Ala-ka-marako Cidenyabaara Kalanso Dalafɔ-seginnkanni

Ɲininkali ninnu jaabiw bɛna kɛ dalafɔ ye Ala-ka-Marako Cidenyabaara kalanso ka lajɛ la, o min bɛna kɛ Utikalo tile 29nan dɔgɔkun kɔnɔna na, san 2005. Kalan lakɔlɔsibaga bɛna seginnkanni ɲɛminɛ sanga 30 kɔnɔ. O seginnkanni bɛna sinsin kalanw kan minnu kɛra k’a ta Zuluyekalo tile 4 ka na a bila Utikalo tile 29nan na, san 2005. [Kɔlɔsili: Ni ɲininkali dɔ kɔ fɛ, sinsin yɔrɔ ma fɔ, i wajibiyalen bɛ ka i yɛrɛ ka ɲininiw kɛ walisa ka jaabiw sɔrɔ.​—École du Ministère mafilɛ ɲ. 36-7.]

JƐMU KƐCOGO ƝUMANW

1. Ni an bɛ an ka jigiya ɲɛfɔ mɔgɔw ye, an bɛ se ka mun kɛ walisa an ka “dusu sumalenya ka dɔn mɔgɔw bɛɛ fɛ,” ani mun na o nafa ka bon? (Fil. 4:5 ; Yak. 3:​17) [be ɲ. 251 d. 1-3, tiiri kɛlen bɛ ka sɛbɛnni minnu lamini] An ka dusu sumalenya bɛ dɔn ni an bɛ mɔgɔ tɔw bɔyɔrɔ jateminɛ, u bɛ cogoya min na ani u miirinankow. Ni an bɛ jateminɛ kɛ, ka dannayaba fara an ka cɛsiri kan, ka a jira ko an bɛ an mago don mɔgɔw la, ko an bɛ sɔn u taw ma ni o ka kan, o bɛɛ de bɛ dusu sumalenya jira. O nafa ka bon, bawo ni an bɛ kuma gɛlɛya, ka an ɲɛsin yɔrɔ kelen ma an lamɛnbaga bɛ a hakili ni a dusu datugu. O tɛ ko ɲuman jira.

2. Ni an bɛ a dɔn waati min na an ka kan ka ko to ɲɔgɔn ta la, o bɛ nɔgɔya jumɛn don an ni an mɔgɔɲɔgɔnw cɛsira la? [be ɲ. 253 d. 1-2] Hali ni dalilu bɛ an bolo ko an ta ye tiɲɛ ye, a ka fisa tuma dɔw la an kana kuma sama. Ni an ma a jira ko kuma dɔ tɛ tiɲɛ ye, o bɛ an dɛmɛ baro ka ɲɛsɔrɔ. Ni an bɛ an hakili to a la ko Jehowa ye se di an ma an ka se ka an ɲɛnatɔmɔ, o bɛ an dɛmɛ an k’a dɔn tuma min na an ka kan ka ko to ɲɔgɔn ta la. (Jos. 24:15 ; Nt. 19:11)

3. Mun na nafa bɛ a la ka baara ɲuman kɛ ni ɲininkaliw ye walisa ka mɔgɔw dɛmɛ u ka hakilijakabɔ kɛ masalakun dɔ kan? [be ɲ. 253 d. 3-4] Ni baara kɛra koɲuman ni ɲininkaliw ye, u bɛ mɔgɔw dɛmɛ u ka se ka u dusukunnata jira, ani ka hakilijakabɔ kɛ masalakun dɔ kan. Yanni an ka sin ka jaabi di joona an lamɛnbagaw ka ɲininkali dɔw la, ka kuma to an kelen bolo, an bɛ se ka ɲininkali dɔw kɛ walisa ka u dɛmɛ u ka taasi ani u ka se ka jaabi ɲumanw sɔrɔ u yɛrɛ ma. (Luka 10:25-37)

4. An ka kan ka an jan to mun na walisa an ka jɛmu ka kɛ fɛn ye mɔgɔ bɛ da min na? [be ɲ. 255 d. 1-4, tiiri kɛlen bɛ ka sɛbɛnni minnu lamini; ɲ. 256 d. 1, tiiri kɛlen bɛ ka sɛbɛnni minnu lamini] An lamɛnbagaw tɛna dannaya da an ka kuma fɔlenw kan, wala u tɛna walew kɛ ka bɛn an ka kuma ma, ni u ma da a la ko an ka kuma ye tiɲɛ ye. O kosɔn an ka kan ka da a la ko an bɛ kuma min fɔ, k’o sinsinnen don kosɛbɛ Ala ka kuma tinyɛman kan ni o ye Bibulu ye. (Yuhana 17:17) An ka kan ka an timinandiya ka daliluw di minnu bɛ wasa kɛ ka an ka kumaw kɔkɔrɔdon. Yanni an ka kuma ten, an ka dalilu jɔnjɔn di min b’a to an lamɛnbagaw ka sɔn an ka fɔta ma. An ka a to an hakili la ko o mɔgɔw fana bɛ se k’u yɛrɛ ɲininka: “Mun na an bɛ se k’a fɔ ko tiɲɛ don?”

5. An ka kan ka mun to an hakili la ni an bɛ a fɛ ka daliluw sɔrɔ ka bɔ yɔrɔ wɛrɛ walisa ka a jira ko Sɛbɛnniw ta ye tiɲɛ ye? [be ɲ. 256 d. 3-5, tiiri kɛlen bɛ ka sɛbɛnni minnu lamini] O daliluw minnu bɛ bɔ fɛnw kɔnɔ dannaya bɛ minnu kan, olu ka kan k’a jira ko Bibulu bɛ min fɔ k’o bɛ bɛn ko kɛlenw ma. O daliluw ka kan ka kɛnyɛ ni an kuntilennaw ye ani an lamɛnbagaw magow ye. An ka kan ka a daminɛ ka Bibulu jira i ko an ka dalilu fɔlɔ min dafalen bɛ ka tila ka dɔnnikɛlaw ka ko sɔrɔlenw kofɔ, wala ka mɔgɔ kalannenw kofɔ walisa ka an ka kuma fɔlen kɔkɔrɔdon.

KALANSEN FƆLƆ

6. Dalilu jɔnjɔn jumɛnw bɛ a jira ko Yesu ye ɲɛnamaya kɛ tiɲɛ na dugukolo kan? [w03 15/6 ɲ. 4-7] Yesu ye nɔ bɛɛ la belebele bila tariku la. An san kɛmɛ fɔlɔ tariku-sɛbɛnnaw Josɛfu ani Tasite kumana Yesu ni a ka kalandenw ko la; “Pline le Jeune” fana ye o de kɛ, ni o ye an san kɛmɛ filanan sɛbɛnnikɛla dɔ ye. Yesu ka kalansiraw i n’a fɔ minnu bɛ sɔrɔ kulukan waajuli la olu ye nɔba bila mɔgɔ miliyɔn caman na. (Mat. tila. 5-7) Yesu sirilen jiri kan o ye ko ye Bibulu bɛ min fɔ, nka kuma don min lamɛn man di mɔgɔ caman fɛ, nka o de bɛ a jira ko Bibulu ka maana ye tiɲɛ ye ka ɲɛsin Yesu ka ɲɛnamaya ma ani a ka cidenyabaara ma. (1 Kɔr. 1:22, 23) Ka fara o kan, Yesu ka kalandenw ye cidenyabaara min kɛ ni cɛsiri ye, hali ka a sɔrɔ mɔgɔ bɛ k’u kɛlɛ, o bɛ a jira ko Yesu ye ɲɛnamaya kɛ tiɲɛ na dugukolo kan. (1 Kɔr. 15:12-17)

7. Kɔrɔ jumɛn na ‘mɔgɔ tilennenw da bɛ u tila’ ani mɔgɔ tilennen ka so ‘jɔlen bɛ to’? (Nt. 12:6, 7) [w03 15/1 ɲ. 30 d. 1-3] Mɔgɔ tilennenw bɛ ko ɲuman ni ko jugu dɔn ka bɔ ɲɔgɔn na. Mɔgɔ tilennenw ka ɲɛmajɔ kosɔn u bɛ hakilitigiya sɔrɔ min bɛ u tanga kojugu ma ani u bɛ se ka laadili kɛ wala ka mɔgɔ wɛrɛ dɛmɛ o ka o ɲɔgɔn kɛ. Ko minnu tilennen bɛ, u bɛ olu lafasa, hali ni u bɛ gɛlɛya kɔnɔ.

8. Ko wajibiyalenw ani ko haramulenw bɛɛ sɛbɛnnen tɛ ka tugu-tugu ɲɔgɔn na Bibulu kɔnɔ. O cogo la an bɛ se ka “Jehowa sago dɔn” cogo jumɛn na”? (Ef. 5:17) [w03 1/12 ɲ. 21 d. 2–ɲ. 22 d. 3] Ka Jehowa sago sidɔn o kɔrɔ ye k’a faamu fɛn min ka di Jehowa ye ani fɛn min ka go a ye. An mago tɛ ko sariya kɛrɛnkɛrɛnnen ka sigi ko bɛɛ la. Ni mɔgɔ dɔ tugulen bɛ dumunikɛcogo dɔ la, kun tɛ a la ka dumuni fɛn bɛɛ tɔgɔ sɛbɛn ka di o tigi ma, a man kan ka minnu dun walima a ka kan k’a yɛrɛ tanga minnu ma. O cogo kelen na Paul ye farikolo ka kɛwalew jate tuma min na a y’a fo ko “ olu bɔɲɔgɔnkow ” minnu bɛ u kɛbagaw bali ka masaya ka dugawu sɔrɔ. (Gal. 5:19 -23) Ni an bɛ se ka baara kɛ ni an hakili ye, o bɛ an bila k’an ka waleɲumandɔn jira Ala la ani a bɛ diya an ye an ko ka se ka diya Ala ye.

9. Bibulu ka sariyakolo jumɛn bɛ yen ni an ye u sirataama u bɛ se ka mɔgɔ dɛmɛ ka faantanya wala wariko gɛlɛyaw kun? [w03 1/8 ɲ. 5 d. 3- 6] Eklesiaste 7:12 bɛ mɔgɔ dɛmɛ k’a faamu ko ni wari bɛ mɔgɔ lakana cogo dɔ la, hakilitigiya nafa ka bon ka tɛmɛ o kan. A bɛ se ka an dɛmɛ sisan ani k’an dɛmɛ ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. Luka 14:28 bɛ dusu don an na an ka kɛ ni kuntilennaw ye ani ka wari dɔ to an yɛrɛ kɔrɔ walisa an ka se an ka musakaw kɔrɔ. 1 Timote 6:8 ani Matiyu 6:22 bɛ an laadi an ka an wasa don ni fɛnw ye ɲɛnamaya tɛ taa minnu kɔ ani k’an cɛsiri an ka baara la Ala ye, k’an ɲɛw sigilen to ɲɛnamaya banbali kan.

10. Ni an bɛ nili kɛ, Jehowa ye misali min jira an na, o ka kan ka nɔ jumɛn bila an na? (Mat. 10:8) [w03 1/8 ɲ. 20 -2] Hali ni a gɛlɛyara Jehowa bolo, a y’a denkɛ bila a ka na sa ka kɛ saraka ye, walisa ɲɛnamaya banbali ka se ka kɛ. (Rom. 3:23, 24) O ka kan ka an bila an k’a bɔ an yɛrɛ la k’an yɛrɛ di, ani ka “ɲɛnamaya ji” lase an mɔgɔw ɲɔgɔn ma fu. (Jir. 22:17 ; Zab. 110:3) Hali ni tiɲɛ don ko dusu bɛ don Ala batobagaw la u k’u “ɲɛ jɔlen to sara la,” kanuya de ka kan k’an bila ka baara kɛ Jehowa ye, an man kan ka baara kɛ ni ɲɛngoya ye. (Heb. 6:10 ; 11:6, 26)

DƆGƆKUN KƆNƆ BIBULUKALAN

11. Solomani ye batoso min jɔ, ntuloma fila min tun bɛ o donda la, olu welela ko Jaken ani Boaz. Kɔrɔ jumɛn tun bɛ o la? (1 Mas. 7:15-22) Ntuloma min tun bɛ kinibolo fɛ ni o tɔgɔ ye ko Jaken, o kɔrɔ ye ko “Jehowa na a sinsin kosɛbɛ.” Ntuloma min tun bɛ ɲumanbolo fɛ ni o tɔgɔ ye ko Boaz o kɔrɔ ye ko “Barika la.” Ikomi Heburukan bɛ kalan ka taa ɲumanbolo fɛ, ntuloma fila tun bɛ nin hakilila de fɔ: “Jehowa na a sinsin kosɛbɛ a yɛrɛ barika la.” O ntulomaw tun bɛ u dan ma, u tun tɛ ka so yɔrɔ si kɔkɔrɔdon. Kɔrɔ dogolen min tun bɛ u tɔgɔw la o bɛ se ka kɛ ko Ala tun ye batoso sinsin kosɛbɛ ni a yɛrɛ barika ye ani ko ale tun sɔnnen bɛ batokɛcogo la min tun bɛ ka kɛ o yɔrɔ la. [1, 1 Mas. 7:21, dugumasɛbɛnniw; it-1 ɲ. 355 d. 6 ; w66 ɲ. 639]

12. Solomani ye Galile jamana dugu 20 minnu di Tir masakɛ Hiram ma, yala o ko ni Musa ka sariya tun bɛ ɲɔgɔn ta wa? (1 Mas. 9:​10-​13) I ko a fɔlen bɛ Levitike 25:​23, 24 la cogo min na, a bɛ se ka kɛ ko mɔgɔw tun b’a miiri ko sariya tun bɛ boli yɔrɔ min kan o ye ko Israɛlikaw sigilen bɛ yɔrɔ min dɔrɔn na. A bɛ se ka kɛ ko Solomani ye dugu minnu di Hiram ma, olu tun ye duguw ye mɔgɔw sigilen tun bɛ minnu kɔnɔ, nka Israɛlikaw tun tɛ, hali n’a sɔrɔ ko o dugukolo tun sen bɛ layidu talen dugukolo la. (Ek. 23:31) Solomani ka nin wale tun bɛ se k’a jira fana ko a tun y’a daminɛ ka kow kɛ minnu tɛ bɛn sariya ma, i ko a ye “yɛlɛnkan sow caya a yɛrɛ fɛ” ani ka muso caman ta cogo min na. (Dut. 17:​16,17) A kɛra fɛn o fɛn ye, o nilifɛn ko ma diya Hiram ye. Laala duguw tun ladonnen tɛ ka ɲɛ a kɔnɔmɔgɔw fɛ, olu minnu tun ye Ala dɔnbaliw ye, wala a bɛ se ka kɛ ko duguw sigilen tun bɛ cogo la min tun tɛ a bɛɛ la ɲuman ye. [2, w05 1/7 ɲ. 29]

13. An bɛ kalansira jumɛn sɔrɔ ka bɔ “Ala ka cɛ dɔ” ka kanminɛbaliya ko la? (1 Mas. 13:​1-25) An ka kan ka taama jalakibaliya kɔnɔ Jehowa ɲɛkɔrɔ tuma bɛɛ ani ka an timinandiya o sira kan. An ka kan waati bɛɛ la ka a ka bilasirali ɲini kɛrɛnkɛrɛnnenya la an ka ɲɛnamaya waati gɛlɛn na. An man kan abada ka kow kɛ ni kuncɛbaya ye k’an sinsin an yɛrɛ hakililaw kan wala mɔgɔ wɛrɛ taw kan hali ni o tigi bɛ ni jɔyɔrɔba ye Ala ka jɛkulu kɔnɔ. [3, w05 1/7 “ La Parole de Jéhovah est vivante : Points marquants du premier livre des Rois ” ; w98 1/9 ɲ. 23 ; w62 ɲ. 193 d. 14]

14. Ko jumɛn sen fɛ, Juda masakɛ Asa ye jagɛlɛya jira? O misali bɛ se ka an kalan mun na? (1 Mas. 15:11-13) Masakɛ Asa ye Juda jamana saniya ka bɔ josɔn la ani ka josɔnyɔrɔw jatɔmusow bɔ yen. A ye a mɔmuso wuli ka bɔ a nɔ na ka o ka “boli cɛjuguw jeni”. O cogo kelen na an ka kan ka bato sɛbɛ senuman kɔkɔrɔdon ni an bɛ waajuli la ani ni an bɛ mɔgɔkalan na, an kana sɔn ka dannaya bila cogo si la. [4, w05 1/7 “ La Parole de Jéhovah est vivante : Points marquants du premier livre des Rois ” ; w93 15/11 ɲ. 17 d. 20]

15. Ko min tɛmɛna Akab ani Nabot cɛ, o b’a jira cogo di ko farati don mɔgɔ ma, ka i yɛrɛ hinɛ minɛ? (1 Mas. 21:​1-16) Tuma min na, Nabot banna ka a ka dugukolo feere a ma, Akab ye a daminɛ k’a yɛrɛ hinɛ minɛ. Masakɛ Akab muso Jezabɛl ma sɔn ka dan Nabot ka jaabi ma. A ye fɛɛrɛ ɲini ka nkalon da a la ko a ye Ala dɔgɔya, walisa Nabot ka bon ni kabakuruw k’a faga. Akab ka ko bɛ a jira cogo min na, mɔgɔ min hinɛ bɛ don a yɛrɛ la o tigi bɛ sira jugu minɛ ka da a kan o kɛcogoya bɛ a to mɔgɔ ka jɔrɔ k’a dama tɛmɛ, ani ka jɔrɔ cogo bɛnbali la ka ɲɛsin a yɛrɛ ma, o [dun] ye farati ye. A bɛ na ni dusutiɲɛ ye i ko Akab ta ɲɔgɔnna. A bɛ na ni hakilinaw ye minnu bɛ i yɛrɛbakun dɔrɔn nafa ɲini, o min bɛ laban ka mɔgɔ wɛrɛ dɛmɛni nege bɔ an na pewu. O cogo la mɔgɔ min hinɛ bɛ don a yɛrɛ la, o bɛ se ka hakilina sɔrɔ minnu tilennen tɛ ko nafamaw ko la, ani kɔfɛ a tɛ hakilitigiya sɔrɔ. O tigi barika bɛ se ka dɔgɔya Alako ta fan fɛ. Min ka jugu ka tɛmɛ a tɔ bɛɛ kan, o tigi bɛ sɔn ko bɛnbaliw ma ni digi kɛra a la, ka a ka kantigiya bila ka bɔ Jehowa kɔ. [6, w78 1/1 ɲ. 3]