Le Biblia xjal kikʼaslemal

¿ACHKË xbʼanö che jun achï xrajoʼ xtzolin pä chpan ri religión akuchï xkʼïy pa? ¿Achkë rbʼanik jun kʼajol achiʼel ta xrïl rtataʼ kan achiʼel rrayin pä pa rkʼaslemal? Tqayaʼ qʼij chkë chë tkitzjoj pä.

«Nkʼatzin chë yitzolin pa rkʼë Jehová» (ELIE KHALIL)

JNAʼ RI XALÄX: 1976

RTINAMIT: CHIPRE

RBʼANON QA: RI KʼAJOL RI XKʼÏS RBʼEYOMAL XTZOLIN PÄ

RI NKʼASLEMAL RBʼANON QA: Xinaläx chriʼ Chipre, y xikʼïy pä pa tinamït Australia. Nteʼ ntat kan ye testigos de Jehová wä, ryeʼ xkitäj kiqʼij rchë xkikʼüt chi nwäch rchë nwajoʼ Jehová chqä rchʼaʼäl, le Biblia. Ye kʼa taq k’a yïn kʼajol na, kan itzel nnaʼoj y ma yikʼoxan ta tzij. Y nleqʼaj äl wiʼ chwachoch ronojel aqʼaʼ, rma ye kʼo wachiʼil ri jnan qajnaʼ kikʼë nqaleqʼaj wä chʼichʼ y rma ri kan kʼïy kʼayewal xinkʼäm pä chwij.

Naʼäy pa newäl xinbʼän wä ya riʼ, rchë nteʼ ntat ma nkinaʼej ta y ma nkatäj ta kiyowal chwij ye kʼa eqal eqal, ma xinxiʼij ta chik wiʼ xinbʼän ya riʼ. Chqä wamigos ma nkajoʼ ta Jehová y más nüm kijnaʼ chi nwäch. Ryeʼ xkikʼüt itzel taq naʼoj chi nwäch. Ya riʼ xbʼanö che jun qʼij xinbʼij chkë nteʼ ntat chë ma nwajoʼ ta chik nmaj rchʼaʼäl Dios ri kikʼutun pa ryeʼ chi nwäch. Tapeʼ ke ri xinbʼij chkë, ryeʼ xkikanuj kʼïy rbʼanik rchë xinkitoʼ, rïn kan majun xinwajoʼ ta y ryeʼ kowan xebʼison chwij.

Xenyaʼ qa nteʼ ntat y más xinnïm nwiʼ chpan ri drogas. Kan kʼïy matas ­marihuanas xintïk y xenkʼayij. Xinkʼwaj jun kʼaslemal ma ütz ta rma xijeʼ kikʼë kʼïy ixoqiʼ y kan kʼïy tiempo yijeʼ wä chkipan ri discotecas. Kan nqä wä chi nwäch yichʼeyon y kan chanin nkatäj nyowal taq kʼo jun nkiʼij chwä o nkiʼän ri ma nqä ta chi nwäch. Taq nkiʼän ya riʼ chwä rïn kan kuw yitzjon chkë y kʼo mul kan xenchʼäy. Jontir ri xenbʼän ma ya riʼ ta xkʼüt chi nwäch chë nuʼän jun cristiano.

¿ACHKË RBʼANIK LE BIBLIA XJÄL NKʼASLEMAL?: Xinok ramigo jun drogadicto, ryä kʼa koʼöl na taq xkäm rtataʼ y kʼïy mul kʼa näj aqʼaʼ nqakʼïs qatzij. Ryä kʼïy mul xuʼij chwä chë kowan nbʼisoj rtataʼ. Ye kʼa rïn taq k’a yïn koʼöl na xintamaj pä chrij ri kʼasojinïk, kan chanin xintzjoj che rä chë Jesús xkerkʼasoj ri kamnaqiʼ y kan ya ri’ chqä rtzjun chqë, ya riʼ xtuʼän chqawäch apü (Juan 5:​28, 29). Rïn xinbʼij che rä: «Taquʼ na peʼ reʼ, rït xkakowin xtatzʼët chik jmul atat, y jontir xtqkowin xtqjeʼ chwäch jun paraíso aweʼ chwäch le Rwachʼlew». Ri xinbʼij che rä, kan xapon pa ran.

Kʼo mul ri wamigo nrajoʼ wä ntamaj chrij rkʼisbʼäl taq qʼij o ri nkinmaj chrij ri Trinidad. Rïn nksaj rBiblia ryä, rchë nkʼüt textos chwäch ri ntzjon chrij Jehová, Jesús y rkʼisbʼäl taq qʼij (Juan 14:28; 2 Timoteo 3:​1-5). Taq más ntzjoj chrij Jehová che rä wamigo, más nnataj pä chwä.

Ri tiempo ri xkitäj kiqʼij nteʼ ntat rchë xkikʼüt chrij Jehová chwä, kʼa kʼo na pa wan, y jontir riʼ xnataj pä jmul chik chwä. Kʼo mul taq yïn kʼo kikʼë wamigos pa nmaqʼij y najin wä ntäj drogas, nnataj pä Jehová chwä. Tapeʼ kʼïy wachiʼil nkiʼij chë nkajoʼ Dios, rkʼë rbʼanik kikʼaslemal nqʼalajin chë ma ke riʼ ta. Rma ma nwajoʼ ta nkʼüt chë kaʼiʼ rbʼanik kʼaslemal nkʼwan wä, xqʼax chi nwäch chë nkʼatzin yitzolin pa rtinamit Jehová.

Ma xa xuʼ ta nkʼatzin naʼij chë ataman achkë kʼo chë naʼän, ye kʼa kan nkʼatzin naʼän ri ataman. Kʼo jojun ri xkʼatzin xinjäl pa nkʼaslemal y ma kʼayewal ta xuʼän chi nwäch xinjäl ya riʼ. Ma kwest ta xuʼän chi nwäch xinyaʼ qa ri drogas. Chqä wamigos ri ma ye ütz ta y xinchäp ri tjonïk chrij le Biblia rkʼë jun ukʼwäy bʼëy.

Ye kʼa kʼo nkʼaj chik ri xkʼatzin xinjäl pa nkʼaslemal ri kan kʼayewal xuʼän chi nwäch achiʼel ri qʼaqʼ njolon. Kʼo mul xikowin xinqʼät nyowal ye kʼa kʼo mul manä, y rma riʼ kan xibʼison y kan itzel xnaʼ wan. Rma riʼ, xitzjon rkʼë ri nyaʼö ntjonik chrij le Biblia rkʼë rpaciencia y ütz rnaʼoj, ronojel mul xkʼuqbʼaʼ nkʼuʼx. Jun qʼij xuʼij chwä chë tinskʼij jun naʼoj ri kʼo chpan La Atalaya ri ntzjon chrij: «La perseverancia ayuda a triunfar».a Xqtzjon chrij achkë kʼo chë nbʼän taq nnaʼ chë nkatäj nyowal. Xkʼatzin nnataj chwä ri xinskʼij chpan La Atalaya y rkʼë ri chʼonïk nbʼän che rä Jehová eqal eqal xikowin xinqʼät ri nyowal. Pa abril rchë ri jnaʼ 2000 xiqasäx pa yaʼ y xinok testigo de Jehová. Y ya riʼ xuʼän chkë nteʼ y ntat kan kiʼ kikʼuʼx xkiʼän.

RI UTZIL WLON: Komä nnaʼ uxlanen y ma ntiʼon ta chik wan, rma ma ntzʼilbʼisaj ta chik nchʼakul rkʼë drogas nixta kikʼë ixoqiʼ. Komä xabʼä achkë ri yenbʼän—achiʼel taq yisamäj, yibʼä pa kimoloj ri testigos de Jehová o xabʼä achkë kʼastanen yenbʼän⁠—kan más kiʼ nkʼuʼx y nnaʼ chë kʼo rma yïn kʼas.

Janiʼ na ntyoxij che rä Jehová, rma nteʼ ntat ma xikʼo ta kikʼuʼx wkʼë. Chqä nquʼ chrij ri xuʼij Jesús ri nqʼil chpan Juan 6:44: «Majun ta jun winäq nkowin npë wkʼë; xa xuʼ xtkowin xtuʼän riʼ we Ntat, ri xitaqö pä, nkʼamö pä rchë». Kan kiʼ nkʼuʼx nnaʼ, rma xikowin xitzolin pä rkʼë Jehová rma ye ryä xkʼamö pä wchë.

«Kowan xinrayij chë xjeʼ ta ntataʼ» (MARCO ANTONIO ALVAREZ SOTO)

JNAʼ RI XALÄX: 1977

RTINAMIT: CHILE

RBʼANON QÄ: XIJEʼ CHPAN JUN BANDA RCHË MÚSICA DEATH-METAL

RI NKʼASLEMAL RBʼANON QA: Taq kʼa yïn koʼöl na xikʼïy pä rkʼë nteʼ pa tinamït Punta Arenas, chriʼ ma nxiʼin ta y majun ta chʼaʼoj. Ri tinamït riʼ nkanaj qa pa estrecho de Magallanes, chunaqaj rchë rkʼisbʼäl continente americano. Nteʼ ntat xkijäch kiʼ taq rïn cinco wä njnaʼ, ya riʼ xbʼanö chwä che xinnaʼ chë xa nyonïl yïn kʼo. Rma riʼ kowan xinrayij chë xjeʼ ta ntataʼ.

Chpan ri tiempo riʼ nteʼ najin wä ntjoj riʼ chrij le Biblia kikʼë ri testigos de Jehová y yirkʼwaj wä pa Salón del Reino. Rïn kan ma nqä ta wä chi nwäch kʼïy mul taq yoj bʼenäq pa bʼey ma nwajoʼ ta yibʼin y nchäp oqʼej chwäch nteʼ. Taq 13 wä njnaʼ ma xinwajoʼ ta chik xinapon pa Salón del Reino.

Chpan ri tiempo riʼ kan nqä wä chi nwäch ri música y nnaʼ chë yikowin nbʼän riʼ. Taq 15 wä njnaʼ yibʼä chkipan festivales, bares y nkʼaj chik nmaqʼij akuchï xa xuʼ qʼalaj winäq yejeʼ chriʼ, kʼïy jnaʼ xinbʼän tocar heavy-metal chqä death-metal. Yijeʼ wä kikʼë ri músicos ri tamatäl kiwäch, ya riʼ xbʼanö chwä chë xinwajoʼ xintamaj chrij ri música clásica. Xinbʼän estudiar pa jun escuela rchë música. Y taq 20 wä njnaʼ xibʼä pa tinamït Santiago, ri capital rtinamit Chile, rma xinwajoʼ xinbʼän estudiar más. Y ma xinyaʼ ta qa xinbʼän tocar kikʼë ri bandas rchë heavy-metal chqä death-metal.

Tapeʼ nqʼalajin chë kan jaʼäl rbʼanon jontir, ye kʼa pa wan kʼo jun mamaʼ bʼis. Rchë ma nnaʼ ta ri bʼis riʼ yiqʼabʼär chqä ntäj drogas, nbʼän riʼ rkʼë wachiʼil ri ye kʼo pa banda, ryeʼ xentzʼët achiʼel ta nfamilia. Rïn kan ma ütz ta wä nnaʼoj y nkʼüt riʼ rkʼë ri ntzyaq nksaj: ronojel mul ryon qʼäq rcolor ntzyaq nksaj, xinyaʼ qʼij rchë xkʼïy nsaqmachiʼ chqä nwiʼ.

Rïn ronojel mul chaq nnüm wiʼ pa taq chʼaʼoj, ya riʼ chqä nbʼan kikʼë ri policías. Kʼo jun qʼij jun grupo ri yekʼayin drogas xojkinäq, rma yïn qʼabʼarel ma xinnaʼ ta xibʼä chkij rma kan kuw xinkichʼäy xkiqʼäj nxkateʼy.

Ye kʼa, ri más xtiʼon rkʼë wan ya riʼ ri xkiʼän ri wamigos chwä. Jun qʼij xinnaʼej chë nnovia kikʼwan kiʼ kʼïy jnaʼ rkʼë ri wamigo ri más jnan rbʼanon qawäch rkʼë. Ye kʼa, ri nkʼaj chik wamigos kitaman wä riʼ y ma jun ta xkiʼij chwä. Kan poqän xnaʼ wan.

Xitzolin pa tinamït Punta Arenas y ri samaj xinbʼän ya riʼ xinkʼüt música chkiwäch ri winäq chqä nqʼojomaj ri violonchelo. Y kʼa xisamäj na rkʼë ri bandas de heavy-metal y death-metal. Pa ri tiempo ri xintamaj rwäch Sussan, jun qʼopoj ri kan jaʼäl y chaq tzij xqakʼän qa qiʼ. Jbʼaʼ tiempo chrij riʼ, ya Sussan xtamaj chë rteʼ nunmaj chrij ri Trinidad y rïn ma nmaj ta riʼ. Rma riʼ xkʼutuj chwä: «¿Achkë riʼ ri kʼo chë nqanmaj?». Xinbʼij che rä chë ri nkinmaj chrij ri Trinidad, ma tzij ta. Y tapeʼ rïn ma yikowin ta nkʼüt rkʼë le Biblia achkë rbʼeyal, rïn ntaman achkë yekowin nkiqʼalajsaj ya riʼ. Xinbʼij che rä chë ri testigos de Jehová yekowin nkiqʼalajsaj ya riʼ rkʼë le Biblia. ­Y xinbʼän jun ri kan kʼo chik tiempo ri ma nbʼanon ta: xichʼö qʼanäj rkʼë Jehová y xinkʼutuj rtoʼik.

Jojun qʼij chrij riʼ, xinwïl jun achï ri achiʼel ta ntaman rwäch y xinkʼutuj che rä: «¿Yït testigo de Jehová?». Rkʼë jbʼaʼ rma ri rbʼanik xirtzʼët xxiʼij riʼ, ye kʼa tapeʼ ke riʼ xuʼij chwä ri xinkʼutuj che rä chrij ri reuniones pa Salón del Reino. Taq xinwïl ri achï riʼ rïn xinbʼij chë kan ya riʼ ri nkʼutun chpan ri nchʼonik. Xinapon pa Salón del Reino y kʼa chrij xitzʼyeʼ wä qa. Tapeʼ ke riʼ kʼïy xkitamaj nwäch, rma kʼa taq yïn koʼöl na yinapon chqä. Kan ütz nkʼulik xkiʼän y taq xinkiqʼetej kan jaʼäl xnaʼ wan achiʼel ta kan xitzolin chwachoch. Taq xintzʼët ri achï ri xyaʼ ntjonik ojer, xinkʼutuj che rä chë tyaʼ jmul chik ntjonik.

¿ACHKË RBʼANIK LE BIBLIA XJÄL NKʼASLEMAL?: Jun qʼij xinskʼij ri nuʼij Proverbios 27:​11: «Takʼutuʼ chë kʼo anaʼoj walkʼwal chqä tabʼanaʼ chë kiʼ nkʼuʼx nbʼän». Xqä nmayej taq xintamaj chë tapeʼ yoj winäq nqkowin nqaʼän chë Jehová kiʼ rkʼuʼx nuʼän. Xqʼax chi nwäch chë Jehová ya riʼ ntataʼ ri kan ojer nkanun pä.

Rïn kan nwajoʼ wä nyaʼ rqʼij Jehová, ye kʼa kʼïy jnaʼ ntjon drogas chqä yiqʼabʼär. Ye kʼa taq xqʼax chi nwäch ri nuʼij Jesús chpan Mateo 6:​24, «Majun ta jun winäq nkowin ntok rsamajel ye kaʼiʼ ajaw». Taq najin wä ntäj nqʼij rchë njal rbʼanik nkʼaslemal, ri kowan xirtoʼ ya riʼ ri naʼoj kʼo chpan 1 Corintios 15:33 chriʼ nuʼij: «Ri itzel taq achbʼilanïk xa nkiʼän chiwä chë niyaʼ qa kibʼanik ri utziläj taq naʼoj kʼo iwkʼë». Xqʼax chi nwäch che, we kʼa yenkanuj na wachiʼil ri yetjö drogas chqä yeqʼabʼär, ma xkikowin ta xtinjäl rbʼanik nkʼaslemal. Le Biblia kan chöj nuʼij: Nkʼatzin nyaʼ chi nwäch chë nyaʼ qa rbʼanik jontir ri najin yirtzʼlaʼ (Mateo 5:30).

Rma kan kowan nqä chi nwäch ri música, kan kʼayewal xuʼän chi nwäch xinyaʼ qa ri heavy-metal ye kʼa xikowin xinbʼän riʼ, rkʼë ri toʼïk xkiyaʼ wamigos ri xenwïl pa congregación. Ma xintäj ta chik drogas nixta xiqʼabʼär, xinsokaj nwiʼ chqä nsaqmachiʼ y ma jmul ta chik xinksaj tzyäq ri qʼäq kicolor. Taq xinbʼij che rä ya Sussan chë nsokaj nwiʼ, ryä xrajoʼ xtamaj achkë rma ya riʼ nwajoʼ nbʼän. Y xuʼij chwä: «nwajoʼ yibʼä awkʼë pa Salón del Reino. Nwajoʼ ntamaj achkë nkikʼüt chriʼ». Ri xkʼoxaj kan xqä chwäch chqä kan xrajoʼ xtjoj riʼ chrij le Biblia. Taq xqʼax ri tiempo xqkʼleʼ, y pa  2008, chöj kaʼiʼ xqqasäx pa yaʼ y xq·ok testigos de Jehová. Komä kiʼ qakʼuʼx nqayaʼ rqʼij Jehová, rkʼë nteʼ.

RI UTZIL WLON: Xinel pä chpan jun kʼaslemal akuchï ri winäq xa xuʼ nkiʼij chë kiʼ kikʼuʼx ye kʼa ma tzij ta y amigos ri xa yatkiqʼöl. Kʼa nqä na chi nwäch nkʼoxaj música, ye kʼa komä yenchaʼ na ri yenkʼoxaj. Rkʼë ri xinqʼaxaj pan kʼaslemal komä yentoʼ nfamilia chqä yentoʼ nkʼaj chik winäq achiʼel ri qʼopojiʼ kʼojolaʼ. Nwajoʼ yentoʼ rchë nqʼax chkiwäch chë kʼïy ri nutzüj le Rwachʼlew achiʼel ta kan ütz, ye kʼa pa rkʼisbʼäl «kan achiʼel ta jun tzobʼaj mes» (Filipenses 3:⁠8).

Ri xijelun rkʼë Dios, xuʼän chë xinwïl ri kantzij amigos ri ye kʼo pa congregación, akuchï kan nkajoʼ kiʼ chqä jnan kiwäch. Ye kʼa ri más ütz xinwïl ya riʼ, ntataʼ ri kan nrayin pa: Jehová.

[Nota]

[Comentario]

«Xikowin xitzolin pä rkʼë Jehová rma ye ryä xkʼamö pä wchë».