Kɛcogo ɲumanw ye jogo ye min bɛ alaɲɛsiranbagaw faranfasi
1 Kɛcogo ɲumanw ye man di bi. Mun na a bɛ ten? Mɔgɔw kɔrɔtɔlen don fo u man teli ka miiri ladamulenya fɛn fɔlɔw ma, iko k’a fɔ “Hakɛto,” “I ni ce,” walima “Yafa n ma.” Ala ka Kuma tun y’a jira ko mɔgɔw kɛcogo tun bɛ na tiɲɛ ka t’a fɛ laban donw na, tuma min na a y’a fɔ ko ‘mɔgɔw bɛna kɛ u yɛrɛw fɛ, u bɛna kɛ nafolo negetɔw ye, yɛrɛtɔgɔbɔbagaw, kuncɛbaw, waleɲumandɔnbaliw, yɛrɛminɛbaliw, u t’u somɔgɔw kanu, u tɛ ɲumanya kanu.’ (2 Tim. 3:1-4) O jogo suguw bɛɛ de bɛ na ni kɛcogo juguw ye. Ikomi an ye Krecɛnw ye alaɲɛsiranyɛ bɛ minnu na, bonyabaliya min bɛ diɲɛ kɔnɔ ka ɲɛsin tɔw ma, an ka kan k’an yɛrɛ kɔlɔsi walasa o kana kɛ an yɛrɛw ka kɛta ye.
2 Mun bɛ fɔ ko kɛcogo ɲumanw? Kɛcogo ɲumanw bɛ se ka ɲɛfɔ iko k’i jan to kɛrɛnkɛrɛnnenya la tɔw dusukunnataw la, ani ka se ka sigi tɔw fɛ bɛn kɔnɔ. Maabonya, maajate, ɲumanya, ladamulenya, gasisigi ani ɲɛmajɔ mɔgɔ mago fan fɛ la la, olu ye fɛnw ye minnu bɛ kɛcogo ɲumanw jira. O jogow bɛ bɔ Ala kanuya n’an mɔgɔɲɔgɔn kanuya de la. (Luka 10:27) Wari tɛ bɔ u la, nka nafaba b’u kelen-kelen bɛɛ la walasa ka anw ni tɔw cɛ ɲɛ ka t’a fɛ.
3 O la, Yesu Krista ye ɲɛjirabaga dafalen ye. A ye Sanu Namu sirataama tuma bɛɛ, n’o ye ko: “Aw b’a fɛ mɔgɔw ka ko min kɛ aw ye, aw fana k’o ɲɔgɔn kɛ u ye.” (Luka 6:31) Yesu ye ɲɛmajɔ ni kanuya minnu jira a kɛcogo fɛ ale n’a ka kalandenw cɛsira la, yali o tɛ an kabakoya wa? (Mat. 11:28-30) A ka kɛcogo ɲumanw tun tɛ bɔ ci sɛbɛnnenw na minnu tun bɛ ladamulenya gafew kɔnɔ. U tun bɛ bɔ dusukun jɛlen ni dusukun ɲuman de la. An ka kan ka ɲini k’a ka misali ɲuman ladege.
4 Krecɛnw ka kan ka kɛcogo ɲumanw jira tuma jumɛn? Yali ko kɛrɛnkɛrɛnnenw dɔrɔn na wa, ani n’u hami ye mɔgɔw ɲɛkɔrɔko dɔrɔn ye wa? Yali kɛcogo ɲumanw ka kan dɔrɔn tuma min na an b’a ɲini ka nɔ bila tɔw la wa? Ayi dɛ! An ka kan ka kɛcogo ɲumanw dankɛnɛmaya tuma bɛɛ. Jɛkulu kɔnɔ, sira kɛrɛnkɛrɛnnen jumɛnw fɛ an ka kan ka hami o kow la ka ɲɛsin anw ni ɲɔgɔn cɛ jɛɲɔgɔnya ma?
5 Masaya So la: Masaya So y’an ka bato kɛyɔrɔ ye. An bɛ yen k’a da Jehowa Ala ka wele kan. O sira la, an y’a ka mɔgɔ welelenw ye. (Zab. 15:1) N’an bɛ na Masaya So kɔnɔ, yali an ye mɔgɔ welelenw ye minnu ye misali ɲuman ye wa? Yali an b’an jan to an ka fini n’an kunkolo dilancogo la cogo bɛnnen na wa? Siga t’a la k’an t’a fɛ ka fini gansan dɔ don ten dɔrɔn, walima k’an labɛn fo ka dama tɛmɛ. A kɛra an bɛ jamalajɛbaw la wo, walima an ka jɛkulu ka dɔgɔkun lajɛw la wo, Jehowa ka mɔgɔw dɔnnen bɛ n’u yecogo ɲuman ye min bɛnnen bɛ mɔgɔw ma, mɔgɔ minnu b’a fɔ k’u bɛ Ala bonya. (1 Tim. 2:9, 10) O cogo de la, an sankolola Welebaga ni mɔgɔ welelen tɔw ka kan ni bonya ni karama minnu ye, an bɛ o bonya ni o karama ɲɛsin u ma.
6 An bɛ se k’an kɛcogo ɲumanw jira sira min fana fɛ, o ye ka na lajɛw la ka bɛn u bɛ daminɛ waati min na. Tiɲɛ don k’o man nɔgɔn tuma bɛɛ. Dɔw sigiyɔrɔ ni lajɛ kɛyɔrɔ ka jan, walima denbaya mɔgɔw ka ca minnu ka kan k’u labɛn. Nka, a kɔlɔsira jɛkulu dɔw la ko weleweledala kɛmɛ o kɛmɛ na, 25 de bɛ na tuma bɛɛ lajɛ daminɛ dɔnkili n’a delili kɔfɛ. O ye ko ye min ka kan ka ta ni sɛbɛ ye. An ka kan k’an hakili to a la k’o kɛcogow sirilen bɛ cogo la, an b’an jan to cogo min na tɔw dusukunnataw la. Jehowa, an Welebaga ɲuman ye o alako ta fan fɛ sumanbaw labɛn an ka nafa kama. An b’an ka waleɲumandɔn n’an ka hami jira a dusukunnataw fan fɛ, n’an bɛ na ka bɛn waati ma. Ka fara o kan, ka na lajɛw daminɛ kɔfɛ, o bɛ tɔw ɲagami u ka tulomajɔ la, ani minnu bɛ yen kaban, ka bonyabaliya jira olu ta fan fɛ.
7 N’an b’an lajɛ, mɔgɔ kura minnu bɛ mɔgɔ nalenw na, yali an b’u kɔlɔsi wa? K’an ɲɛkɔrɔdiya u kɔrɔ, o ye maabonya kɛcogo dɔ ye. (Mat. 5:47; Rom. 15:7) K’u fo koɲuman, k’an bolo don u bolo n’an dusu ye, ka yɛlɛ u fɛ ka ɲɛ, olu bɛɛ ye fɛn fitininw ye, nka u bɛ dɔ fara fɛnw kan, fɛn minnu b’a jira k’an ye Krecɛn lakikaw ye. (Yuh. 13:35) Siɲɛ fɔlɔ min na cɛ dɔ nana Masaya So kɔnɔ, o kɔfɛ a ko: “Ne tun tɛ mɔgɔ minnu dɔn fewu, tile kelen kɔnɔ, n ye mɔgɔ caman ye u la, kanuya lakika bɛ minnu na. Ne tun ma o mɔgɔ hakɛ ɲɔgɔn ye fɔlɔ egilisi kɔnɔ n lamɔna min na. A tun jɛlen don ko ne tun ye tiɲɛ sɔrɔ.” Min bɔra o la, o ye ko cɛ y’a ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma, wa, kalo wulonwula kɔfɛ, a y’a ka batɛmu ta. Ɔwɔ, kɛcogo ɲumanw bɛ se ka wolo fɛn ɲuman caman na.
8 An tɛ mɔgɔ minnu dɔn, n’an bɛ maabonya taama u fan fɛ, yali an man kan k’o taama ‘kɛrɛnkɛrɛnnenya la, an balima dannabagaw’ fan fɛ wa? (Gal. 6:10) Nin sariyakolo bɛ sirataama: ‘I ka mɔgɔkɔrɔba bonya.’ (Lev. 19:32) An kana ɲinɛ u kɔ abada an ka jamalajɛw la.
9 An k’an tulomajɔ: Jɛkulu ka lajɛw kɛtuma na, Ala ka Krecɛn cidenyabaarakɛlaw bɛ kuma walasa ka alako ta fan fɛ nilifɛn di, n’o kun ye k’an sabati. (Rom. 1:11) An kɛcogo tɛna ɲɛ, n’an bɛ nin kow kɛ: mɔgɔ min b’an kɛrɛ fɛ n’an bɛ to ka kuma o tulo kɔrɔ, ka jingɔn, ka to ka sigɔmu ɲimikan bɔ, ka sɛbɛnw kalan, sɛbɛn minnu tɛ kalan kɛta kan, k’a kɛ taa-ka-seginw ye ɲɛgɛn na k’a sɔrɔ ɲɛci t’u la, walima ka fɛn wɛrɛw kɛ lajɛ kɛtuma na. Maakɔrɔw ka kan ka kɛ ɲɛjirabaga ɲumanw ye o sira la. Krecɛnya sira fana na, kɛcogo ɲuman b’an bila ka bonya bɛnnen jira kumana ta fan fɛ, k’an hakili bɛɛ to a ka kuma fɔta la, a ka kuma minnu sinsinnen bɛ Bibulu kan.
10 Ka fara bonya kan, an ka kan ka bonya min da kumana ni lamɛnbagaw kan, an bɛ yaala-yaala ni telefɔni min ye, ani a suguya wɛrɛ, an ka kan k’olu fagalen to lajɛw kɛtumaw na walasa an kana mɔgɔ ɲagami.
11 Denmisɛnninw ka kɛcogo ɲumanw ko: Bangebagaw ka kan tuma bɛɛ k’u denw taamacogo kɔlɔsi. Ni denmisɛnnin dɔ ye kasi daminɛ, walima n’a tɛ tola yɔrɔ kelen na lajɛ la, n’o ye sababu ye ka tɔw ɲagami, n’i bɛ se dɔrɔn, a bɛnnen don ka bɔ ni den ye kɛnɛma walasa k’a mada. O bɛ se ka gɛlɛya waati dɔw la, nka, i k’a to i hakili la, k’o b’a jira k’i b’i jan to tɔw dusukunnataw la. Bangebaga minnu denw tɛ to yɔrɔ kelen na, olu b’a sugandi tuma caman na k’u sigi kɔfɛ Masaya So kɔnɔ walasa u ka mɔgɔ tɔɲɔn ka dɔgɔya n’a nana kɛ k’u ka kan ka wuli ka bɔ u sigiyɔrɔ la lajɛ tuma na. A jɛlen don ko lamɛnbaga tɔw bɛ se ka bonya jira denbayaw ta fan fɛ n’u bɛ kɔfɛ sigilanw to u ye, n’a ka di u ye ka sigi o yɔrɔ la.
12 Bangebagaw ka kan ka kɛ u denw taamacogo kala ma lajɛw ɲɛ, ani u kɔfɛ. Denmisɛnninw man kan ka boli so kɔnɔna na bawo o bɛ se ka kɛ kaasara sababu ye. Ka boli Masaya So kɛnɛmana na, o fana bɛ se ka kɛ farati ko ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la sufɛlaw la tuma min na mɔgɔ tɛ yeli kɛ kosɛbɛ. K’i kan kɔrɔta fana ka kuma kɛnɛmana na, o bɛ se ka sigiɲɔgɔnw tɔɔrɔ, ka nɔ jugu bila an ka bato la. Bangebaga minnu b’u cɛsiri u denw kɔlɔsili la Masaya So kɔnɔna na, ani a kɛnɛmana na, olu ka kan ni foli ye bawo u bɛ dɔ fara an ka sigi diya kan, kelenya kɔnɔ.—Zab. 133:1.
13 Gafe kalan na: An balima minnu b’u ka so bila jɛkulu ka lajɛw kama, waleɲumandɔn b’an na ka ɲɛsin u ka mɔgɔ ladon ma. N’an bɛ taa u ka so, an ka kan ka bonya ni karama jira u ka fɛnw ta fan fɛ. An ka kan k’an ka samara jukɔrɔla jɔsi ka sɔrɔ ka don so kɔnɔ walasa an kana dugumana, walima tapi nɔgɔ. Bangebagaw ka kan k’u denw kɔlɔsi walasa ka d’a la k’u bɛ to yɔrɔ la min bilara gafe kalan kama. Hali ni kulu mɔgɔw man ca, ko koba fana tɛ, o n’a ta o ta, an man kan ka yɛrɛdɔnbaliyakow kɛ mɔgɔw ka so. Ni denmisɛnnin bɛ bangebaga dɔ bolo, a ka kan k’a den bilasira n’a bɛ taa ɲɛgɛn na. Ka fara o kan, ikomi gafe kalan ye jɛkulu ka lajɛ dɔ ye, an ka kan k’an labɛn i n’a fɔ n’an bɛ taa Masaya So la.
14 Kɛcogo ɲumanw nafa ka bon kosɛbɛ: Ka Krecɛn kɛcogow sirataama, o tɛ nɔ ɲuman bila an ka cidenyabaara dɔrɔn na dɛ, nka u bɛ anw ni tɔw cɛ ɲɛ ka t’a fɛ. (2 Kɔr. 6:3, 4, 6) Iko hɛrɛ Ala batobagaw, an ka kan ka ye k’a bɛnnen don ka yɛlɛ mɔgɔ fɛ, k’an ɲɛkɔrɔdiya mɔgɔw kɔrɔ, hali ka fɛn fitininw kɛ, fɛn fitinin minnu bɛ na ni nisɔndiya ye tɔw ma. O maabonya jogow b’an ka ɲɛnamaya kɛcogo cɛɲɛ kosɛbɛ katuguni an ye mɔgɔw ye alaɲɛsiranyɛ bɛ minnu na.