Kan nqä wä chi nwäch yinetzʼan béisbol

RI NKʼASLEMAL RBʼANON QA

Xikʼïy pä pa tinamït Puerto Limón, ri kʼo Costa Rica. Ri nteʼ ntataʼ xejeʼ ye ocho kalkʼwal; rïn ri ajchaqʼin chrij ri rkʼisbʼäl akʼal. Ye kʼa ntataʼ xkäm taq rïn ocho wä njnaʼ, rma riʼ ryonïl nteʼ xojkʼiytisan pä.

Kan kʼa yïn akʼal na, nqä wä kowan chi nwäch yinetzʼan béisbol. Taq xinok adolescente, xinok chpan jun equipo rchë béisbol. Taq najin wä yinetzʼan chpan ri equipo riʼ chqä jun 20 wä njnaʼ, jun achï ri yerkanuj kʼojolaʼ ri kan kitaman yetzʼan xkʼutuj chwä si nwajoʼ yibʼä Nicaragua rchë yinetzʼan chpan jun equipo ri akuchï xttoj nqʼij. Ye kʼa ma xikowin ta xibʼä rma nteʼ kowan wä yawaʼ y nkʼatzin nchajij. Taq xqʼax ri tiempo, jun chik achï xkʼutuj chwä si nwajoʼ yinetzʼan rkʼë ri equipo rchë béisbol rchë Costa Rica, ri ryon wä kʼojolaʼ ye kʼo chpan ri rbʼanon qa yetzʼan wä chkipan equipos ri ma tojon ta kiqʼij. Re mul reʼ, ütz xuʼän chi nwäch xibʼä. Kan pa jnaʼ 1949 kʼa 1952 xijeʼ chpan ri equipo riʼ, y xinetzʼan Cuba, México chqä Nicaragua. Rïn kan ntaman wä yinetzʼan. Chkipan 17 partidos ri kitzeqelbʼen kiʼ majun bʼëy xisach ta. Kan nqä wä chi nwäch chë ri winäq kuw nkiʼij nbʼiʼ taq najin yinetzʼan.

Ye kʼa xinchäp xinkʼwaj jun tzʼil kʼaslemal. Tapeʼ kʼo wä nnovia, yenchʼaʼej wä nkʼaj chik ixoqiʼ. Chqä kowan wä ntäj yaʼ. Kʼo jun qʼij, rma kowan xiqʼabʼär, ma xinnaʼ ta achkë rbʼanik xinapon chwachoch. Taq xnaʼ riʼ nwäch, ya yïn kʼo wä chik pa nchʼat. Chqä yinetzʼan wä rma päq y nlöqʼ wä wuj rchë lotería.

Chpan ri tiempo riʼ, ri nteʼ xbʼeʼok testigo de Jehová. Ryä nrajoʼ wä chë rïn ntamaj más chrij ri nunmaj ryä, ye kʼa pa naʼäy rïn ma xinwajoʼ ta rma kan bʼenäq wä wan chrij ri béisbol. Si najin wä ntjoj wiʼ pa campo, ma npë ta nmïk chwä tapeʼ ya riʼ wä ri hora rchë yiwaʼ. Xa xuʼ wä ri béisbol nquʼ rij.

Taq 29 wä njnaʼ, xisokotäj taq najin wä yinetzʼan. Tapeʼ xikʼachöj, xkʼatzin xinel qa chpan ri equipo ri akuchï yïn kʼo wä. Tapeʼ ke riʼ, xinchäp kitjoxik kʼojolaʼ chrij ri béisbol ri ye kʼo chunaqaj wachoch.

¿ACHKË RBʼANIK LE BIBLIA XJÄL NKʼASLEMAL?

Pa 1957, xibʼä pa jun kiʼasamblea ri testigos de Jehová ri xbʼan chpan jun estadio ri akuchï rïn xinetzʼan béisbol. Taq yitzʼyül wä chriʼ, xintzʼët chë ri Testigos kan ütz wä kinaʼoj y ma ye jnan ta wä kikʼë ri winäq ri yeʼapon taq kʼo partidos rchë béisbol. Ya riʼ kan xqä chi nwäch. Ri xintzʼët chpan ri asamblea riʼ xuʼän chë xinwajoʼ xintjoj wiʼ chrij le Biblia kikʼë ri Testigos chqä rchë xibʼä pa kimoloj.

Kan xqä chi nwäch jontir ri najin wä ntamaj chpan le Biblia. Jun chkë riʼ, ya riʼ chë Jesús xuʼij chë chkipan ri rkʼisbʼäl taq qʼij ri rtzeqelbʼëy xtkitzjoj ri ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios chwäch jontir Rwachʼlew (Mateo 24:14). Chqä xintamaj chë ri kantzij taq cristianos ma nkikʼutuj ta päq taq nkitzjoj Rchʼaʼäl Dios. Jesús xuʼij: «Rïx majun ta xkʼutüx chiwä rma ri xikʼül, kan ke riʼ chqä tibʼanaʼ rïx» (Mateo 10:8).

Taq najin wä ntjoj wiʼ chrij le Biblia, xinjnamaj ri nukʼüt Rchʼaʼäl Dios rkʼë ri nkiʼän ri testigos de Jehová. Kan ütz xintzʼët chë ryeʼ kan nkitäj kiqʼij rchë nkitzjoj le Biblia chwäch jontir Rwachʼlew. Xintzʼët chqä chë ryeʼ kan nkismajij ri xkʼüt qa Jesús. Rma riʼ taq xinskʼij rwäch Marcos 10:21 ri akuchï Jesús nuʼij: «Katok ntzeqelbʼëy», xinwajoʼ xinok testigo de Jehová.

Ye kʼa kʼo jojun ri kan kʼayewal xuʼän chi nwäch xinyaʼ qa kibʼanik. Jun chkë riʼ ya riʼ yinetzʼan rma päq. Ronojel semanas nlöqʼ wä ri wuj rchë lotería ri kʼo ri número chpan ri nquʼ rïn chë xtyaʼ nsuerte; kan kʼïy jnaʼ xinbʼän riʼ. Ye kʼa chpan le Biblia xintamaj chë Dios ma ütz ta yertzʼët ri winäq ri nkiyaʼ rqʼij ri «dios rchë ri Buena Suerte» nixta ri winäq ri kowan yejakʼäkʼ (Isaías 65:11; Colosenses 3:5). Rma riʼ, ma xinetzʼan ta chik chpan ri lotería. Ri naʼäy domingo ri ma xinlöqʼ ta chik ri wuj rchë lotería, ¡yë wä ri número ri ronojel mul nlöqʼ xchʼakon! Ri winäq xetzeʼen chwij rma ma xinetzʼan ta ri semana riʼ, y xkitäj kiqʼij chwij rchë kinetzʼan na, ye kʼa majun bʼëy chik xinbʼän riʼ. Majun bʼëy chik xinetzʼan ta rma päq.

Xkʼüt pä chik riʼ jun kʼayewal chi nwäch ri qʼij taq xiqasäx pa yaʼ chpan jun kiʼasamblea ri testigos de Jehová (Efesios 4:24). Taq xqä qa qʼij, xitzolin akuchï najin yikanaj wä qa. Ye kʼa taq xinapon, ri xok nnovia najin wä yiryoʼej chuchiʼ ncuarto. Ryä xuʼij reʼ chwä: «Katampä Sammy, nwajoʼ yijeʼ jbʼaʼ awkʼë». Rïn kan chanin xinbʼij reʼ che rä: «¡Manä! Rïn ma nwajoʼ ta». Xinnataj che rä chë rïn najin nkʼwaj jun chʼajchʼöj kʼaslemal kan achiʼel nukʼüt le Biblia (1 Corintios 6:18). Ryä xuʼij: «¡Ma yatinnmaj ta!». Chrij riʼ xuʼij chwä chë majun rbʼanon ta yawär rkʼë jun winäq tapeʼ ma akʼlaj ta, y chë ri nuʼij le Biblia chrij riʼ, ma kan ta kʼo rqʼij. Ryä chqä xtäj rqʼij chwij rchë yinok chik jmul rnovio. Ye kʼa rïn xinok pa ncuarto y xintzʼapij pä nchiʼ pa llave. Komä kan kiʼ nkʼuʼx nbʼij chë kan xa xuʼ xinok Testigo pa 1958, nbʼanon pä ri nrajoʼ Jehová.

¿ACHKË UTZIL WLON?

Xa ta nbʼij jontir ri utzil wlon pä rma nsmajin ri nuʼij le Biblia, xtkʼatzin ta ntzʼibʼaj jun libro. Komä yenwilon ütz taq wamigos, nnaʼ chë kʼo rma yïn kʼäs chqä kan kiʼ nkʼuʼx nbʼanon.

Kʼa nqä na chi nwäch yinetzʼan béisbol, ye kʼa ma chrij ta chik riʼ bʼenäq wä wan. Rkʼë ri atzʼanen riʼ xtamatäj nwäch chqä kʼo päq xinchʼäk; tapeʼ ke riʼ, jontir riʼ xa nchaʼ chiʼ. Ye kʼa ri jnan nwäch rkʼë Dios chqä kikʼë qachʼalal majun bʼëy xtchaʼ ta chiʼ. Le Biblia nuʼij: «Ri winäq y ri nkirayij xa nqʼaxan, ye kʼa ri winäq ri nuʼän ri nrajoʼ Dios majun bʼëy xtkäm ta» (1 Juan 2:17). Komä kʼo chik jun ri más rqʼij chi nwäch: ri nyaʼ rqʼij Jehová chqä ri yïn kʼo chpan rtinamit. Ya riʼ ri más nüm rqʼij chpan nkʼaslemal.