Vbene Ugie Orọnmwẹ Ruẹ Gha Ya Sẹtin Rhie Uyi Gie Jehova

1-2. De vbene Jehova hoo ne ugie orọnmwẹ ruẹ gha ye hẹ?

WẸ VBE ọmwa ne uwa gba si egbe obọ kue yọ nẹ wẹẹ, wa gha rọnmwẹ egbe ra? Adeghẹ erriọ ẹre nọ, ma ghọghọ ne uwa o! Ẹ i mwẹ u ma gha mwẹ emwi ni bun ne u ru vbe obọ nian, ne u ya mu egbe khẹ orọnmwẹ ruẹ. E Jehova hoo ne u sọyẹnmwẹ ugie orọnmwẹa ruẹ, ọ vbe hoo ne agbọn ma uwa vbe uwa gha ghi ru orọnmwẹ nẹ.​—Itan 5:18; Ihuan 3:11.

² Te ọ khẹke ne emwi hia ne u khian ru vbe ugie orọnmwẹ ruẹ rhie uyi gie Jehova. Vbọzẹ ne ima na kha vberriọ? Vbua khian vbe ya sẹtin ru vberriọ hẹ? Agharhemiẹn wẹẹ, rhunmwuda emwa ni mu egbe orọnmwẹ ẹre a gu gbẹn ako iruẹmwi na, ọ gha vbe ru iyobọ ne ima hia fẹẹrẹ ya gha rhie uyi gie Jehova vbe ima gha yo ugie orọnmwẹ ra vbe etẹn ni mu egbe orọnmwẹ gha we ne ima rhie ibude ne iran.

VBỌZẸ NỌ NA KHẸKE NE UGIE ORỌNMWẸ RUẸ RHIE UYI GIE JEHOVA?

3. De emwi nọ khẹke ne Ivbi Otu e Kristi ru vbe iran ghaa mu egbe orọnmwẹ kevbe wẹẹ, vbọzẹ?

³ Ivbi Otu e Kristi ghaa mu egbe orọnmwẹ te ọ khẹke ne iran ya ilele nọ rre uwu Ẹmwẹ ọghe Osanobua ru emwi. Vbọzẹ? Rhunmwuda, e Jehova ẹre ọ mu orọnmwẹ gbọọ. Ọ na ku Adam vbe Ivi kugbe zẹvbe ọdọ vbe amwẹ. (Gẹn 1:28; 2:24) Nọnaghiyerriọ, te ọ khẹke ne etẹn ni mu egbe orọnmwẹ do ugie orọnmwẹ ọghe iran vbe odẹ ne Jehova gualọe yi.

4. Vbọzẹ nọ na khẹke ne etẹn ni mu egbe orọnmwẹ rhie uyi gie Jehova vbe ẹdẹ orọnmwẹ ọghe iran?

⁴ Evbọzẹe nọ na kakabọ ru ekpataki ne u ru orọnmwẹ ruẹ vbene Jehova gualọe yi ọre wẹẹ, e Jehova ọre Erhaa nọ rre ẹrinmwi, irẹn ẹre ọ vbe re ọse nọ ghi sikẹ ruẹ sẹ. (Hib 12:9) Vbe nai na gbawawẹ, u ye hoo ne u ye gha re ọsiọre. U ma vbe hoo ne emwi rhọkpa nọ gha sọnnọ e Jehova sunu vbe ẹdẹ orọnmwẹ ruẹ ra ẹdẹ ọvbehe. (Psm 25:14) U gha gele muẹn roro emwi ne Jehova he ru nuẹn kevbe emwi nọ gha ru nuẹn vbe odaro, u gha wa kue yọ wẹẹ, ọ sẹ ne u gha rhie uyi na vbe ẹdẹ orọnmwẹ ruẹ.​—Psm 116:12.

VBENE U KHIAN YA RHIE UYI GIE JEHOVA VBE UGIE ORỌNMWẸ RUẸ

5. De vbene Baibol khian ya sẹtin ru iyobọ ne etẹn ni mu egbe orọnmwẹ ya rẹn emwi nọ khẹke ya ru?

⁵ E Baibol ma wa sunu yọ taara vbene ọ khẹke ne ugie orọnmwẹ ọghe Ivbi Otu e Kristi gha ye hẹ. Rhunmwuda ọni, emwa sẹtin ru orọnmwẹ vbene obọ iran sẹ, iran sẹtin vbe ru ẹre zẹvbe nọ gua ilele na lele vbe eke ne iran ye ro, ra vbene iran tobọ iran gualọe yi. Ọ khẹke ne Ivbi Otu e Kristi vbe gha lele uhi ne arriọba gbe ye otọ nọ dekaẹn vbe nọ khẹke na ya gha ru orọnmwẹ hẹ. (Mat 22:21) Ọrheyerriọ, ma gha lele ilele ọghe Jehova vbe ima gha khian ru orọnmwẹ, ẹko ghi gha rhiẹnrhiẹn e Jehova, orọnmwẹ nii ghi vbe rhie uyi gie ẹre. Nọnaghiyerriọ de ilele eso nọ khẹke ne u kọ ye orhiọn?

6. Vbọzẹ nọ na khẹke ne emwa ni mu egbe orọnmwẹ lele uhi arriọba nọ dekaẹn orọnmwẹ?

⁶ Rhie owẹ lele uhi arriọba. (Rom 13:​1, 2) Vbe ẹvbo ni bun, ọ mwẹ uhi arriọba eso nọ khẹke ne emwa ni khian ru orọnmwẹ lele vbene iran te ru orọnmwẹ. Te ọ khẹke ne emwa ni mu egbe orọnmwẹ hia ne iran rẹn avbe uhi na lele vbe ẹvbo ne iran ye. Adeghẹ u ma rẹn avbe uhi na, u sẹtin nọ avbe ediọn.b

7. De vbene ọ khẹke ne ugie orọnmwẹ ruẹ gha ye hẹ?

⁷ Gi emwi hia ne uwa khian ru vba rhie uyi gie Jehova. (1 Kọr 10:​31, 32) Gi emwi hia ne uwa khian ru rhie ẹre ma wẹẹ, emwa ne orhiọn nọhuanrẹn dia ẹre uwa khin, ẹ i re orhiọn ọghe agbọn na. (Gal 5:​19-26) Zẹvbe ne Ebe Nọhuanrẹn khare, okpia ọre uhunmwuta ẹgbẹe, rhunmwuda ọni, irẹn ẹre ọ khẹke nọ ru emwamwa ne iran mieke na sọyẹnmwẹ ugie orọnmwẹ nii kevbe ne emwi hia khian ẹse vbene ọ gua ilele ọghe Baibol ro. De emwi nọ khian ru iyobọ nẹẹn ya sẹtin ru vberriọ? Ọ sẹtin ru emwamwa na ya ya ọta nọ hẹnhẹn egbe yan e Baibol guan vbe nene ugie orọnmwẹ. Adeghẹ ọtẹn nọ khian ya ọta na guan na ya ekhọe hia tae, ọ na vbe tae vbe odẹ ọghe ọghọ vbe ute, ọ ghi ya emwa hia ni rre gbọyẹmwẹ ye orọnmwẹ ne Osanobua mu gbọọ, ọ ghi vbe ru iyobọ ne iran ya rẹn vbene orọnmwẹ ru ekpataki sẹ hẹ. Rhunmwuda ọni, etẹn ni bun ni khian ru orọnmwẹ keghi ru emwamwa na ya ya ọta na guan vbe Ọgua Arriọba. Adeghẹ u hoo ne u loo Ọgua Arriọba, te ọ khẹke ne u rherhe gbẹn ebe gie ẹbu ediọn.

8. Adeghẹ u hoo ne uwẹ vbe emwa ni rrie ugie orọnmwẹ ruẹ ya sọyẹnmwẹ egbe, de emwi eso nọ khẹke ne u ru, ne ugie nii mieke na rhie uyi gie Jehova? (Rom 13:13)

⁸ Tie Rom 13:13. Adeghẹ u hoo ne uwẹ vbe emwa ni rrie ugie orọnmwẹ ruẹ ya sọyẹnmwẹ egbe vbe uwa gha ghi kpa hin Ọgua Arriọba rre nẹ, vbọ khẹke ne u ru ne ugie nii ghẹ do yevbe na ghee ọghe emwa ni rre uwu agbọn? Emwi nọ demu ighẹ ẹmwẹ Grik na zedu ẹre ghee “iku na na gbe izabọbọ ẹwia” ọre iku na na da ayọn gbe egbe kevbe na na ku ya sẹ ogiasọn. (Ghee study note nọ khare wẹẹ, “wild parties” nọ rre ebe Rom 13:13.) Adeghẹ u hoo ne u ghae ayọn nọ gbe ọmwa vbe evba, hia na miẹn wẹẹ, ọmwa rhọkpa ma da ayọn gbe egbe.c Adeghẹ u khian vbe kpee ihuan, ghẹ gi ẹre la gbe, ne emwa ni rre mieke na sẹtin gha gu egbe guan. Mu ukpa mu uwerhẹn ghee aro ihuan ne u khian kpee kevbe ẹmwẹ na ta vbe nene ihuan, ne u ghẹ mieke na ru emwi nọ gha sọnnọ emwa ọvbehe.

9. De emwi nọ khẹke ne emwa ni ru orọnmwẹ kọ ye orhiọn vbe nọ dekaẹn emwi ne emwa gha ta ra emwi ne iran khian ya sọyẹnmwẹ egbe vbe ugie orọnmwẹ ọghe iran?

⁹ Emwa ra gha rrọọ ni gha hoo ne iran ta emwi eso vbekpa ọdọ vbe amwẹ nii ra, a gha mu efoto kevbe vidio eso ladian ne emwa gha ghee ra, ra emwi ọvbehe vberriọ? Emwi vbenian wa ya ugie orọnmwẹ titi. Vbọrhirhighayehẹ, hia na miẹn wẹẹ, emwi nọ rhie igiọdu ne ọmwa ẹre ehia khin. (Fil 4:8) Nọ egbuẹ wẹẹ: ‘Ọ gha rhie ẹre ma wẹẹ, I rhie ọghọ ne emwa ọvbehe ra? Ọ gha vbe rhie ẹre ma wẹẹ, I ya aro nọ ghaan ghee orọnmwẹ ra?’ Nọ ghi wa sẹ ehia ọre ne u nọ egbuẹ wẹẹ: ‘Ọ gha rhie uyi gie Jehova ra?’ A ma we na ghẹ gbọdẹn, sokpan a ma ghi ya ta ẹmwẹ nọ ma khianrẹn, nọ dekaẹn uyinmwẹ esakan. (Ẹfis 5:3) Gia miẹn wẹẹ, emwa vbe uwu ẹgbẹe kevbe avbe ọse ni mwẹ emwi ne iran khian ta, ma ta ẹmwẹ nọ ma khianrẹn, nọghayayerriọ, te ọ khẹke ne iran rhie owẹ lele emwi ne u tama iran.

10. Vbọzẹ nọ na khẹke ne emwa ni khian ru orọnmwẹ hia ne iran ru emwi hia ye oreghe? (1 Jọn 2:​15-17)

¹⁰ Ghẹ gi ẹre gha re ugie uwa do ghee. (Tie 1 Jọn 2:​15-17.) Ọ wa yẹẹ Jehova vbe emwa ni gae ghaa ru emwi nọ rhie uyi gie ẹre, ne iran gha te ya gha ya emwa roro ẹre wẹẹ, a i ta ne iran ye. Rhunmwuda ọni, Ovbi Otu e Kristi nọ ru emwi ye oreghe i khian ya igho ọrhẹnrhẹn do ugie orọnmwẹ ra nọ gha ya emwi nọ mwẹ “ghagha.” De ere ne u khian lae miẹn adeghẹ u ma na ru orọnmwẹ ọghe uwa do ghee? Gi ima guan kaẹn ere ne Ọtẹn Nokpia Mike nọ ke Norway rre miẹn. Ọ khare wẹẹ: “Ma ma de ye osa, ma na ye sẹtin gha ru arọndẹ. Ma ma ya igho ọrhẹnrhẹn ru orọnmwẹ ọghe ima, sokpan te emwi hia wa ye deyọ.” Ọtẹn Nokhuo Tabitha, nọ ke India rre khare wẹẹ: “Rhunmwuda ne ima ma na ru orọnmwẹ ọghe uwa do ghee, ma ma zẹdẹ gha si osi ye emwi rhọkpa. Ma ma gha mwẹ emwi ni bun ne ima khian mu egbe ẹre ye otọ, amaiwẹ te ima khian gha muan ẹmwẹ ye emwi eso.”

11. De vbene emwa ni mu egbe orọnmwẹ khian ya rhie ẹre ma wẹẹ, iran ru emwi ye oreghe vbọ gha de ọghe ukpọn ne iran khian yọ? (Vbe ya ghee avbe efoto.)

¹¹ De emwi ne u khian yọ? Ọghe ne ẹmwata, u gha wa hoo ne u ye mose mose vbe ẹdẹrriọ. Uhiẹn vbe ẹghẹ nẹdẹ, te ovbiọha kevbe ọdafẹn ovbiọha wa mu egbe ẹse vbe ẹdẹ ne iran ru orọnmwẹ. (Aiz 61:10) Ọghe ne ẹmwata, emwi ne u khian yọ vbe ẹdẹ orọnmwẹ ruẹ sẹtin lughaẹn ne emwi ne u gha yọ vbe u ghaa rrie ugie ọvbehe, sokpan, te ọ khẹke nọ ye gha re nọ khẹke Ovbi Otu e Kristi. (1 Tim 2:9) Ghẹ gi emwi ne u khian yọ ra vbene u khian ya mu egbe hẹ do gha re emwi nọ ghi ru ekpataki sẹ vbe ugie orọnmwẹ ruẹ.​—1 Pit 3:​3, 4.

12. Vbọzẹ nọ na khẹke ne emwa ni mu egbe orọnmwẹ lẹẹ ne ilele eso ni ma gua e Baibol ro na lele vbe ugie orọnmwẹ vbe ehe ne iran ye?

¹² Ghẹ gha mwẹ obọ vbe ilele ni ma gua e Baibol ro. (Arhie 18:4) Vbe agbọn Esu ne ima ghi sẹ fi, emwi ni bun ni dekaẹn ugamwẹ ohoghe kevbe avbe orhiọn dan ẹre emwa ghi ru vbe ugie orọnmwẹ. E Jehova ya obọ sekhae ne ima ne ima ghẹ zẹdẹ ru egbe emwi vbenian. (2 Kọr 6:​14-17) Adeghẹ ọ mwẹ ilele eso na lele vbe ẹdogbo ne u ye ne ifuanro ẹre ma bọ ruẹ, hia ne u gualọ otọ ọre, u ghi vbe gualọ ilele eso vbe Baibol nọ gha ru iyobọ nuẹn ya ru azẹ nọ khẹke.

13. De vbene emwa ni khian ru orọnmwẹ gha ya sẹtin ya egbe taa e Jehova hẹ?

¹³ Emwa mobọ dẹ emwi ya ne emwa ni ru orọnmwẹ vbe ẹdogbo ne u ye ra? Vbene obọ emwa sẹ, erriọ ẹre iran khian ya dẹ emwi ya nuẹn. Ẹmwata nọ wẹẹ, e Baibol rhie igiọdu ne Ivbi Otu e Kristi ne iran gha zẹ emwi obọ, ọna wa ya iran ghọghọ. (Itan 11:25; Iwinna 20:35) Sokpan, ọ ma khẹke ne ima ru emwi nọ gha ya iran gha roro ẹre wẹẹ, esalẹbẹ nọ ne iran dẹ emwi ne ima; ra ne ima ru emwi nọ gha ya iran gha roro ẹre wẹẹ, iran ma hia sẹ adeghẹ obọ iran ma gbae emwi nọ kakabọ ghaan. Te ima ya egbe taa e Jehova adeghẹ ima na gha ya aro nọ ghaan ghee emwi ke emwi ne obọ emwa gba re kevbe ne iran ya ekhọe hia ru ne ima.​—2 Kọr 9:7.

VBENE U KHIAN YA SẸTIN LẸẸ NE ỌLỌGHỌMWA ESO

14. De ọlọghọmwa ne emwa eso ni mu egbe orọnmwẹ werriẹ aro daa?

¹⁴ U ghaa mu egbe orọnmwẹ ruẹ vbe odẹ nọ gha rhie uyi gie Jehova, u sẹtin werriẹ aro daa ọlọghọmwa eso. Vbe igiemwi, ọ sẹtin gha lọghọ ruẹ ne u ghẹ zẹ igho ọrhẹnrhẹn ye orọnmwẹ ruẹ. E Charlie nọ ke Solomon Islands rre khare wẹẹ: “Ọ ma zẹdẹ gha khuẹrhẹ ne ima, vbe ima ghaa zẹ iro emwa ne ima gha tie gha die ehe ne ima khian na sọyẹnmwẹ egbe. Ma wa mwẹ avbe ọse ni bun, vbe deba ọni, vbe eke ne ima ke rre, emwa wa mobọ ya aro yọ we a gha tie iran!” Tabitha ne ima ka guan kaẹn sin khare wẹẹ: “Vbe eke ne ima ye vbe ediran, a wa mobọ tie emwa ni bun. Ọ rhie ẹghẹ evbibiẹ ima ke kue yọ ne ima tie odẹ orhunmwu 100 kẹkan.” Sarah nọ ke India rre khare wẹẹ: “Emwa ni bun wa mobọ hoo na gha ghee iran gidii. Igho ọrhẹnrhẹn ẹre avbe etẹn mwẹ ne ima gba re eyeyẹ ya ru ugie orọnmwẹ ọghe iran, rhunmwuda ọni, mẹ na do gha hoo ne ọghomwẹ sẹ ọghe iran.” Vbọ khian ru iyobọ nuẹn ya lẹẹ ne egbe ọlọghọmwa vbenian ra ọlọghọmwa ọvbehe?

15. Vbọzẹ nọ na khẹke ne emwa ni khian ru orọnmwẹ gha na erhunmwu?

¹⁵ Gha na erhunmwu ne Jehova ru iyobọ nuẹn zẹvbe ne u ya mu egbe orọnmwẹ ruẹ. Gi e Jehova rẹn ọlọghọmwa ne u ye, u ghi vbe gi ẹre rẹn vbene emwi ye ruẹ hẹ. (Fil 4:​6, 7 kevbe study note nọ khare wẹẹ, “in everything”) Tama rẹn nọ ru iyobọ nuẹn ya sẹtin ru azẹ nọ khẹke, nọ mu ruẹ orhiọn sẹ otọ kevbe nọ rhie udinmwẹ nuẹn. (1 Pit 5:7) U ghaa bẹghe vbene Jehova ya ru iyobọ nuẹn, u ghi do mu ẹtin yan rẹn sayọ. E Tabitha ne ima guan kaẹn ban khare wẹẹ: “Te imẹ vbe ọtẹn nokpia ne I khian rọnmwẹ wa gha si osi rhunmwuda ma ma hoo ne ima eva do gha muan ẹmwẹ ra ne ima do gha gu ẹgbẹe ọghe ima muan ẹmwẹ. Rhunmwuda ọni, ẹghẹ ke ẹghẹ ne ima khian ya zẹ iro vbene ima khian khian ẹmwẹ orọnmwẹ ima hẹ, ma ghi ya erhunmwu suẹn. E Jehova wa gele ru iyobọ ne ima, emwi hia na wa khian ẹse.”

16-17. Adeghẹ emwa ni mu egbe orọnmwẹ na gha ya ọghọ vbe ute gu egbe guan vbọ khian ya ru iyobọ ne iran hẹ?

¹⁶ Wa gha ya ọghọ vbe ute gu egbe guan. (Itan 15:22) Wa ni mu egbe orọnmwẹ wa mwẹ azẹ ni bun ne uwa gha ru. Vbe igiemwi, te uwa gha ta ẹdẹ ne uwa khian ru nene orọnmwẹ, igho ne uwa khian loo, emwa ne uwa khian tie kevbe ni bun ọvbehe. Vbene uwa te ru azẹ rhọkpa, wa mu ukpa mu uwerhẹn ghee emwi ughughan ne uwa gha sẹtin ru, ilele ni rre Baibol nọ gha ru iyobọ ne uwa kevbe ibude ne uwa miẹn vbe obọ etẹn ni wẹro. U ghaa ta emwi nọ rrọọ ruẹ ekhọe ya ọghọ vbe ute tae, u ghi vbe mu egbe ne u khian ya fi emwi nọ te rrọọ ruẹ ekhọe werriẹ. Adeghẹ emwa ruẹ vbe uwu ẹgbẹe, vbe na ghee evbibiẹ ruẹ, na mu iro nọ maan rre, miẹn ọnrẹn yi. Yerre wẹẹ, te ọ vbe khẹke ne ẹgbẹe ruẹ vbe sọyẹnmwẹ ugie na. Adeghẹ u i khian sẹtin ru emwi ne iran tama ruẹ, u ghi ya ọghọ vbe ute gi iran rẹn evbọzẹe ne u i khian na ru vberriọ. (Kọl 4:6) Gi ẹgbẹe ruẹ rẹn wẹẹ, emwi ne u gualọ ọre ne u sọyẹnmwẹ orọnmwẹ ruẹ kevbe ne orọnmwẹ ruẹ rhie uyi gie Jehova.

¹⁷ Ẹ i khian gha khuẹrhẹ ne u sẹtin rhan otọ emwi ne u hoo ne u ru ma evbibiẹ ruẹ katekate deghẹ iran i re Osẹe Jehova, sokpan, u gha sẹtin musọe. Ọtẹn Nokpia Santhosh nọ rre India khare wẹẹ, “Emwa ima vbe uwu ẹgbẹe kegha hoo ne ima ru emwi eso na ru vbe ugamwẹ Hindu, nọ ma gua ilele ọghe Baibol ro. Ọ rhie ẹghẹ ima ke sẹtin rhan otọ ẹre ma iran evbọzẹe ne ima i khian na ru vberriọ. Ma vbe ru emwi eso ne iran we ne ima ru ne ima rẹnrẹn wẹẹ, ma gha ru ẹre, ẹ i khian sọnnọ e Jehova. Vbe igiemwi, ma keghi fi evbare ne ima khian te le vbe ehe ne ima khian na sọyẹnmwẹ egbe werriẹ, ma na le evbare nọ yẹẹ iran, ma ma ghi vbe ku rhunmwuda a i mobọ ru emwi vberriọ vbe eke ne iran ke rre.”

18. Vbọ khian ru iyobọ ne uwa ne emwi hia mieke na khian ẹse vbe ẹdẹ orọnmwẹ ọghe uwa? (1 Kọrint 14:40) (Vbe ya ghee efoto.)

¹⁸ Mwamwa emwi hia ẹse. Adeghẹ u na gele mwamwa emwi hia ẹse, u i khian gha kpokpo egbe vbe ẹdẹ orọnmwẹ ruẹ. (Tie 1 Kọrint 14:40.) Ọtẹn Nokpia Wayne nọ ke Taiwan rre khare wẹẹ: “Ọ ghi bu ẹdẹ orọnmwẹ ọghe ima, ma na gu emwa ni khian ru iyobọ ne ima do iko. Ma na guan kaẹn emwamwa eso ne ima ru, ma na vbe ruẹ ọre ye otọ emwi eso ne ima khian ru vbe ẹdẹrriọ ne emwi hia mieke na khian ẹse.” Odẹ ọkpa ne uwa khian ya rhie ẹre ma wẹẹ, wa mu ọghọ ye emwa ne uwa tiere egbe ọre ne uwa ru emwi ye ẹghẹ.

19. Adeghẹ u hoo ne emwi hia khian ẹse vbe eke ne uwa na sọyẹnmwẹ egbe vbọ khẹke ne u ru?

¹⁹ Adeghẹ uwa na ka muẹn roro ọlọghọmwa eso nọ gha sẹtin de rre, ọ gha ru iyobọ ne uwa ya sẹtin lae gberra. (Itan 22:3) Vbe igiemwi, adeghẹ emwa na ma gie na tie mobọ rrie ugie orọnmwẹ vbe ẹdogbo ne u ye, te ọ khẹke ne u muẹn roro emwi ne u gha ru ne emwi vberriọ ghee mieke na sunu. Adeghẹ emwa eso vbe ẹgbẹe ruẹ i re Osẹe Jehova, u sẹtin tama iran emwamwa nọ rre otọ vbe nọ dekaẹn nene ugie orọnmwẹ, kevbe emwi eso ne u ma hoo na ru vbe ugie orọnmwẹ nii. U sẹtin vbe tama iran vbekpa uhunmwuta nọ rre jw.org, nọ khare wẹẹ, “What Happens at a Wedding of Jehovah’s Witnesses?” Adeghẹ u hoo ne emwi hia khian ẹse vbe eke ne uwa na sọyẹnmwẹ egbe, u ghi ya ọtẹn nokpia nọ fuẹro ru “olaga ọghe ugie” orọnmwẹ ruẹ. (Jọn 2:8) Adeghẹ u na tama rẹn vbene u hoo ne emwi gha ye hẹ vbe ugie orọnmwẹ ruẹ, ọ gha sẹtin ru iyobọ nuẹn ya dia emwi hia ẹse vbene ọ khẹke.

20. De emwi nọ khẹke ne emwa ni mu egbe orọnmwẹ gha yerre?

²⁰ Egbe sẹtin wa wọọ ruẹ vbe u gha muẹn roro emwamwa hia fẹẹrẹ ne u khian ru vbe u ghaa mu egbe orọnmwẹ ruẹ. Sokpan, u ghi yerre wẹẹ ẹdẹ ọkpa kẹkan ẹre ugie orọnmwẹ khin. Ẹdẹrriọ keghi re omuhẹn ọghe vbene uwa eva khian ya koko gha ga e Jehova kugbe. Hia vbe odẹ ke odẹ ne u ghẹ loo igho ọrhẹnrhẹn vbe ugie orọnmwẹ ruẹ, u ghi vbe ru ẹre vbe odẹ nọ gha rhie uyi gie Jehova. Mu ẹtin yan e Jehova. Ọ gha ru iyobọ nuẹn ya sẹtin mwamwa ugie orọnmwẹ ruẹ ẹse, ne ẹdẹrriọ mieke na gha re ẹdẹ ne u i khian sẹtin mianmian.​—Psm 37:​3, 4.