mga butanga, siya miluhod uban kanilang tanan ug miampo. 37 Sa pagkatinuod, silang tanan nanghilak pag-ayo, ug ilang gigakos si* Pablo ug gihalokan, 38 kay sila ilabinang nasakitan sa iyang gisulti nga dili na gayod nila siya makita pag-usab.+ Unya gihatod nila siya sa barko.

21 Human sa emosyonal nga pagpanamilit kanila, mideretso mig lawig ug nakaabot sa Cos, ug pagkasunod adlaw ngadto sa Rodas, ug gikan didto ngadto sa Patara. 2 Dihang nakakita mig barko nga motabok sa Fenicia, misakay mi ug milawig. 3 Nakita namo ang isla sa Cipro sa wala nga bahin niini,* apan gilabyan lang namo kini ug milawig paingon sa Sirya ug midunggo sa Tiro, diin idiskarga sa barko ang kargamento niini. 4 Gipangita namo ang mga tinun-an ug nakaplagan namo sila ug nagpabilin mi didto ug pito ka adlaw. Apan pinaagi sa espiritu sublisubli nilang gisultihan si Pablo nga dili motaak sa Jerusalem.+ 5 Busa sa natapos na ang among pagduaw didto, mibiya mi ug mipadayon sa among panaw, apan silang tanan, uban ang mga babaye ug bata, miuban kanamo hangtod sa gawas sa siyudad. Ug nangluhod mi sa baybayon ug nag-ampo 6 ug nanamilit sa usag usa. Dayon misakay mi sa barko, ug nanguli sila sa ilang mga balay.

7 Unya gikan sa Tiro milawig mi ug nakaabot sa Tolemaida, ug gipangomosta namo ang mga igsoon ug miestar ug usa ka adlaw uban kanila. 8 Pagkasunod adlaw migikan mi ug nakaabot sa Cesarea, ug misulod mi sa balay ni Felipe nga tig-ebanghelyo, kinsa usa sa pito ka tawo,+ ug miestar mi uban kaniya. 9 Kining tawhana may upat ka anak nga babaye nga dalaga* kinsa nanagna.+ 10 Apan human makaestar didto ug ubay-ubayng mga adlaw, usa ka propeta nga ginganlag Agabo+ milugsong gikan sa Judea. 11 Ug miadto siya kanamo ug gikuha ang bakos ni Pablo ug gigapos ang iyang kaugalingong mga tiil ug kamot ug miingon: “Kini ang giingon sa balaang espiritu, ‘Ang tawo nga maoy tag-iya niining bakosa gaposon niining paagiha sa mga Hudiyo didto sa Jerusalem,+ ug itugyan nila siya sa katawhan sa kanasoran.’”+ 12 Karon pagkadungog namo niini, kami ug ang mga tua didto mihangyo pag-ayo kaniya nga dili motungas sa Jerusalem. 13 Unya si Pablo miingon: “Nganong nanghilak man mo ug gipahuyang ang akong determinasyon?* Makasalig mo nga andam ko dili lang sa pagpagapos, kondili andam usab kong mamatay sa Jerusalem tungod sa ngalan ni Ginoong Jesus.”+ 14 Dihang dili gyod namo siya makombinsir, wala na mi mamugos* ug kami miingon: “Matuman unta ang kabubut-on ni Jehova.”*

15 Karon human niining mga adlawa nangandam mi alang sa panaw ug migikan paingon sa Jerusalem. 16 Ang pipila sa mga tinun-an gikan sa Cesarea mikuyog usab kanamo, ug gidala mi nila kang Mnason nga taga-Cipro, usa sa unang mga tinun-an. Didto mi nag-abot sa iyang balay. 17 Pag-abot namo sa Jerusalem, ang mga igsoon malipayong miabiabi kanamo. 18 Apan pagkasunod adlaw si Pablo mikuyog kanamo ngadto kang Santiago,+ ug didto ang tanang ansiyano. 19 Ug iyang gipangomosta sila ug detalyadong giasoy ang mga butang nga gihimo sa Diyos taliwala sa kanasoran pinaagi sa iyang ministeryo.

20 Pagkadungog nila niini, ilang gihimaya ang Diyos, apan sila miingon kaniya: “Imong nakita, igsoon, kon pila ka libong Hudiyo ang nahimong magtutuo, ug silang tanan masiboton sa Balaod.+ 21 Apan ilang nadunggan ang hulungihong bahin kanimo nga ikaw nanudlog apostasya batok sa Balaod ni Moises sa tanang Hudiyo taliwala sa kanasoran, nga nagsulti kanila nga dili ipatuli ang ilang mga anak o dili sundon ang mga kostumbre.+ 22 Nan, unsa may atong buhaton bahin niini? Seguradong madunggan nila nga miabot ka. 23 Busa buhata ang among isulti kanimo: Kami dunay upat ka tawo nga may panaad. 24 Ubana kining mga tawhana ug hinloi ang imong kaugalingon sa seremonyal nga paagi uban kanila ug bayri ang ilang mga gasto, aron nga makapakiskis sila sa ilang ulo. Unya ang tanan mahibalo nga dili tinuod ang mga hulungihong nga gisulti kanila bahin kanimo, kondili nga ikaw nagkinabuhi nga masinugtanon sa Balaod.+ 25 Kon bahin sa mga magtutuo nga gikan sa kanasoran, napadala na namo kanila ang among desisyon pinaagig sulat nga angay silang maglikay sa mga butang nga gihalad ngadto sa mga idolo+ ingon man sa dugo,+ sa hayop nga naluok,*+ ug sa seksuwal nga imoralidad.”*+

26 Unya pagkasunod adlaw gidala ni Pablo ang mga tawo ug gihinloan ang iyang kaugalingon sa seremonyal nga paagi uban kanila,+ ug misulod siya sa templo aron ipahibalo kon kanus-a matapos ang mga adlaw alang sa seremonyal nga paghinlo ug kon kanus-a itanyag ang halad alang sa matag usa kanila.

27 Karon dihang ang pito ka adlaw hapit nang matapos, ang mga Hudiyo nga gikan sa Asia nakakita kaniya sa templo, mao nga gigubot nila ang tibuok panon ug ilang gidakop siya, 28 nga naninggit: “Mga tawo sa Israel, tabang! Mao kining tawhana ang nanudlo sa tanan sa bisan diin batok sa atong katawhan ug sa atong Balaod ug niining dapita. Ug gidala pa gyod niya sa sulod sa templo ang mga Grego ug gihugawan kining balaang dapit.”+ 29 Kay sa miagi ila mang nakita sa siyudad si Trofimo+ nga taga-Efeso uban kaniya, ug nagtuo sila nga gidala siya ni Pablo ngadto sa templo. 30 Ug ang tibuok siyudad nagkaguliyang, ug ang katawhan nanagan ug ilang gidakop si Pablo ug gidala siya pagawas sa templo, ug dihadiha ang mga pultahan gisirhan. 31 Samtang gikulata nila siya aron patyon, nabalitaan sa komandante sa kasundalohan nga nagkaguliyang ang tibuok Jerusalem; 32 ug dihadiha siya mikuhag mga sundalo ug mga opisyal sa kasundalohan ug midagan paingon kanila. Pagkakita nila sa komandante militar ug sa mga sundalo, mihunong sila sa pagkulata kang Pablo.

33 Unya ang komandante militar miduol ug gidakop siya ug nagsugo nga gaposon siyag duha ka kadena;+ unya siya nangutana sa mga tawo kon kinsa kining tawhana ug unsay iyang nahimo. 34 Apan lainlain ang ginasinggit sa mga tawo. Kay wala man siyay nakuhang impormasyon sa kon unsa gyoy nahitabo tungod sa kaguliyang, iyang gisugo nga dad-on siya sa kuwartel sa mga sundalo. 35 Apan pag-abot niya sa hagdanan, kinahanglan siyang sakwaton sa mga sundalo tungod sa kapintas sa katawhan, 36 kay ang panon nagsunodsunod, nga naninggit: “Patya siya!”

37 Dihang hapit na siyang dad-on ngadto sa kuwartel sa mga sundalo, si Pablo miingon sa komandante militar: “Puwede ba kong makig-estorya nimo?” Siya miingon: “Makasulti kag Grego? 38 Dili ba ikaw man ang Ehiptohanon nga sa miagi naghulhog ug rebelyon ug nagdala sa 4,000 ka armadong lalaki* ngadto sa kamingawan?” 39 Unya si Pablo miingon: “Ang tinuod, usa ko ka Hudiyo+ nga taga-Tarso+ sa Cilicia, lungsoranon sa usa ka bantogang siyudad. Busa palihog, tugoti kong mosulti sa katawhan.” 40 Dihang siya mitugot, si Pablo, nga nagbarog sa hagdanan, misenyas sa iyang kamot ngadto sa katawhan. Dihang nahilom na, siya misulti kanila sa pinulongang Hebreohanon,+ nga nag-ingon:

22 “Mga katawhan, mga igsoon ug mga amahan, paminawa ang akong pagdepensa sa inyong atubangan karon.”+ 2 Buweno, dihang ilang nadungog nga siya nagsulti kanila sa pinulongang Hebreohanon, misamot silag kahilom, ug siya miingon: 3 “Ako usa ka Hudiyo,+ natawo sa Tarso sa Cilicia,+ apan naedukar niining siyudara sa tiilan ni Gamaliel,+ natudloan nga estriktong sundon ang Balaod sa katigulangan,+ ug masiboton alang sa Diyos sama kaninyong tanan niining adlawa.+ 4 Gilutos nako kini nga Dalan hangtod sa kamatayon, nga naggapos ug nagbanlod sa mga lalaki ug babaye sa bilanggoan,+ 5 ug makapamatuod niini ang hataas nga mga saserdote ug ang tibuok katigoman sa mga ansiyano. Nakadawat usab kog mga sulat gikan kanila aron dad-on sa mga igsoon sa Damasco, ug nagpaingon ko didto aron kadtong atua didto nga ginapos dad-on sa Jerusalem aron masilotan.

6 “Apan samtang nagpanaw ko ug nagkaduol sa Damasco, sa mga kaudtohon, kalit lang nga may mikidlap nga kahayag libot kanako gikan sa langit,+ 7 ug natumba ko sa yuta ug nakadungog kog tingog nga miingon kanako: ‘Saulo, Saulo, nganong ginalutos ko nimo?’ 8 Ako mitubag: ‘Kinsa man ka, Ginoo?’ Ug siya miingon kanako: ‘Ako si Jesus nga Nasaretnon, nga imong ginalutos.’ 9 Karon ang akong mga kauban nakakita sa kahayag, apan wala nila madungog ang tingog sa nagsulti kanako. 10 Busa miingon ko: ‘Unsay akong buhaton, Ginoo?’ Ang Ginoo mitubag: ‘Tindog, adto sa Damasco, ug didto sultihan ka sa tanang butang nga angay nimong buhaton.’+ 11 Apan kay dili man ko makakita ug bisan unsa tungod sa himaya niana nga kahayag, nakaabot ko sa Damasco nga giagak sa akong mga kauban.

12 “Unya ang tawo nga ginganlag Ananias, usa ka tawong debotado sumala sa Balaod ug maayog dungog sa tanang Hudiyo nga nagpuyo didto, 13 miadto kanako. Mitindog siya sa akong duol ug miingon: ‘Saulo, igsoon, makakita na ka pag-usab!’ Ug niana mismong gutloa nahibalik ang akong panan-aw ug nakita nako siya.+ 14 Siya miingon: ‘Ang Diyos sa atong mga katigulangan nagpili kanimo aron mahibalo ka sa iyang kabubut-on ug makakita sa usa nga matarong+ ug makadungog sa iyang tingog, 15 kay mahimo kang saksi alang kaniya aron imantala ngadto sa tanang tawo ang mga butang nga imong nakita ug nadungog.+ 16 Ug karon nganong naglangan pa ka? Tindog, pabawtismo, ug hugasi ang imong mga sala+ pinaagi sa pagtawag sa iyang ngalan.’+

17 “Apan dihang nakapauli na ko sa Jerusalem+ ug nag-ampo diha sa templo, nakakita kog panan-awon 18 ug nakita nako siya nga miingon kanako: ‘Pagdali ug gula dayon sa Jerusalem, kay dili nila dawaton ang imong ipamatuod bahin kanako.’+ 19 Ug miingon ko: ‘Ginoo, sila mismo nahibalo pag-ayo nga sa matag sinagoga akong gipamilanggo ug gipamunalan ang mga mituo kanimo;+ 20 ug dihang si Esteban nga imong saksi gipatay, nagtindog ko sa duol ug miuyon ug nagbantay sa panggawas nga mga besti niadtong mga nagpatay kaniya.’+ 21 Ug bisan pa niana siya miingon kanako: ‘Lakaw, kay ipadala ka nako ngadto sa lagyong kanasoran.’”+

22 Karon padayon silang namati kaniya hangtod nga iyang giingon ang maong mga pulong. Dayon sila misultig kusog: “Patya kanang tawhana, kay dili siya angayng mabuhi!” 23 Kay naninggit man sila, nangitsa sa ilang panggawas nga mga besti, ug nagsaliyab ug abog sa hangin,+ 24 ang komandante militar nagmando nga dad-on si Pablo sa kuwartel sa mga sundalo ug miingon nga siya sukitsukiton samtang lapdosan, aron mahibaloan niya kon unsa gyoy hinungdan nga sila naninggit man batok kang Pablo niining paagiha. 25 Apan dihang gipatuyhad na nila siya aron latigohon, si Pablo nangutana sa opisyal sa kasundalohan nga nagtindog didto: “Subay ba sa balaod nga lapdosan ninyo ang usa ka Romano* nga wala pa hukmi?”*+ 26 Buweno, pagkadungog niini sa opisyal sa kasundalohan, siya miadto sa komandante militar ug gisulti kini, ug miingon: “Unsa may imong buhaton? Kay kining tawhana Romano man diay.” 27 Busa ang komandante militar miduol kaniya ug miingon: “Tug-ani ko, Romano ba ka?” Siya mitubag: “Oo.” 28 Ang komandante militar miingon: “Mibayad kog dako aron mabatonan ang mga katungod ingong Romano.” Si Pablo miingon: “Apan ako natawo nga Romano.”+

29 Busa dihadiha, ang mga tawo nga mosukitsukit ug mosakit unta kaniya miatras; ug dihang nahibaloan sa komandante militar nga si Pablo Romano diay, siya nahadlok kay iya kining gipagapos.+

30 Busa pagkasunod adlaw, kay gusto man niyang matino kon nganong giakusahan siya sa mga Hudiyo, iyang gibuhian siya ug nagsugo sa pangulong mga saserdote ug sa tibuok Sanhedrin nga magtigom. Unya iyang gidala si Pablo sa dapit diin sila nagkatigom ug gipatindog siya sa ilang taliwala.+

23 Si Pablo mitutok sa Sanhedrin ug miingon: “Mga igsoon, ako migawi atubangan sa Diyos uban ang hinlo gayod nga konsensiya+ hangtod niining adlawa.” 2 Unya gisugo sa hataas nga saserdoteng si Ananias kadtong mga nagtindog duol kaniya nga sagpaon siya sa baba. 3 Dayon si Pablo miingon kaniya: “Hampakon ka sa Diyos, ikaw nga pinaputing bungbong.* Naglingkod ba ka sa paghukom kanako sumala sa Balaod ug sa samang higayon naglapas sa Balaod pinaagi sa pagsugo nga sagpaon ko?” 4 Kadtong mga nagbarog sa duol miingon: “Giinsulto ba nimo ang hataas nga saserdote sa Diyos?” 5 Ug si Pablo mitubag: “Mga igsoon, wala ko mahibalo nga siya hataas nga saserdote. Kay kini nasulat, ‘Ayaw sultihig daotan ang usa ka magmamando sa imong katawhan.’”+

6 Karon dihang nahibaloan ni Pablo nga ang katunga maoy mga Saduseo apan ang laing katunga mga Pariseo, siya misultig kusog sa Sanhedrin: “Mga igsoon, usa ko ka Pariseo,+ anak sa mga Pariseo. Ginahukman ko tungod sa paglaom sa pagkabanhaw sa mga patay.” 7 Kay miingon siya niini, dihay nahitabong panagsumpaki tali sa mga Pariseo ug mga Saduseo, ug ang katigoman nabahin. 8 Kay ang mga Saduseo nag-ingon nga walay pagkabanhaw o anghel o espiritu, apan kining tanan gidawat* sa mga Pariseo.+ 9 Busa nahitabo ang grabeng kaguliyang, ug ang pipila sa mga eskriba sa pundok sa mga Pariseo nanindog ug nakiglalis pag-ayo, nga nag-ingon: “Kami walay nakaplagang sayop niining tawhana, apan kon ang usa ka espiritu o anghel nakigsulti kaniya+⁠—.” 10 Karon dihang misamot kagrabe ang panagsumpakiay, ang komandante militar nahadlok nga patyon* nila si Pablo, ug iyang gisugo ang mga sundalo sa pagkanaog aron kuhaon siya gikan sa ilang taliwala ug dalhon sa kuwartel sa mga sundalo.

11 Apan pagkasunod gabii ang Ginoo mibarog duol kaniya ug miingon: “Magmaisogon!+ Kay sama nga naghatag kag bug-os nga pagpamatuod bahin kanako sa Jerusalem, kinahanglang magpamatuod usab ka sa Roma.”+

12 Dihang buntag na, ang mga Hudiyo nagkunsabo ug nanumpa nga angay silang tunglohon kon mokaon sila ug moinom nga wala pa nila mapatay si Pablo. 13 Dihay kapin sa 40 ka tawo nga mihimo niini nga panagkunsabo ug panumpa. 14 Kining mga tawhana nangadto sa pangulong mga saserdote ug sa mga ansiyano ug miingon: “Hugot ming nanumpa nga angay ming tunglohon kon mokaon mig bisan unsa nga wala pa namo mapatay si Pablo. 15 Busa karon, uban ang Sanhedrin, ingna ninyo ang komandante militar nga angay niya siyang dad-on kaninyo nga daw gusto pa ninyong susihon pag-ayo ang iyang kaso. Apan sa dili pa siya makaabot sa duol, patyon na namo siya.”

16 Apan ang anak nga lalaki sa igsoong babaye ni Pablo nakadungog sa ilang giplanong pagpangatang, ug siya misulod sa kuwartel sa mga sundalo ug mibalita niini kang Pablo. 17 Unya gitawag ni Pablo ang usa sa mga opisyal sa kasundalohan ug miingon: “Dad-a kining batan-on ngadto sa komandante militar, kay siya may ibalita kaniya.” 18 Busa gidala niya siya sa komandante militar ug miingon: “Gitawag ko sa binilanggo nga si Pablo ug mihangyo siya kanako nga dad-on kining batan-on kanimo kay duna siyay isulti kanimo.” 19 Gikuptan sa komandante militar ang iyang kamot ug mipalayo, ug siya nangutana kaniya nga silasila ra: “Unsay imong ibalita kanako?” 20 Siya mitubag: “Ang mga Hudiyo nagkauyon sa paghangyo kanimo nga dad-on si Pablo sa Sanhedrin ugma, nga daw gusto pa nilang masayod ug dugang detalye sa iyang kaso.+ 21 Apan ayawg sugot sa ilang hangyo, kay kapin sa 40 sa ilang mga tawo ang nag-atang kaniya aron patyon siya, ug sila nanumpa nga angay silang tunglohon kon mokaon sila ug moinom nga wala pa nila siya mapatay;+ ug karon andam na sila, nga naghulat sa imong pagtugot.” 22 Busa gipalakaw sa komandante militar ang batan-on human niya siya pinahi: “Ayawg isulti kang bisan kinsa nga imo kong gipahibalo niini.”

23 Ug iyang gipatawag ang duha ka opisyal sa kasundalohan ug miingon: “Andama ang 200 ka sundalo aron momartsa hangtod sa Cesarea, ingon man ang 70 ka mangangabayo ug 200 ka magbabangkaw, sa mga alas nuybe sa gabii.* 24 Pagtagana usab ug mga kabayo nga kasakyan ni Pablo, aron luwas siyang mahatod kang Felix nga gobernador.” 25 Ug siya mihimog sulat nga nag-ingon:

26 “Gikan kang Claudio Lisias ngadto sa Halangdong Gobernador Felix: Mga pangomosta! 27 Kining tawhana gidakop sa mga Hudiyo ug hapit na unta nilang patyon, apan miabot dayon ko uban ang akong kasundalohan ug giluwas siya,+ kay nasayran nako nga siya Romano.+ 28 Ug kay gusto nakong masayran kon nganong ila siyang giakusahan, gidala nako siya sa ilang Sanhedrin.+ 29 Nasayran nako nga giakusahan siya sa mga butang maylabot sa ilang Balaod,+ apan wala siya ikiha sa usa ka butang nga takos sa kamatayon o pagkabilanggo. 30 Apan dihay gipahibalo kanako nga plano batok niining tawhana,+ mao nga gipadala dayon nako siya nganha kanimo ug giingnan ang mga nag-akusar kaniya sa pagsang-at niini nga kaso sa imong atubangan.”

31 Busa gikuha si Pablo niini nga mga sundalo+ sumala sa gisugo kanila ug gidala siya pagkagabii hangtod sa Antipatris. 32 Pagkasunod adlaw ilang gitugotan ang mga mangangabayo nga mopadayon sa pagpanaw uban kaniya, apan sila namalik ngadto sa kuwartel sa mga sundalo. 33 Ang mga mangangabayo misulod sa Cesarea ug gihatod ang sulat ngadto sa gobernador ug gipaatubang usab nila si Pablo kaniya. 34 Busa iyang gibasa kini ug nangutana kon taga-diin siya nga probinsiya ug iyang nahibaloan nga siya taga-Cilicia.+ 35 “Himoon nako ang bug-os nga paghusay kanimo,” siya miingon, “dihang moabot na ang mga nag-akusar kanimo.”+ Ug iyang gisugo nga pabantayan siya didto sa palasyo* ni Herodes.

24 Lima ka adlaw sa ulahi ang hataas nga saserdoteng si Ananias+ milugsong uban sa pipila ka ansiyano ug sa mamumulong sa publiko* nga ginganlag Tertulo, ug ilang gipresentar ang ilang kaso batok kang Pablo ngadto sa gobernador.+ 2 Sa gitawag siya, si Tertulo misugod sa pag-akusar kaniya, nga nag-ingon:

“Kay nagpahimulos mig kalinaw pinaagi kanimo ug dunay mga reporma niining nasora tungod sa imong abanteng panghunahuna, 3 sa tanang panahon ug usab sa tanang dapit amo kining giila, Halangdong Felix, uban ang dako kaayong pagpasalamat. 4 Apan aron nga dili na ko makabalda pa kanimo, mohangyo ko kanimo nga pakitaan mi nimog kaayo ug patalinghogan mi kadiyot. 5 Kay nakita namo nga kining tawhana samokan,*+ nga naghulhog ug rebelyon+ taliwala sa tanang Hudiyo sa tibuok gipuy-ang yuta, ug tigpasiugda siya sa sekta sa mga Nasaretnon.+ 6 Gisulayan usab niya pagpasipala ang templo, busa amo siyang gidakop.+ 7 *⁠—— 8 Dihang imo siyang usisahon, imong masayran kining tanan nga among giakusar kaniya.”

9 Miduyog usab ang mga Hudiyo sa pag-akusar kaniya, nga miinsistir nga tinuod kining mga butanga. 10 Dihang miyango ang gobernador kang Pablo aron pasultihon siya, siya miingon:

“Kay nahibalo ko pag-ayo nga sa daghan nang katuigan ikaw ang maghuhukom niining nasora, andam kong mosulti sa pagdepensa sa akong kaugalingon.+ 11 Ikaw mismo makasuta nga wala pa mokapig 12 ka adlaw sukad nga mitungas ko sa Jerusalem aron mosimba;+ 12 ug wala ko nila makita nga nakiglalis kang bisan kinsa diha sa templo o naghulhog sa mga tawo nga magpahinabog kagubot, diha man sa mga sinagoga o sa tibuok siyudad. 13 Dili usab nila mapamatud-an kanimo ang mga butang nga giakusar nila kanako karon. 14 Apan angkonon nako kanimo, nga nagsubay ko sa dalan nga ilang ginatawag ug sekta, nga niining paagiha naghimo kog sagradong pag-alagad sa Diyos sa akong mga katigulangan,+ kay gituohan nako ang tanang butang nga gilatid sa Balaod ug nasulat sa basahon sa mga Propeta.+ 15 Ug duna koy paglaom diha sa Diyos, nga gilaoman usab niining mga tawhana, nga duna unyay pagkabanhaw+ sa mga matarong ug sa mga dili matarong.+ 16 Tungod niini kanunay nakong gipaningkamotan nga mahuptan ang hinlong* konsensiya atubangan sa Diyos ug sa mga tawo.+ 17 Karon human sa ubay-ubayng katuigan, miabot ko aron magdalag mga gasa sa kaluoy+ sa akong nasod ug magtanyag ug mga halad. 18 Samtang ginabuhat nako kini, nakita ko nila nga hinlo sa seremonyal nga paagi diha sa templo,+ apan wala koy kauban nga panon ug wala ko magpahinabog kagubot. Apan dihay pipila ka Hudiyo gikan sa probinsiya sa Asia 19 nga angayng ania unta sa imong atubangan aron moakusar kanako kon ugaling duna silay sumbong batok kanako.+ 20 O kaha pasultiha ang mga tawo dinhi kon unsang kasaypanan ang ilang nakaplagan samtang nagbarog ko atubangan sa Sanhedrin, 21 gawas lang niining usa ka butang nga akong giingon samtang nagbarog ko sa ilang taliwala: ‘Ginahukman ko karon sa inyong atubangan maylabot sa pagkabanhaw sa mga patay!’”+

22 Apan, si Felix, nga nahibalo pag-ayo bahin niini nga Dalan,+ nagpapahawa kanila ug miingon: “Desisyonan nako kini nga kaso dihang makaanhi na si Lisias nga komandante militar.” 23 Ug iyang gimandoan ang opisyal sa kasundalohan nga itener ang maong tawo apan hatagan ug diyutayng kagawasan, ug nga tugotan ang iyang mga higala nga moatiman sa iyang mga panginahanglan.

24 Pipila ka adlaw sa ulahi si Felix miabot uban sa iyang asawa nga si Drusila, nga usa ka Hudiyo, ug iyang gipatawag si Pablo ug siya namati kaniya bahin sa pagtuo kang Kristo Jesus.+ 25 Apan dihang gihisgotan ni Pablo ang bahin sa pagkamatarong ug pagpugong sa kaugalingon ug sa paghukom nga moabot,+ si Felix nahadlok pag-ayo ug miingon: “Lakaw lang una karon, apan kon duna koy kahigayonan ipatawag ka nako pag-usab.” 26 Apan sa samang panahon, naglaom siyang hatagan siyag salapi ni Pablo. Tungod niana, mas subsob pa niya siyang gipatawag ug nakig-estorya kaniya. 27 Apan paglabay sa duha ka tuig, gipulihan si Felix ni Porcio Festo; ug kay nagtinguha man si Felix nga mauyonan sa mga Hudiyo,+ gipasagdan niyang magpabiling binilanggo si Pablo.

25 Busa si Festo,+ human makaabot sa probinsiya ug mipuli sa pagdumala, mitungas ngadto sa Jerusalem tulo ka adlaw sa ulahi gikan sa Cesarea. 2 Ug ang pangulong mga saserdote ug ang kadagkoan sa mga Hudiyo naghatag kaniyag impormasyon batok kang Pablo.+ Busa sila mihangyo kang Festo 3 ingong pabor* nga paadtoon si Pablo sa Jerusalem. Apan nagplano sila nga atangan si Pablo sa dalan ug patyon.+ 4 Apan si Festo miingon nga si Pablo kinahanglan nga pabiling itener sa Cesarea ug nga siya mobalik na didto sa dili madugay. 5 “Busa kadtong mga anaa sa gahom sa inyong taliwala,” siya miingon, “palugsonga uban kanako aron makapasakag sumbong batok kaniya kon ugaling dunay nahimong sayop ang maong tawo.”+

6 Busa sa nakagugol na siyag mga 8 o 10 ka adlaw sa ilang taliwala, siya milugsong ngadto sa Cesarea, ug pagkasunod adlaw milingkod siya sa lingkoranan sa paghukom ug nagsugo nga dad-on sa sulod si Pablo. 7 Sa nakasulod na siya, ang mga Hudiyo nga nanglugsong gikan sa Jerusalem mialirong kaniya, nga nagpasaka batok kaniya ug daghang seryosong sumbong nga wala nila kapamatud-i.+

8 Apan agig pagdepensa si Pablo miingon: “Wala ko makasala batok sa Balaod sa mga Hudiyo o sa templo o sa Cesar.”+ 9 Si Festo, nga nagtinguhang mauyonan sa mga Hudiyo,+ miingon kang Pablo: “Gusto ba nimong motungas sa Jerusalem ug hukman didto atubangan kanako labot niining mga butanga?” 10 Apan si Pablo miingon: “Nagtindog ko atubangan sa lingkoranan sa paghukom sa Cesar, diin ko angayng hukman. Wala koy nahimong sala batok sa mga Hudiyo, ug nasayod ka pag-ayo niini. 11 Kon mamumuhat gyod kog daotan ug nakahimog bisan unsa nga takos sa kamatayon,+ dili ko mohangyo nga mapahigawas sa kamatayon; apan kon walay basehanan ang mga akusasyon niining mga tawhana batok kanako, walay tawong may katungod sa pagtugyan kanako ngadto kanila ingong pabor. Moapelar ko sa Cesar!”+ 12 Unya si Festo, human makigsulti sa mga magtatambag, miingon: “Sa Cesar ka miapelar; sa Cesar ka moadto.”

13 Paglabay sa pipila ka adlaw, si Agripa nga hari ug si Bernice miabot sa Cesarea aron duawon si Festo ingong pagtahod. 14 Kay migugol silag ubay-ubayng adlaw didto, gisulti ni Festo sa hari ang kaso ni Pablo, nga nag-ingon:

“Naay usa ka tawo nga gipabiling binilanggo ni Felix, 15 ug dihang didto ko sa Jerusalem ang pangulong mga saserdote ug ang mga ansiyano sa mga Hudiyo dunay gisulting impormasyon bahin kaniya,+ nga mihangyo nga silotan siya. 16 Apan giingnan nako sila nga dili pamaagi sa mga Romano nga itugyan ingong pabor si bisan kinsa nga wala pa kahatagig higayon sa pagdepensa sa iyang kaugalingon atubangan sa mga nag-akusar kaniya.+ 17 Busa pag-abot nila dinhi, wala ko maglangan, hinuon pagkasunod adlaw milingkod ko sa lingkoranan sa paghukom ug nagsugo nga paatubangon ang maong tawo. 18 Ang mga nag-akusar kaniya nanindog ug misulti batok kaniya, apan wala nila siya akusahi sa daotang mga butang nga akong gidahom labot kaniya.+ 19 Duna lang silay panagsumpaki labot sa ilang pagsimba sa bathala*+ ug labot sa tawo nga ginganlag Jesus, kinsa patay na apan padayong giinsistir ni Pablo nga buhi kuno.+ 20 Busa, kay wala ko mahibalo kon unsay akong himoon niini nga panagsumpaki, nangutana ko kon gusto ba niyang moadto sa Jerusalem ug didto siya hukman bahin niining mga butanga.+ 21 Apan dihang mihangyo si Pablo nga ipabilin siyang binilanggo alang sa desisyon sa Usa nga Agusto,*+ nagsugo ko nga bilanggoon siya hangtod nga ikapadala nako siya ngadto sa Cesar.”

22 Unya si Agripa miingon kang Festo: “Gusto kong mamati niining tawhana.”+ Siya miingon: “Ugma makapamati ka kaniya.” 23 Busa pagkasunod adlaw si Agripa ug Bernice miabot uban ang magarbohong parada ug misulod sila sa korte uban sa mga komandante militar ingon man sa prominenteng mga tawo sa siyudad; ug dihang gihatag ni Festo ang sugo, si Pablo gidala sa sulod. 24 Ug si Festo miingon: “Haring Agripa ug kaninyong tanan nga ania uban kanamo, nakita ninyo kining tawhana kinsa bahin kaniya mihangyo kanako ang tanang Hudiyo sa Jerusalem ug dinhi, nga nagsinggit nga siya dili na angayng mabuhi pa.+ 25 Apan akong nasabtan nga wala siyay nahimong bisan unsa nga takos sa kamatayon.+ Busa dihang kining tawhana miapelar sa Usa nga Agusto, midesisyon ko nga ipadala siya. 26 Apan wala koy ikasulat bahin kaniya ngadto sa akong Ginoo. Busa gidala nako siya sa inyong atubangan, ug ilabina atubangan kanimo, Haring Agripa, aron nga human mahimo ang hudisyal nga pag-usisa, duna na koy ikasulat. 27 Kay daw dili makataronganon nga ipadala nako ang usa ka binilanggo nga dili ipahibalo ang mga akusasyon batok kaniya.”

26 Si Agripa+ miingon kang Pablo: “Ikaw gitugotang mosulti alang sa imong kaugalingon.” Unya gituy-od ni Pablo ang iyang kamot ug misulti agig pagdepensa sa iyang kaugalingon:

2 “Labot sa tanang butang nga giakusar kanako sa mga Hudiyo,+ Haring Agripa, nalipay ko nga makadepensa sa akong kaugalingon sa imong atubangan niining adlawa, 3 ilabina nga ikaw sinati sa tanang kostumbre ingon man sa mga ginalantugian sa mga Hudiyo. Busa mohangyo ko nga mapailobon ko nimong paminawon.

4 “Sa pagkatinuod, ang akong pagkinabuhi sukad pa sa akong pagkabatan-on taliwala sa akong katawhan* ug sa Jerusalem nahibaloan pag-ayo sa tanang Hudiyo+ 5 nga nakaila kanako kaniadto. Ug kon gusto nila, makapamatuod sila nga, sumala sa kinaestriktohang sekta sa atong pagsimba,+ nagkinabuhi ko ingong Pariseo.+ 6 Apan kay naglaom ko sa gisaad sa Diyos ngadto sa atong mga katigulangan,+ ginahusay ko karon; 7 kini ang samang saad nga gilaomang makita sa atong 12 ka tribo nga matuman pinaagi sa madasigong paghatag ug sagradong pag-alagad kaniya adlaw ug gabii. Labot niining paglaoma nga giakusahan ko sa mga Hudiyo,+ Oh Hari.

8 “Nganong naghunahuna* man mo nga dili katuohan nga ang Diyos magbanhaw sa mga patay? 9 Ako mismo kombinsido kaniadto nga angay nakong himoon ang tanang paagi aron supakon ang ngalan ni Jesus nga Nasaretnon. 10 Mao gayod kini ang akong gihimo didto sa Jerusalem, ug gipamilanggo nako ang daghan sa mga balaan,+ kay gihatagan kog awtoridad sa pangulong mga saserdote;+ ug dihang patyon na sila, ako miuyon. 11 Pinaagi sa kanunayng pagsilot kanila diha sa tanang sinagoga, gipaninguha nako nga pugson sila sa pagsalikway sa ilang pagtuo; ug kay suko man kaayo ko kanila, gilutos nako sila hangtod pa gani sa ubang mga siyudad.

12 “Tungod niini nga katuyoan, mipanaw ko ngadto sa Damasco dala ang awtoridad ug sugo gikan sa pangulong mga saserdote. 13 Apan pagkaudto diha sa dalan, Oh Hari, nakakita kog kahayag nga mas silaw pa sa adlaw nga mikidlap gikan sa langit libot kanako ug niadtong mga nagpanaw uban kanako.+ 14 Ug dihang nangatumba ming tanan sa yuta, nakadungog kog tingog nga misulti kanako sa pinulongang Hebreohanon: ‘Saulo, Saulo, nganong ginalutos ko nimo? Gipasakitan nimo ang imong kaugalingon pinaagi sa pagpatid sa mga pangtugsok.’* 15 Apan miingon ko: ‘Kinsa man ka, Ginoo?’ Ug ang Ginoo mitubag: ‘Ako si Jesus, nga imong ginalutos. 16 Apan bangon ug tindog. Kini ang hinungdan kon nganong nagpakita ko kanimo, aron pilion ka ingong tig-alagad ug ingong saksi sa mga butang nga imong nakita ug sa mga butang nga akong ipakita kanimo maylabot kanako.+ 17 Ug luwason ka nako gikan niini nga katawhan ug gikan sa kanasoran, nga kanila ikaw akong ipadala+ 18 sa pagpabuka sa ilang mga mata,+ sa pagpaliso kanila gikan sa kangitngit+ ngadto sa kahayag+ ug gikan sa awtoridad ni Satanas+ ngadto sa Diyos, aron makadawat silag kapasayloan sa mga sala+ ug usa ka panulondon uban niadtong mga gibalaan pinaagi sa ilang pagtuo kanako.’

19 “Busa, Haring Agripa, gituman nako ang langitnong panan-awon nga akong nakita, 20 una ngadto sa mga atua sa Damasco+ ug unya sa mga atua sa Jerusalem,+ ug sa tibuok yuta sa Judea, ug usab ngadto sa kanasoran. Gidala nako ang mensahe nga kinahanglan silang maghinulsol ug moliso ngadto sa Diyos pinaagi sa paghimog mga buhat nga nagpakitag paghinulsol.+ 21 Tungod niini, gidakop ko sa mga Hudiyo diha sa templo ug misulay silag patay kanako.+ 22 Apan, kay nasinatian nako ang tabang nga gikan sa Diyos, nagpadayon ko sa pagpamatuod hangtod niining adlawa ngadto sa mga ubos ug sa mga taas. Ug wala koy laing gisulti gawas sa giingon sa basahon sa mga Propeta ug ni Moises nga mahitabo+⁠— 23 nga ang Kristo mag-antos+ ug, ingong una nga pagabanhawon gikan sa mga patay,+ siya magmantalag kahayag niini nga katawhan ug ngadto sa kanasoran.”+

24 Karon samtang siya nagsulti niining mga butanga agig pagdepensa sa iyang kaugalingon, si Festo miingon sa kusog nga tingog: “Nabuang na ka, Pablo! Ang imong daghang nakat-onan nakapabuang kanimo!” 25 Apan si Pablo miingon: “Wala ko mabuang, Halangdong Festo, apan nagsulti lang ko sa tinuod ug gisulti nako kini uban ang maayong panghunahuna. 26 Sa pagkatinuod, ang hari nga akong gipakigsultihan nga walay lipodlipod nahibalo pag-ayo niining mga butanga; kombinsido ko nga walay usa niining mga butanga ang wala niya mamatikdi, kay kining tanan wala buhata sa tago.+ 27 Ikaw ba, Haring Agripa, nagtuo sa mga Propeta? Nahibalo ko nga nagtuo ka.” 28 Apan si Agripa miingon kang Pablo: “Sa mubong panahon makombinsir ko nimo nga mahimong Kristohanon.” 29 Busa si Pablo miingon: “Manghinaot ko sa Diyos nga sa mubo man o sa taas nga panahon, dili lang ikaw kondili ang tanan usab nga naminaw kanako karon mahimong sama kanako, gawas lang sa akong pagkahimong kinadenahan.”

30 Unya ang hari mitindog, ingon man ang gobernador ug si Bernice ug ang mga tawo nga nanglingkod uban kanila. 31 Apan samtang sila namahawa, sila nagsultihanay: “Kining tawhana walay gibuhat nga takos sa kamatayon o sa pagkabilanggo.”+ 32 Unya si Agripa miingon kang Festo: “Kining tawhana mabuhian unta kon wala pa siya moapelar sa Cesar.”+

27 Karon dihang nadesisyonan nga dad-on mi sa Italya,+ ilang gitugyan si Pablo ug ang uban pang binilanggo ngadto sa usa ka opisyal sa kasundalohan nga ginganlag Julio, sa tropa ni Agusto. 2 Sa nakasakay na mig barko gikan sa Adramito nga molawigay na paingon sa mga dunggoanan sa kabaybayonan sa probinsiya sa Asia, milawig na mi; kauban namo si Aristarko+ nga usa ka Macedonianhon gikan sa Tesalonica. 3 Pagkasunod adlaw midunggo mi sa Sidon, ug gipakitaag kaayo ni Julio* si Pablo ug gitugotan siyang moadto sa iyang mga higala ug makapahimulos sa ilang pag-atiman.

4 Ug sa nakagikan na mi didto, milawig mi salipod sa Cipro, kay sungsongon man ang hangin. 5 Unya milawig mi tabok sa lapad nga kadagatan atbang sa Cilicia ug Pamfilia ug midunggo sa Mira sa Licia. 6 Didto ang opisyal sa kasundalohan nakakitag barko gikan sa Alejandria nga molawig paingon sa Italya, ug iya ming gipasakay niini. 7 Unya human sa hinay nga paglawig sulod sa ubay-ubayng mga adlaw nga naglisod, nakaabot ra gyod mi sa Nido. Kay dili mi makaderetso tungod sa hangin, milawig mi nga nagpasalipod sa Creta didto sa Salmone. 8 Ug namaybay mig lawig nga naglisod hangtod nakaabot mi sa dapit nga gitawag ug Maayong mga Dunggoanan, nga duol sa siyudad sa Lasea.

9 Milabay na ang taastaas nga panahon ug niining tungora peligroso na ang paglawig, kay bisan ang pagpuasa sa Adlaw sa Pagtabon sa Sala*+ nahuman na, busa misugyot si Pablo 10 kanila: “Mga higala, nakita nako nga kini nga paglawig moresultag kadaot ug makapameligro kini dili lang sa kargamento ug sa barko kondili lakip usab sa atong kinabuhi.” 11 Hinunoa, ang opisyal sa kasundalohan mituo sa timonil ug sa tag-iya sa barko imbes kang Pablo. 12 Kay dili man maayong magpabilin sa dunggoanan panahon sa tingtugnaw, ang kadaghanan mitambag nga mopadayon ug lawig sa pamasin nga inigkatingtugnaw anaa na sila sa Fenice, usa ka dunggoanan sa Creta nga nag-atubang sa amihanan-sidlakan ug habagatan-sidlakan.

13 Dihang hinay nga mihuyop ang habagat, naghunahuna sila nga nakab-ot na nila ang ilang tuyo, ug ilang giisa ang angkla ug namaybay sa Creta. 14 Apan pagkataudtaod, mihuros ang kusog kaayong unos nga gitawag ug Euroaquilo.* 15 Dihang ang barko gikusokuso niini ug dili na makasugakod sa pagsungsong sa hangin, nagpaayon na lang mi niini ug gipadpad mi. 16 Unya milawig mi nga nagpasalipod sa gamayng isla nga gitawag ug Cauda, apan naglisod mig kuha sa bote* nga didto sa ulin sa barko. 17 Apan sa nakarga na kini, ilang gigakotan ang barko, ug kay nahadlok nga masangyad sila sa Sirtis,* ilang giariya ang tanang galamiton nga nagsuportar sa layag ug nagpaanod na lang. 18 Kay gikusokuso mi pag-ayo sa kusog nga bagyo, ilang gipagaan ang barko pagkasunod adlaw. 19 Ug sa ikatulong adlaw, ilang gipangsalibay ang ubang mga pisi sa barko.

20 Dihang wala gyoy mipakitang adlaw o mga bituon sulod sa daghang adlaw ug gikusokuso mi sa kusog kaayong* bagyo, nagkaanam nag kawala ang tanan namong paglaom nga maluwas. 21 Kay dugay na man silang walay kaon, si Pablo mitindog sa ilang taliwala ug miingon: “Mga higala, kon mipatuo lang unta mo sa akong tambag ug wala molawig gikan sa Creta, dili unta nato maagoman kini nga kadaot ug kapildihan.+ 22 Apan sa gihapon, sultihan mo nako nga dili mahadlok, kay walay usa kaninyo ang mamatay, ang barko lang ang maguba. 23 Niining gabhiona ang Diyos nga akong gisimba ug gihatagan ug sagradong pag-alagad nagpadalag anghel+ ug kini mibarog tapad kanako 24 ug miingon: ‘Ayawg kahadlok, Pablo. Kinahanglang moatubang ka sa Cesar,+ ug tan-awa! luwason ka sa Diyos ug ang mga naglawig uban kanimo.’ 25 Busa ayaw mog kahadlok, kay nagtuo ko nga buhaton gyod sa Diyos ang gisulti kanako. 26 Hinuon, mapadpad ta sa usa ka isla.”+

27 Karon sa ika-14 nga gabii ug gikusokuso mi diha sa Dagat sa Adria, pagkatungang gabii nagtuo ang mga tripulante nga nagkaduol na sila sa mamala. 28 Ilang gisukod ang giladmon ug kini 20 ka dupa,* busa sila mipadayon sa unahag diyutay ug gisukod nila kini pag-usab ug kini 15 ka dupa.* 29 Ug kay nahadlok mi nga masangyad sa dagkong bato, ilang giariya ang upat ka angkla gikan sa ulin ug nanghinaot nga maadlaw na unta. 30 Apan dihang ang mga tripulante misulayg ikyas gikan sa barko ug giariya nila ang bote ngadto sa dagat nga nagpasumangil nga iariya kunohay nila ang mga angkla gikan sa dulong, 31 si Pablo miingon sa opisyal sa kasundalohan ug sa mga sundalo: “Gawas kon kining mga tawhana magpabilin sa barko, kamo dili gyod maluwas.”+ 32 Unya giputol sa mga sundalo ang mga pisi sa bote ug gipasagdan kining mahulog.

33 Karon sa hapit nang mobanagbanag, giagda ni Pablo ang tanan nga mokaon, nga nag-ingon: “Ika-14 na ka adlaw karon sa inyong pagpinaabot, ug wala gyod moy gikaon nga bisan unsa. 34 Busa pangaon mo; alang kini sa inyong kaayohan, kay walay bisan usa ka buhok sa ulo ni bisan kinsa kaninyo ang mahanaw.” 35 Human makasulti niini, siya mikuhag tinapay, nagpasalamat sa Diyos atubangan kanilang tanan, gipikaspikas kini, ug mikaon. 36 Busa silang tanan nadasig ug nangaon. 37 Diha sa barko, 276 mi ka tawo* tanan. 38 Dihang nangabusog na sila, gipangsalibay nila sa dagat ang trigo aron mogaan ang barko.+

39 Dihang hayag na, nakakita silag yuta nga wala nila mailhi.+ Apan dihay balason nga baybayon nga ilang nakita ug gusto gyod nilang idunggo ang barko didto, kon posible. 40 Busa ilang gipamutol ang mga pisi sa mga angkla ug gipasagdan kining mangahulog sa dagat. Giluagan usab nila ang mga higot sa mga bugsay nga panimon; ug human maisa sa hangin ang pangunahang layag, sila mipaingon sa baybayon. 41 Dihang nakaabot na sila sa mabaw, nasangyad ang barko ug ang dulong miungot ug dili na makalihok, apan ang ulin nagupok pag-ayo tungod sa mga balod.+ 42 Busa nakadesisyon ang mga sundalo nga patyon na lang ang mga binilanggo aron walay usa nga makalangoy ug makaikyas. 43 Apan determinado ang opisyal sa kasundalohan nga luwason si Pablo ug gipugngan niya sila sa ilang plano. Iyang gisugo kadtong mga makamaong molangoy nga moambak sa dagat ug mouna ngadto sa baybayon, 44 ug mosunod ang mga nahibilin, ang uban mogabay sa mga tabla ug ang uban sa mga nanglutaw nga bahin sa barko. Busa ang tanan luwas nga nakaabot sa baybayon.+

28 Dihang luwas na mi, among nahibaloan nga ang isla gitawag ug Malta.+ 2 Ug ang mga tawo nga langyawg sinultihan* nagpakita kanamog talagsaong kaayo.* Sila nagdaob ug nag-abiabi kanamong tanan tungod sa ulan ug sa katugnaw. 3 Apan dihang nanguha si Pablo ug usa ka bangan nga kahoy ug gibutang kini sa kalayo, migula ang usa ka bitin tungod sa kainit ug miukob kini sa iyang kamot. 4 Dihang nakita sa mga tawo nga langyawg sinultihan ang lala nga bitin nga nagbitay sa iyang kamot, sila miingon sa usag usa: “Seguradong kining tawhana usa ka mamumuno, ug bisan tuod naluwas siya gikan sa dagat, ang Hustisya* dili motugot nga siya mabuhi.” 5 Apan gisawilik niya ang bitin ngadto sa kalayo ug siya wala maunsa. 6 Apan nagdahom sila nga siya manghubag o kalit nga matumba ug mamatay. Human sila maghulat ug dugay ug walay nakitang kadaot nga nahitabo kaniya, nausab ang ilang hunahuna ug miingon nga siya usa ka diyos.

7 Karon kasikbit niadtong dapita dihay mga yuta nga gipanag-iya sa pangulo sa isla kinsa ginganlag Publio, ug iya ming giabiabi ug giatiman pag-ayo sulod sa tulo ka adlaw. 8 Nahitabo nga ang amahan ni Publio naghigda kay gihilantan ug nagkalibag dugo, ug si Pablo miadto kaniya ug miampo, gipatong ang iyang mga kamot kaniya, ug giayo siya.+ 9 Human niini, ang ubang mga tawo sa isla nga nasakit nangadto usab kaniya ug nangaayo.+ 10 Gipasidunggan usab mi nila pinaagig daghang gasa, ug dihang molawigay na mi, gipabalonan mi nila sa tanan namong panginahanglan.

11 Tulo ka bulan sa ulahi, milawig mi sakay sa barko nga ang dulong may dagway sa “Mga Anak nga Lalaki ni Zeus.” Ang barko gikan sa Alejandria ug nagpalabay sa tingtugnaw sa isla. 12 Midunggo mi sa Siracusa ug nagpabilin mi didto ug tulo ka adlaw; 13 gikan didto mipadayon mi ug nakaabot sa Regio. Usa ka adlaw human niana mihuros ang habagat ug nakaabot mi sa Puteoli sa ikaduhang adlaw. 14 Dinhi nakakaplag mig mga igsoon ug giawhag mi nila nga magpabilin sulod sa pito ka adlaw uban kanila, ug human niana mipaingon mi sa Roma. 15 Dihang ang mga igsoon sa Roma nakabalita bahin kanamo, sila miabot aron mosugat kanamo sa Merkado sa Apio ug sa Tulo ka Abotanan. Pagkakita ni Pablo kanila, siya nagpasalamat sa Diyos ug nadasig.+ 16 Pag-abot namo sa Roma, si Pablo gitugotang magpuyo nga siya rang usa nga may sundalo nga nagbantay kaniya.

17 Apan tulo ka adlaw human niana iyang gipatawag ang kadagkoan sa mga Hudiyo. Dihang sila natigom na, siya miingon kanila: “Mga katawhan, mga igsoon, bisan tuod wala koy nahimong bisan unsa nga batok sa katawhan o sa mga kostumbre sa atong mga katigulangan,+ gitugyan ko ingong binilanggo gikan sa Jerusalem ngadto sa mga kamot sa mga Romano.+ 18 Ug human ko nila sukitsukita,+ gusto ko nilang buhian, kay wala may basehanan aron patyon ko.+ 19 Apan dihang ang mga Hudiyo misupak, napugos ko sa pag-apelar sa Cesar,+ apan dili tungod kay duna koy akusasyon batok sa akong nasod. 20 Busa tungod niini nga mihangyo kong makigkita ug makigsulti kaninyo, kay gigapos ko niining kadenaha tungod sa gilaoman sa Israel.”+ 21 Sila miingon kaniya: “Wala mi makadawat ug mga sulat gikan sa Judea bahin kanimo, ug wala poy bisan kinsang igsoon ang mianhi gikan didto aron mobalita o mosultig daotan bahin kanimo. 22 Apan gusto namong maminaw nimo kon unsay imong mga hunahuna, kay sa pagkatinuod kon bahin niining sektaha,+ nahibalo mi nga kini ginasupak bisan diin.”+

23 Karon naggahin silag usa ka adlaw aron makigkita kaniya, ug nangadto pa gani sila nga tinagdaghan sa iyang giabtan. Ug gikan sa buntag hangtod sa gabii, iyang gipatin-aw kanila ang mga butang pinaagi sa paghatag ug bug-os nga pagpamatuod bahin sa Gingharian sa Diyos, sa pagkombinsir kanila bahin kang Jesus+ pinasukad sa Balaod ni Moises+ ug sa basahon sa mga Propeta.+ 24 Ang pipila mituo sa iyang gipanulti; ang uban wala motuo. 25 Busa kay wala man sila magkauyonay, sila namahawa, ug si Pablo miingon:

“Haom ang gisulti sa balaang espiritu pinaagi ni propetang Isaias ngadto sa inyong mga katigulangan, 26 nga nag-ingon, ‘Adtoa kini nga katawhan ug sultihi sila: “Sa pagkatinuod, kamo makadungog apan dili gayod makasabot, ug kamo magtan-aw apan dili gayod makakita.+ 27 Kay ang kasingkasing niini nga katawhan nahimong dili madinawaton. Nakadungog sila apan dili mosunod. Ilang gipiyong ang ilang mga mata ug gitabonan ang ilang mga dalunggan aron ang ilang mga mata dili makakita ug ang ilang mga dalunggan dili makadungog ug ang ilang kasingkasing dili makasabot ug sila dili mobalik kanako aron ayohon nako sila.”’+ 28 Busa hibaloi ninyo nga kini nga kaluwasan gikan sa Diyos gipadala na ngadto sa kanasoran;+ sila mamati gyod niini.”+ 29* ——

30 Busa nagpabilin siya didto sa iyang giabangan nga balay+ sulod sa tibuok duha ka tuig, ug iyang abiabihon ang tanan nga mangadto kaniya, 31 nga nagwali sa Gingharian sa Diyos ngadto kanila ug nagtudlo bahin sa Ginoong Jesu-Kristo uban ang dako kaayong kagawasan sa pagsulti,*+ nga walay babag.