AZA EBE ỌGHE Watchtower NỌ RRE INTANẸT
Watchtower
AZA ỌGHE EBE NỌ RRE INTANẸT
Edo
  • E BAIBOL
  • AVBE EBE KEVBE EVBA KPEE
  • IKO
  • nwt Acts 1:1-28:31
  • Iwinna

E vidio rhọkpa i rre ako na.

Ghẹ gui, e vidio na ma sẹtin kpee rhunmwuda emwi eso nọ ya egbe kaẹn egbe.

  • Iwinna
  • Izedu Agbọn Ọgbọn Ọghe Ebe Nọhuanrẹn
Izedu Agbọn Ọgbọn Ọghe Ebe Nọhuanrẹn
Iwinna

IWINNA AVBE UKỌ

1 E Tiofilọs nọ ghaan, vbe ebe nokaro ne I gbẹn guẹ, I keghi ya unu kaẹn emwi hia ne Jesu ru kevbe emwi nọ ma emwa ẹre, ke ẹghẹ nọ ya suẹn iwinna rẹn, 2 ya sẹ ẹdẹ na muẹn kpa gha rrie odukhunmwu.* Ọ ke kpa,* ọ na ya ẹtin orhiọn nọhuanrẹn tama avbe ukọ ne irẹn zẹ, emwi ne iran gha ru. 3 Vbe ọ ghi rri oya nẹ, ọ keghi rhiegbe ma iran inugba nọ khin, vbe odẹ ne iran gha ya gele yayi wẹẹ, irẹn gele rhiọ kpaegbe nẹ. Ikpẹdẹ iyeva (40), ẹre ọ ya rhiegbe ma iran, ọ na gha gu iran guan vbekpa Arriọba Osanobua. 4 Vbe uwu ẹghẹ nọ ya miẹn iran, ọ keghi tama iran wẹẹ: “Wa ghẹ kpa hin e Jerusalẹm rre, sokpan, wa ye gha mudia khẹ emwi ne I tama uwa wẹẹ Evbavba yan rẹn wẹẹ, irẹn gha rhie ne uwa; 5 amẹ ẹre Jọn ghaa dinmwi emwa yi, sokpan, vbe nẹi khian ghi kpẹẹ gbe, a gha dinmwi uwa ye uwu orhiọn nọhuanrẹn.”

6 Vbe iran ghi si egbe koko, erhuanegbe ẹre na nọ rẹn wẹẹ: “Enọyaẹnmwa, te uwẹ khian ghi werriegbe mu enene arriọba ne Ivbi Izrẹl nian ra?” 7 Ọ na tama iran wẹẹ: “Ẹ i re ukpo ọghe uwa, ne uwa ya rẹn ẹdẹ ra ẹghẹ ne ena khian ya sunu; Evbavba ọkpa ẹre ọ mwẹ asẹ nọ ya ta ẹghẹ nọ khin. 8 Sokpan, orhiọn nọhuanrẹn gha ghi tuorre yan uwa nẹ, wa ghi gha mwẹ ẹtin, wa ghi ya sẹ osẹ mẹ vbe Jerusalẹm, vbe otọ e Judia hia, kevbe Sameria, uhiẹn ya sẹ ehe nọ ghi rree sẹ vbe agbọn na.”* 9 Vbe ọ ghi ta ẹmwẹ na hia nẹ, a keghi tọẹn mu ghee odukhunmwu* sirra iran, okuku keghi gue ẹre, iran ma ghi sẹtin bẹghe ẹre. 10 Iran na ye ziẹn aro ye iso vbene ọ wa ya khian nii. Vbe ọwara ọkpa nii, ikpia eva ni yọ ẹwu nọfua na wa gu iran mudia, 11 iran na tama iran wẹẹ: “Ivbi e Galili, vbọzẹ ne uwa na mudia gha ghee iso? Jesu na, na sirra uwa tọn mu gha rrie orere iso, gha vbe rre vbe odẹ nọ ya kpa na.”

12 Iran keghi ke oke ọkpa na tie ẹre Oke Ọliv werriegbe gha rrie Jerusalẹm, oke na ma rree gbe ne Jerusalẹm; ke oke nii gha rrie Jerusalẹm keghi re odẹ ukhiọnmwẹ ibiriki ọkpa.* 13 Iran ghi sẹ evba, iran kegha rrie ughugha nọ rre odukhunmwu vbe egedege ne iran dia. Iran na ọre Pita, e Jọn, e Jems kevbe Andru, e Filip kevbe Tọmọs, e Batọlomio kevbe Matiu, e Jems ne ovbi Alfiọs, e Saimọn ne ọmwa oyaya, kevbe Judas ne ovbi e Jems. 14 Iran hia keghi koko gha na erhunmwu vbe ẹghẹ hia zẹvbe otu ọkpa. Ikhuo eso kevbe Meri ne iye Jesu, kevbe etiẹn e Jesu nikpia na vbe deba iran.

15 Vbe uwu ẹghẹ nii, e Pita keghi mudia vbe uwu ẹbu etẹn (odẹ orhunmwu iyehan [120] ẹre ọ si egbe koko vba), ọ na wẹẹ: 16 “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, orhiọn nọhuanrẹn keghi loo e Devid ya ta ẹmwẹ eso yotọ vbe ebe nọhuanrẹn vbekpa e Judas; e Judas na, ẹre ọ ghi do ma emwa ni do mu e Jesu odẹ. Gele gele, ẹ i mwẹ ne ẹmwẹ ne ebe nọhuanrẹn tae ghẹ sẹ. 17 Ọkpa vbe uwu ima ẹre te gha nọ, ọ vbe gha rre usun emwa na zẹ nọ deba ima ru iwinna na, na mu ne ima. 18 (Okpia na, keghi ya igho nọ miẹn vbe ẹki dan nọ do ya dẹ otọ ọkpa. Ọ keghi de, ọ na rhie uhunmwu fianmwẹ otọ, ẹko ẹre na mu sa, emwi ni rre uwu egbe ẹre hia na yalọ ku otọ. 19 Emwa hia ni rre Jerusalẹm keghi họn ẹmwẹ na. Ọni ẹre ọ si ẹre ne iran na tie otọ nii Akẹldama vbe ẹvbo ne iran zẹ; ọni ọre “Otọ Esagiẹn.”) 20 Rhunmwuda, a gbẹn ọnrẹn ye ebe Psalm wẹẹ, ‘Te owa ẹre gha khian itowa, a i ghi miẹn ọmwa rhọkpa nọ gha dia evba ya.’ A vbe gbẹn ọnrẹn wẹẹ, ‘Te ọmwa ọvbehe gha rhie ihe ẹre vbe ukpo nọ na zẹ.’* 21 Nọnaghiyerriọ, te ọ khẹke na miẹn wẹẹ, vbe uwu ikpia hia ni ghaa lele ima vbe ẹghẹ ne Enọyaẹnmwa e Jesu ya gha ru iwinna rẹn, 22 ke ẹghẹ ne Jọn ya dinmwi ẹnrẹn ye amẹ kpa, ya sẹ ẹghẹ na ya ke ehe ne ima ye muẹn kpa gha rrie ẹrinmwi, a ghi zẹ ọkpa vbe uwu iran, nọ mieke na gha deba ima tama emwa vbekpa arhiọkpaegbe ọghe Jesu.”

23 Iran keghi rhunmwuda ọni hannọ ikpia eva. Ọkpa vbọ ọre Josẹf na tie ẹre Basabas, na vbe tie ẹre Jọstọs; nọkpa na gha re Mataias. 24 Iyeke ọni, iran keghi na erhunmwu, iran na wẹẹ: “Eo, Jehova,* wẹ ẹre ọ rẹn ekhọe emwa hia. Vbe uwu ikpia eva na, gi ima rẹn ne u zẹ vbọ, 25 nọ gha do rhie ihe Judas vbe iwinna na nọ sẹrae, ọ ghi vbe gha re ukọ, ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, e Judas khian ọghẹe nẹ.” 26 Iran na ghi yan uta yọ, uta nii na mu e Mataias, iran na ghi kae ba ukọ owọrọ (11) nii.*

2 Vbe ẹdẹ na do Ugie Pẹntikọst, iran hia keghi si egbe koko ye ihe ọkpa. 2 Vbe udomwurri, iran keghi họn owogho nọ ke ẹrinmwi rre, ọ na yevbe okpẹhoho nọ hoho, a kegha họn owogho nii vbe ehe hia vbe owa ne iran tota yi. 3 Iran keghi bẹghe avbe aranmwẹ* ni yevbe na ghee erhẹn, avbe aranmwẹ na, na wa vẹ gba ehe ne iran ye, ọkpọkpa na do tuorre yan edọmwadẹ iran ni rre evba. 4 Iran hia keghi vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn, iran na suẹn gha zẹ ẹvbo ughughan, zẹvbe ne orhiọn nọhuanrẹn ya dia iran.

5 Ivbi e Ju ni mwẹ imuohan Osanobua, ni ke ẹvbo ughughan rre, ghaa rre Jerusalẹm vbe ẹghẹ nii. 6 Vbe emwa ghi họn owogho nii, iran na do gbẹbu ye evba, ọ keghi kpa iran odin, rhunmwuda, dọmwadẹ ọghẹe vbe uwu iran họn vbe erhuanegbe Jesu zẹ ẹvbo iran. 7 Ọ keghi wa kpa iran odin, iran na wẹẹ: “Wa vbe ghee ogiemwi! Iran hia ni guan na, ẹ i re Ivbi e Galili ẹre iran khin? 8 Vbọ ghi zẹ ne dọmwadẹ ọghẹe vbe uwu ima na họn ẹvbo ima* vbe unu iran na? 9 Ivbi e Patia rre emwa, Ivbi e Midia, Ivbi Ilam, emwa ni ke Mẹsopotemia rre, e Judia, e Kapadosia, e Pọntọs ya sẹ ikinkin ọghe Esia. 10 Ivbi e Frigia vbe rre emwa, Ivbi e Pamfilia, Ivbi Igipt, kevbe emwa ni ke ikinkin ọghe Libia nọ sikẹ Sairini rre, erhunmwuyẹn ni ke Rom rre vbe rre emwa, ke Ivbi e Ju, kevbe emwa ni do ya egbe ba ugamwẹ Ivbi e Ju,* 11 Ivbi e Krit vbe rre emwa, kevbe Ivbi Arebia. Te ima hia wa họn vbe iran ya ẹvbo ima ta ẹmwẹ iwinna nọkhua ne Osanobua winna.” 12 Ọ keghi yan iran hia unu ruan, ọ na vbe sunsun ye iran aro, iran na gha nọ egbe iran wẹẹ: “Vbe ọna khun emwi yi?” 13 Sokpan, eso vbe uwu iran kegha giẹ erhuanegbe Jesu, iran na wẹẹ: “Ayọn ẹre ọ gbe iran na.”

14 Sokpan, e Pita keghi kpaegbe, ke irẹn kevbe ukọ Owọrọ nikẹre, ọ na tọn urhu mu, ọ na tama iran wẹẹ: “Ivbi e Judia, kevbe uwa hia ni rre Jerusalẹm, wa gbehọkotọ, ne uwa danmwehọ ẹmwẹ ne I khian tama uwa na. 15 Ẹ i re ayọn ẹre ọ gbe iran na, zẹvbe ne uwa te roro ẹre yi, rhunmwuda, odẹ ẹgogo ihinrin vbe owiẹ* ẹre a ye na. 16 Sokpan, emwi ne uwa bẹghe na, keghi re ẹmwẹ ne Osanobua loo akhasẹ e Joẹl ya ta yotọ, nọ na wẹẹ: 17 ‘Osanobua khare wẹẹ, “Ọ gha sẹ ẹdẹ okiekie, I gha tue orhiọn mwẹ eso yan emwa ughughan. Ivbi uwa nikpia kevbe ivbi uwa nikhuo ghi gha ta ẹmwẹ akhasẹ, avbe igbama ọghe uwa ghi gha miẹn umian, ediọnmwa ni rrọọ ghi gha mina imina. 18 Uhiẹn, vbe ẹghẹ nii, I gha vbe tue orhiọn mwẹ eso yan eviẹn mwẹ nikpia kevbe eviẹn mwẹ nikhuo, iran ghi gha ta ẹmwẹ akhasẹ. 19 I gha vbe ru ẹre, ne ama ni yan ọmwa unu ruan rhiegbe ma vbe ẹrinmwi kevbe uhunmwu otagbọn. Esagiẹn, erhẹn kevbe ighogho nọ mwẹ ẹmi, ẹre ọ khian gha re ama na. 20 Ovẹn ghi so ebiebi, uki ghi gha baa vbe esagiẹn, a te miẹn wẹẹ ọ rre, ighẹ ẹdẹ nọkhua ọghe Jehova* na ma he miẹn egbọre ẹdẹ. 21 Emwa hia ni datie eni e Jehova* gha miẹn fan.”’

22 “Wa danmwehọ ẹmwẹ na, wa ne Ivbi Izrẹl: Zẹvbe ne uwa rẹnrẹn, Osanobua keghi loo e Jesu ne Ovbi e Nazarẹt ya winna iwinna ọyunnuan ughughan vbe uwu ẹbu uwa, nọ ya gi uwa rẹn wẹẹ, irẹn ẹre ọ gie ẹre rre. 23 Okpia na, ẹre uwa gbua, wa na gi emwa orukhọ kan rẹn mu erhan. Sokpan, Osanobua ka rẹn nẹ wẹẹ erriọ ẹre ọ khian gha ye, ọna keghi vbe gua iho ọghẹe ro. 24 Sokpan, Osanobua keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe, ọ na faẹn fua hin uwu obalọ ọghe uwu rre,* rhunmwuda, uwu ma sẹtin muẹn gba. 25 Ọni ẹre ọ si ẹre ne Devid na ta ẹmwẹ na vbekpa ẹre: ‘Ẹghẹ hia ẹre I ya bẹghe Jehova* vbe odaro mwẹ, rhunmwuda, ọ rre obọ erha ọmwa mwẹ, ne emwi rhọkpa ghẹ mieke na mu mwẹ rueghe hiehie. 26 Rhunmwuda ọni, ẹko sẹ mwẹ ọyẹnmwẹ, ẹmwẹ ne unu mwẹ vbe vuọn ne oghọghọ. I gha gbe ẹkun sotọ rhunmwuda ne I na mwẹ ayayẹro;* 27 rhunmwuda, u i khian sẹ mwẹ rae ye uwu Idin,* u i khian vbe gi egbe ọguọmwadia ruẹ nọ mudia ẹse kẹkẹ. 28 U gie odẹ arrọọ ma mwẹ nẹ; u gha ya ẹko mwẹ vuọn ne oghọghọ vbe ehe ne u ye.’*

29 “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, wa kie ẹkpotọ mẹ, ne I mieke na si agbada vbe unu gu uwa guan vbekpa e Devid ne erha mwa odede. Ọ ghi wu, a na ree ẹre, idin ẹnrẹn wa ye gu ima rre emwa do sẹ ẹdẹnẹrẹ. 30 Akhasẹ ẹre irẹn ghaa khin, ọ vbe rẹn emwi ne Osanobua ve irẹn re, nọ na yan ma rẹn wẹẹ, ọkpa vbe uniẹn ọghẹe* gha tota ye ẹkete ọghẹe. 31 Ọ rẹnrẹn wẹẹ, e Kristi gha rhiọ kpaegbe, ọ na vbe tae yotọ wẹẹ, a i khian sẹrae ye uwu Idin,* egbe ẹre i khian vbe kẹkẹ. 32 Jesu na guan kaẹn na, Osanobua gele huẹn ọnrẹn kpaegbe nẹ, aro ima hia vbe sẹ ọre. 33 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, a tọẹn mu gha rrie obọ erha ọmwa Osanobua nẹ, kevbe wẹẹ, orhiọn nọhuanrẹn vbe sẹ ọre obọ nẹ zẹvbe ne Evbavba yan rẹn, ọni ẹre ọ si ẹre ne irẹn na tue orhiọn nọhuanrẹn nii yan ima, zẹvbe ne aro uwa sẹ ọre, ehọ uwa na vbe họẹn. 34 E Devid ma yo ẹrinmwi, sokpan, irẹn tobọre khare wẹẹ, ‘E Jehova* tama Enọyaẹnmwẹ wẹẹ: “Tota ye obọ erha ọmwa mwẹ, 35 a te miẹn wẹẹ, I ya avbe eghian ruẹ ru ukhuerhe* ne u viọ owẹ yan.”’ 36 Nọnaghiyerriọ, gi emwa hia ni rre igiowa ọghe Izrẹl rẹn wẹẹ, vbe nai na gbe awawẹ, Jesu na, ne uwa kan mu erhan, Osanobua yae khian Enọyaẹnmwa kevbe Kristi nẹ.”

37 Vbe iran ghi họn ẹmwẹ na, ọ keghi gbe iran egbe, iran na ghi nọ e Pita kevbe avbe ukọ nikẹre wẹẹ: “Etẹn kevbe iho mwa, vbe ima khian ghi ru nian?” 38 E Pita na ghi tama iran wẹẹ: “Wa ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, ne dọmwadẹ ọghẹe vbe uwu uwa dinmwiamẹ vbe eni Jesu Kristi, na miehe na ya orukhọ ọghe uwa bọ uwa. Ẹghẹ nii, a ghi ya orhiọn nọhuanrẹn ru uwa ẹse. 39 Wa kevbe ivbi uwa, ẹre Osanobua ru eyan na ma, uhiẹn, ya sẹ egbe emwa hia ni rre urria, emwa hia ne Jehova* ne Osanobua mwa ghi si kẹ egbe nẹ.” 40 Ọ keghi kakabọ gu iran guan, ọ na gha bu iran ude, ọ na wẹẹ: “Wa wannọ egbe hin orre dan na rre, ne emwi nọ khian rruan iran, ghẹ vbe rruan uwa.” 41 Emwa ni ya ekhọe hia miẹn ẹmwẹ nọ tae yi keghi dinmwiamẹ. Emwa ni do deba iran vbe ẹdẹrriọ, kegha re odẹ orhunmwu arriaisẹn eha (3,000). 42 Iran na ye gha ruẹ emwi vbe obọ avbe ukọ, iran na gha gu egbe mu obọ;* iran na koko gha rri evbare, iran na vbe koko gha na erhunmwu.

43 Avbe ukọ kegha ru emwi ọyunnuan ughughan, ọna kegha ya ohan mu emwa hia. 44 Emwa hia ni do khian emwa iyayi kegha si egbe koko, iran na gha ghae emwi ne iran mwẹ ne egbe. 45 Iran na gha khiẹnnẹ emwi ne iran mwẹ, iran na gha ghae igho ne iran miẹn vbọ ne emwa hia, zẹvbe nọ khẹke dọmwadẹ ọghẹe. 46 Ẹdẹgbegbe ẹre iran ya gha si egbe koko vbe ọgua Osa zẹvbe otu ọkpa, iran na gha rri evbare vbe owa egbe; ekhọe hia ẹre iran ya gha rri evbare egbe, ọyẹnmwẹ ọyẹnmwẹ ẹre ọ vbe gha sẹ iran. 47 Iran na gha rhie urhomwẹ ne Osanobua, ẹmwẹ iran na vbe gha yẹẹ emwa hia. Vbe ẹghẹ na kha na, ẹdẹgbegbe ẹre Jehova* ya gha viọ emwa ni gha miẹn fan ba otu iran.

3 Vbọ ghi rre ẹdẹ ọkpa, e Pita kevbe Jọn na gba gha rrie ọgua Osa, vbọ ghi sẹ ẹghẹ na ya na erhunmwu vbe odẹ ẹgogo eha vbe avan.* 2 Na kha na, emwa kegha dada okpia ọkpa dee. Uke ghaa nọ, erriọ ẹre a wa ya biẹ ọre. Ẹdẹdẹgbe ẹre iran ya gha mu okpia na ye ọkpẹn onurho ọgua Osa, na tie ẹre Onurho Nọ Mose, nọ mieke na gha rinmwian emwa emwi, vbe iran gha khian la uwu ọgua Osa. 3 Ọ ghi bẹghe Pita kevbe Jọn vbe iran khian la uwu ọgua Osa, ọ na suẹn gha nọ iran emwi. 4 Sokpan, e Pita vbe Jọn keghi ziẹn aro ye ọre egbe, iran na tama rẹn wẹẹ: “Ghee ima.” 5 Okpia nii na gele gha ghee iran, ọ na gha roro ẹre wẹẹ, te iran khian rhie emwi ne irẹn. 6 Sokpan, e Pita na tama rẹn wẹẹ: “I i mwẹ esiliva kevbe igoru, sokpan, emwi ne I mwẹ ẹre I khian rhie nuẹn. Vbe eni Jesu Kristi ne Ovbi e Nazarẹt, I tama ruẹ nian, kpaegbe, ne u suẹn gha khian!” 7 E Pita keghi da ẹre obọ erha ọmwa yi, ọ na si ẹre kpaegbe. Vbe ọwara ọkpa nii, owẹ ọre kevbe urhuawẹ ọre eveva na deziẹn; 8 okpia nii keghi san ghee odukhunmwu, ọ na suẹn gha khian, ẹre ọ na lele iran la uwu ọgua Osa. Ọ na gha khian yo khian rre, ọ na vbe gha san yo san rre, ọ na gha rhie urhomwẹ gie Osanobua. 9 Emwa hia keghi bẹghe ẹre vbe ọ khian yo khian rre, ọ vbe rhie urhomwẹ gie Osanobua. 10 Iran na ghi do rẹn wẹẹ, ọna ọre okpia nii nọ te ka gha tota ye Onurho Nọ Mose vbe ọgua Osa, ọ ghi gha rinmwian emwa emwi. Ọ keghi wa kakabọ kpa iran odin wẹẹ okpia na khian nẹ, ọ na vbe yan iran unu ruan.

11 Okpia nii keghi da e Pita vbe Jọn yi, iran na gha rre ako na tie ẹre Ọlẹla Ọghe Sọlomọn.* Emwa ni rre evba ghi bẹghe iran, iran na yan unu ruan, iran hia na ghi rhulẹ gha rrie eke ne iran ye. 12 E Pita ghi ghee vbene iran ru hẹ, ọ na ghi tama iran wẹẹ: “Wa ne Ivbi Izrẹl, vbọzẹ ne emwi nọ sunu na, na wa kpa uwa odin vbenian? Vbọzẹ ne uwa na wa ghee ima vberriọ, vbene a miẹn wẹẹ, ẹtin obọ ima ẹre ima ya ru ẹre ne okpia na gha khian? Ra, te uwa roro ẹre wẹẹ, rhunmwuda ighẹ ima ẹre ọ ghi ga Osanobua sẹ, ẹre ọ zẹe ighẹ ima sẹtin ru vberriọ ra? 13 Osanobua ọghe Ebraham, ọghe Aizik kevbe ọghe Jekọb, Osanobua ọghe avbe erha ima odede, mu uyi ye Jesu ne Ọguọmwadia ẹre egbe nẹ, ọmwa ne uwa mu ye emwa obọ, wa na vbe he ẹre yotọ vbe odaro e Pailet, agharhemiẹn wẹẹ e Pailet te gha hoo nọ faẹn. 14 Wa na he ẹre yotọ, agharhemiẹn wẹẹ ọmwa nọhuanrẹn kevbe ọmwa ata nọ, wa na we na fan izigha ne uwa, 15 sokpan, wa na gbe Ọkaolotu ọghe arrọọ rua. Vbọrhirhighayehẹ, Osanobua keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe idin, aro ima hia sẹ ọnọna. 16 Okpia na ne uwa rẹnrẹn kevbe ne uwa bẹghe na, eni Jesu ẹre ima ya mu ẹre egbe rran; te ima mu ẹtin yan eni ẹnrẹn. Jesu ẹre ọ zẹe wẹẹ ima mwẹ amuẹtinyan, amuẹtinyan nii, ẹre ọ zẹe ighẹ ima sẹtin mu okpia na egbe rran sirra uwa hia. 17 Etẹn, I rẹnrẹn wẹẹ, a ma rẹn sẹ, ẹre ọ ya uwa ru emwi ne uwa ru vbe ẹghẹ nii; erriọ ẹre ọ vbe gha ye ne avbe ọkaolotu uwa. 18 Vbọrhirhighayehẹ, te Osanobua kue ne ena hia sunu, ne ẹmwẹ hia nọ loo avbe akhasẹ ọghẹe ya ta yotọ miehe na sẹ, nọ na wẹẹ, e Kristi gha rri oya.

19 “Nọnaghiyerriọ, wa ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, ne uwa vbe kie werriegbe, na mieke na kpe orukhọ ọghe uwa kua, ne ẹghẹ irọkhegbe mieke na ke obọ e Jehova tobọre rre,* 20 ẹghẹ nii, ọ ghi gie Jesu nọ re Kristi ne irẹn zẹ, bu uwa gha dee. 21 Sokpan, te irẹn khian ka tota ye ẹrinmwi nẹ, ọ te do sẹ ẹghẹ na gha na ya emwi hia khian ọghe ọgbọn, zẹvbe ne Osanobua la unu avbe akhasẹ ọghẹe nẹdẹ ni huanrẹn tae yotọ. 22 Uhiẹn, e Mozis khare wẹẹ: ‘E Jehova* ne Osanobua uwa gha zẹ akhasẹ nọ yevbe imẹ vbe uwu ẹbu etiẹn uwa, ọ ghi gie ẹre gie uwa. Wa ghẹ mwẹ uwa ma họn ẹmwẹ nẹẹn. 23 Adeghẹ ọmwaikọmwa ma họn ẹmwẹ ne Akhasẹ nii, a ghi rhie ọmwa nii hin uwu ẹbu emwa rẹn rre, a ghi fuẹn ọnrẹn rua fẹfẹfẹ.’ 24 Akhasẹ hia, ke egbe Samuẹl kpa, ya sẹ egbe avbe akhasẹ ni lelẹe, te iran hia wa tae yotọ zẹẹ ighẹ emwi nọ sunu vbe ẹghẹ na. 25 Ivbi avbe akhasẹ nii ẹre uwa khin, wa ẹre ọ khian vbe miẹn ere vbe ile* ne Osanobua gu avbe erha uwa odede ta, nọ na tama Ebraham wẹẹ: ‘Ọmọ* nọ ke uniẹn ruẹ rre, ẹre a khian la obọ ẹre fiangbe ẹgbẹe hia ni rre agbọn.’ 26 Osanobua ghi huẹn Ọguọmwadia ẹre kpaegbe nẹ, ọ na ka wa gie ẹre bu uwa nọ do fiangbe uwa, nọ ru iyobọ ne uwa ya kie werriegbe vbe emwi dan ne uwa ru.”

4 Vbe Pita vbe Jọn ye gu emwa nii guan, avbe ohẹn, ọkaolotu iran ni gbaroghe ọgua Osa kevbe avbe Sadusi keghi bu iran gha dee. 2 Te ohu ghaa mu iran, rhunmwuda ne avbe ukọ na gha ma emwa emwi, kevbe ne iran na gha gbe ẹre ẹho rua ma emwa wẹẹ, Jesu rhiọ kpaegbe nẹ vbe idin.* 3 Ẹre iran na ghi munọ iran, iran na viọ iran ye ẹwẹdọ, iran na gbe ẹdẹgbe vba, rhunmwuda, ẹghẹ ota ghi gha nọ. 4 Sokpan, iran nibun ni họn ẹmwẹ ne iran tae keghi yayi; ikpia hia ni ghi gha re emwa iyayi kegha re odẹ arriaisẹn isẹn (5,000).

5 Ẹdẹ ghi gbe, avbe ọkaolotu ni rre ẹvbo, avbe ediọn kevbe avbe skraib* keghi si egbe koko vbe Jerusalẹm, 6 ke iran kevbe Anas ne ọkaolotu ohẹn, e Keyafas, e Jọn, Alẹkzanda kevbe emwa hia vbe ẹgbẹe ọghe ọkaolotu ohẹn. 7 Iran keghi rhie Pita kevbe Jọn mudia ye uwu ẹbu iran, iran na suẹn gha nọ iran wẹẹ: “De ẹtin ne uwa ya ru avbe emwi ne uwa ru na? De eni ọmwa ne uwa vbe ya ru ẹre?” 8 Vbe ẹghẹ na kha na, e Pita keghi vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn, ọ na ghi tama iran wẹẹ:

“Wa dọmọ oo, avbe enigie kevbe ediọn. 9 Adeghẹ ẹmwẹ iwinna esi na winnaẹn vbe egbe okpia na nọ te re uke, kevbe vbene a ya mu ẹre egbe rran hẹ, ẹre uwa nọ ima ọta ba, 10 I hoo ne I gi uwa hia kevbe Ivbi Izrẹl hia rẹn wẹẹ, eni Jesu Kristi ne Ovbi e Nazarẹt, ne uwa kan mu erhan, ne Osanobua vbe huẹn kpaegbe vbe idin, ẹre ima ya mu okpia na egbe rran; irẹn ẹre ọ rhie ẹtin ne ima, ne ima ya mu okpia ne uwa bẹghe na egbe rran. 11 Jesu na, ọre ‘okuta ne uwa ni bọ owa wẹẹ ẹ i mwẹ esa nọ ye, nọ ghi do khian okuta a ma miẹn a i ru.’* 12 Yevbesọni, obọ ẹre ọkpa, ẹre a la miẹn imiẹnfan, rhunmwuda, eni ọvbehe i rrọọ vbe agbọn na, ne Osanobua rhie ne emwa wẹẹ, a gha la miẹn imiẹnfan.”

13 Vbe iran ghi bẹghe vbene ẹmwẹ ya de hẹ vbe unu e Pita vbe Jọn,* vbe iran ghi vbe rẹn wẹẹ, emwa kẹkan ni ma yo owebe* ẹre iran khin, egbe na wa wọọ iran. Ọ na do vẹ ne iran rẹn wẹẹ, iran ghaa lele Jesu khian. 14 Iran ma ghi miẹn ẹmwẹ ta, rhunmwuda, iran bẹghe okpia na mu ẹre egbe rran nii, vbe ọ mudia ke Pita vbe Jọn vbe evba. 15 Ẹre iran na ghi tama iran eha, ne iran ladian vbe ọgua ọghe Sanhẹdrin* nii, ne iran ya mudia vbe orere; vbe iyeke ọni, iran na ghi suẹn gha koko zẹ iro. 16 Iran na wẹẹ: “Vbe ima khian ghi ru iran na hẹ nian? Rhunmwuda, iwinna ọyunnuan nọkhua ẹre iran ru na. Emwa hia ni rre Jerusalẹm vbe rẹn wẹẹ, iran ẹre ọ ru iwinna ọyunnuan na, ẹ i gia muan hiehie. 17 Ma gha wa hoo na gbe ukhu ẹre rua, nẹ ghẹ mieke na gha mu otọ yọ, gi ima yan ma iran, na ya si ohan ye iran egbe, a ghi vbe tama iran, ne iran ghẹ ghi ya eni Jesu gu ọmwa rhọkpa guan.”

18 Ẹre iran na ghi tie iran, iran na gbe uhi ne iran wẹẹ, ne iran ghẹ gia họn eni Jesu vbe unu iran, amaiwẹ te iran khian yae gha ma emwa emwi. 19 Sokpan, e Pita kevbe Jọn na wanniẹn iran wẹẹ: “Wa tobọ uwa ta enọ maan sẹ vbọ vbe odaro Osanobua, deghẹ ne ima họn ẹmwẹ ne uwa nọ oo, ra ne ima họn ẹmwẹ ne Osanobua. 20 Sokpan, nọ ne ima, ma i khian sẹtin da unu yi, ne ima ghẹ ghi ta emwi ne aro ima sẹ, kevbe ne ehọ ima họẹn.” 21 Iran keghi kakabọ yan ma iran, ne iran ya si ohan ye iran egbe, iyeke ọni, iran na we ne iran gha khian, rhunmwuda, iran ma miẹn emwi rhọkpa ne iran ru, na gha rri iran oya ba; deba ọni, ohan emwa ni rre evba vbe gha mu iran, rhunmwuda, te ehia wa gha rhie urhomwẹ gie Osanobua ye emwi nọ sunu. 22 Okpia nii na winna iwinna ọyunnuan vbe egbe ẹre, gberra ukpo iyeva (40) nẹ vbe ẹghẹ na kha na.

23 Vbe iran ghi fan e Pita vbe Jọn nẹ, iran na ghi bu emwa iran, iran na ya tama iran emwi ne avbe ọkaolotu ohẹn kevbe ediọn tama iran. 24 Iran ghi họn ẹmwẹ na, iran na tọn urhu mu, iran na ku urhu kugbe gha na erhunmwu gie Osanobua, iran na wẹẹ:

“Enọyaẹnmwa ne Udazi, wẹ ẹre ọ yi ẹrinmwi kevbe agbọn, kevbe okun kevbe emwi hia ni rre uwu iran. 25 Wẹ ẹre ọ vbe loo orhiọn nọhuanrẹn ya rhie ẹmwẹ na ye unu e Devid ne ọguọmwadia ruẹ ne erha ima odede, nọ na wẹẹ: ‘Vbọzẹ ne ohu na mu avbe agbẹnvbo? Vbọzẹ ne emwa na mu emwi nọ ma khianrẹn roro? 26 Avbe ọba ọghe agbọn na keghi mu egbe ne iran ya werriẹ aro daa e Jehova* kevbe ọmwa nọ hannọ zẹ,* erriọ ẹre iran ni khaevbisẹ vbe ya koko so uma, ne iran mu aro daa iran.’ 27 Gele gele, Hẹrọd, e Pọntiọs Pailet, ivbi agbẹnvbo ọvbehe kevbe Ivbi Izrẹl keghi si uhunmwu koko vbe ẹvbo na, ne iran mu aro daa ọguọmwadia ruẹ nọhuanrẹn ighẹ Jesu, ne uwẹ hannọ zẹ. 28 Te iran si uhunmwu koko, ne iran ru emwi ne uwẹ ya ẹtin ruẹ ta yotọ nẹ wẹẹ, ọ gha sunu, zẹvbe nọ gua iho ruẹ ro. 29 Banbanna nian Jehova,* do ghee vbene iran yan hẹ, ne u rhie ẹtin ne eguọmwadia ruẹ, ne iran ye gha ta ẹmwẹ ruẹ vbene ohan i na mu iran. 30 U ghi ye niẹn obọ ruẹ rua, ne u ya gha mu emwa egbe rran, kevbe ne u ya gha winna iwinna ọyunnuan ughughan vbe eni Jesu ne ọguọmwadia ruẹ nọhuanrẹn.”

31 Iran ghi na erhunmwu nẹ,* ehe ne iran si egbe koko yi keghi mu rueghe, iran hia keghi vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn, iran na gha ta ẹmwẹ Osanobua vbene ohan i na mu iran.*

32 Vbene emwa hia ni yayi bun sẹ, ekhọe ọkpa ẹre iran hia ghaa mwẹ, iran na vbe gha si irri ọkpa. A ma vbe miẹn orhunmwu ọkpa vbe uwu iran nọ khare wẹẹ, emwi ne irẹn mwẹ, ọghe irẹn ọkpa nọ, te iran hia gba gha ghae emwi ne iran mwẹ ne egbe. 33 Avbe ukọ na ye gha ya ẹtin nọkhua sẹ osẹ ma emwa vbekpa arhiọkpaegbe ọghe Enọyaẹnmwa e Jesu, Osanobua na vbe gha ru ẹse ne kpataki* ne iran ẹsẹsẹmwẹse.* 34 Uhiẹn, a ma vbe miẹn orhunmwu ọkpa nọ ghaa rre ivbabọ vbe uwu iran. Iran hia ni mwẹ otọ ra owa, gha ghi khiẹnnẹ ọnrẹn nẹ, iran ghi mu igho ne iran miẹn vbọ gha dee, 35 iran ghi do mu igho nii ye odaro avbe ukọ. Igho nii, ẹre iran khian ghi ghae ne emwa ni gualọ iyobọ, zẹvbe nọ khẹke dọmwadẹ ọghẹe. 36 Ovbi e Livai ọkpa kegha rrọọ na tie ẹre Josẹf. E Saiprọs ẹre ọ ke rre; avbe ukọ vbe gha tie Ovbi e Livai na Banabas (emwi na ya eni nii kha vbe a gha zedu ẹre, ọre “Ovbi Ifuẹko”). 37 Okpia na kegha mwẹ otọ ọkpa, ọ ghi khiẹn ọnrẹn, ọ na mu igho nọ miẹn vbọ gha die odaro avbe ukọ.

5 Sokpan, ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Ananaias, a na gha tie ọvbokhan rẹn Safaira. Iran eva keghi khiẹnnẹ emwi eso ne iran mwẹ. 2 Sokpan, okpia na keghi fẹko rhie hin vbe igho ne iran miẹn vbe emwi ne iran khiẹnnẹ; aro ọvbokhan rẹn wa vbe sẹ emwi nọ ru na. Iyeke ọni, ọ na ya mu enikẹre yotọ vbe odaro avbe ukọ. 3 E Pita keghi tama rẹn wẹẹ: “Vbọzẹ ne u na kue ne Setan loo ruẹ vbenian, ne u na ta ohoghe ma orhiọn nọhuanrẹn, u na fẹko rhie hin vbe igho ne u miẹn vbe otọ ne u khiẹn? 4 Ẹghẹ ne u ma na he khiẹn otọ nii, ẹ i re uwẹ ẹre ọ yan rẹn? U ghi vbe khiẹn ọnrẹn nẹ, ẹ i re uwẹ ẹre ọ vbe yan igho ne u miẹn vbọ? Vbọzẹ ne iziro dan na, na la ruẹ ekhọe? Ẹ i re ọmwa nagbọn ẹre u ta ohoghe ma, sokpan, Osanobua ẹre u ta ohoghe ma.” 5 Ananaias ghi họn ẹmwẹ na, ọ na de gbe otọ, ọ na wu. Orrirri keghi gbe ku emwa hia ni họn ẹmwẹ na. 6 Igbama eso kegha dee, iran na do ya ukpọn vbuọ ikun ẹnrẹn, iran na muẹn ladian ya ree ẹre.

7 Ọ ghi rre odẹ ughaẹdẹ* eha vba, ọvbokhan rẹn keghi la owa, na kha na, ọ ma he rẹn emwi nọ sunu. 8 E Pita na ghi nọ rẹn wẹẹ: “Tama mwẹ, igho na ẹre uwẹ vbe ọdafọn ya khiẹn otọ ọghe uwa ra?” Ọ na wẹẹ: “Ẹẹn, erriọ ẹre ọ wa sẹ.” 9 E Pita na ghi tama rẹn wẹẹ: “Vbọzẹ ne uwẹ vbe ọdafọn na gba kue yọ wẹẹ, te uwa khian danmwẹ orhiọn ọghe Jehova* ghee? Ghee ẹre! Iran ni ya ree ọdafọn rre onurho nian, te iran khian vbe do mu ruẹ ladian na.” 10 Vbe ọwara ọkpa nii, ọ keghi de gbe otọ vbe akharha ẹre, ọ na wu. Avbe igbama ni ya ree ọdafẹn ọnrẹn ghi rre, iran na vbe do vba ẹre wẹẹ ọ wu nẹ, iran na vbe muẹn ladian, iran na ya ree ẹre ba ọdafẹn ọnrẹn. 11 Orrirri keghi gbe ku iko nii hia,* kevbe emwa hia ni họn ẹmwẹ na.

12 Yevbesọni, avbe ukọ na ye gha winna iwinna ọyunnuan ughughan nibun vbe uwu ẹbu emwa; iran hia na vbe gha si egbe koko vbe Ọlẹla Ọghe Sọlomọn.* 13 Ẹmwata nọ wẹẹ, a ma miẹn orhunmwu ọkpa vbe uwu iran nikẹre ne ohan gi ẹre deba iran, sokpan, te emwa wa gha ta ẹmwẹ iran nọ maan. 14 A ye ta ena ta na, emwa ni ya Enọyaẹnmwa yi kegha muan yọ muan yọ, ke ikpia ke ikhuo. 15 Uhiẹn, iran na gha viọ emwa ni khuọnmwi ladian vbe avbe idunmwu ni rre adesẹ orere ẹvbo, iran na gha viọ iran lovbiẹ ye avbe ebẹdi nekherhe kherhe kevbe ewa, a i rẹn deghẹ e Pita na gberra, aghọnghọn ọghẹe ghi dekaan eso vbe uwu iran. 16 Deba ọni, emwa kegha bi ke avbe ẹvbo ni lẹga e Jerusalẹm rre, iran na gha viọ emwa ni khuọnmwi kevbe ne avbe orhiọn dan* kpokpo rre, a keghi mu ehia egbe rran.

17 Sokpan, ogie ohẹn keghi gua kpaegbe, ke irẹn kevbe emwa ni lelẹe khian, ni rre otu avbe Sadusi, iran na gha gbọvo avbe ukọ. 18 Iran na ghi munọ avbe ukọ, iran na ya khui iran ye eghan nọ rre ẹvbo. 19 Sokpan, vbọ ghi rre asọn, odibo e Jehova* keghi kie avbe urho eghan nii rua, ọ na viọ iran ladian, ọ na tama iran wẹẹ: 20 “Wa gha khian, ne uwa ya mudia ye ọgua Osa, ne uwa ye gha tama emwa vbekpa arrọọ na.”* 21 Vbe iran ghi họn ẹmwẹ na, iran kegha rrie ọgua Osa vbe ẹdẹ ghi gbe, iran na suẹn gha ma emwa emwi.

Ogie ohẹn kevbe emwa ni lelẹe khian ghi rre, iran na tie iko e Sanhẹdrin,* iran na vbe si ediọn ọghe Ivbi Izrẹl hia koko. Iran na gie emwa ne iran ya viọ avbe ukọ ladian vbe uwu eghan, na do viọ iran mudia ye odaro iran. 22 Sokpan, avbe ọgbalegbe ne iran gie ghi sẹ evba, iran ma miẹn iran vbe uwu eghan. Iran na werriegbe bu emwa ni gie iran uhunmwu, iran na ya na iyẹn ma iran, 23 iran na wẹẹ: “Ma ghi sẹ evba, ma na bẹghe ẹre wẹẹ, a khui urho eghan nii gbua, iran ni khẹ odẹ vba vbe mudia lele dọmwadẹ onurho. Sokpan, ma ghi kie ẹre, ma ma miẹn ọmwa rhọkpa vbe uwu ẹre.” 24 Ugbẹnvbe olotu nọ rre ọgua Osa kevbe avbe ọkaolotu ohẹn ghi họn ẹmwẹ na, egbe na wa wọọ iran, rhunmwuda, iran ma rẹn emwi nọ gha kẹrikian. 25 Sokpan, orhunmwu ọkpa keghi rre, ọ na do tama iran wẹẹ: “Wa ya ghee ikpia ne uwa viọ ye eghan, iran mudia vbe ọgua Osa gha ma emwa emwi.” 26 Ẹre ọkaolotu nii na ghi viọ emwa rẹn ba egbe, iran na ya viọ avbe ukọ rre. Sokpan, iran ma zaro mu avbe ukọ, rhunmwuda, ohan ghaa mu iran, ne emwa ghẹ ya filo okuta gbe iran.

27 Iran ghi viọ iran rre, iran na viọ iran mudia vbe odaro iko e Sanhẹdrin.* Ẹre ogie ohẹn na suẹn gha nọ iran ọta, 28 ọ na wẹẹ: “Ma ma ka kan rẹn ye uwa ehọ, ne uwa ghẹ ghi ya eni na ma emwa emwi ra? Wa ma miẹn nian! Te uwa ghi ya imamwaemwi ọghe uwa gba otọ e Jerusalẹm hia, te uwa khian ghi vbe gi esagiẹn okpia na gha rre ima uhunmwu.” 29 E Pita kevbe avbe ukọ nikẹre keghi wanniẹn iran wẹẹ: “Osanobua nọ khaevbisẹ ẹre ima gha họn ẹmwẹ na, ẹ i re emwa nagbọn. 30 Osanobua ọghe avbe erha ima odede keghi huẹn Jesu kpaegbe vbe idin; Jesu na, ẹre uwa si rrọ ye erhan, wa na gbe ẹre rua. 31 Osanobua keghi tọẹn mu gha rrie obọ erha ọmwa rẹn zẹvbe Ọkaolotu kevbe Ọmiọnmwafan, nọ miehe na ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl ya ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, na miehe na ya orukhọ iran bọ iran. 32 Ma ọre osẹ ọghe emwi na hia, erriọ ẹre orhiọn nọhuanrẹn vbe ye. Orhiọn nọhuanrẹn na, ẹre Osanobua rhie ne emwa ni họn ẹmwẹ ne irẹn, zẹvbe enọ khaevbisẹ.”

33 Vbe iran ghi họn ẹmwẹ na, ohu keghi mu iran ẹsẹse, iran na te gha hoo ne iran gbele iran rua. 34 Sokpan, e Farisi ọkpa na tie ẹre Gameliẹl keghi kpaegbe vbe iko e Sanhẹdrin* nii; ọmwa nọ ma emwa Uhi ghaa nọ, te emwa hia wa rhie ọghọ nẹẹn. Ọ na we ne iran ka viọ avbe ukọ gha rrie orere nẹ vbe ovbi ẹghẹ kherhe. 35 Ọ na ghi tama iko nii wẹẹ: “Eniwanrẹn,* wa roro ẹre ẹse ighẹ emwi ne uwa hoo ne uwa ru iran na re. 36 Vbe igiemwi, vbe ẹghẹ eso nọ gberra, e Tiudas keghi rre, ọ na wẹẹ, a i ta ne irẹn ye; ikpia ni rrie odẹ iyisẹn enẹ (400) na vbe deba ẹre. Sokpan, ẹdẹ ghi rrie ẹdẹ, a na ho ẹre bẹkun, emwa ni te lelẹe khian na zaghaa, a ma ghi gha họn ẹmwẹ iran. 37 Vbe ọ ghi vbe ru ọghẹe gberra nẹ, e Judas ne Ovbi e Galili na vbe rre vbe ẹghẹ na ya gha ka ẹvbo, ọ na vbe silo emwa ba egbe. Ẹdẹ ghi rrie ẹdẹ, a na vbe ho ẹre bẹkun, emwa hia ni te vbe lelẹe khian, na ghi zaghaa. 38 Vbe nọ dekaẹn ne ima wa ye na, emwi ne I hoo ne I ta ọre wẹẹ, wa ghẹ fi ukpẹ ye ẹmwẹ iran, wa sẹ iran rae. Adeghẹ obọ emwa nagbọn ẹre emwamwa na, ra iwinna ne iran ru ke rre, a gha họn rre, rhunmwuda, ẹ i khian tọ; 39 sokpan, adeghẹ obọ Osanobua ẹre ọ ke rre, wa i mwẹ emwi rhọkpa ne uwa gha sẹtin ru iran re. Sokpan, deghẹ uwa na ye mu aro daa iran, Osanobua tobọre, ẹre uwa ghi gu gbinna vberriọ.” 40 Ẹre iran na ghi rhie ude nọ bu iran re. Iran na tie avbe ukọ rre, iran na gbe iran asan,* iran na gbe uhi ne iran, ne iran ghẹ ghi ya eni Jesu kporhu. Iyeke ọni, iran na zẹ iran obọ.

41 Avbe ukọ ghi ladian vbe iko e Sanhẹdrin* nii, iran na gha ghọghọ wẹẹ, Osanobua vbe ka iran ye emwa ni sẹ na gha ru ẹre emwi oya, rhunmwuda eni Jesu. 42 Ẹdẹdẹgbe ẹre iran ya gha yo ọgua Osa kevbe ke owa ya sẹ owa, iran na gha ma emwa emwi vbekpa e Kristi nọ re Jesu, iran na vbe gha kporhu iyẹn nọ maan vbekpa ẹre, vbene egbe ma na wọọ iran.

6 Vbe ẹghẹ nii, vbe erhuanegbe Jesu ghi muan yọ muan yọ, Ivbi e Ju ni zẹ e Grik na suẹn gha gui ẹzọ Ivbi e Ju ni zẹ e Hibru, rhunmwuda ne iran na gha bizugbe ikhuo ni dẹgbẹe ni rre uwu ẹbu iran ni zẹ e Grik, vbe evbare ne iran ghaa ghae vbe ẹdẹgbegbe. 2 Rhunmwuda ọni, avbe ukọ Iweva nii keghi si erhuanegbe hia koko, iran na wẹẹ: “Ọ ma khẹke ne ima sẹ ẹmwẹ Osanobua rae, ne ima gha ghae evbare lele eteburu khian. 3 Nọnaghiyerriọ etẹn, wa hannọ ikpia ihinrọn ladian vbe uwu ẹbu uwa, iran ghi gha re emwa na ta ẹmwẹ ọnrẹn ẹse, ni vbe vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn kevbe ẹwaẹn, ne ima mieke na mu iwinna ne kpataki na ye iran obọ; 4 ẹghẹ nii, ma tobọ ima ghi mu aro ye ẹmwẹ erhunmwu na na, kevbe ẹmwẹ Osanobua na ma emwa ẹre.” 5 Iro ne avbe ukọ zẹ na, keghi yẹẹ iran hia, rhunmwuda ọni, iran keghi zẹ e Stivin, ọmwa nọ mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe kevbe nọ vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn ghaa nọ; iran na vbe zẹ e Filip, e Prọkorọs, e Naikenọ, e Taimọn, e Paminas, kevbe Nikoleyọs ne Ovbi Antiọk nọ do deba ugamwẹ Ivbi e Ju.* 6 Iran keghi viọ iran gie avbe ukọ; avbe ukọ ghi na erhunmwu nẹ, iran na viọ obọ yan iran.

7 Rhunmwuda ọni, ẹmwẹ Osanobua kegha vẹwae khian. Avbe erhuanegbe ni rre Jerusalẹm kegha muan yọ; uhiẹn, avbe ohẹn nibun na do khian emwa iyayi.

8 E Stivin kegha re ọmwa ne ẹmwẹ ọnrẹn yẹẹ Osanobua ẹsẹse, te Osanobua wa vbe ya ẹtin we ẹre, ọ na gha winna iwinna ọyunnuan ughughan vbe uwu ẹbu emwa. 9 Sokpan, emwa eso keghi rre do gu e Stivin muan ẹmwẹ. Iran ni rre kegha re emwa eso ni rre otu na tie ẹre Sinagọg Ọghe Emwa Na Fan Fua, zẹvbe na tie iran vbe ẹghẹ nii, deba Ivbi e Sairini eso kevbe Ivbi Alẹkzandria; eso vbe ke Silisia kevbe Esia rre. 10 Sokpan, iran ma miẹn eke ya ẹmwẹ la e Stivin re, rhunmwuda ẹwaẹn nọ ya gha guan, kevbe ne orhiọn nọhuanrẹn na gha ru iyobọ nẹẹn. 11 Iran na ya bọ ọkhọ ye emwa eso ẹko vbe ẹkhokho, iran na we ne iran kha wẹẹ: “Ma họn vbe ọ fi unu gie Mozis kevbe Osanobua.” 12 Erriọ ẹre iran ghi ya ruẹn ẹmwẹ ye emwa ẹko, ya sẹ egbe avbe ediọn kevbe avbe skraib,* ohu na suẹn gha mu iran. Iran na ghi zẹgiẹ bu e Stivin, iran na ya ẹtin vbe iwegbe muẹn, iran na rhie ẹre gha rrie iko e Sanhẹdrin.* 13 Iran keghi viọ emwa eso rre, ne iran do sẹ osẹ ohoghe gbe ẹre, iran na wẹẹ: “Ẹghẹ hia ẹre oko na ya fi unu gie ehe nọhuanrẹn na kevbe Uhi e Mozis. 14 Vbe igiemwi, ma họn vbe ọ khare wẹẹ, Jesu ne Ovbi e Nazarẹt na, gha guọghọ emwa na sotọ, ọ ghi vbe fi ilele ne Mozis we ne ima gha lele werriẹ.”

15 Emwa hia ni tota ye iko e Sanhẹdrin* keghi ziẹn aro ye ọre egbe, iran keghi bẹghe ẹre wẹẹ, ugbaro ọre yevbe ọghe odibosa.

7 Sokpan, ogie ohẹn keghi nọ e Stivin wẹẹ: “Erriọ gele nọ ra?” 2 E Stivin keghi wanniẹn wẹẹ: “Iho mwa, etẹn mwẹ kevbe avbe erha mwẹ, wa danmwehọ. Osanobua nọ mwẹ uyi keghi rhiegbe ma Ebraham ne erha ima odede, vbe ẹghẹ nọ ya gha rre Mẹsopotemia, a te miẹn wẹẹ ọ si gha rrie Heran. 3 Ọ na tama rẹn wẹẹ: ‘Kpa hin otọ ruẹ rre, ne u vbe kpa sẹ ẹgbẹe ruẹ rae, ne u gha rrie otọ ne I gha ma ruẹ re.’ 4 Ẹre ọ na ghi kpa vbe otọ ọghe Ivbi e Kaldia, ọ na ya yin e Heran. Vbe erhae ghi wu nẹ, Osanobua na we nọ ke evba si gha die ẹvbo ne uwa ghi ye na. 5 A ye ta ena ta na, Osanobua ma mu otọ rhọkpa nẹẹn vbe emwa na vbe ẹghẹ nii, a gha wẹẹ ako kherhe nọ gha viọ owẹ yan nọ, ọ ma mu nẹẹn; sokpan, ọ na yan ma rẹn wẹẹ, otọ na gha khian ọghẹe kevbe ọghe ivbi ẹre,* agharhemiẹn wẹẹ ẹghẹ na kha na, ẹ i mwẹ ọmọ rhọkpa. 6 Yevbesọni, Osanobua keghi tama rẹn wẹẹ, ivbi ẹre* gha ya dia otọ ẹrrẹe ya, emwa ni rre evba ghi ya iran khian eviẹn, iran ghi ru iran khọọ* la ukpo iyisẹn vbe ihe enẹ (400). 7 Osanobua khare wẹẹ, ‘I gha bu ohiẹn ẹvbo nii, ne iran khian na gha re eviẹn. Iyeke ọni, iran ghi ladian vba, iran ghi do gha rhie ugamwẹ nọhuanrẹn mẹ mwa.’

8 “Osanobua na vbe gu ẹre ta ile ọghe arhuẹ. Vbe ọ ghi biẹ Aizik nẹ, ọ na rhuẹ ọre vbe ikpẹdẹ nogie erẹnrẹn. Aizik na biẹ e Jekọb;* e Jekọb na ghi biẹlẹ avbe erha ima odede* ne iweva (12). 9 Avbe erha ima odede na kegha gbọvo e Josẹf, iran na ghi khiẹn ọnrẹn ne Ivbi Igipt. Sokpan, Osanobua na gu ẹre gha rrọọ, 10 ọ na miẹn ọnrẹn fan vbe uwu ọlọghọmwa hia nọ ghaa ye, ọ na vbe ya ẹwaẹn we ẹre. Ọ na vbe ru ẹre ne Fero ne ọba ọghe Igipt gha ya aro nọ maan ghee ẹre. E Fero na ghi zẹ ọre nọ gha gbaroghe otọ Igipt hia, uhiẹn ya sẹ egbe ẹguae ọghẹe* hia. 11 Sokpan, ukhunmwu keghi suẹn gha fi vbe otọ Igipt hia kevbe otọ e Kenan, ẹghẹ nọ wegbe wa gha nọ. Avbe erha ima odede na gha rre ohanmwẹ. 12 E Jekọb ghi họn wẹẹ evbare rre Igipt, ọ na gie avbe erha ima odede gha khian vbe ẹghẹ okaro. 13 Vbe ẹghẹ ne iran ghi ya yo vbe ukpogieva, e Josẹf keghi gie egbe ẹre ma etiọnrẹn; e Fero na ghi do rẹn ẹgbẹe Josẹf. 14 Ẹre Josẹf na ghi gie uhunmwu gie Jekọb ne erhae, ọ na we ne irẹn vbe igiowa ẹre kpa hin otọ e Kenan rre gha die Igipt. Emwa hia ni rre kegha re orhunmwu isẹn i rrọọ vbe iyenẹ (75). 15 Erriọ ẹre Jekọb ghi ya gha rrie otọ Igipt, evba nii ẹre ọ ghi na wu; erriọ ẹre ọ vbe gha ye ne avbe erha ima odede. 16 A na ghi viọ ugboloko iran gha rrie Siẹkẹm, a na ya ree iran ye idin okuta ne Ebraham ya igho esiliva dẹ vbe obọ ivbi e Hemọ ni rre otọ e Siẹkẹm.

17 “Ọ ghi bu ẹghẹ ne Osanobua khian ya mu eyan nọ yan ma Ebraham sẹ, emwa ima ni rre otọ Igipt kegha muan yọ, iran na gha bun. 18 Vbene ẹghẹ ya khian, ọba ọvbehe nọ ma rẹn e Josẹf keghi la ẹkete vbe Igipt. 19 Ọba na kegha mu emwa ima ru, ọ na gha ya obọ yẹnyẹn avbe erha ima mu otọ, ne iran mieke na bizugbe emọ ne iran da biẹlẹ, ne emọ nii mieke na wulo. 20 Vbe uwu ẹghẹ nii ẹre a ya biẹ e Mozis; ọ kegha mose vbe aro Osanobua. A keghi koko ẹre la uki eha vbe owa erhae. 21 Vbe ẹghẹ na ya bizugbe ẹre, ovbi e Fero nokhuo keghi muẹn, ọ na ya koko ẹre zẹvbe ovbi ẹre. 22 Iran keghi ma e Mozis emwi ẹsẹse, nọ mieke na gha mwẹ irẹnmwi ọghe Ivbi Igipt. Ẹmwẹ kegha maan ẹre unu, ọ na vbe gha winna iwinna ni hin usi nibun.

23 “Vbe Mozis ghi sẹ ukpo iyeva (40), ọ keghi zẹ ọre vbe iro wẹẹ, irẹn gha ya miẹn Ivbi Izrẹl ne etiọnrẹn.* 24 Ọ ghi miẹn wẹẹ Ovbi Igipt ọkpa ru Ovbi Izrẹl ọkpa khọọ, ọ na gbinna ne Ovbi Izrẹl nii, ọ na gbe Ovbi Igipt nii rua. 25 Ọ na te gha roro ẹre wẹẹ, etiọnrẹn gha rẹn wẹẹ, te Osanobua khian loo irẹn ya miẹn iran fan, sokpan, iran ma ghee ẹre vberriọ. 26 Vbe ọ ghi sẹ eke ne iran ye vbe ẹdẹ ghi gbe, ọ na do vba Ivbi Izrẹl eva vbe iran gbinna. Ọ na te gha hia nọ bu ẹzọ ne iran, ọ na wẹẹ: ‘Etẹn mwẹ, vbọzẹ ne uwa na gu egbe khọn? Wa ma rẹn wẹẹ etẹn ẹre uwa khin?’ 27 Sokpan, nọ ru ogieva ẹre khọọ nọ rrọọ keghi sua e Mozis, ọ na wẹẹ: ‘Gha zẹ ruẹ ne u gha khaevbisẹ yan ima, ne u vbe gha bu ohiẹn ima? 28 Ra, te u hoo ne u gbe mwẹ rua, vbene u vbe gbe Ovbi Igipt nii rua nodẹ?’ 29 E Mozis ghi họn ẹmwẹ na, ọ na lẹẹ gha rrie otọ e Midian, ọ na ya gha re ọrriọvbe vbe odọ. Evba nii, ẹre ọ na biẹlẹ emọ ikpia eva.

30 “Ukpo iyeva (40) ghi gberra nẹ, odibosa ọkpa keghi rhiegbe ma rẹn vbe oha* ne erhẹn na gha baa, vbe uwu ato nọ rre ọkpẹn Oke Sainai. 31 Emwi ne Mozis bẹghe na keghi kpa ẹre odin. Ọ ghi we ne irẹn khian sikẹ ọre kherhe, ne irẹn ya ghee emwi nọ sunu, ọ keghi họn urhu e Jehova,* vbe ọ khare wẹẹ: 32 ‘Mẹ ọre Osanobua ọghe avbe erhaa odede, Osanobua ọghe Ebraham, ọghe Aizik kevbe ọghe Jekọb.’ E Mozis na suẹn gha guọ zẹzẹzẹ, ohan ma ghi gi ẹre sikẹ odaro. 33 E Jehova* keghi tama rẹn wẹẹ: ‘Kie ibata nọ rrọ ruẹ owẹ, rhunmwuda, otọ nọhuanrẹn ẹre u mudia yi na. 34 I bẹghe oya ne emwa mwẹ re vbe Igipt, I vbe họn utumwẹ ọghe iran nẹ, te imẹ ghi rre do miẹn iran fan na. U ghi larre nian, ne I gie ruẹ gha rrie Igipt.’ 35 Nene Mozis ne Ivbi Izrẹl ma rhan obọ miẹn yi na khin, ne iran nọ rẹn wẹẹ: ‘Gha zẹ ruẹ ne u gha khaevbisẹ yan ima, ne u vbe gha bu ohiẹn ima?’ E Mozis na, ẹre Osanobua gie odibo ẹre bu, odibo nii na rhiegbe ma rẹn vbe oha* ne erhẹn na gha baa. Odibosa nii na tama rẹn wẹẹ, irẹn ẹre Osanobua zẹ nọ ya miẹn Ivbi Izrẹl fan kevbe nọ gha khaevbisẹ yan iran. 36 E Mozis na, ẹre ọ su Ivbi Izrẹl ladian vbe otọ Igipt, ọ winna iwinna ọyunnuan ughughan vbe otọ Igipt, vbe Okun Nọ Baa kevbe uwu ato vbe ọwara ukpo iyeva (40).

37 “E Mozis na, ẹre ọ vbe tama Ivbi Izrẹl wẹẹ: ‘Osanobua gha zẹ akhasẹ nọ yevbe imẹ vbe uwu ẹbu etiẹn uwa, ọ ghi gie ẹre gie uwa.’ 38 Irẹn ẹre ọ gu Ivbi Izrẹl gha rrọọ vbe ehe ne iran si egbe koko yi vbe uwu ato, irẹn ẹre ọ gu avbe erha ima odede gha rrọọ, kẹ kevbe odibosa nọ gu ẹre guan vbe uhunmwu Oke Sainai, irẹn ẹre ọ vbe rhan obọ miẹn ọnrẹn yi ighẹ ẹmwẹ Osanobua nẹi fafa, ọ na do tama ima. 39 Sokpan, avbe erha ima odede ma miẹn ẹmwẹ ọnrẹn ye ehọ, iran na sua e Mozis ghee okhiẹ; ọ kegha khọn iran, ne iran werriegbe gha rrie Igipt. 40 Iran na tama Erọn wẹẹ: ‘Do ma amazẹ ne ima, ne ima khian gha ga, nọ gha su ima. Rhunmwuda, ma ma rẹn emwi nọ ru okpia na ighẹ e Mozis, nọ viọ ima ladian vbe otọ Igipt.’ 41 Erriọ ẹre iran ghi ya ma ẹbọ nọ yevbe ovbi ẹmila vbe ẹghẹ nii, iran na zọ ese gie ẹre, iran na suẹn gha bọbọ ugie, rhunmwuda emwi ne iran ya obọ iran ma. 42 Osanobua na ghi fi iyeke gbe iran, ọ na gi iran gha ga avbe orhọnmwẹ ni rre orere iso,* zẹvbe na gbẹn ọnrẹn ye ebe avbe Akhasẹ wẹẹ: ‘Wa ne Ivbi Izrẹl, ẹ i re imẹ ẹre uwa ghaa zọ ese gie vbe uwu ukpo iyeva (40) ne uwa gbe vbe uwu ato; ra, te uwa roro ighẹ imẹ nọ ra? 43 Sokpan, ibọkpọ ọghe Molọk kevbe amazẹ orhọnmwẹ ọghe ẹbọ na tie ẹre Rifan ẹre uwa ghaa dada khian; amazẹ ne uwa ya obọ ma, wa na gha gae. Rhunmwuda ọni, I gha ru ẹre na munọ uwa, a ghi viọ uwa gha rrie ehe nọ rree sẹ e Babilọn.’

44 “Avbe erha ima odede kegha mwẹ ibọkpọ vbe uwu ato, nọ ghaa re osẹ nọ rhie ẹre ma wẹẹ Osanobua gu iran rre evba.* Te Mozis wa bọ ibọkpọ nii zẹvbe ne Osanobua wa ya muẹn ma rẹn vbe ọ gu ẹre guan. 45 Ọ ghi kpẹẹ fua, avbe erha ima odede keghi mu ibọkpọ nii, ne avbe erha iran sẹrae ye iran otọ, iran keghi dada ẹre lele Jọsua la otọ ne avbe agbẹnvbo ọvbehe te ye. Sirra avbe erha ima odede ẹre Osanobua na khulo avbe agbẹnvbo nii hin otọ nii rre. Evba nii ẹre ibọkpọ nii ghi gha ye, ọ te ya sẹ ẹghẹ e Devid. 46 Ẹmwẹ e Devid kegha yẹẹ Osanobua. Ọ na ghi rinmwian Osanobua nọ mu uyi nii ye irẹn egbe, ne irẹn ya bọ owa ne Osanobua ọghe Jekọb. 47 Sokpan, e Sọlomọn ẹre ọ ghi do bọ owa nẹẹn. 48 Vbọrhirhighayehẹ, ẹ i re owa ne emwa nagbọn ya obọ bọ, ẹre Osanobua Nọ Yo Sẹ dia, zẹvbe ne akhasẹ ọghẹe khare, nọ na wẹẹ: 49 ‘E Jehova* khare wẹẹ, ẹrinmwi ọre ẹkete mwẹ, uhunmwu otagbọn ọre ukhuerhe* ne I viọ owẹ yan. Vbọ khun owa ne uwa gha bọ mẹ? De ehe ne I na hẹwẹ yi? 50 Ẹ i re obọ mwẹ ẹre I ya yi avbe emwi na hia ra?’

51 “Wa ni ze vbe udu, ni rri vbe ekhọe kevbe ni yin ehọ,* ẹghẹ hia ẹre uwa ya gbodan ghee orhiọn nọhuanrẹn; emwi ne avbe erha uwa odede ru, ẹre uwa vbe ru. 52 De ne avbe erha uwa odede ma zẹ kpokpo vbọ, vbe uwu avbe akhasẹ Osanobua? Uhiẹn, iran na kue gbele iran ni tae yotọ wẹẹ, ọmwa ata nii dee. Ọmwa nii ẹre uwa ghi ya dẹ, wa na vbe gbe ẹre rua. 53 Wa na la obọ avbe odibosa yi Uhi na, sokpan, wa ma yae ru emwi.”

54 Iran ghi wa họn ẹmwẹ na, ohu keghi mu iran ẹsẹse, iran na suẹn gha rri akọn zẹvbe ne iran ya ghee ẹre. 55 Sokpan, e Stivin keghi vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn, ọ na tọn aro mu ghee ẹrinmwi; ọ keghi bẹghe uyi ọghe Osanobua, ọ na vbe bẹghe Jesu, vbe ọ mudia ye obọ erha ọmwa Osanobua. 56 Ọ na kha wẹẹ: “Wa ghee oo! I bẹghe ẹrinmwi vbọ kie yotọ, I vbe bẹghe Ovbi ọmwa vbe ọ mudia ye obọ erha ọmwa Osanobua.” 57 Ẹre iran na suẹn gha go, iran na viọ obọ khiọ ehọ, iran hia na vẹ rhu ẹre. 58 Iran ghi si ẹre ladian hin orere ẹvbo rre nẹ, iran na suẹn gha filo okuta gbe ẹre. Emwa ni do sẹ osẹ gbe ẹre, keghi kie ẹwu ne iran yọ ke odukhunmwu, iran na viọ ọre ye akharha igbama ọkpa na tie ẹre Sọl. 59 Vbe iran ghi filo okuta gbe Stivin, ọ na kha wẹẹ: “Enọyaẹnmwa e Jesu, lahọ, I mu arrọọ mwẹ yọ ruẹ obọ.”* 60 Ẹre ọ na ghi fan fi iguẹ, ọ na tu ladian wẹẹ: “E Jehova,* lahọ, ghẹ ka orukhọ na ye iran urhu.” Ọ ghi ta ẹmwẹ na nẹ, ọ na wu.*

8 E Sọl vbe rhie obọ yọ wẹẹ, na gbe Stivin rua.

Ẹdẹrriọ ẹre iko nọ ghaa rre Jerusalẹm suẹn gha miẹn ukpokpo nọ wegbe; emwa hia ni yayi keghi zagha lele ikinkin ọghe Judia kevbe Sameria, avbe ukọ ọkpa ẹre ọ ghi gha rre Jerusalẹm. 2 Sokpan, ikpia ni mwẹ imuohan Osanobua keghi mu e Stivin kpa ya ree ẹre, iran keghi viẹ ọre ẹsẹsẹmwẹse. 3 Sokpan, e Sọl keghi suẹn gha kpokpo iko ọghe emwa iyayi, ọ na gha ke owa ọkpa la ọvbehe, ọ ghi silo ikpia kevbe ikhuo ladian, ọ ghi ya munọ iran ye eghan.

4 Vbọrhirhighayehẹ, emwa iyayi ni zagha lele ehe ughughan, kegha kporhu iyẹn nọ maan ọghe ẹmwẹ Osanobua. 5 E Filip kegha rrie ẹvbo e Sameria,* ọ na suẹn gha ta ẹmwẹ e Kristi ma emwa vba. 6 Emwa nibun keghi gbehọkotọ gha danmwehọ ẹmwẹ ne Filip ghaa ta, aro iran na vbe sẹ emwi ọyunnuan ughughan nọ ghaa ru. 7 Emwa nibun ghaa rre evba ne avbe orhiọn dan* ghaa loo; avbe orhiọn dan nii ghi rhie so, iyeke ọni, iran ghi ladian vbe egbe emwa nii. Yevbesọni, a keghi mu emwa nibun ne emianmwẹ gbe fi otọ* kevbe avbe uke egbe rran. 8 Rhunmwuda ọni, ivbi ẹvbo nii kegha ghọghọ ẹsẹsẹmwẹse.

9 Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Saimọn vbe ẹvbo nii. Vbene ọ te sẹ ẹghẹ na kha na, okpia na kegha ru imamase,* emwi nọ ru kegha kpa emwa ni rre Sameria odin. Ọ na gha kha wẹẹ, a i ta ne irẹn ye. 10 Emwa hia ni rre ẹvbo nii ghi gbehọkotọ gha danmwehọ ọre, ke egbe nọ kanmwa sẹ, ya sẹ egbe nọ kpọlọ sẹ, iran ghi gha kha wẹẹ: “Okpia na ẹre ọ wa re Ẹtin Nọkhua ọghe Osanobua.” 11 Iran ghi gha gbehọkotọ danmwehọ ọre, rhunmwuda imamase* nọ ghaa ru ye iran aro, nọ ghaa yan iran unu ruan. 12 Sokpan, vbe Filip ghi kporhu iyẹn nọ maan ọghe Arriọba Osanobua kevbe ọghe eni Jesu Kristi ma iran, iran keghi yaeyi; iran na gha dinmwiamẹ, ke ikpia ke ikhuo. 13 E Saimọn tobọre na vbe do khian ọmwa iyayi. Ọ ghi dinmwiamẹ nẹ, ọ na ghi ya egbe ba e Filip; ọ ghi miẹn iwinna ọyunnuan ughughan ne Filip ghaa ru, ọ keghi yan rẹn unu ruan.

14 Avbe ukọ ni rre Jerusalẹm ghi họn wẹẹ, emwa ni rre Sameria miẹn ẹmwẹ Osanobua yi, iran na ghi gie Pita kevbe Jọn bu iran; 15 iran ghi sẹ evba, iran na na erhunmwu ne emwa iyayi ni rre evba, ne orhiọn nọhuanrẹn mieke na hin yan iran. 16 Rhunmwuda, orhiọn nọhuanrẹn ma he tuorre yan iran rhọkpa, te iran wa he dinmwiamẹ kẹkan vbe eni Enọyaẹnmwa e Jesu. 17 E Pita vbe Jọn ghi viọ obọ yan iran, orhiọn nọhuanrẹn keghi suẹn gha hin yan iran.

18 Vbe Saimọn ghi miẹn wẹẹ orhiọn nọhuanrẹn hin yan emwa ne avbe ukọ viọ obọ yan, ọ na wẹẹ irẹn gha rhie igho ne avbe ukọ, 19 ọ na wẹẹ: “Lahọ, wa vbe rhie ẹtin na mẹ, ne I mieke na vbe sẹtin gha viọ obọ yan emwa, ne orhiọn nọhuanrẹn mieke na vbe gha hin yan iran.” 20 Sokpan, e Pita keghi tama rẹn wẹẹ: “Te uwẹ vbe igho ruẹ gha la ọrhiae rrie. Hii, te uwẹ roro wẹẹ, u gha sẹtin ya igho dẹ emwi ne Osanobua ya ru ọmwa ẹse ra? 21 Iwinna ne ima ru na ma kaan ruẹ, u i vbe mwẹ oghae vbọ, rhunmwuda, ekhọe ruẹ ma huan vbe odaro Osanobua. 22 Rhunmwuda ọni, ro iro ne u fi uyinmwẹ dan ne u mwẹ na werriẹ, u ghi vbe rinmwian e Jehova* nọ yabọ ruẹ; egbọre ọ gha yabọ ruẹ ye iziro dan nọ rrọ ruẹ ekhọe. 23 Rhunmwuda, I bẹghe ẹre wẹẹ, obi nọ rriara ẹre u khin, ọviẹn orukhọ ẹre u vbe khin.” 24 Ẹre Saimọn na ghi tama iran wẹẹ: “Lahọ, wa gu mwẹ rinmwian e Jehova,* ne emwi ne uwa tae na rhọkpa ghẹ sunu vbe egbe mwẹ.”

25 Iran keghi kporhu iyẹn nọ maan ẹsẹse, iran na vbe gha tama emwa vbekpa ẹmwẹ ọghe Jehova.* Iyeke ọni, iran na werriegbe mu uhunmwu daa e Jerusalẹm. Vbe iran ghi khian vbe odẹ, iran na gha kporhu iyẹn nọ maan lele igue nibun ni rre Sameria.

26 Sokpan, odibo e Jehova* keghi gu e Filip guan, ọ na tama rẹn wẹẹ: “Mu egbe, ne u gha rrie odẹ ahọ,* u ghi la odẹ nọ ke Jerusalẹm rrie Gaza.” (Uwu ato, ẹre odẹ na lae.) 27 Ẹre Filip na gele mu egbe, ọ na gha khian. Okpia ọkpa ne Ovbi Ẹtiopia nọ ghaa re ọghẹrriẹnoguan* kegha la odẹ nii khian. E Kandesi ne oloi ọghe Ẹtiopia ẹre okpia na ghaa winna lele, irẹn ẹre ọ vbe gha gbaroghe emwi ewe ọghẹe; ọmwa nọ mwẹ ọdakha ẹre okpia na wa gha khin. Te irẹn yo e Jerusalẹm ya ga Osanobua. 28 Vbe ẹghẹ na kha na nian, te irẹn ghi die owa, ọ na tota ye ikẹkẹ ẹsin ọghẹe, ọ na gha tie ẹre ladian ighẹ ẹmwẹ ne Aizaia ne akhasẹ gbẹnnẹ yotọ. 29 Orhiọn nọhuanrẹn keghi tama e Filip wẹẹ: “Tua okhian, ne u sikẹ ikẹkẹ ẹsin na.” 30 E Filip keghi rhulẹ sikẹ ọre, ọ na họn vbe ọ tie ẹmwẹ ne Aizaia ne akhasẹ gbẹnnẹ yotọ, ọ na ghi nọ rẹn wẹẹ: “Wẹ gele rẹn otọ emwi ne uwẹ tie na ra?” 31 Okpia nii na tama rẹn wẹẹ: “Vbia khian ya rẹn otọ re hẹ, vbe ẹ i re te ọmwa rhan otọ re ma mwẹ?” Ọ na ghi tama e Filip nọ la ikẹkẹ ẹsin ọghẹe, nọ do tota ke irẹn. 32 Emwi nọ ghaa tie vbe Ebe Nọhuanrẹn na khin: “Ọ keghi yevbe ohuan na mu gha die eke na khian na gbe ẹre rua, ọ na vbe yevbe oteghe ohuan nọ ma tu vbe a zẹ ọre eto. Ọ ma ta ẹmwẹ ọkpa. 33 Vbe uwu ẹghẹ na ya gha ru ẹre emwi oya, iran keghi bu ohiẹn eku gbe ẹre. De ọmwa nọ khian sẹtin tama emwa vbekpa uniẹn ọnrẹn? Rhunmwuda, agbọn ma gi ẹre tọ.”

34 Ọghẹrriẹnoguan* nii keghi nọ e Filip wẹẹ: “Lahọ, tama mwẹ, de ọmwa ne akhasẹ na guan kaẹn? Egbe ẹre, ẹre ọ guan kaẹn ra, ra ọmwa ọvbehe nọ?” 35 E Filip keghi suẹn gha gu ẹre guan; ako nọ ghaa tie vbe ebe nọhuanrẹn nii, ẹre ọ ya suẹn, ọ na gha kporhu iyẹn nọ maan ma rẹn vbekpa e Jesu. 36 Vbe iran ghi khian vbe odẹ, iran na sẹ ihe ọkpa ne amẹ ye, ẹre okpia* nii na ghi tama e Filip wẹẹ: “Ghee amẹ mwa; gu mwẹ wa dinmwiamẹ nian. Vbọ ghi da mwẹ obọ yi?” 37* —— 38 Ẹre ọ na ghi we ne iran mu ikẹkẹ ẹsin nii mudia, irẹn vbe Filip na ghi la uwu amẹ nii, e Filip na dinmwi ẹnrẹn ye amẹ. 39 Vbe iran ghi ladian vbe uwu amẹ, e Jehova* keghi loo orhiọn nọhuanrẹn ọghẹe ya zẹgiẹ rhie Filip kpa hin evba rre, okpia* nii ma ghi werriegbe miẹn ọnrẹn, sokpan, ọ na gha ghọghọ khian. 40 Asdọd ẹre Filip na ghi ya miẹn egbe ẹre, ọ na gha kporhu iyẹn nọ maan lele ikinkin nii hia khian, a te miẹn wẹẹ, ọ sẹ e Sẹseria.

9 Na kha na, e Sọl kegha yan dunmwu ẹgan, ọ na wẹẹ te irẹn khian gbele erhuanegbe Enọyaẹnmwa rua. Ẹre ọ na ghi bu ogie ohẹn, 2 ọ na we nọ gbẹnnẹ ebe asẹ viọ ne irẹn, ne irẹn viọ gha rrie avbe sinagọg* ni rre Damaskọs, ne irẹn mieke na mu ọmwaikọmwa nọ rre Nene Odẹ,* ke ikpia ke ikhuo, irẹn ghi gbalọ iran viọ gha die Jerusalẹm.

3 Vbe ọ ghi khian vbe odẹ, awanwan ọghe ukpa keghi ke ẹrinmwi wan yan rẹn vbe udomwurri, na kha na, ọ sikẹ e Damaskọs nẹ. 4 Ọ keghi de gbe otọ, ọ na họn urhu ọkpa nọ tama rẹn wẹẹ: “Sọl, Sọl, vbọzẹ ne u na zẹ mwẹ kpokpo?” 5 E Sọl na ghi nọ rẹn wẹẹ: “Enọyaẹnmwa, de ọmwa ne u khin?” Ọ na tama rẹn wẹẹ: “Mẹ ne Jesu ne u zẹ kpokpo nọ. 6 Sokpan, kpaegbe, ne u la orere ẹvbo, u gha sẹ evba, a gha tama ruẹ emwi ne u gha ru.” 7 Nọ ne emwa ni ghaa lele Sọl khian, izegbe na wa zẹ iran ye imudia. Iran ghaa họn vbe ọmwa guan, sokpan, iran ma bẹghe ọmwa rhọkpa. 8 Ẹre Sọl na ghi kpaegbe vbe otọ; ọ te rhan aro yotọ, sokpan, ọ ma gha bẹghe emwi rhọkpa. Ẹre iran na ghi rhie ẹre obọ gha rrie Damaskọs. 9 Ọ ma sẹtin bẹghe vbe ọwara ikpẹdẹ eha; vbe uwu ẹghẹ nii, ọ ma re, ọ ma da.

10 Ọ ghaa mwẹ ọrhuanegbe ọkpa na tie ẹre Ananaias nọ ghaa rre Damaskọs. Vbe ọ ghi miẹn umian, Enọyaẹnmwa keghi tie ẹre, ọ na wẹẹ: “Ananaias!” Ọ na wanniẹn wẹẹ: “Ghee mwẹ, Enọyaẹnmwa.” 11 Enọyaẹnmwa keghi tama rẹn wẹẹ: “Mu egbe, ne u gha rrie idunmwu na tie ẹre Idunmwu Nọ Diae, ne u ya gualọ okpia ọkpa na tie ẹre Sọl, nọ ke Tasọs rre; ọ rre owa e Judas. Irẹn wa na erhunmwu vbene a wa guan na. 12 Irẹn vbe miẹn ọnrẹn nẹ vbe umian wẹẹ, okpia ọkpa na tie ẹre Ananaias rre do viọ obọ yan irẹn, ne irẹn mieke na dọlegbe gha bẹghe.” 13 Sokpan, Ananaias keghi wanniẹn wẹẹ: “Enọyaẹnmwa, ẹ i re avbiẹ emwi ẹre I he họn vbekpa okpia na, uza hia nọ he zẹ vbe egbe emwa ruẹ ni huanrẹn ni rre Jerusalẹm i re nekherhe. 14 Avbe ọkaolotu ohẹn vbe rhie asẹ nẹẹn nọ gha die ediran, nọ do munọ emwa hia ni ghi so eni ruẹ nẹ ye eghan.” 15 Sokpan, Enọyaẹnmwa keghi tama rẹn wẹẹ: “Gha khian! rhunmwuda, mẹ zẹ okpia na nẹ zẹvbe ọmwa ne I khian loo, nọ khian gha ya eni mwẹ wewe ma avbe agbẹnvbo, avbe ọba kevbe Ivbi Izrẹl. 16 I gha vbe gi ẹre rẹn oya nọ khian re rhunmwuda eni mwẹ; I i khian muẹn lẹre nẹẹn.”

17 Ẹre Ananaias na gha khian, ọ keghi la enene owa, ọ na viọ obọ yan e Sọl, ọ na wẹẹ: “E Sọl ne ọtẹn mwẹ, Enọyaẹnmwa e Jesu, nọ rhiegbe ma ruẹ vbe odẹ vbe u dee, ẹre ọ gie mwẹ bu ruẹ rre na, ne I do rhan ruẹ aro, ne u vbe vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn.” 18 Vbe ọwara ọkpa nii, emwi nọ yevbe na ghee erhuan ọghe ehẹn keghi kharha kua vbe aro ọre, ọ na werriegbe suẹn gha bẹghe. Ọ na ghi kpaegbe, a na dinmwi ẹnrẹn ye amẹ. 19 Ọ ghi rri evbare nẹ, orhiọn na la ẹre iwu.

Ọ keghi tota ke erhuanegbe Jesu vbe Damaskọs vbe ikpẹdẹ eso. 20 Vbọ ma he kpẹẹ vba, ọ keghi suẹn gha kporhu vbekpa e Jesu vbe avbe sinagọg,* ọ na gha tama iran wẹẹ, Jesu ọre Ovbi Osanobua. 21 Sokpan, emwa hia ni họn vbe ọ guan keghi yan unu ruan, iran na gha kha wẹẹ: “Ọna i re okpia nii, nọ ghaa kpokpo emwa vbe Jerusalẹm, rhunmwuda ne iran na gha so eni Jesu ne irẹn guan kaẹn na ra? Ẹ i re te ọ te vbe rre do munọ iran ni rre ediran, nọ viọ iran* gie avbe ọkaolotu ohẹn ra?” 22 Sokpan, obọ e Sọl keghi kakabọ gha da otọ, zẹvbe nọ ya gha ma emwa emwi; vbene ọ ya gha fẹko rhan otọ re ọkade ọkade wẹẹ, Jesu ọre Kristi, na wa la iran ehọ, a ma ghi miẹn ọkpa vbe Ivbi e Ju ni rre Damaskọs nọ sẹtin gu ẹre muan rẹn.

23 Ikpẹdẹ nibun ghi gberra nẹ, Ivbi e Ju keghi so uma, ne iran ya gbe ẹre rua. 24 Sokpan, ọ keghi vẹ ne Sọl rẹn wẹẹ, iran hoo ne iran gbe ẹre rua. Asọn kevbe avan ẹre iran ya gha mudia ye avbe onurho na la la orere ẹvbo, ne iran mieke na gbe ẹre rua. 25 Sokpan, ọ ghi rre asọn ọkpa, avbe erhuanegbe ẹre keghi muẹn ye okhuae, iran na muẹn la uvun na fian ye ekẹn na gbe lẹga ẹvbo nii tuorre.

26 Vbe ọ ghi sẹ e Jerusalẹm, ọ na te gha hoo nọ deba erhuanegbe ni rre evba, sokpan, ohan rẹn kegha mu iran hia, rhunmwuda, iran ma yayi wẹẹ ọrhuanegbe nọ. 27 E Banabas ẹre ọ ghi zẹ vbe egbe ẹre. Ọ na ghi rhie ẹre bu avbe ukọ, ọ na tama iran vbene Sọl ya miẹn Enọyaẹnmwa hẹ vbe odẹ, kevbe vbene Enọyaẹnmwa vbe ya gu ẹre guan hẹ. Ọ na vbe tama iran, vbene ọ ya gha ya eni Jesu wewe hẹ vbe Damaskọs, vbene ohan ma na muẹn. 28 Ẹre Sọl na ghi tota ke iran vba. Ọ na gha lele ehe hia khian vbe Jerusalẹm, ọ na gha ya eni Enọyaẹnmwa kporhu, vbene ohan ma na muẹn. 29 Ọ kegha gu Ivbi e Ju ni zẹ e Grik guan, iran na vbe gba gha muan ẹmwẹ. Sokpan, iran na, na te gha hoo ne iran gbe ẹre rua. 30 Vbe etẹn ghi rẹn ẹmwẹ na, iran na muẹn gha rrie Sẹseria, iran na we nọ ke evba gha rrie Tasọs.

31 Vbe ẹghẹ nii, egbe keghi rọkhọ iko hia ni rre Judia, e Galili kevbe Sameria; iran keghi digiẹ. Iran kegha rhie ẹre ma wẹẹ iran mu ohan e Jehova,* orhiọn nọhuanrẹn na vbe gha ru iyobọ ne iran,* rhunmwuda ọni, iran na gha muan yọ.

32 Vbe Pita ghi mu okhian lele ikinkin nii hia khian, ọ na vbe ya miẹn emwa ni huanrẹn ni rre Lida. 33 Evba ẹre ọ na miẹn okpia ọkpa na tie ẹre Anias, nọ wa lovbiẹ ye ebẹdi wawawa; ebẹdi nii ẹre okpia nii wa gha ye vbe ọwara ukpo erẹnrẹn, rhunmwuda, ẹ i sẹtin khian.* 34 E Pita keghi tama rẹn wẹẹ: “Anias, Jesu Kristi mu ruẹ egbe rran nẹ. Kpaegbe, ne u waa ebẹdi ruẹ.” Ẹre ọ na gele kpaegbe vbe ọwara ọkpa nii. 35 Emwa hia ni rre Lida kevbe ni rre Otọ Nọ Rriẹ Ọghe Siarọn ghi miẹn okpia nii, iran na do ya Enọyaẹnmwa yi.

36 Ọ ghaa mwẹ ọrhuanegbe ọkpa vbe Jọpa, na tie ẹre Tabita; emwi na ya eni nii kha vbe a gha zedu ẹre, ọre “Dọkas.”* Ọmwa ne obọ ẹse tọlọ, nọ vbe gha ru iyobọ ne ivbiogue, ẹre okhuo na ghaa khin. 37 Vbe asẹ ọkpa, okhuo na keghi suẹn gha khuọnmwi, ọ na wu. Ẹre iran na khuẹ ọre, iran na ya muẹn ye ughugha ọkpa nọ rre odukhunmwu vbe egedege. 38 E Lida ma rree gbe ne Jọpa. Avbe erhuanegbe ghi họn wẹẹ, e Pita rre Lida, iran na gie ikpia eva bu ẹre, ne iran ya tama rẹn wẹẹ: “Lahọ, zẹgiẹ bu ima gha dee.” 39 Ẹre Pita na lele iran gha khian. Ọ ghi sẹ evba, iran na rhie ẹre gha rrie nene ughugha na muẹn yi vbe egedege; ikhuo hia ni dẹgbẹe keghi bu e Pita gha dee, iran na gha viẹ, iran na vbe gha ma ẹre ukpọn ughughan kevbe ẹwu ne guọrọ ne Dọkas sele ne iran, vbe ẹghẹ nọ ya gha rre agbọn. 40 E Pita na ghi we ne emwa hia ladian, ọ na viọ iguẹ ye otọ, ọ na na erhunmwu. Ọ ghi mu aro daa ikun e Dọkas, ọ na wẹẹ: “Tabita, kpaegbe!” E Dọkas keghi rhan aro, ọ na bẹghe Pita, ọ na kpaegbe tota. 41 E Pita keghi rhie ẹre obọ, ọ na si ẹre kpaegbe; iyeke ọni, ọ na tie emwa ni huanrẹn ni rre evba kevbe avbe ikhuo ni dẹgbẹe ne iran do ghee ẹre. Iran ghi rre, iran na do miẹn wẹẹ, e Dọkas rre agbọn nẹ. 42 Iyẹn na keghi la ehe hia vbe Jọpa, emwa nibun na do ya Enọyaẹnmwa yi. 43 E Pita keghi gbe ikpẹdẹ eso vbe Jọpa, vbe owa ọsohian* ọkpa na tie ẹre Saimọn.

10 Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Kọniliọs vbe Sẹseria; ọkaokuo* ghaa nọ vbe oka ọghe ivbiyokuo, na ghaa tie ẹre oka ọghe Itali.* 2 Ọmwa nọ ghaa mwẹ imuohan Osanobua ẹre okpia na ghaa khin, ke irẹn kevbe igiowa ẹre. Erriọ ẹre ọ vbe ya gha ru ẹse ne ivbiogue,* ọ na vbe gha na erhunmwu gie Osanobua vbe ẹghẹ hia. 3 Ọ ghi rre odẹ ughaẹdẹ* nogie ihinrin vbe ẹdẹ* ọkpa, ọ keghi miẹn umian; vbe umian nii, odibosa ọkpa na bu ẹre gha dee, ọ na wẹẹ: “E Kọniliọs!” 4 Orrirri keghi gbe ku e Kọniliọs, ọ na gha ghee odibosa nii kpee, ọ na ghi nọ rẹn wẹẹ: “Vbọ khin, Enọyaẹnmwa?” Odibosa nii na ghi tama rẹn wẹẹ: “Osanobua họn erhunmwu ruẹ nẹ, ọ ma vbe mianmian ẹse ne u ru ne ivbiogue.* 5 Banbanna nian, gie emwa gha rrie Jọpa, ne iran ya tie okpia ọkpa na tie ẹre Saimọn guẹ, a vbe tie ẹre Pita. 6 Owa ọsohian* ọkpa na tie ẹre Saimọn nọ rre ọkpẹn okun, ẹre okpia na ye; orhunmwuyẹn nọ vba.” 7 Odibosa nii ghi kpa nẹ, ọ keghi zẹgiẹ tie eva vbe eguọmwadia ẹre, kevbe ọkpa vbe avbe ukọ ọre nọ mwẹ imuohan Osanobua, nọ vbe gha re ovbiyokuo; 8 ọ na ta emwi hia nọ sunu ma iran, ẹre ọ na ghi gie iran gha rrie Jọpa.

9 Vbe iran ghi sikẹ e Jọpa nẹ vbe ẹdẹ nọ lelẹe, e Pita keghi hin uhunmwu owa, nọ ya na erhunmwu vbe odẹ ughaẹdẹ* nogie ehan.* 10 Sokpan, ohanmwẹ kegha gbe ẹre, ọ na gha hoo nọ rri evbare. Vbe ẹghẹ ne iran ya gha le evbare nii, e Pita keghi suẹn gha miẹn umian. 11 Ọ keghi bẹghe vbe ẹrinmwi kie yotọ, ọ na bẹghe emwi nọ yevbe igbu ukpọn ọghe linẹn vbe ọ tuorre dee; ehọ ọre enenẹ ẹre iran dayi, vbe iran muẹn tuorre dee. 12 Emwi nọ ghaa rre uwu igbu ukpọn nii, kegha re aranmwẹ ughughan ni mwẹ owẹ enẹ, avbe aranmwẹ ni ya ẹko hiọrọ,* kevbe avbe ahianmwẹ ni tin vbe orere iso. 13 Ọ keghi họn urhu ọkpa, nọ tama rẹn wẹẹ: “E Pita, kpaegbe, gbe ọkpa vbe aranmwẹ na, ne u rriọẹ!” 14 Sokpan, e Pita na kha wẹẹ: “Ẹ i re imẹ mwẹ, Enọyaẹnmwa, rhunmwuda, I ma he rri emwi awua rhọkpa nọ ma huan ẹdẹ.” 15 Ọ na werriegbe họn vbe urhu nii tama rẹn wẹẹ: “Emwi ne Osanobua ghi ya khian nọhuanrẹn nẹ, ghẹ ghi kha wẹẹ ọ ma huan.” 16 Igba eha ẹre ọ họn urhu na, iyeke ọni, a keghi mu emwi nii kpa gha rrie ẹrinmwi vbe ọwara ọkpa nii.

17 Umian ne Pita miẹn na keghi sunsun ye ọre aro, ọ ma wa rẹn emwi na yae kha; uwu ẹghẹ na, ẹre ikpia ne Kọniliọs gie rre ghi ya miẹn owa e Saimọn, iran na mudia ye onurho. 18 Iran na ghi nọ ọmwa ne iran miẹn vba, deghẹ orhunmwuyẹn rhọkpa rre owa nii na tie ẹre Saimọn, na vbe tie ẹre Pita. 19 Vbe Pita ye mu ẹmwẹ umian nii roro, orhiọn nọhuanrẹn na tama rẹn wẹẹ: “Ikpia eha nọ ẹmwẹ ruẹ. 20 Rhunmwuda ọni, mu egbe ne u tuorre bu iran. Ghẹ zẹdẹ gbe awawẹ hiehie, rhunmwuda, mẹ ẹre ọ gie iran gha dee.” 21 Ẹre Pita na ghi tuorre bu avbe ikpia nii, ọ na wẹẹ: “Mẹ ọre ọmwa ne uwa gualọ. Vbọ ya uwa gha dee?” 22 Iran na tama rẹn wẹẹ: “E Kọniliọs ne ọkaokuo, ẹre ọ gie ima rre. Ọmwa esi nọ mu ohan Osanobua nọ, erriọ ẹre Ivbi e Ju hia vbe ya ta ẹmwẹ ọnrẹn nọ maan. Osanobua ẹre ọ loo odibo ẹre ya tama rẹn, nọ tie ruẹ gha die owa ẹre, nọ mieke na danmwehọ ẹmwẹ ne u khian ta.” 23 E Pita keghi rhie iran la owa, ọ na we ne iran vbiẹ evba ne ẹdẹ gbe.

Ẹdẹ ghi gbe, ọ na lele iran gha khian; etẹn eso ni rre Jọpa na vbe lelẹe gha khian. 24 Ọ keghi sẹ e Sẹseria vbe ẹdẹ nọ lelẹe. Na kha na, e Kọniliọs khẹ ọre nẹ. Vbene ọ te rre, e Kọniliọs na ya si ẹgbẹe ọre kevbe avbe ọse ni sikẹ ọre koko. 25 Vbe Pita ghi wa la owa, e Kọniliọs na bu ẹre, ọ na fan fi iguẹ vbe akharha ẹre, ọ na gbe uhunmwu kotọ nẹẹn. 26 Sokpan, e Pita keghi si ẹre kpaegbe, ọ na tama rẹn wẹẹ: “Kpaegbe; ọmwa vbene uwẹ ye, ẹre imẹ vbe khin.” 27 Iran eva na suẹn gha guan; vbe Pita ghi la uwu owa, ọ na bẹghe ẹre wẹẹ, emwa nibun si egbe koko ye evba. 28 E Pita na ghi tama iran wẹẹ: “Wa rẹnrẹn wẹẹ awua nọ, deghẹ Ovbi e Ju na sikẹ ọmwaikọmwa nọ ke agbẹnvbo ọvbehe rre, ra ọ na gha gu ẹre mu obọ. Vbọrhirhighayehẹ, Osanobua gu mwẹ rẹn nẹ wẹẹ, ọ ma khẹke ne I tie ọmwa rhọkpa, enọ ma huan, ra nọ mwẹ awua. 29 Ọni ẹre ọ si ẹre ne I ma na roro ẹre igba eva vbe a gie na tie mwẹ, I na gha dee. Te imẹ ghi nọ nian, vbe uwa gu gie na tie mwẹ?”

30 E Kọniliọs na ghi tama rẹn wẹẹ: “Odẹ ẹghẹ vbenian vbe nẹvusẹn,* I na gha na erhunmwu vbe owa mwẹ, vbe ughaẹdẹ* nogie ihinrin;* okpia ọkpa nọ yọ ukpọn nọ fi wainwain na wa mudia ye odaro mwẹ, 31 ọ na wẹẹ: ‘E Kọniliọs, Osanobua họn erhunmwu ruẹ nẹ, ọ ma vbe mianmian ẹse ne u ru ne ivbiogue.* 32 Nọnaghiyerriọ, gie emwa gha rrie Jọpa, ne iran ya tie okpia ọkpa na tie ẹre Saimọn guẹ, a vbe tie ẹre Pita. Owa ọsohian* ọkpa na tie ẹre Saimọn nọ rre ọkpẹn okun, ẹre okpia na ye; orhunmwuyẹn nọ vba.’ 33 Vbe ọwara ọkpa nii, I na gie emwa ne iran ya tie ruẹ rre, I wa vbe ghọghọ wẹẹ u rre. Nian, ma hia rre odaro Osanobua, ma mu egbe ne ima ya danmwehọ emwi hia ne Jehova* we ne u do tama ima.”

34 Ẹre Pita na ghi suẹn gha gu iran guan, ọ na wẹẹ: “Eban ẹre I wa gele rẹn wẹẹ, Osanobua i gbe ewanmwẹ ghee obọ ọkpa, 35 sokpan, ọmwaikọmwa nọ mu ohan rẹn, nọ vbe ru emwi nọ khẹke, ẹre irẹn miẹn yi; ẹ i lele ẹvbo nọ ke rre. 36 Irẹn keghi gie uhunmwu gie Ivbi Izrẹl, ọ na we na ya tama iran vbekpa iyẹn nọ maan ọghe ọfunmwegbe, ne irẹn la obọ e Jesu Kristi rhie ne emwa; Jesu na, ọre Arowa emwa hia. 37 Wa rẹn iyẹn nọ ghaa la khian vbe Judia hia, nọ suẹnrẹn vbe Galili, iyeke vbe Jọn ghi kporhu ma emwa nẹ vbekpa idinmwiamẹ; 38 ọni ọre iyẹn nọ dekaẹn Jesu nọ ke Nazarẹt rre, ne Osanobua na ya orhiọn nọhuanrẹn ọghẹe hannọ ọnrẹn zẹ, ọ na vbe rhie ẹtin nẹẹn. Ọ na gha ru emwi esi khian vbe ehe hia, ọ na vbe gha sinmwi emwa hia ne Esu mu gba, rhunmwuda, Osanobua ghaa rre ọre iyeke. 39 Aro ima wa sẹ emwi hia nọ ru vbe ẹvbo ọghe Ivbi e Ju kevbe Jerusalẹm; sokpan, iran keghi kan rẹn mu erhan,* iran na gbe ẹre rua. 40 Osanobua keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe ikpẹdẹ nogieha, ọ na vbe gi ẹre rhiegbe ma emwa. 41 Ẹ i re emwa hia ẹre ọ miẹn ọnrẹn, sokpan, ma ne Osanobua zẹ ke otọ gha dee nọ gha re osẹ, ẹre ọ miẹn ọnrẹn; ma na, ẹre ọ gu ẹre rri evbare, ma ẹre ọ vbe gu ẹre da, vbe Osanobua ghi huẹn ọnrẹn kpaegbe nẹ vbe idin. 42 Deba ọni, ọ keghi tama ima, ne ima ya kporhu ma emwa, ne ima vbe sẹ osẹ yọ ẹsẹsẹmwẹse wẹẹ, ọna ọre ọmwa ne Osanobua zẹ, nọ bu ohiẹn emwa ni rre agbọn kevbe ni wulo nẹ. 43 Avbe akhasẹ hia keghi ta ẹmwẹ ọnrẹn, iran wẹẹ, ọmwaikọmwa nọ mu ẹtin yan rẹn, a gha ya orukhọ ọghẹe bọe lekpa eni ẹnrẹn.”

44 Vbe Pita wa ye guan nii, orhiọn nọhuanrẹn keghi tuorre yan emwa hia ni ghaa danmwehọ ọre. 45 Emwa iyayi ni rhuẹ re, ni lele Pita gha dee keghi yan unu ruan, rhunmwuda ne Osanobua na tue orhiọn nọhuanrẹn ọghẹe yan ivbi agbẹnvbo ọvbehe, nọ ya ru iran ẹse. 46 Rhunmwuda, iran họn vbe iran nii zẹ ẹvbo ughughan, iran vbe họn vbe iran rhie urhomwẹ ne Osanobua. Ẹre Pita na ghi kha wẹẹ: 47 “Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, orhiọn nọhuanrẹn sẹ iran na obọ nẹ vbene ima vbe ye, ọmwa rhọkpa rrọọ nọ gha sẹtin we na ghẹ dinmwi iran ye amẹ ra?” 48 Ẹre ọ na ghi we na dinmwi iran ye amẹ vbe eni Jesu Kristi. Iran na ghi we nọ gbe ikpẹdẹ eso vbe ehe ne iran ye.

11 Avbe ukọ kevbe etẹn ni rre Judia keghi họn wẹẹ, ivbi agbẹnvbo ọvbehe vbe miẹn ẹmwẹ Osanobua yi. 2 Ugbẹnvbe Pita ghi sẹ e Jerusalẹm, iran ni lele uhi ọghe arhuẹ kegha gu ẹre gui.* 3 Iran na wẹẹ: “U na la owa emwa ni ma rhuẹ, u na vbe gu iran rri evbare.” 4 Ẹre Pita na ghi na iyẹn emwi hia nọ sunu ma iran, ọ na wẹẹ:

5 “Ọ mwẹ ẹdẹ ọkpa ne I ghaa na erhunmwu vbe I rre Jọpa, I keghi miẹn umian. Vbe umian nii, I keghi bẹghe emwi nọ yevbe igbu ukpọn ọghe linẹn, na ghaa ke ẹrinmwi mu tuorre dee; ehọ ọre enenẹ ẹre a na da igbu ukpọn nii yi, a keghi muẹn tuorre ye odaro mwẹ. 6 I ghi gbarokotọ ghee uwu ẹre, I na miẹn aranmwẹ ughughan ni mwẹ owẹ enẹ, avbe aranmwẹ oha, avbe aranmwẹ ni ya ẹko hiọrọ,* kevbe avbe ahianmwẹ ni tin vbe orere iso. 7 I na vbe họn urhu ọkpa, nọ tama mwẹ wẹẹ: ‘E Pita, kpaegbe, gbe ọkpa vbe aranmwẹ na, ne u rriọẹ!’ 8 Sokpan, I na wẹẹ: ‘Ẹ i re imẹ mwẹ, Enọyaẹnmwa, rhunmwuda, I ma he ya unu mwẹ kaan emwi awua rhọkpa ẹdẹ, ra emwi nọ ma huan.’ 9 Urhu nii keghi werriegbe guan ke ẹrinmwi rre, ọ na wẹẹ: ‘Emwi ne Osanobua ghi ya khian nọhuanrẹn nẹ, ghẹ ghi kha wẹẹ ọ ma huan.’ 10 Igba eha ẹre I họn urhu na, iyeke ọni, a keghi werriegbe mu emwi nii hia kpa gha rrie ẹrinmwi. 11 Vbe ọwara ọkpa nii, ikpia eha keghi sẹ owa ne ima ghaa ye. E Sẹseria ẹre a ke gie iran bu mwẹ gha dee. 12 Orhiọn nọhuanrẹn na ghi tama mwẹ wẹẹ, ne I lele iran gha khian, ne I ghẹ zẹdẹ gbe awawẹ hiehie. Etẹn ehan na ni rre emwa na, vbe lele mwẹ gha khian, ma ẹre ọ gba vbe la owa e Kọniliọs.

13 “E Kọniliọs keghi tama ima vbene odibosa ya gu irẹn mudia vbe owa, ọ na tama irẹn wẹẹ: ‘Gie emwa gha rrie Jọpa ne iran ya tie Saimọn guẹ, a vbe tie ẹre Pita, 14 ọ gha tama ruẹ emwi nọ gha ya uwẹ vbe igiowa ruẹ miẹn fan.’ 15 Sokpan, vbe I ghi suẹn gha gu iran guan, orhiọn nọhuanrẹn keghi tuorre yan iran, zẹvbe nọ vbe tuorre yan ima vbe ẹghẹ omuhẹn. 16 I na do yerre, emwi ne Enọyaẹnmwa ghaa ta, nọ na kha wẹẹ: ‘Amẹ ẹre Jọn dinmwi uwa yi, sokpan, a gha dinmwi uwa ye uwu orhiọn nọhuanrẹn.’ 17 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, egbe ẹse ọhẹ ne Osanobua rhie ne ima ni ya Enọyaẹnmwa e Jesu Kristi yi, ẹre ọ vbe rhie ne iran na, gha re imẹ, nọ gha da Osanobua obọ yi?”*

18 Vbe etẹn nii ghi họn ẹmwẹ na, iran keghi dobọ ẹzọ na gui yi,* iran na gha rhie uyi gie Osanobua, iran na wẹẹ: “Ọni rhie ma wẹẹ, te Osanobua vbe rhie ẹkpotọ ne ivbi agbẹnvbo ọvbehe ya ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, ne arrọọ mieke na sẹ iran obọ.”

19 Ukpokpo nọ suẹnrẹn vbe ẹghẹ na ya gbe Stivin rua, keghi ya emwa iyayi eso lẹẹ gha rrie Fonisia, Saiprọs kevbe Antiọk. Sokpan, Ivbi e Ju ọkpa ẹre emwa iyayi na ghaa kporhu ma vbe avbe ẹvbo na. 20 Vbọrhirhighayehẹ, eso vbe uwu iran ni ke Saiprọs kevbe Sairini rre kegha die Antiọk, iran na suẹn gha kporhu iyẹn nọ maan ọghe Enọyaẹnmwa e Jesu ma emwa ni zẹ e Grik. 21 Yevbesọni, e Jehova* keghi rhie obọ ye iran iyeke, emwa nibun na do khian emwa iyayi, iran na do gha re erhuanegbe Enọyaẹnmwa.

22 Iyẹn na keghi sẹ obọ etẹn ni rre iko nọ rre Jerusalẹm. Ẹre iran na ghi rhunmwuda ọni, gie Banabas gha rrie Antiọk. 23 Ọ ghi sẹ evba, ọ na bẹghe ẹre wẹẹ, te Osanobua wa ru ẹse ne kpataki* ne iran, ẹre ọ na ghọghua, ọ na suẹn gha rhie igiọdu ne iran hia, ne iran ye gha ya ekhọe hia lele Enọyaẹnmwa khian. 24 Ọmwa esi kevbe ọmwa nọ mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe, ẹre Banabas ghaa khin, erriọ ẹre ọ vbe ya vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn. Rhunmwuda ọni, emwa nibun keghi do ya Enọyaẹnmwa yi. 25 Ẹre Banabas na ghi kpa gha rrie Tasọs, ọ na ya gualọ e Sọl. 26 Ọ ghi miẹn ọnrẹn, ọ na rhie ẹre gha die Antiọk. Ukpo ohoho ẹre iran eva ya gha gu etẹn do iko, iran na gha ma emwa nibun emwi. Antiọk ẹre a na suẹn gha tie avbe erhuanegbe, Ivbi Otu e Kristi, zẹvbe nọ gua iho ọghe Osanobua ro.

27 Vbe ẹghẹ nii, akhasẹ eso keghi ke Jerusalẹm gha die Antiọk. 28 Ọkpa vbe uwu iran, na tie ẹre Agabọs keghi kpaegbe, orhiọn nọhuanrẹn keghi loo ẹre ya tae yotọ wẹẹ, ukhunmwu gha kakabọ fi la otagbọn hia. Ọna gele sunu vbe ẹghẹ ne Klọdiọs ya gha khaevbisẹ. 29 Avbe erhuanegbe na ghi tae wẹẹ, ne dọmwadẹ ọghẹe vbe uwu iran rhie emwi ladian vbene obọ iran sẹ, na ya ru iyobọ ne etẹn ni rre Judia. 30 Iran na gele ru vberriọ. Iran na ghi we ne Banabas vbe Sọl viọ emwi hia ne etẹn si koko gie ediọn.

12 Vbe asẹ nii, Hẹrọd ne ọba keghi suẹn gha zẹ etẹn eso ni rre iko kpokpo. 2 Ọ na ya umozo gbe Jems ne ọtiẹn e Jọn rua. 3 Ọ ghi miẹn wẹẹ, emwi ne irẹn ru na, ya ẹko rhiẹnrhiẹn Ivbi e Ju, ọ na vbe ya mu e Pita. (Ẹghẹ na ya gha do ugie Ebrẹd Na Ma Ya Eyist Ru, ẹre ọna ya sunu.) 4 Ọ ghi mu e Pita nẹ, ọ na khui ẹre ye eghan, ọ keghi zẹ oka enẹ ọghe ivbiyokuo, ne iran gha khẹ odẹ vba, oka ọkpa gha ghi khẹ odẹ fo nẹ, ọvbehe ghi vbe laọ. Ivbiyokuo enẹ ẹre ọ rre oka ọkpa. Emwi ne Hẹrọd ghaa mwẹ vbe ekhọe ọre wẹẹ, a gha do ugie Alagberra fo nẹ, irẹn ghi do muẹn mudia ye odaro emwa.* 5 E Pita na ye gha rre uwu eghan vba, sokpan, etẹn ni rre iko na gha ya ekhọe hia rinmwian Osanobua nọ ru iyobọ nẹẹn.

6 A ghi tie ẹre akhuẹ ẹre Hẹrọd khian rhie Pita ladian, e Pita kegha vbiẹ vbe adesẹneva ivbiyokuo eva. A keghi ya ọgiọrọ eva rrọ ọre. Ivbiyokuo eso kegha khẹ odẹ vbe onurho eghan nii. 7 Vbe udomwurri, odibo e Jehova* keghi mudia vbe evba, ukpa na suẹn gha baa vbe uwu eghan nii. Odibo nii na fi e Pita emwi vbe efẹn nọ ya huẹn ọnrẹn kpaegbe, ọ na ghi tama rẹn wẹẹ: “Zẹgiẹ kpaegbe!” Ọgiọrọ nọ rre Pita obọ na wa dele kua. 8 Odibosa nii na tama rẹn wẹẹ: “Mu egbe, ne u vbe gba ibata ruẹ.” E Pita na gele ru vberriọ. Odibosa nii na ghi tama rẹn wẹẹ: “Mu ẹwu ne u yọ ke odukhunmwu yọ, ne u wa gha lele mwẹ khian.” 9 E Pita keghi lelẹe ladian, ọ na wa gha lelẹe khian. Sokpan, ọ na gha roro ẹre wẹẹ, umian ẹre irẹn miẹn, ọ ma rẹn wẹẹ, emwi hia ne odibosa nii ru gele sunu vbe odaro agbọn. 10 Iran keghi gberra ehe nokaro kevbe ehe nogieva ne emwa ni khẹ odẹ ye, iran na do sẹ eke ne ẹkhu ematọn nọ rrie orere ẹvbo ye. Ẹkhu nii na wa tobọre kie ne iran. Iran ghi ladian nẹ, iran na khian la idunmwu ọkpa. Vbe ọwara ọkpa nii, odibosa nii keghi kpa sẹrae. 11 Ẹghẹ nii, ẹre Pita ghi ya rẹn emwi nọ sunu, ọ na ghi kha wẹẹ: “Eban ẹre I rẹnrẹn wẹẹ, e Jehova* ẹre ọ gie odibo ẹre rre, nọ do miẹn mwẹ fan vbe obọ e Hẹrọd kevbe obọ emwi hia ne Ivbi e Ju te ya aro yi wẹẹ, ọ gha sunu daa mwẹ.”

12 Ọ ghi bẹghe emwi hia nọ sunu, ọ na gha rrie owa e Meri ne iye Jọn; e Jọn na ẹre a vbe tie ẹre Mak. Emwa eso keghi si egbe koko vba gha na erhunmwu. 13 E Pita ghi sobọ vbe ẹkhu, ọvbokhan okhuo ọkpa na tie ẹre Roda, nọ re ọguọmwadia vba, na do ghee ọmwa nọ sobọ. 14 Vbe ọ ghi mu urhu e Pita, ẹko keghi rhiẹnrhiẹn ọnrẹn sẹrriọ wẹẹ, ọ na rhulẹ werriegbe gha rrie uwu owa, vbene ọ ma na kie urho, ọ na ya tama iran wẹẹ, e Pita rre orere. 15 Iran na tama rẹn wẹẹ: “Ẹrherhe ruẹ kue gba?” Sokpan, ọ na tua unu muẹn, ọ na gha tama iran wẹẹ, ẹmwata ẹre irẹn ta. Ẹre iran na ghi gha kha wẹẹ: “Odibosa ọghẹe nọ.” 16 Na kha na, e Pita ye sobọ vbe orere. Ẹghẹ ne iran ghi ya kie urho, iran na miẹn ọnrẹn, ọ keghi yan iran unu ruan. 17 Sokpan, ọ keghi ya obọ gbe ekhakha wẹẹ, ne iran gbẹdọ. Ọ na tama iran vbene Jehova* ya miẹn irẹn fan hẹ vbe eghan. Ọ na vbe kha wẹẹ: “Wa ya na iyẹn na ma e Jems kevbe etẹn nikẹre.” Ọ na ghi kpa gha rrie ehe ọvbehe.

18 Ẹdẹ ghi gbe, ivbiyokuo nii na suẹn gha hawa yo hawa rre, rhunmwuda, iran ma rẹn vbene Pita khian hẹ. 19 Hẹrọd keghi gualọ e Pita lele ehe hia, sokpan, ọ ma miẹn ọnrẹn. Ọ ghi nọ iran ni khẹ odẹ ọta nẹ, ọ na we na viọ iran kpa, na ya rri iran oya. Ẹre Hẹrọd na ghi ke Judia gha rrie Sẹseria, ọ na ya gbe ẹghẹ eso vba.

20 Ohu Ivbi e Taia kevbe Ivbi e Saidọn kegha mu e Hẹrọd. Ẹre Ivbi e Taia kevbe Ivbi e Saidọn na koko ya miẹn ọnrẹn. Iran na ka ya rinmwian e Blastọs nọ ghaa gbaroghe igiowa ọghe Hẹrọd, nọ ru iyobọ ne iran. Ẹre iran na ghi ya rinmwian e Hẹrọd nọ mu ẹzọ fua, rhunmwuda, otọ ne Hẹrọd kha yan, ẹre a ke viọ evbare gie iran. 21 Ọ ghi rre ẹdẹ ọkpa, emwa hia keghi si egbe koko. Hẹrọd keghi hẹ ukpọn ọba ye egbe. Ọ na tota ye aga ibuohiẹn, ọ na suẹn gha gu emwa ni gbẹbu guan. 22 Emwa ni gbẹbu na gha wee, iran na gha kha wẹẹ: “Urhu osa ẹre ima họn na, ẹ i re ọghe ọmwa kẹkan!” 23 Vbe ọwara ọkpa nii, odibo e Jehova* keghi gbe Hẹrọd fi otọ, rhunmwuda nọ ma na rhie uyi nii gie Osanobua. Ẹre ọkhọe na suẹn gha rriọẹ, ọ na wu.

24 Ẹmwẹ ọghe Jehova* kegha vẹwae khian, ọ na gha mu otọ yọ.

25 E Banabas vbe Sọl ghi viọ emwi na ya ru iyobọ ne etẹn ni rre Jerusalẹm gie iran nẹ, iran na werriegbe gha rrie Antiọk. Iran na vbe rhie Jọn na vbe tie ẹre Mak lele egbe.

13 Avbe akhasẹ kevbe avbe ọmamwaemwi ghaa rre iko nọ rre Antiọk, iran ọre: E Banabas, e Simiọn na vbe gha tie ẹre Naija, e Lusiọs nọ ke Sairini rre, e Mane-ẹn ne irẹn vbe Hẹrọd nọ khaevbisẹ gba yo owebe, kẹ kevbe Sọl. 2 Ugbẹnvbe iran ghi rhie ugamwẹ ne Jehova,* iran na vbe gha mu awẹ, orhiọn nọhuanrẹn keghi tama iran wẹẹ: “Wa viọ e Banabas vbe Sọl ladian, ne iran ya winna iwinna ne I tie iran ba.” 3 Iran ghi mu awẹ fo nẹ, iran ghi vbe na erhunmwu nẹ, iran na viọ obọ yan iran, iran na we ne iran gha khian.

4 Ikpia na ne orhiọn nọhuanrẹn gie keghi kpa gha rrie Sẹlusia; iran na ghi ke evba la okọ gha rrie Saiprọs. 5 Iran ghi sẹ e Salamis, iran na suẹn gha ya ẹmwẹ Osanobua kporhu vbe uwu avbe sinagọg* ọghe Ivbi e Ju. E Jọn kegha ru iyobọ ne iran.

6 Iran ghi la ẹvbo ne amẹ lẹga nii fo nẹ, iran na ya sẹ e Pefọs. Iran keghi dekun Ovbi e Ju ọkpa na tie ẹre Ba-Jesu vbe evba. Ọbo edunna kevbe akhasẹ ohoghe ẹre okpia na ghaa khin. 7 Irẹn ẹre ọ ghaa winna lele Sẹgiọs Pọlọs ne gọvinọ;* ọmwa nọ wa kakabọ rẹn emwi, ẹre Sẹgiọs Pọlọs ghaa khin. Ọ kegha hoo nọ họn ẹmwẹ ọghe Osanobua, rhunmwuda ọni, ọ na ghi gie na tie Banabas vbe Sọl. 8 Sokpan, Ẹlimas ne ọbo edunna keghi suẹn gha gbe iran odan, ọ na gha hia nọ mu ekhọe gọvinọ rhia, nẹ ghẹ mieke na yayi. (Emwi na ya Ẹlimas kha ọre ọbo edunna.) 9 E Sọl, na vbe tie ẹre Pọl, keghi vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn, ọ na gha ghee Ẹlimas suuun. 10 Ọ na wẹẹ: “Wẹ ne ẹkẹ vbe iwẹnwẹn kevbe emwi dan hia gba ẹre aro gba ẹre iyeke, wẹ ne ovbi Esu, wẹ ne emwi nọ maan i yẹẹ, wẹ nọ hia nọ gha ya odẹ ẹmwata ọghe Jehova* khian ohoghe, ọ ma he sẹ ne u ya zobọ vbọ? 11 Ghee ẹre! Obọ e Jehova* gha vba ruẹ, u gha rhu aro, u i khian ghi bẹghe uwanmwẹ ẹdẹ vbe ọwara ẹghẹ eso.” Vbe ọwara ọkpa nii, evbu nọ mwẹ ẹmi keghi rhu gue ẹre aro, ebiebi na vbe so ye ọre aro; ọ na gha bibi yo bibi rre, ọ na gha gualọ ọmwa nọ khian rhie ẹre obọ. 12 E gọvinọ ghi miẹn emwi nọ sunu, ọ na do khian ọmwa iyayi, rhunmwuda, emwi na ma ẹre vbekpa e Jehova* keghi yan rẹn unu ruan.

13 E Pọl kevbe emwa ni lelẹe khian, keghi ke Pefọs la okọ gha rrie Pẹga nọ rre Pamfilia. Sokpan, e Jọn keghi kpa sẹ iran rae, ọ na werriegbe gha rrie Jerusalẹm. 14 Vbọrhirhighayehẹ, iran keghi kpa vbe Pẹga, iran na gha die Antiọk nọ rre Pisidia. Iran na la e sinagọg* vbe Ẹdẹ Ikẹtin, iran na tota. 15 Vbe a ghi tie ebe Uhi kevbe ebe ne avbe Akhasẹ gbẹnnẹ ma emwa ni rre evba nẹ, avbe ọkaolotu ọghe sinagọg* nii keghi tama e Pọl vbe Banabas wẹẹ: “Etẹn kevbe iho mwa, deghẹ uwa mwẹ ẹmwẹ igiọdu ne uwa khian ta, wa tae oo.” 16 Ẹre Pọl na kpaegbe, ọ na ya obọ gbe ekhakha, ọ na wẹẹ:

“Ivbi Izrẹl ne iho mwa, kevbe uwa nikẹre ni mwẹ imuohan Osanobua, wa danmwehọ mwẹ. 17 Osanobua ọghe Ivbi Izrẹl na, ẹre ọ zẹ avbe erha ima odede, ọ keghi ya iran khian agbẹnvbo nọkhua vbe ẹghẹ ne iran na gha re ọrriọvbe vbe otọ Igipt, ọ na ya ekuabọ ne olọ* viọ iran ladian vba. 18 Odẹ ukpo iyeva (40) ẹre ọ wa ya mu ẹmwẹ iran wuo egbe vbe uwu ato. 19 Ọ ghi fuẹn agbẹnvbo ihinrọn nẹ vbe otọ e Kenan, ọ na mu otọ nii ne emwa rẹn. 20 Odẹ ukpo ekigbesiyeha yan iyisẹn enẹ (450), ẹre ena hia ya sunu.

“Iyeke ọni, ọ keghi zẹ avbe ọbuohiẹn ne iran, ọ te do sẹ ẹghẹ e Samuẹl ne akhasẹ. 21 Sokpan, vbọ ma he kpẹẹ vba, iran na wẹẹ iran gualọ ọba. Osanobua na ghi zẹ e Sọl ne ovbi e Kis, nọ ke uniẹn e Bẹnjamin rre, nọ gha re ọba iran; ukpo iyeva (40) ẹre ọ ya kha yan iran. 22 Osanobua ghi miẹn ọnrẹn ukpo ọba nẹ, ọ na zẹ e Devid nọ gha re ọba. E Devid na, ẹre Osanobua ghaa guan kaẹn vbe ọ khare wẹẹ: ‘E Devid ne ovbi e Jẹsi keghi re ọmwa ne ekhọe mwẹ mu; ọ gha ru emwi hia ne I hoo nọ ru.’ 23 Uniẹn* okpia na, ẹre Osanobua na rhie ọmiọnmwafan ne Ivbi Izrẹl, zẹvbe nọ yan rẹn; ọmiọnmwafan nii, ọre Jesu. 24 A te miẹn wẹẹ ọmiọnmwafan nii rre, e Jọn ka kporhu ma Ivbi Izrẹl hia nẹ, ne iran dinmwiamẹ, ne iran ya rhie ẹre ma wẹẹ, iran ro iro fi uyinmwẹ werriẹ. 25 Sokpan, ọ ghi bu ẹghẹ ne Jọn khian ya winna iwinna rẹn fo, ọ na gha tama emwa wẹẹ: ‘De ọmwa ne uwa roro ighẹ imẹ khin? Ẹ i re imẹ ọre ọmwa nii ne uwa mudia khẹ. Sokpan, ghee oo! Ọmwa dee vbe I gha ghi ru ọghomwẹ gberra nẹ, I ma sẹ nọ gha rhan irri nọ rre ibata nọ rre ọre owẹ.’

26 “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, wa ne ivbi uniẹn Ebraham, kevbe uwa nikẹre ni mwẹ imuohan Osanobua, ma ẹre a gie uhunmwu imiẹnfan na gie. 27 Iran ni rre Jerusalẹm kevbe emwa ni khaevbisẹ yan iran, ma yi ọmiọnmwafan na ẹro. Sokpan, vbe ẹghẹ ne iran ya gha bu ohiẹn ọnrẹn, iran keghi mu ẹmwẹ ne avbe Akhasẹ tae sẹ; ẹdẹ ikẹtin ọkpa i gberra, a ma tie ẹmwẹ akhasẹ na ma iran. 28 Agharhemiẹn wẹẹ, iran ma miẹn emwi ọkpa nọ ru, na gha gbe ẹre rua ba, iran na ye we ne Pailet gbe ẹre rua. 29 Vbe iran ghi ru emwi hia na ta yotọ vbekpa ẹre nẹ, iran na muẹn tuorre vbe uhunmwu erhan, iran na ya ree ẹre ye idin okuta. 30 Sokpan, Osanobua keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe idin. 31 Ikpẹdẹ nibun, ẹre ọ ya rhiegbe ma emwa ni lelẹe ke Galili gha rrie Jerusalẹm. Iran na, ẹre ọ ghi sẹ osẹ ma emwa vbekpa ẹre.

32 “Nian, te ima ghi kporhu iyẹn nọ maan ma uwa vbekpa eyan na ru ma avbe erha ima odede. 33 Osanobua mu eyan nii sẹ ne ima ne ivbi iran nẹ, odẹ nọ ya ru ọna, ọre nọ na huẹn Jesu kpaegbe; zẹvbe na gbẹn ọnrẹn ye psalm nogieva,* nọ khare wẹẹ: ‘Ovbi mwẹ ẹre u khin; ke ẹrẹna kpa, erhaa ẹre I ghi khin.’ 34 Osanobua keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe, ọ na rhie egbe nẹi sẹtin kẹkẹ nẹẹn. Ọ keghi so igiẹ ye ọna vbe ọ khare wẹẹ: ‘I gha rhie ahoẹmwọmwa nẹi beghe ma uwa, zẹvbe ne I yan rẹn ma e Devid; ẹ i mwẹ I ma mu eyan na sẹ.’ 35 Ako ọvbehe vbe psalm vbe kha wẹẹ: ‘U i khian gi egbe ọguọmwadia ruẹ nọ mudia ẹse kẹkẹ.’ 36 Nọ ne Devid, ọ keghi ga Osanobua* vbe ẹghẹ ọghẹe, iyeke ọni, ọ na wu, a na ree ẹre ba avbe erhae odede, egbe ẹre keghi kẹkẹ. 37 Sokpan, ọmwa nii ne Osanobua huẹn kpaegbe ma kẹkẹ.

38 “Nọnaghiyerriọ etẹn, I hoo ne I gi uwa rẹn wẹẹ, obọ ọmwa na, ẹre a khian la miẹn ayabọ ọghe orukhọ, ọni ọre iyẹn na ya wewe ma uwa na. 39 Uhi e Mozis ma sẹtin ya uwa khian emwa ni ma rriabe orukhọ, sokpan, ọmwaikọmwa nọ yayi, a gha la obọ ọmwa na guan kaẹn na, kae ba ọmwa nọ ma rriabe. 40 Rhunmwuda ọni, wa gha begbe, ne ẹmwẹ ne avbe Akhasẹ tae ghẹ do sunu vbe egbe uwa, nọ khare wẹẹ: 41 ‘Wa ni ya aro tila iwinna ne I ru, wa do ghee ẹre, nọ yan uwa unu ruan, ne uwa la ọrhiae rrie; rhunmwuda, iwinna ne I winna vbe ẹghẹ uwa keghi re iwinna ne uwa i khian sẹtin yayi, ọ gha khọnrẹn ne ọmwa rhan otọ re ma uwa ẹsẹsẹmwẹse.’”

42 Vbe iran khian ghi ladian, emwa ni rre evba na gha rinmwian iran, ne iran werriegbe gha dee vbe Ẹdẹ Ikẹtin nọ lelẹe, ne iran do ta ẹmwẹ na ma iran. 43 Emwa ni si egbe koko vbe sinagọg* nii ghi kpa nẹ, Ivbi e Ju nibun kevbe emwa ọvbehe ni do deba Ivbi e Ju gha ga Osanobua,* keghi lele Pọl vbe Banabas. Zẹvbe ne iran ya guan, e Pọl vbe Banabas keghi bu iran ude, ne iran ghẹ gi ẹse ne kpataki* ọghe Osanobua wii iran.

44 Vbe Ẹdẹ Ikẹtin nọ lelẹe, iyobe emwa hia ni rre ẹvbo nii ẹre ọ si egbe koko, ne iran do danmwehọ ẹmwẹ ọghe Jehova.* 45 Ivbi e Ju ghi bẹghe emwa ni gbẹbu, ekhọe iran keghi vuọn ne igbọvo, iran na suẹn gha gbodan ye ẹmwẹ ne Pọl ghaa ta; odẹ vberriọ, te iran ghaa rhoo. 46 E Pọl vbe Banabas keghi gu iran guan, vbene ohan ma na mu iran, iran na wẹẹ: “Wa ẹre ọ te gele khẹke nọ ka họn ẹmwẹ Osanobua. Sokpan, ugbẹnvbe uwa ma miẹn ọnrẹn yi, wa ma vbe ka egbe uwa ye emwa nọ khẹke ne arrọọ ọghe etẹbitẹ sẹ ọre obọ, ma gha sẹ uwa rae, ne ima bu ivbi agbẹnvbo ọvbehe. 47 Rhunmwuda, e Jehova* yi iyi ne ima, vbe ọ khare wẹẹ: ‘I zẹ ruẹ ne u gha re ukpa nọ baa yan agbẹnvbo, ne u gha re odẹ imiẹnfan ne emwa, ya sẹ ehe ne agbọn sẹ, ke ehe nọ rhanmwẹ.’”

48 Iran nẹi re Ju ghi họn ẹmwẹ na, iran na gha ghọghọ, iran na vbe gha tian ẹmwẹ ọghe Jehova;* emwa hia ni mu egbe, ne iran ya ru emwi nọ gha ya iran gha mwẹ arrọọ ọghe etẹbitẹ, keghi do khian emwa iyayi. 49 Yevbesọni, ẹmwẹ ọghe Jehova* kegha vẹwae khian vbe otọ nii hia. 50 Ọ ghaa mwẹ ikhuo eso ni hin usi vbe ẹvbo, ni vbe mwẹ imuohan Osanobua, kevbe ikpia eso na wa rẹn vbe ẹvbo; Ivbi e Ju keghi ruẹn ẹmwẹ ye iran ẹko, erriọ ẹre a ghi ya suẹn gha kpokpo e Pọl vbe Banabas, iran na ghi khulo iran ladian hin ẹvbo nii rre. 51 E Pọl vbe Banabas na ghi bọnmwẹ ebubẹ nọ rre iran owẹ kua, ne iran ya sẹ osẹ gbe iran. Iyeke ọni, iran na ghi kpa gha rrie Aikoniọm. 52 Ẹghẹ hia ẹre avbe erhuanegbe ya gha ghọghọ, iran na vbe vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn.

14 E Pọl vbe Banabas ghi rre Aikoniọm, iran na gha rrie sinagọg* ọghe Ivbi e Ju. Odẹ ne iran ya guan keghi mu emwa ekhọe sẹrriọ wẹẹ, Ivbi e Ju kevbe Ivbi e Grik nibun na do khian emwa iyayi. 2 Ivbi e Ju ni ma yayi keghi ruẹn ẹmwẹ ye emwa nẹi re Ju ẹko, iran na mu iran ekhọe rhia, ne iran mieke na werriẹ aro nọ khọọ daa etẹn. 3 E Pọl vbe Banabas keghi kpẹẹ vbe evba, e Jehova* na rhie ẹtin ne iran, ne iran ya gha ya udinmwẹ gu emwa guan vbekpa ẹmwẹ nọ dekaẹn ẹse ne kpataki* ọghe Osanobua. Ọ na vbe rhie ẹtin ne iran, ne iran ya gha winna iwinna ọyunnuan ughughan, nọ ya rhie ẹre ma wẹẹ, ẹmwẹ ẹmwata ẹre iran kporhu ẹre. 4 Vbọrhirhighayehẹ, emwa nibun vbe ẹvbo nii keghi wannọ egbe ye ihe eva, eso kegha rre obọ ọghe Ivbi e Ju, eso na gha rre obọ ọghe avbe ukọ. 5 Emwa nẹi re Ju kevbe Ivbi e Ju, deba avbe ọkaolotu iran, na te gha hoo ne iran ru avbe ukọ emwi oya, ne iran vbe filo okuta gbe iran. 6 Ẹmwẹ na ghi vẹ ne avbe ukọ rẹn, iran na lẹẹ gha rrie Listra kevbe Dẹbi, ni re ẹvbo ni rre Likeonia, kevbe avbe ẹvbo ni lẹga enii. 7 Iran na gha kporhu iyẹn nọ maan vbe odọ nii.

8 Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa vbe Listra, uke ẹre okpia na wa khin ke na ya biẹ ọre gha dee, ọ ma he khian ẹdẹ. Ọ keghi tota, 9 ọ na gha danmwehọ ẹmwẹ ne Pọl ta. E Pọl na gha ghee ẹre, ọ na miẹn wẹẹ, okpia na wa mwẹ amuẹtinyan, ọ yayi wẹẹ, a gha sẹtin mu irẹn egbe rran. 10 Ẹre Pọl na davan wẹẹ: “Kpaegbe mudia.” Okpia nii na san kpaegbe, ọ na suẹn gha khian. 11 Emwa ni gbẹbu ghi bẹghe emwi ne Pọl ru, iran kegha ya ẹvbo ne Ivbi e Likeonia zẹ go wẹẹ: “Avbe ẹrinmwi mu akpa emwa nagbọn yọ bu ima gha dee!” 12 Ẹre iran na suẹn gha tie Banabas, Zus; sokpan, iran na gha tie Pọl, Hẹmis, ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, irẹn ẹre ọ mobọ gha guan vbọ. 13 Ohẹn e Zus ne aro ẹbọ ọghẹe rre eke na la la ẹvbo nii, keghi viọ ẹmila kevbe obobo* gha die onurho ẹvbo nii, ọ na gha hoo ne irẹn vbe emwa ni gbẹbu gba zọ ese.

14 Ugbẹnvbe ukọ e Banabas kevbe ukọ e Pọl ghi họn ẹmwẹ na, iran na yanghan ukpọn iran, iran na lẹẹ la uwu ẹbu nii, iran na gha go wẹẹ: 15 “Iho mwa, vbọzẹ ne uwa na ru emwi ne uwa ru na yi? Emwa kẹkan vbene uwa ye ẹre ima vbe khin, ọ ma vbe gba ne ima fo. Te ima kporhu iyẹn nọ maan ma uwa, ne uwa sẹ avbe emwi na nẹi mwẹ esa rae, ne uwa bu Osanobua nọ rrọọ gha dee, nọ yi agbọn kevbe ẹrinmwi, kevbe okun kevbe emwi hia ni rre uwu iran. 16 Vbe ẹghẹ nẹdẹ, ọ keghi kue ne agbẹnvbo hia gha ru vbene ọ khọn iran. 17 Sokpan, ọ ma mwẹ ẹghẹ ọkpa nọ ma ya gi uwa rẹn aro ọmwa ne irẹn khin; ọ keghi ru emwi esi ne uwa, ọ na gi amẹ gha ke odukhunmwu rhọọ yan uwa, ọ vbe ru ẹre ne emwiokọ ọghe uwa gha mọ vbe ẹghẹ nọ khẹke, ọ rhie evbare ne uwa wọrhọwọrhọ, ọ na vbe ru ẹre, ne ẹko gha sẹ uwa ọyẹnmwẹ.” 18 Vbene avbe ukọ ta sẹ, emwa nii na ye wẹẹ te iran khian zọ ese gie iran; te ọ baa kua, iran ke sẹtin da iran obọ yi.

19 Sokpan, Ivbi e Ju eso keghi ke Antiọk kevbe Aikoniọm rre, iran na do ruẹn ẹmwẹ ye emwa nii ẹko, ẹre iran na filo okuta gbe Pọl, iran na si ẹre ladian hin orere ẹvbo nii rre, iran na gha roro wẹẹ ọ wu nẹ. 20 Sokpan, avbe erhuanegbe keghi do ma ga ẹre, ẹre ọ na kpaegbe, ọ na la orere ẹvbo nii. Ẹdẹ ghi gbe, irẹn vbe Banabas na gba gha rrie Dẹbi. 21 Iran ghi kporhu iyẹn nọ maan nẹ vbe ẹvbo nii, emwa eso vba na vbe do khian erhuanegbe. Iyeke ọni, iran na werriegbe gha rrie Listra, Aikoniọm kevbe Antiọk. 22 Iran na gha rhie igiọdu ne avbe erhuanegbe ni rre evba, iran na gha bu iran ude ne iran ye mudia gbain vbe odẹ iyayi, iran na wẹẹ: “Ẹ i mwẹ ima ma ya egbe miẹn ọlọghọmwa nibun, a te miẹn wẹẹ ima la Arriọba Osanobua.” 23 Yevbesọni, iran na zẹ ediọn lele dọmwadẹ iko, iran na na erhunmwu, iran na vbe mu awẹ, iran na mu ẹmwẹ iran ye obọ e Jehova,* nọ re Osa ne iran mu ẹtin yan.

24 Iyeke ọni, e Pọl vbe Banabas keghi la e Pisidia gberra, iran na do sẹ e Pamfilia. 25 Iran ghi vbe kporhu nẹ vbe Pẹga, iran na gha rrie Atalaia. 26 Iran ghi ke evba kpa, iran na la okọ gha rrie Antiọk; evba nii, ẹre etẹn na mu ẹmwẹ iran ye Osanobua obọ, iran na rinmiwaẹn nọ ru ẹse ne kpataki* ne iran, ne iran mieke na sẹtin winna iwinna ne iran ghi do ru fo na.

27 Iran ghi sẹ Antiọk, iran na si etẹn ni rre iko koko, iran keghi na iyẹn emwi nibun ne Osanobua loo iran ya ru ma iran, kevbe vbene ọ ya rhie ẹkpotọ ne ivbi agbẹnvbo ọvbehe hẹ, ne iran do yayi. 28 Iran keghi gbe ẹghẹ eso vbe ehe ne avbe erhuanegbe nii ye; iran kpẹẹ vba kherhe.

15 Ikpia eso keghi ke Judia rre, iran na suẹn gha ma etẹn emwi, iran na wẹẹ: “Vbe ẹ i re te uwa rhuẹ re zẹvbe nọ gua ilele ọghe Mozis ro, wa i khian sẹtin miẹn fan.” 2 Ẹmwẹ na keghi si ẹzọ kevbe imuanẹmwẹ ye uwu ẹkpo iran kevbe Pọl vbe Banabas, ẹre a na ghi we ne Pọl vbe Banabas kevbe emwa ọvbehe eso bu avbe ukọ kevbe ediọn ni rre Jerusalẹm, ne iran ya mu ẹmwẹ* na ma iran.

3 Vbe etẹn ni rre iko ghi su iran sẹ odẹ nẹ, ikpia nii na ghi mu uhunmwu daa e Fonisia kevbe Sameria, iran na gha tama etẹn vbene emwa ọghe agbẹnvbo ọvbehe ya do khian emwa iyayi hẹ; ọna keghi ya etẹn hia gha sọyẹnmwẹ. 4 Iran ghi sẹ e Jerusalẹm, etẹn ni rre iko vba, avbe ukọ kevbe ediọn keghi rhan obọ miẹn iran yi; iran ni rre na, keghi tama iran emwi nibun ne Osanobua loo iran ya ru. 5 Sokpan, eso vbe uwu iran ni ka gha rre otu ọghe avbe Farisi, ni ghi do khian emwa iyayi, keghi kpaegbe vbe aga ne iran tota yi, iran na wẹẹ: “Te ọ khẹke na rhuẹ iran, a ghi vbe tama iran, ne iran gha lele Uhi e Mozis.”

6 Ẹre avbe ukọ kevbe ediọn na ghi si egbe koko, ne iran ghee ẹmwẹ na ghee. 7 Vbe iran ghi zẹ tae yo tae rre,* e Pita keghi kpaegbe, ọ na tama iran wẹẹ: “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, wa rẹnrẹn wẹẹ, vbe ẹghẹ nọ kpẹẹ fua, mẹ ẹre Osanobua zẹ vbe uwu ẹbu uwa, ne emwa ọghe agbẹnvbo ọvbehe la unu mwẹ họn iyẹn nọ maan, ne iran vbe yayi. 8 Osanobua nọ rẹn ekhọe, keghi rhie ẹre ma wẹẹ irẹn miẹn iran yi, lekpa nọ na rhie orhiọn nọhuanrẹn ne iran, zẹvbe nọ vbe rhie ne ima. 9 Ọ keghi rhie ẹre ma wẹẹ aro ọkpa ẹre ọ ya ghee ima vbe iran, ọ na kpe ekhọe iran huan rhunmwuda amuẹtinyan ne iran mwẹ. 10 Nọnaghiyerriọ, vbọzẹ ne uwa na danmwẹ Osanobua ghee, ne uwa na kun ihẹ nọkhua ne avbe erhuanegbe na? Ihẹ ne avbe erha ima odede, ra ima tobọ ima ma sẹtin mu! 11 Sokpan, emwi ne ima yayi ọre wẹẹ, ẹse ne kpataki* ne Enọyaẹnmwa e Jesu ru ne ima, ẹre ọ zẹe ighẹ ima miẹn fan, zẹvbe ne iran vbe ye.”

12 Ẹre emwa hia ni gbẹbu ye evba na ghi gbẹdọ, iran na suẹn gha danmwehọ e Banabas vbe Pọl zẹvbe ne iran ya gha na iyẹn emwi ọyunnuan ughughan ne Osanobua loo iran ya ru, vbe uwu ẹbu emwa ọghe agbẹnvbo ọvbehe. 13 Iran ghi guan fo nẹ, e Jems na ghi kha wẹẹ: “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, wa danmwehọ mwẹ. 14 Zẹvbe ne ima họẹn ban, e Simiọn wa tae ta isi ẹre, vbene Osanobua ya suẹn gha mwẹ ẹghẹ ne ivbi agbẹnvbo ọvbehe, nọ mieke na zẹ emwa ni khian gha ya eni ẹnrẹn wan egbe vbe uwu ẹbu iran. 15 Ọna wa vbe gua ẹmwẹ ne avbe Akhasẹ tae ro, nọ khare wẹẹ: 16 ‘Vbe iyeke avbe emwi na hia, I gha werriegbe rre, ne I do mu ibọkpọ* ọghe Devid nọ te de kpaegbe; I ghi dọlọ ehe nọ te rhia yi, I ghi werriegbe bọe, 17 ne emwa ni ghi dekẹe mieke na gha ya ekhọe hia gualọ e Jehova,* ke iran kevbe emwa ọghe agbẹnvbo hia, ni ghi ya eni mwẹ wan egbe nẹ. Mẹ ne Jehova* ẹre ọ tae, mẹ ẹre ọ vbe ru avbe emwi na, 18 ne I tae yotọ ke ẹghẹ nọ kpẹẹ re gha dee.’ 19 Vbe ọghe imẹ, I ma hoo na zẹdẹ kpokpo emwa ọghe agbẹnvbo ọvbehe ni do khian eguọmwadia Osanobua. 20 Emwi na gha wa ru, ọre na gbẹn ebe gie iran, na tama iran wẹẹ, ne iran gban egbe ne emwi ke emwi nọ ghi ginna ẹbọ nẹ, alama oghẹ,* aranmwẹ na khiẹn ọnrẹn ẹho gbua,* kevbe esagiẹn. 21 Ke ẹghẹ nọ kpẹẹ fua gha dee, ẹre emwa ke ya ẹmwẹ ne Mozis gbẹnnẹ kporhu vbe ẹvbo ughughan, rhunmwuda, ẹdẹ ikẹtin hia ẹre a ya tie ẹmwẹ nọ gbẹnnẹ ladian vbe sinagọg.”*

22 Ẹre avbe ukọ kevbe ediọn, kevbe etẹn hia ni rre iko na ghi tae wẹẹ, iran gha zẹ ikpia eso vbe uwu ẹbu iran, ne iran gie iran lele Pọl vbe Banabas gha rrie Antiọk; ẹre iran na gie Judas na ghaa tie ẹre Basabas, kẹ kevbe Sailas. Iran na rre usun emwa ni ghaa mu asanikaro vbe uwu ẹbu etẹn. 23 Iran keghi gbẹn ebe ne iran, ne iran rhie gha khian. Emwi ne iran gbẹn na khin:

“Ma ne avbe ukọ kevbe ediọn ni re etiẹn uwa, ẹre ọ gbẹn ebe na gie uwa ne etẹn ima nẹi re Ivbi e Ju, ni rre Antiọk, e Siria kevbe Silisia: Ma tuẹ uwa hia oo! 24 Ma họn wẹẹ, emwa eso vbe uwu ẹbu ima bu uwa gha dee, do gha ta ẹmwẹ eso ya kpokpo uwa orhiọn, iran na gha hoo ne iran bibi uwa odẹ, sokpan, ẹ i re ima ẹre ọ gie iran. 25 Rhunmwuda ọni, ma na ghi koko zẹ ọre vbe iro wẹẹ, ma gha zẹ ikpia eso bu uwa gha dee, ke iran kevbe Banabas vbe Pọl ne etẹn ima ni ghaan. 26 Ena ọre ikpia ni rhie uhunmwu iran mwẹ atata obọ, ba ẹmwẹ eni Enọyaẹnmwa e Jesu Kristi. 27 Ẹre ima na ghi gie Judas vbe Sailas bu uwa gha dee, ne iran mieke na ya unu iran ta ẹmwẹ nọ vbe rre ebe na ma uwa. 28 Rhunmwuda, orhiọn nọhuanrẹn kevbe ima tobọ ima ma hoo na werriegbe kun ihẹ ọvbehe ne uwa, vbọ gberra avbe emwi ni wa ru ekpataki na: 29 Wa gha gban egbe ne emwi na ya zọ ese gie ẹbọ, esagiẹn, aranmwẹ na khiẹn ọnrẹn ẹho gbua,* kevbe alama oghẹ.* Adeghẹ uwa na fẹko lele avbe ẹmwẹ na, agbọn gha maan uwa. Te ọ gha fu uwa egbe oo!”*

30 Iran ghi gbe okhian ẹwerẹ ne iran nẹ, iran na kpa gha rrie Antiọk; iran ghi sẹ evba, iran na si etẹn hia koko, iran na rhie ebe nii ne iran. 31 Iran ghi tie ẹre nẹ, ẹko iran keghi vuọn ne oghọghọ ye ẹmwẹ igiọdu na. 32 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, akhasẹ ẹre Judas vbe Sailas vbe gha khin, iran keghi gu etẹn nii guan ẹsẹse, iran na rhie igiọdu ne iran, orhiọn na ghi la iran iwu. 33 Iran ghi gbe ẹghẹ eso nẹ vba, etẹn ni rre evba keghi gbe okhian ẹwerẹ ne iran. Ẹre iran na ghi werriegbe bu emwa ni gie iran uhunmwu. 34* —— 35 Sokpan, e Pọl vbe Banabas na ye gha rre Antiọk, iran na gha ya ẹmwẹ ọghe Jehova* kporhu iyẹn nọ maan ma emwa, iran na vbe gha ma emwa emwi, ke iran kevbe etẹn nibun ọvbehe.

36 Ikpẹdẹ eso ghi gberra nẹ, e Pọl keghi tama e Banabas wẹẹ: “Gi ima werriegbe* mu otuẹ gie etẹn ni rre dọmwadẹ ẹvbo ne ima na ya ẹmwẹ ọghe Jehova* kporhu, ne ima vbe ya ghee vbene iran vbe ye hẹ.” 37 E Banabas na wa gha hoo ne iran rhie Jọn na vbe tie ẹre Mak lele egbe. 38 Sokpan, e Pọl ma hoo ne iran rhie ẹre lele egbe, ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, ọ kpa sẹ iran rae vbe Pamfilia, ọ ma vbe deba iran ru iwinna ne iran ru. 39 Ohu keghi mu iran eva, ẹre ẹzọ na sa kua, iran na ghi wannọ egbe; e Banabas keghi rhie Mak lele egbe, iran na la okọ gha rrie Saiprọs. 40 E Pọl keghi zẹ e Sailas, iran na kpa; ọni ọre vbe etẹn ghi mu ẹmwẹ e Pọl ye Jehova* obọ nẹ, iran na rinmwiaẹn nọ ru ẹse ne kpataki* nẹẹn. 41 E Pọl keghi mu otuẹ la e Siria kevbe Silisia, ọ na gha rhie igiọdu ne etẹn ni rre iko.

16 E Pọl kegha rrie Dẹbi. Ọ ghi ke evba kpa, ọ na gha rrie Listra. Ọrhuanegbe ọkpa na tie ẹre Timoti ghaa rre evba. Ọmwa iyayi ẹre iyẹe khin, Ovbi e Ju vbe nọ, sokpan, erhae na gha re Ovbi e Grik. 2 Etẹn ni rre Listra kevbe Aikoniọm wa gha ta ẹmwẹ e Timoti nọ maan. 3 E Pọl na wẹẹ irẹn hoo ne Timoti gha lele irẹn, ẹre ọ na ya rhuẹ ọre rhunmwuda Ivbi e Ju ni ghaa rre ikinkin nii, rhunmwuda, iran hia rẹnrẹn wẹẹ, Ovbi e Grik ẹre erhae khin. 4 Zẹvbe ne iran ya mu okhian lele dọmwadẹ ẹvbo, iran ghi gha gi etẹn rẹn ilele ne avbe ukọ kevbe ediọn ni rre Jerusalẹm gba ta wẹẹ, a khian gha lele, ne etẹn mieke na gha rhie owẹ lelẹe. 5 Amuẹtinyan ọghe etẹn ni rre iko na gha wegbe yọ, erriọ ẹre iran vbe ya gha muan yọ vbe ẹdẹgbegbe.

6 Iran na vbe mu okhian la iwewe ọghe Frigia kevbe Galetia, rhunmwuda, orhiọn nọhuanrẹn ma kue ne iran kporhu vbe ikinkin ọghe Esia. 7 Iran ghi vbe sẹ e Misia, iran na te gha hoo ne iran gha rrie Bitinia, sokpan, orhiọn e Jesu* ma kue ne iran yo. 8 Ẹre iran na ghi la e Misia gberra, iran na gha die Troas. 9 Ọ ghi rre asọn, e Pọl keghi miẹn umian. Vbe umian nii, okpia ọkpa ne Ovbi e Masẹdonia na mudia, ọ na gha rinmwiaẹn wẹẹ: “Gha die Masẹdonia, ne u do ru iyobọ ne ima.” 10 Ọ ghi wa miẹn umian nii nẹ, ma keghi hia ne ima gha rrie Masẹdonia, rhunmwuda, ma na do bẹghe ẹre wẹẹ, Osanobua hoo ne ima ya kporhu iyẹn nọ maan ma iran.

11 Ẹre ima na ghi ke Troas la okọ gha rrie Samọtres. Sokpan, vbe ẹdẹ nọ lelẹe, ma na gha rrie Niapolis; 12 ma na ghi ke evba gha rrie Filipai nọ rre ototọ e Rom; ẹvbo nii ẹre ọ ghi hin usi sẹ vbe ikinkin e Masẹdonia. Ma keghi gbe ikpẹdẹ eso vbe ẹvbo nii. 13 Ọ ghi rre Ẹdẹ Ikẹtin, ma na ladian hin orere ẹvbo nii rre, ma na gha rrie ọkpẹn ẹzẹ. Ma na te gha roro ẹre wẹẹ, evba nii ẹre eke na na na erhunmwu ghaa ye. Ma keghi tota, ma na suẹn gha gu ikhuo ni si egbe koko ye evba guan. 14 Ọ ghaa mwẹ okhuo ọkpa na tie ẹre Lidia, nọ ke Taiataira rre; ukpọn nọ baa* ẹre okhuo na ghaa khiẹn. Okhuo nọ ga Osanobua ghaa nọ. Vbe Pọl ghi guan, ọ na gha danmwehọ, e Jehova* keghi vbe rhan ekhọe ọre rua, nọ mieke na gha rhie ẹmwẹ ne Pọl ta ye ekhọe. 15 Vbe ẹghẹ ne okhuo na vbe igiowa ẹre ghi ya dinmwiamẹ, ọ keghi tama ima wẹẹ: “Adeghẹ uwa gele ka mwẹ ye ọmwa nọ mu ẹtin yan e Jehova,* wa do dia owa mwẹ ya.” Ọ keghi rhẹrhẹ ima, ẹre ima na gele gha khian.

16 Vbe ima ghi rrie ehe na na na erhunmwu vbe ẹdẹ ọkpa, ọvbokhan okhuo ọkpa nọ re ọguọmwadia, ne orhiọn dan nọ ya ọmwa miẹn aro ghaa loo, keghi vba ima vbe odẹ. Igho ọrhẹnrhẹn ẹre ọ khuan ne avbe arowa ẹre, rhunmwuda nọ na miẹn aro.* 17 Ọ na gha lele ima kevbe Pọl khian, ọ na gha go wẹẹ: “Eguọmwadia Osanobua Nọ Yo Sẹ ẹre ikpia na khin, emwi nọ gha ya uwa miẹn imiẹnfan, ẹre iran ya wewe ma uwa.” 18 Ikpẹdẹ nibun ẹre ọvbokhan okhuo na ya gha go lele ima. Egbe ẹre na ghi wọọ e Pọl, ọ na ghi mu aro daa ẹre, ọ na tama orhiọn dan nii wẹẹ: “I tama ruẹ nian vbe eni Jesu Kristi, ladian hin egbe ọvbokhan okhuo na rre.” Orhiọn dan nii na gele ladian vbe ọwara ọkpa nii.

19 Avbe arowa ẹre ghi miẹn wẹẹ, ẹki gbe iran nẹ, iran na do mu e Pọl vbe Sailas, iran na silo iran gha rrie adesẹ ẹki, iran na viọ iran bu iran ni khaevbisẹ. 20 Iran ghi silo iran sẹ eke ne avbe ukọ arriọba nii ye, iran na tama iran wẹẹ: “Ikpia na i gi egbe rọkhọ ima vbe ẹvbo na. Ivbi e Ju ẹre iran khin. 21 Iran gha ma emwa ilele ni ma gua uhi ọghe ima ro; ma i khian vbe sẹtin lelẹe, ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, Ivbi e Rom ẹre ima khin.” 22 Emwa ni gbẹbu vba keghi vẹ rhu iran, avbe ukọ arriọba nii na yanghan ukpọn ye iran urhu, iyeke ọni, iran na we ne iran ya ukpokpo gbe iran. 23 Iran na gele gbe iran, obọ na da iran; iyeke ọni, iran na filo iran ku uwu eghan, iran na we ne eseghan gha khẹ odẹ vba, ne iran ghẹ mieke na lẹẹ. 24 Rhunmwuda na na gbe uhi vberriọ nẹẹn, ọ na ya viọ iran ye uwu eghan nọ ke uwu ẹre, ọ na gbalọ iran owẹ mu ike erhan nọkhua.*

25 Ọ ghi rre ogiasọn, e Pọl vbe Sailas na gha na erhunmwu, iran na gha so ihuan urhomwẹ gie Osanobua, avbe oleghan nikẹre na gha danmwehọ iran. 26 Vbe udomwurri, ugbohiotọ nọkhua keghi sunu, eghan nii keghi mu rueghe ya sẹ ẹyotọ ọre. Yevbesọni, urho hia ni rre eghan nii na wa kie yotọ vbe ọwara ọkpa nii, ọgiọrọ na ya rrọ avbe oleghan keghi fannọ. 27 Vbe eseghan ghi rhiọrre, ọ na bẹghe ẹre wẹẹ urho hia kie yotọ, ọ na gha roro ẹre wẹẹ, avbe oleghan hia lẹẹ fua nẹ. Rhunmwuda ọni, ọ keghi yuo umozo ọghẹe ladian, nọ ya gbe egbe ẹre rua. 28 Sokpan, e Pọl keghi go tama rẹn wẹẹ: “Ghẹ gbe egbuẹ rua; ma hia rre emwa!” 29 Ẹre eseghan nii na we na mu ukpa gie irẹn, ọ na rhulẹ la uwu eghan nii, ọ na gha guọ zẹzẹzẹ, ọ na ghi fan fi iguẹ vbe odaro e Pọl vbe Sailas. 30 Ọ na ghi viọ iran ladian, ọ na nọ iran wẹẹ: “Eniwanrẹn, de emwi ne I gha ru, ne I mieke na miẹn fan?” 31 Iran na tama rẹn wẹẹ: “U gha ya Enọyaẹnmwa e Jesu yi, u gha miẹn fan, ke uwẹ kevbe igiowa ruẹ.” 32 Ẹre iran na ghi ta ẹmwẹ ọghe Jehova* ma rẹn, ke irẹn kevbe emwa hia ni rre owa ẹre. 33 Eseghan nii keghi viọ iran lele egbe vbe ogiasọn nii, ọ na ya kpe ẹwẹn ọghe iran.* Irẹn kevbe igiowa ẹre hia na ghi dinmwiamẹ, vbene iran ma na si obọ ẹgogo ghee iyeke. 34 Ọ keghi viọ iran la owa ẹre, ọ na ya rhie evbare ne iran; ọ na wa gha ghọghọ rhunmwuda nọ na do ya Osanobua yi, erriọ ẹre emwa hia ni rre igiowa ẹre vbe gha ghọghọ.

35 Ẹdẹ ghi gbe, avbe ukọ arriọba nii keghi gie avbe ọgbalegbe ne iran ya tama eseghan nii wẹẹ: “Fan ikpia nii, ne iran gha rrie.” 36 Ẹre eseghan nii na ghi tama e Pọl wẹẹ: “Avbe ukọ arriọba gie ikpia eso rre do tama mwẹ ne I fan uwa eva. Vbene ọ ghi ye na, wa ladian, ne uwa gha khian. Ọfunmwegbe gu uwa rrọọ.” 37 Sokpan, e Pọl keghi tama iran wẹẹ: “Iko ọba iko ẹvbo, ẹre iran na gbe ima asan, vbene a ma na bu ohiẹn gbe ima,* egbe ne ima ya re Ivbi e Rom; iran ghi vbe ru ọni nẹ, iran na filo ima ku eghan. Eban ẹre iran khian ghi do fan ima vbe ẹkhokho ra? A wa wua, ma i kue ẹdẹ na wu! We ne iran tobọ iran gha dee, ne iran do su ima ladian.” 38 Avbe ọgbalegbe na ya na iyẹn na ma avbe ukọ arriọba nii. Avbe ukọ arriọba nii ghi họn wẹẹ Ivbi e Rom ẹre iran khin, ohan na suẹn gha mu iran. 39 Ẹre avbe ukọ arriọba nii na gele gha dee do rinmwian iran, iran ghi su iran ladian nẹ, iran na we ne iran kpa hin ẹvbo nii rre. 40 E Pọl vbe Sailas ghi ladian vbe uwu eghan, iran na gha rrie owa e Lidia; iran ghi miẹn etẹn, iran na rhie igiọdu ne iran, iyeke ọni, iran na kpa.

17 Iran keghi la Amfipolis kevbe Apolonia gberra, iran na gha die Tẹsalonaika; e sinagọg* ọghe Ivbi e Ju ghaa rre evba. 2 Zẹvbe ne Pọl ka ru ẹre dee yi, ọ na la uwu e sinagọg* nii, ọ na gha ya Ebe Nọhuanrẹn gu emwa ni rre evba zẹ iro; ẹdẹ ikẹtin eha ẹre ọ wa ya ru vberriọ. 3 Ọ na gha rhan otọ re ma iran wẹẹ, Ebe Nọhuanrẹn khare wẹẹ, ẹ i mwẹ ne Kristi ghẹ rri oya, a ghi vbe huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe idin; ọ na vbe gha gie eke na gbẹn ọnrẹn yi vbe Ebe Nọhuanrẹn ma iran. Ọ na wẹẹ: “Jesu na, ne I ta ẹmwẹ ọnrẹn ma uwa na, ọre nene Kristi.” 4 Rhunmwuda ọni, eso vbe uwu iran na do khian emwa iyayi, iran na suẹn gha gu e Pọl vbe Sailas mu obọ, erriọ ẹre Ivbi e Grik nibun ni ga Osanobua vbe ru ẹre, kevbe ikhuo nibun ni hin usi vbe ẹvbo.

5 Sokpan, Ivbi e Ju na suẹn gha gbọvo iran, iran na ghi ya si ikpia dan eso koko; ikpia ne iran si koko na, keghi re emwa ni wa hẹ yo hẹ rre vbe adesẹ ẹki, iran i mwẹ emwi ne iran ru. Ikpia nii ghi si egbe koko nẹ, iran na suẹn gha gbe olighi vbe ẹvbo. Iran na mu igbinna gha rrie owa e Jesin, iran na we na viọ e Pọl vbe Sailas ladian ne iran. 6 Ugbẹnvbe iran ma ghi miẹn iran, iran na si e Jesin kevbe etẹn eso bu iran ni khaevbisẹ vbe ẹvbo, iran na gha go wẹẹ: “Ikpia nii ni wa mu uhunmwu otagbọn hia rueghe* wa rre ẹvbo ima na, 7 e Jesin na vbe viọ iran la owa. Vbe uwu iran na hia, ọkpa nọ vbe ya ẹmwẹ e Siza ru emwi i rrọọ, iran wẹẹ ọba ọvbehe rrọọ, na tie ẹre Jesu.” 8 Emwa ni gbẹbu ye evba kevbe iran ni khaevbisẹ nii ghi họn ẹmwẹ na, iran na suẹn gha fian afianma; 9 iran keghi miẹn e Jesin kevbe etẹn nikẹre igho na khian ya fan iran fua, iyeke ọni, iran na ghi we ne iran gha khian.

10 Ẹdẹ ghi wa mu nẹ, etẹn na we ne Pọl vbe Sailas gha rrie Bẹria vbobọvbobọ. Iran ghi sẹ e Bẹria, iran na la uwu e sinagọg* ọghe Ivbi e Ju. 11 Iran ni rre Bẹria ẹre ọ mu ekhọe rriotọ sẹ iran ni rre Tẹsalonaika, rhunmwuda, ekhọe hia ẹre iran ya miẹn ẹmwẹ Osanobua yi, iran na gbarokotọ gha tie Ebe Nọhuanrẹn vbe ẹdẹgbegbe, ne iran mieke na rẹn deghẹ ẹmwata ẹre emwi na ma iran ẹre gele khin. 12 Rhunmwuda ọni, iran nibun keghi khian emwa iyayi, ya sẹ egbe ikhuo e Grik nibun ni re adazẹ, kevbe ikpia e Grik eso. 13 Sokpan, Ivbi e Ju ni ke Tẹsalonaika rre ghi họn wẹẹ, e Pọl ya ẹmwẹ Osanobua wewe vbe Bẹria, iran na gha dee do ruẹn ẹmwẹ ye emwa ni rre evba ẹko, iran na mu iran ekhọe rhia. 14 Vbe ọwara ọkpa nii, etẹn keghi we ne Pọl gha rrie ọkpẹn okun, sokpan, e Sailas vbe Timoti na ye gha rre Bẹria. 15 Vbọrhirhighayehẹ, etẹn ni su e Pọl kpa, keghi ya lelẹe sẹ Atẹns, iyeke ọni, iran na werriegbe. Vbene iran te kpa, e Pọl na we ne iran tama e Sailas vbe Timoti, ne iran rherhe bu irẹn gha dee.

16 Vbe ẹghẹ ne Pọl ya gha mudia khẹ iran vbe Atẹns, ọ keghi wa gha sọnnọ ọnrẹn vbe ọ miẹn vbene ẹbọ gba ehe hia hẹ. 17 Rhunmwuda ọni, ọ na suẹn gha gu Ivbi e Ju kevbe emwa ọvbehe ni ga Osanobua zẹ iro vbe sinagọg,* ẹdẹgbegbe ẹre ọ vbe ya gha gu emwa nọ rhirhi miẹn vbe adesẹ ẹki zẹ iro. 18 Sokpan, eso vbe avbe umẹwaẹn ọghe Ivbi Otu Ẹpikurọs kevbe eso vbe avbe umẹwaẹn ọghe avbe Stọik, keghi suẹn gha gu ẹre muan ẹmwẹ, eso vbọ na gha kha wẹẹ: “De emwi ne olunu na mwẹ nọ khian ta yi?” Eso na gha kha wẹẹ: “Ọ yevbe ẹmwẹ avbe ẹbọ ne ima ma rẹn, ẹre ọ do tama ima.” Emwi nọ ya iran ta ẹmwẹ na, ọre nọ na gha kporhu iyẹn nọ maan vbekpa e Jesu kevbe arhiọkpaegbe. 19 Rhunmwuda ọni, iran na rhie Pọl gha rrie iko Ariopagọs, iran na tama rẹn wẹẹ: “Ma hoo ne ima rẹn vbekpa emwi ọgbọn ne u ma emwa ẹre na. 20 Rhunmwuda, emwi eso ne uwẹ ma emwa ẹre na, ma ma he ka họẹn ẹdẹ. Ma gha hoo ne ima rẹn emwi na yae kha.” 21 Ọghe ne ẹmwata, Ivbi Atẹns kevbe avbe erhunmwuyẹn ni rre evba* gha wa miẹn ẹghẹ, iran i ru emwi ọvbehe vbọ gberra na gha na iyẹn emwi ọgbọn, ra na gha danmwehọ emwi ọgbọn ne emwa ta. 22 E Pọl keghi mudia ye uwu ẹbu iran ni rre iko Ariopagọs, ọ na kha wẹẹ:

“Ivbi Atẹns, I bẹghe ẹre wẹẹ, vbe emwi hia ne uwa ru, wa ẹre ọ rhiegbe ye ẹmwẹ ugamwẹ sẹ emwa ọvbehe; te emwi na gho wa gua uwa obọ ro ẹsẹse. 23 Vbe igiemwi, vbe I ghi lele ẹvbo uwa khian, I na gbarokotọ gha ghee emwi ughughan ne uwa ga. I kue vbe miẹn ogiukpo ọkpa na gbẹn emwi yi, emwi na gbẹn yọ ọre, ‘Ọghe Osa Na Ma Rẹn.’ Nọnaghiyerriọ, Osa nii ne uwa ga, ne uwa ma rẹn, ẹre I do ta ẹmwẹ ọnrẹn ma uwa na. 24 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, Osanobua nọ yi agbọn kevbe emwi hia ni rre uwu ẹre, ọre enọ yan ẹrinmwi kevbe agbọn, ẹ i dia owa ugamwẹ ne emwa nagbọn bọe ya; 25 ẹ i vbabọ emwi ke emwi, amaiwẹ te emwa khian do gha ru iyobọ nẹẹn, rhunmwuda, irẹn ẹre ọ rhie arrọọ, ẹhoho na hiọnrọn kevbe emwi hia ne emwa hia. 26 Irẹn ẹre ọ ru ẹre ne agbẹnvbo hia ke uwu orhunmwu ọkpa ladian, ne iran gha rre uhunmwu otagbọn hia. Ọ mwamwa ẹghẹ ye emwi ughughan, ọ na vbe vin uwu ye ehe ne emwa nagbọn gha dia, 27 ne iran miehe na gualọ Osanobua. Deghẹ iran na hia vbe odẹ ke odẹ ne iran gualọe, iran gha sẹtin miẹn ọnrẹn. Sokpan, ẹmwata nọ rrọọ ọre wẹẹ, irẹn ma rree ne ọmwa rhọkpa vbe uwu ima. 28 Irẹn ẹre ọ zẹe ighẹ ima rre agbọn, irẹn ẹre ọ zẹe ighẹ ima khian yo khian rre, irẹn ẹre ọ vbe zẹe ighẹ ima rrọọ. ‘Ivbi ẹre, ẹre ima vbe khin,’ zẹvbe ne ọgbenbe ọghe uwa eso vbe tae.

29 “Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, ivbi Osanobua ẹre ima khin, ọ ma khẹke ne ima gha roro ẹre wẹẹ, te Osanobua yevbe amazẹ ọghe igoru, ra ọghe esiliva, ra ọghe okuta, ne emwa nagbọn ya ẹwaẹn obọ iran ma. 30 Ẹmwata nọ wẹẹ, Osanobua ma ka emwi ne emwa ghaa ru yọ vbe ẹghẹ nii, rhunmwuda, a ma rẹn sẹ, ẹre ọ ghaa lọghọ iran. Sokpan, vbe ẹghẹ na nian, te irẹn ghi tama emwa hia ni rre ehe hia wẹẹ, ne iran ro iro fi uyinmwẹ werriẹ. 31 Rhunmwuda, ọ bu ẹdẹ yọ nẹ, nọ khian ya bu ohiẹn agbọn na hia, vbe nai na bu eku. Irẹn zẹ ọmwa yọ nẹ, nọ khian bu ohiẹn na. Ọ keghi huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe idin, nọ ya so igiẹ yọ ma emwa hia wẹẹ, ọna gha gele sunu.”

32 Ugbẹnvbe iran ghi họn wẹẹ, e Pọl ya unu kaan ẹmwẹ arhiọkpaegbe, eso na gha yae gbogiẹ, vbene eso na kha wẹẹ: “Ma gha dọlegbe miẹn egbe, ma gha ta ẹmwẹ na fo.” 33 Ẹre Pọl na kpa sẹ iran rae. 34 Sokpan, ikpia eso keghi deba ẹre, iran na do khian emwa iyayi. Ọkpa vbe uwu iran na, ọre Daiọnisiọs nọ ghaa re ọbuohiẹn vbe ekọtu Ariopagọs, kevbe okhuo ọkpa na tie ẹre Damaris, deba emwa ọvbehe.

18 Vbe iyeke ọni, e Pọl na kpa hin Atẹns rre, ọ na gha die Kọrint. 2 Ọ keghi miẹn Ovbi e Ju ọkpa na tie ẹre Akuila; e Pọntọs ẹre a na biẹ ọre. Ọ ma he kpẹẹ gbe ne irẹn vbe ọvbokhan rẹn ighẹ e Prisila ke Itali rre, rhunmwuda, e Klọdiọs we ne Ivbi e Ju hia kpa hin e Rom rre. Ẹre Pọl na ya tuẹ iran. 3 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, iwinna ọkpa ẹre iran ru, e Pọl keghi dia owa iran ya, ọ na gha deba iran winna; ibọkpọ na do, ọre iwinna ne iran ghaa ru. 4 Ẹdẹ ikẹtin ọkpa i gberra, e Pọl ma gu emwa guan* vbe sinagọg,* ọ na gha gu Ivbi e Ju kevbe Ivbi e Grik guan vbe odẹ nọ gha mu iran ekhọe.

5 Vbe Sailas vbe Timoti ghi ke Masẹdonia rre, e Pọl keghi kakabọ rhiegbe ye iwinna ikporhu, ọ na gha kporhu ma Ivbi e Ju, nọ ya gi iran rẹn wẹẹ, Jesu ọre Kristi. 6 Sokpan, vbe iran ghi zẹ gbe ẹre odan, vbe iran ghi vbe zẹ ya ukpẹ sankaẹn, ọ na ghi bọnmwẹ ukpọn rẹn, ọ na tama iran wẹẹ: “Esagiẹn ọghe uwa rre uwa uhunmwu. I kpe obọ mwẹ huan nẹ vbe ẹmwẹ uwa. Ke ẹghẹ na kpa, emwa ọghe agbẹnvbo ọvbehe, ẹre I khian ghi bu.” 7 Ọ keghi ke evba* kpa, ọ na gha rrie owa okpia ọkpa na tie ẹre Titiọs Jọstọs. Ọmwa nọ ga Osanobua ẹre okpia na ghaa khin, owa ẹre vbe diake sinagọg.* 8 Sokpan, e Krispọs nọ ghaa rre ukpo ọdakha vbe sinagọg,* keghi do ya Enọyaẹnmwa yi, ke irẹn kevbe igiowa ẹre. Ivbi e Kọrint nibun ni họn ẹmwẹ Osanobua keghi do yayi, iran na vbe dinmwiamẹ. 9 Yevbesọni, vbe Pọl ghi miẹn umian vbe asọn ọkpa, Enọyaẹnmwa na tama rẹn wẹẹ: “Ghẹ gi ohan mu ruẹ, wa gha kporhu khian, ghẹ da unu yi, 10 rhunmwuda, I gu ruẹ rrọọ, orhunmwu ọkpa i rrọọ nọ gha sẹtin ru ruẹ emwi rhọkpa; ẹ i re avbiẹ emwa ẹre I mwẹ vbe ẹvbo na.” 11 Ẹre ọ na ghi gbe ukpo ọkpa vbe ukhiọnnwẹ vba, ọ na gha ma emwa ẹmwẹ Osanobua.

12 Ẹghẹ ne Galio ya gha re gọvinọ* ọghe Akeya, Ivbi e Ju keghi koko so uma, iran na mu e Pọl, iran na si ẹre gha rrie iko,* 13 iran na wẹẹ: “Okpia na wa kpikpi emwa ne iran gha ga Osanobua vbe odẹ nọ ma gua uhi ọghe ima ro.” 14 Sokpan, vbe Pọl khian ghi zẹ enunu ẹnrẹn, e Galio keghi tama Ivbi e Ju wẹẹ: “Ivbi e Ju, akpawẹ ẹzọ ọghe ọmwa nọ ru abakuru, ra ọmwa nọ ya do uza ẹre uwa mu gu mwẹ nian, I gha te wa gbehọkotọ danmwehọ uwa. 15 Sokpan, deghẹ ẹzọ ọghe ẹmwẹ ne ọmwa tae, eni emwa kevbe ẹmwẹ uhi ọghe uwa, ẹre uwa mu bu mwẹ gha dee, wa tobọ uwa ya bu ẹre. Ẹ i re imẹ ẹre ọ khian bu egbe ohiẹn vberriọ.” 16 Ẹre ọ na ghi khulo iran hin iko* nii rre. 17 Ẹre Ivbi e Ju na ghi dobọ mu e Sọstenis nọ ghaa rre ukpo ọdakha vbe sinagọg,* iran na ya ugbemwẹ yan rẹn vbe odaro iko* nii. Sokpan, e Galio ma zẹdẹ zẹyọ.

18 Sokpan, vbe Pọl ghi gbe ikpẹdẹ eso nẹ vba, ọ na gbe ọ khian ẹdẹ hia ne etẹn ni ghaa rre evba, ẹre ọ na la okọ gha rrie Siria. E Prisila vbe Akuila keghi lelẹe. E Pọl keghi gbe eto ẹre vbe Sẹnkria, rhunmwuda nọ na ru eyan. 19 Vbe iran ghi sẹ Ẹfisọs, e Pọl keghi sẹ iran nikẹre rae vba; sokpan, irẹn na la e sinagọg,* ọ na gha gu Ivbi e Ju ni rre evba zẹ iro. 20 Iran na te gha tama e Pọl nọ ye gbe ẹghẹ eso vba, sokpan, ọ ma kue. 21 Ọ ghi gbe ọ khian ẹdẹ hia ne iran nẹ, ọ na tama iran wẹẹ: “Adeghẹ iho ọghe Jehova* nọ, I gha werriegbe bu uwa rre.” Ẹre ọ na ghi la okọ kpa vbe Ẹfisọs, 22 ọ na gha die Sẹseria. Iyeke ọni, ọ na gha rrie Jerusalẹm, ọ na ya tuẹ etẹn ni rre iko vbe evba; ọ ghi ke evba kpa, ọ na gha die Antiọk.

23 Ọ ghi gbe ẹghẹ eso nẹ vba, ọ na kpa, ọ na gha mu okhian lele ehe ughughan khian vbe otọ e Galetia kevbe Frigia, ọ na gha rhie igiọdu ne avbe erhuanegbe ni rre evba.

24 Ovbi e Ju ọkpa na tie ẹre Apọlọs, na biẹ vbe Alẹkzandria kegha die Ẹfisọs; ọmwa ne ẹmwẹ maan ẹre unu ẹre okpia na ghaa khin, erriọ ẹre ọ vbe ya rẹn Ebe Nọhuanrẹn ẹsẹsẹmwẹse. 25 Te a wa ma okpia na emwi vbekpa odẹ ọghe Jehova.* Zẹvbe ne orhiọn nọhuanrẹn ya gha loo ẹre, ọ kegha ya oyaya gu emwa guan vbekpa e Jesu; te emwi nọ ghaa ma emwa ẹre wa gba, sokpan, idinmwiamẹ ne Jọn ghaa kporhu ẹre ọkpa, ẹre ọ rẹnrẹn. 26 Ọ keghi suẹn gha ya udinmwẹ guan vbe sinagọg.* E Prisila vbe Akuila ghi họn ẹmwẹ nọ ta, iran na fẹko rhie ẹre lele egbe, iran na ya rhan otọ odẹ ọghe Osanobua ma rẹn ẹse. 27 Vbe Apọlọs khian ghi kpa gha rrie Akeya, etẹn na gbẹn ebe gie avbe erhuanegbe ni rre evba, iran na tama iran, ne iran rhan obọ miẹn Apọlọs yi. Ọ ghi sẹ evba, ọ keghi kakabọ ru iyobọ ne emwa ni lekpa ẹse ne kpataki* ọghe Osanobua do khian emwa iyayi; 28 ọ kegha si agbada vbe unu gu Ivbi e Ju guan vbe idagbo, ọ na gi iran rẹn wẹẹ, emwi ne iran ma emwa ẹre ma gba. Ọ na gha ma iran ẹre vbe Ebe Nọhuanrẹn wẹẹ, Jesu ọre Kristi.

19 Ẹghẹ ne Apọlọs ya gha rre Kọrint, e Pọl keghi fian okun fua, ọ na la otọ ya sẹ Ẹfisọs. Ọ keghi miẹn erhuanegbe eso vba, 2 ọ na nọ iran wẹẹ: “Orhiọn nọhuanrẹn hin yan uwa vbe ẹghẹ ne uwa ya khian emwa iyayi ra?” Iran na wanniẹn ọnrẹn wẹẹ: “Hii, ma ma kue rẹn deghẹ emwi na tie ẹre orhiọn nọhuanrẹn vbe rrọọ.” 3 Ọ na ghi nọ iran wẹẹ: “Vbe uwa ghi ya dinmwiamẹ hẹ?” Iran na wẹẹ: “Idinmwiamẹ ọghe Jọn nọ.” 4 E Pọl na wẹẹ: “Te Jọn ghaa dinmwi emwa ye amẹ, ne iran ya rhie ẹre ma wẹẹ, iran ro iro fi uyinmwẹ werriẹ nẹ. Ọ na vbe gha tama emwa wẹẹ, irẹn gha ghi ru ọghe irẹn gberra nẹ, ọmwa ọvbehe gha rre. Ọ na we ne iran ya ọmwa nii yi; ọmwa nii ọre Jesu.” 5 Iran ghi họn ẹmwẹ na, iran na dinmwiamẹ vbe eni Enọyaẹnmwa e Jesu. 6 E Pọl ghi viọ obọ yan iran, orhiọn nọhuanrẹn keghi tuorre yan iran, iran na suẹn gha zẹ ẹvbo ughughan nẹi re ọghe iran, iran na vbe gha ta ẹmwẹ akhasẹ. 7 Ikpia ni ghaa rre evba kegha rrie odẹ iweva (12).

8 E Pọl keghi la e sinagọg;* uki eha ẹre ọ ya gha ya udinmwẹ gu emwa guan. Ọ na gha gu emwa zẹ iro vbekpa Arriọba Osanobua, vbe odẹ nọ gha mu iran ekhọe. 9 Sokpan, eso ni zẹ utun vbe ehọ ma yayi,* iran na gha ya unu rhia Nene Odẹ* sirra emwa ni gbẹbu. E Pọl keghi rhunmwuda ọni viọ avbe erhuanegbe hin uwu ẹbu iran rre, ọ na gha gu iran guan vbe ẹdẹgbegbe, vbe ọgua nọ rre owebe ọghe Tiranọs. 10 Ukpo eva ẹre ọ ya gha ma emwa emwi vba, sẹrriọ wẹẹ, emwa hia ni rre ikinkin ọghe Esia na do họn ẹmwẹ Enọyaẹnmwa, ke Ivbi e Ju, ke Ivbi e Grik.

11 Osanobua na ye gha loo e Pọl ya winna iwinna ọyunnuan ughughan na ma he miẹn egbọre ẹdẹ, 12 uhiẹn, emwa na gha viọ ukpọn ne Pọl ka yọ nẹ kevbe ukpọn nọ ka ya khiẹn ọfọ nẹ gie emwa ni khuọnmwi, egbe na gha rran iran, orhiọn dan na vbe gha lahin iran egbe rre. 13 Sokpan, ọ ghaa mwẹ Ivbi e Ju eso ni ghaa khulo orhiọn dan hin emwa egbe rre, zẹvbe ne iran ya gha mu okhian lele ehe ughughan. Iran na te vbe gha hoo ne iran loo eni Enọyaẹnmwa e Jesu ya gha khulo orhiọn dan kua; iran ghi tama orhiọn dan nii wẹẹ: “I ya eni Jesu ne Pọl kporhu ẹre khian, tama ruẹ nian ne u ladian.” 14 Emọ ikpia ihinrọn ọghe ọkaolotu ohẹn ọghe Ivbi e Ju na tie ẹre Siva, ẹre ọ ghaa do ẹki na. 15 Sokpan, orhiọn dan nii keghi tama iran wẹẹ: “I rẹn Jesu, I vbe rẹn e Pọl, sokpan, de emwa ne uwa khin?” 16 Okpia nii ne orhiọn dan loo keghi san yan iran, ọ na gbele iran ọkpọkpa, ọ na yi iran ama, ẹre iran na ya irhunmwirhun lẹẹ hin owa nii rre. 17 Emwa hia keghi họn ẹmwẹ na, ke Ivbi e Ju kevbe Ivbi e Grik ni ghaa rre Ẹfisọs; ohan na gha mu iran hia, emwa na vbe do gha ya ọghọ ne eni Enọyaẹnmwa e Jesu sayọ. 18 Emwa nibun ni khian emwa iyayi keghi rre do gha miẹn orukhọ ọghe iran kue, iran na gha ta emwi ne iran ru, vbene iran ma na muẹn lẹre. 19 Uhiẹn, nibun vbe uwu iran ni ghaa ru imamase* keghi si ebe iran koko, iran na sirra emwa hia giẹn ehia rua. Iran ghi roro igho na gha ya sẹtin dẹ ebe nii hia, ọ na gha re esiliva arriaisẹn ekigbesiyeha (50,000). 20 Erriọ ẹre ẹmwẹ ọghe Jehova* ya gha vẹwae yọ vbe odẹ nọ hin ukhuan, ọ na vbe gha mu otọ yọ.

21 Vbe ena hia ghi sunu nẹ, e Pọl na wẹẹ irẹn gha ghi lele Masẹdonia kevbe Akeya nẹ, irẹn ghi mu okhian gha rrie Jerusalẹm. Ọ na wẹẹ: “I gha sẹ evba nẹ, I gha vbe sẹ e Rom.” 22 Ẹre ọ na ghi gie orhunmwu eva vbe uwu emwa ni ru iyobọ nẹẹn gha rrie Masẹdonia; iran nọ gie ọre Timoti kevbe Ẹrastọs. Sokpan, irẹn tobọ irẹn na ye gbe ẹghẹ eso vbe ikinkin ọghe Esia.

23 Vbe ẹghẹ nii, ẹzọ keghi de rre ba ẹmwẹ Nene Odẹ.* 24 Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Dẹmitriọs. Ogiogun ọghe esiliva ghaa nọ, te ọ ghaa ya esiliva manọ aro ẹbọ ọghe Atẹmis. Te iwinna nọ ghaa ru na, wa gha rhie igho gie avbe owinna. 25 E Dẹmitriọs keghi si iran na koko kevbe emwa ọvbehe ni vbe ru egbe iwinna vberriọ, ọ na tama iran wẹẹ: “Iho mwa, wa rẹnrẹn wẹẹ iwinna na, ẹre ima ya miẹn igho. 26 Wa bẹghe vbene oko na ighẹ e Pọl ya fi emwa nibun ekhọe werriẹ hẹ, ehọ uwa vbe họẹn. Ọ wẹẹ, ẹbọ na ya obọ ma i re ọre. Ẹ i wa re Ẹfisọs ọkpa ẹre ọ na do ẹki na, kherhe ẹre ọ ghi wa kẹ, nọ ta ẹmwẹ na la ikinkin ọghe Esia hia fo. 27 Te ẹki khian ghi gbe ima na. Ẹ i vbe re ọni ọkpa, emwa i khian ghi vbe gha ghee aro ẹbọ Atẹmis ne okpokhuo sẹ emwi. Ẹghẹ nii, irẹn ne emwa hia te ga vbe ikinkin ọghe Esia hia kevbe uhunmwu otagbọn hia, ghi do khian nẹi ghi mwẹ uyi.” 28 Ikpia nii ghi họn ẹmwẹ na, ohu keghi mu iran, iran na suẹn gha go wẹẹ: “Uyi nọ ne Atẹmis ne ogidigan ọghe Ivbi Ẹfisọs!”

29 Iran keghi suẹn gha gbe olighi vbe ẹvbo nii, ẹre iran hia na vẹ la eke na na ghee ughe, iran na mu e Geyọs kevbe Aristakọs ne Ivbi e Masẹdonia ni lele Pọl khian, iran na silo iran lele egbe. 30 E Pọl te gha hoo nọ la uwu ẹbu nii, sokpan, avbe erhuanegbe ma kue. 31 Uhiẹn, eso vbe uwu iran ni ru emwamwa ọghe ugie kevbe iku isasegbe, ni ghaa re ọsie Pọl, keghi gie uhunmwu gie Pọl, iran na rinmwiaẹn nẹ ghẹ zẹdẹ la eke na na ghee ughe nii. 32 Na kha na, iko ne iran do keghi lighua. Emwa eso kegha ya emwi ọkpa go khian, eso na vbe gha ta ọvbehe; nibun vbe uwu iran ma kue rẹn emwi ne iran si egbe koko ba. 33 Ẹre iran na ghi rhie Alẹkzanda ladian vbe uwu ẹbu nii, Ivbi e Ju na sua ẹre ghee odaro. Alẹkzanda keghi ya obọ gbe ekhakha, ọ na gha hoo nọ zẹ enunu ẹnrẹn ma emwa nii. 34 Ugbẹnvbe iran ghi rẹn wẹẹ Ovbi e Ju nọ, iran hia keghi ku urhu kugbe gha go wẹẹ: “Uyi nọ ne Atẹmis ne ogidigan ọghe Ivbi Ẹfisọs!” Odẹ ughaẹdẹ* eva ẹre iran wa ya gha go.

35 Ọkaolotu* ọghe ẹvbo nii ghi sẹtin tama emwa nii, ne iran gbẹdọ, ọ na wẹẹ: “Ivbi Ẹfisọs, de ọmwa nọ ma rẹn wẹẹ, Ẹfisọs ọre ẹvbo nọ gbaroghe aro ẹbọ Atẹmis ne ogidigan kevbe amazẹ nọ de ke ẹrinmwi rre? 36 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, emwa hia rẹn ọna nẹ, wa fẹko hunwan, ne uwa ghẹ ya ibalegbe ru emwi. 37 Te uwa wa viọ ikpia na rre kẹkan, ẹ i re wẹẹ, te iran ya rhaa vbe aro ẹbọ nian, iran ma vbe fi unu gie ẹbọ ọghe ima nokhuo. 38 Adeghẹ e Dẹmitriọs kevbe avbe owinna nikẹre gu ọmwa rhọkpa mwẹ egbe ẹzọ, we ne iran mu ẹzọ iran gha rrie ekọtu, rhunmwuda, ẹdẹ rrọọ na mwamwa yọ na ya bu ẹzọ vbe ekọtu, avbe gọvinọ* vbe rrọọ; we ne iran ya gui ẹzọ ọghe iran vbe odọ. 39 Sokpan, deghẹ emwi ye rrọọ nọ gberra ọna, a ghi ya tae vbe iko ẹvbo. 40 A sẹtin gu ima gui ye emwi nọ sunu vbe ẹrẹna, a ghi we te ima sọtẹ daa arriọba, rhunmwuda, ma i khian miẹn emwi ọkpa mu na wẹẹ, ọna ẹre ọ si ẹre ne ima na gha gbe olighi.” 41 Ọ ghi ta ẹmwẹ na nẹ, ọ na we ne dọmwadẹ ọghẹe gha rrie.

20 Vbe olighi nii ghi rrie otọ nẹ, e Pọl na gie na tie avbe erhuanegbe. Ọ keghi rhie igiọdu ne iran, iyeke ọni, ọ na gbe ọ khian ẹdẹ hia ne iran, ẹre irẹn na ghi mu uhunmwu daa e Masẹdonia. 2 Ọ keghi mu okhian la ikinkin nii hia, ọ na rhie igiọdu ne avbe erhuanegbe ni rre evba ẹsẹsẹmwẹse. Iyeke ọni, ọ na gha die Gris. 3 Ọ keghi gbe uki eha vba, sokpan, vbe ọ khian ghi la okọ gha rrie Siria, ọ keghi vẹ nẹẹn rẹn wẹẹ, Ivbi e Ju so uma ne iran khian ya gbe ẹre rua, ọ na ghi wẹẹ, irẹn gha la e Masẹdonia werriegbe. 4 Emwa eso keghi lelẹe. Iran na kegha re Sọpata ne ovbi e Pirọs nọ ke Bẹria rre, Aristakọs kevbe Sekọndọs ni ke Tẹsalonaika rre, e Geyọs nọ ke Dẹbi rre, kevbe Timoti. E Tikikọs kevbe Trọfimọs ni ke ikinkin ọghe Esia rre vbe deba iran. 5 Ikpia na keghi ke odaro ne ima, iran na ya mudia khẹ ima vbe Troas; 6 sokpan, ma keghi ke Filipai la okọ kpa, vbe a ghi do ugie Ebrẹd Na Ma Ya Eyist Ru fo nẹ. Ọ ghi rre ikpẹdẹ isẹn, ma keghi ya vba iran vbe Troas, ẹre ima na gbe uzọla ọkpa vba.

7 Ọ ghi rre ikpẹdẹ nokaro vbe uzọla, ma keghi si egbe koko ne ima rri evbare, ẹre Pọl na suẹn gha gu emwa ni si egbe koko guan, rhunmwuda, ẹdẹ nọ lelẹe ẹre ọ khian kpa; ọ wa guan kpẹẹ vbe ẹdẹrriọ, uhiẹn ya sẹ ogiasọn. 8 Urhukpa wa gha bun vbe ughugha nọ rre odukhunmwu ne ima si egbe koko yi vbe egedege. 9 Ọ ghaa mwẹ ọvbokhan okpia ọkpa na tie ẹre Yutikọs, nọ tota ye ewindo vbe Pọl guan, ovbe keghi kakabọ gha gbe ẹre. Ovbe ghi rhie ẹre nẹ, ọ na ke omuyan nogieha ọghe egedege nii de fi otọ, iran ghi muẹn kpaegbe, ọ wu nẹ. 10 Sokpan, e Pọl keghi tuorre, ọ na lovbiẹ yan rẹn, ọ na gba ẹre ginna egbe, ọ na wẹẹ: “Wa ghẹ ghi fian afianma, rhunmwuda, ọ rhiọrre nẹ.”* 11 Ẹre Pọl na ghi werriegbe hin egedege nii, ọ na ya suẹn evbare nii na re.* Ọ na werriegbe suẹn gha gu iran guan, ya sẹ ẹghẹ ne ẹdẹ ya gbe, iyeke ọni, ọ na kpa. 12 Iran keghi rhie ọvbokhan nii kpa, ke irẹn ke ẹmwẹ ne unu,* ọyẹnmwẹ na gha sẹ iran* ẹsẹsẹmwẹse.

13 Ma keghi ya la okọ, ma na gha rrie Asọs, ne ima ya mu e Pọl; owẹ ẹre irẹn ya sẹ evba, irẹn ẹre ọ we ne ima do mu irẹn vba. 14 Irẹn ghi do vba ima vbe Asọs, ọ keghi la okọ ọghe ima, ma na gha rrie Mitilinai. 15 Okọ ọghe ima ghi ke evba kpa vbe ẹdẹ nọ lelẹe, ma na sẹ e Kiọs, sokpan, ma ghi kpa vbe ẹdẹ ghi gbe, ma na van e Semọs; vbe ẹdẹ nọ lelẹe, ma na do sẹ e Mailitọs. 16 E Pọl na we na wa la Ẹfisọs gberra, na ghẹ mieke na gbe ẹghẹ gbe vbe ikinkin ọghe Esia, rhunmwuda, te ọ ghaa khirhi rrie Jerusalẹm, ne irẹn ghee ẹre deghẹ irẹn gha sẹtin sẹ evba vbe ẹdẹ na do Ugie Pẹntikọst.

17 Sokpan, e Pọl keghi ke Mailitọs gie uhunmwu gie ediọn ni rre iko nọ rre Ẹfisọs, ne iran do miẹn irẹn. 18 Vbe iran ghi rre, ọ na tama iran wẹẹ: “Wa rẹn vbene I ya gha ru hẹ vbe uwu ẹbu uwa, ke ẹdẹ okaro ne I ya fi owẹ la ikinkin ọghe Esia gha dee, 19 imuegberriotọ kevbe ameve ẹre I ya ga Enọyaẹnmwa; ẹ i re avbiẹ emwi ẹre I rri oya ẹre, rhunmwuda ne Ivbi e Ju na gha khuan khẹ mwẹ. 20 Na kha na, ọni ma we ne I ghẹ ye tama uwa emwi nọ gha maan uwa egbe, I na gha ma uwa emwi vbe idagbo kevbe ke owa ya sẹ owa. 21 I keghi kporhu ma Ivbi e Ju kevbe Ivbi e Grik ẹsẹsẹmwẹse, I na gha tama iran, ne iran ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, ne iran bu Osanobua gha dee, ne iran vbe mu ẹtin yan Enọyaẹnmwa e Jesu. 22 Banbanna nian, I rrie Jerusalẹm zẹvbe ne orhiọn nọhuanrẹn ya dia mwẹ,* agharhemiẹn wẹẹ, I ma rẹn emwi nọ khian sunu daa mwẹ vbe evba. 23 Emwi ọkpa ne I rẹnrẹn ọre wẹẹ, ẹvbo ne I rhirhi yo, orhiọn nọhuanrẹn ghi tama mwẹ wẹẹ, a gha mu mwẹ ye eghan, kevbe wẹẹ, I gha wa vbe rri oya emwi nibun. 24 Vbọrhirhighayehẹ, mẹ ma ka arrọọ mwẹ ye emwi nọ mwẹ esa, sokpan, emwi nọ ru ekpataki mẹ, ọre ne I khian okhian ẹdagbọn mwẹ ya sẹ ufomwẹ, ne I vbe winna iwinna ne Enọyaẹnmwa e Jesu mu mẹ, nọ na we ne I sẹ osẹ ye ẹmwẹ iyẹn nọ maan ẹsẹsẹmwẹse vbe nọ dekaẹn ẹse ne kpataki* ọghe Osanobua.

25 “Ghee ẹre! I rẹnrẹn wẹẹ, ọkpa i rrọọ vbe uwu ẹbu uwa ne I kporhu ẹmwẹ Arriọba Osanobua ma, nọ khian werriegbe miẹn mwẹ aro. 26 Ọna ẹre ọ si ẹre ne I na tie uwa gha dee, ne uwa do sẹ osẹ mẹ vbe ẹrẹna wẹẹ, esagiẹn ọmwa rhọkpa i ghi rrọ mwẹ urhu, 27 rhunmwuda, ọkpa i rrọọ ne I ma tama uwa vbe uwu iho ọghe Osanobua hia.* 28 Wa gha gbaroghe egbe uwa kevbe ohuan hia ne orhiọn nọhuanrẹn viọ ne uwa gha gbaroghe, ne uwa gha su ohuan ni rre iko ọghe Osanobua, ne irẹn ya esagiẹn Ovbi ẹre dẹ. 29 I rẹnrẹn wẹẹ, I gha kpa nẹ, avbe ekita oha* ni kakabọ khọọ gha la uwu ẹbu uwa, iran ghi gha ya obọ nọ tọn mu avbe ohuan ọghe Osanobua. 30 Eso vbe uwu uwa ghi vbe gha ya ohoghe gua ẹmwata, ne iran mieke na silo emwa eso ni yayi ba egbe.

31 “Nọnaghiyerriọ, wa gha begbe. Wa ghi vbe yerre wẹẹ, ke ukpo eha gha dee na, asọn vbe avan, ẹre I ya gha bu edọmwadẹ uwa ude, ke imẹ ke ameve. 32 Banbanna nian, I viọ uwa ye obọ Osanobua, I vbe hoo ne ẹmwẹ ọghẹe nọ dekaẹn ẹse ne kpataki* ọghẹe gha su uwa khian; ẹmwẹ nii gha ya uwa digiẹ, ọ ghi vbe ya uwa gha mwẹ afiangbe nọ khian sẹ emwa hia na ya khian eni huanrẹn obọ. 33 Ọ ma mwẹ ẹghẹ ọkpa ne I ya ya aro ye esiliva, ra igoru, ra ukpọn ọmwaikọmwa. 34 Wa tobọ uwa rẹnrẹn wẹẹ, obọ mwẹ na ẹre I ya khuan ne egbe mwẹ, ẹre I vbe ya koko emwa ni lele mwẹ khian. 35 I rhie igiemwi yotọ ne uwa nẹ vbe emwi hia ne I ru, ne uwa mieke na rẹn wẹẹ, te ọ khẹke ne uwa wegbe obọ, ẹghẹ nii, wa ghi sẹtin gha ru iyobọ ne emwa ni vburriẹ, wa ghi vbe kọe ye orhiọn, ẹmwẹ ne Enọyaẹnmwa e Jesu tobọre ta, nọ na wẹẹ: ‘Na gha rhie ne emwa ọvbehe ẹre oghọghọ ye sẹ, na gha miẹn emwa re.’”

36 E Pọl ghi guan fo nẹ, ọ na deba iran hia diguẹ, ọ na na erhunmwu. 37 Iran hia keghi gbe akhe eve rua, iran na mu e Pọl dede, iran na mu unu soso ẹre, 38 rhunmwuda, ọ keghi wa kakabọ da iran, ne Pọl na wẹẹ iran i khian ghi werriegbe miẹn irẹn aro. Ẹre iran na ghi su ẹre gha rrie eke nọ khian na la okọ.

21 Ọ wa kakabọ da ima vbe ima khian ghi kpa vbe eke ne iran ye. Ma ghi gbe ọ khian ẹdẹ hia ne iran nẹ, ma na la okọ gha die Kọs, vbene ima ma na van odẹ. Ẹdẹ ghi gbe, ma na gha rrie Rods, ma ghi ke evba kpa, ma na gha rrie Patara. 2 Ma ghi miẹn okọ nọ rrie Fonisia, ma na laọ kpa. 3 Vbe ima ghi suẹn gha bẹghe otọ ne amẹ lẹga na tie ẹre Saiprọs vbe obọ iye ọmwa,* ma na wa gberra ẹre, ma na ghi mu uhunmwu daa e Siria, ẹre ima na ya tuorre vbe Taia, nọ re eke na khian na fannọ ihẹ nọ ghaa rre nene okọ ye otọ. 4 Ma na ya gualọ avbe erhuanegbe ni ghaa rre evba; ma ghi miẹn iran, ma na gbe uzọla ọkpa vba. Sokpan, orhiọn nọhuanrẹn keghi loo iran ya gha tama e Pọl, nẹ ghẹ fi owẹ la e Jerusalẹm. 5 Ma ghi tuẹ iran fo nẹ, ma na la odẹ. Iran hia keghi su ima ya sẹ ehe ne ima na ladian vbe orere ẹvbo nii; ikhuo kevbe ibiẹka vbe gha rre usun emwa ni su ima. Ma keghi diguẹ vbe ọkpẹn okun, ma na na erhunmwu. 6 Ma ghi gbe ọ khian ẹdẹ hia ne egbe nẹ, ma na la okọ, iran na werriegbe gha rrie owa.

7 Ma ghi ke Taia la okọ kpa, ma na gha rrie Tọlẹmeis. Ma ghi sẹ evba, ma na van tuẹ etẹn ni rre evba, ma na gbe ikpẹdẹ ọkpa vbe eke ne iran ye. 8 Ẹdẹ ghi gbe, ma na kpa, ma na gha rrie Sẹseria. Ma ghi sẹ evba, ma na gha rrie owa e Filip nọ kporhu iyẹn nọ maan, ma na ya dia evba ya. Irẹn keghi re ọkpa vbe ikpia ihinrọn ne avbe ukọ zẹ vbe Jerusalẹm. 9 Okpia na ghaa mwẹ emọ ikhuo enẹ ni ma he rọnmwẹ ọdọ.* Emọ ikhuo na, kegha ta ẹmwẹ akhasẹ. 10 Ma ghi gbe ikpẹdẹ eso nẹ vba, akhasẹ ọkpa na tie ẹre Agabọs keghi ke Judia rre. 11 Ọ keghi bu ima gha dee, ọ na rhie ugbẹkun e Pọl, ọ na yae gbalọ obọ kevbe owẹ, ọ na wẹẹ: “Orhiọn nọhuanrẹn khare wẹẹ, ‘Vbenian ẹre Ivbi e Ju khian ya gbalọ okpia nọ yan ugbẹkun na vbe Jerusalẹm, iran ghi muẹn gie emwa nẹi re Ivbi e Ju.’” 12 Ma ghi họn ẹmwẹ na, ma kevbe emwa ni rre evba, na gha rinmwian e Pọl nẹ ghẹ yo e Jerusalẹm. 13 E Pọl na ghi wanniẹn wẹẹ: “Vbe uwa ru na yi, ne uwa na viẹ ya mu mwẹ orhiọn rueghe? Ọ khẹke ne uwa rẹn wẹẹ, ẹ i wa re eghan ọkpa ẹre I mu egbe ẹre, I kue vbe mu egbe ne I ya wu vbe Jerusalẹm ba ẹmwẹ eni Enọyaẹnmwa e Jesu.” 14 Ugbẹnvbe ima ma sẹtin fi ẹre ekhọe werriẹ, ma na ghi sẹrae,* ma na wẹẹ: “Gi ẹre gha ye vbene Jehova* gualọe yi.”

15 Iyeke ọni, ma na ghi mu egbe, ma na gha rrie Jerusalẹm. 16 Erhuanegbe eso ni ke Sẹseria rre na vbe lele ima, iran na rhie ima gha rrie owa e Manasin nọ rre Saiprọs, ne ima ya dia evba ya. E Manasin na keghi rre usun emwa okaro ni khian erhuanegbe. 17 Ma ghi sẹ e Jerusalẹm, etẹn ni rre evba keghi ghọghọ mu ima. 18 Ẹdẹ ghi gbe, e Pọl keghi lele ima ya miẹn e Jems, ediọn hia ni rre iko vbe gha rre evba. 19 E Pọl ghi tuẹ iran nẹ, ọ na suẹn gha na iyẹn ma iran, ọ na gha tama iran emwi hia ne Osanobua ru vbe uwu ẹbu emwa nẹi re Ivbi e Ju, lekpa iwinna ikporhu ọghe irẹn.

20 Vbe iran ghi họn ẹmwẹ na, iran na suẹn gha rhie uyi gie Osanobua. Ẹre iran na tama e Pọl wẹẹ: “Ọtẹn, u ma bẹghe vbene Ivbi e Ju ni re emwa iyayi ghi bun hẹ, arriaisẹn arriaisẹn ẹre iran ghi khin, erriọ ẹre iran wa vbe ya ekhọe hia lele Uhi. 21 Sokpan, iran họn vbe emwa tae khian wẹẹ, te u ghi tama Ivbi e Ju ni rre agbẹnvbo ọvbehe, ne iran mu Uhi e Mozis fua, ne iran ghẹ ghi rhuẹ ivbi iran, ne iran ghẹ ghi vbe lele ilele ọghe Ivbi e Ju nọ rre otọ. 22 Vbe a khian ghi ru ọna hẹ nian? Rhunmwuda, ẹ i mwẹ iran ma rẹn ighẹ u rre. 23 Emwi ne ima hoo ne u ru na khin: Ikpia enẹ gu ima rre emwa, ni ru eyan ma Osanobua. 24 Viọ ikpia na lele egbe, ne uwẹ vbe iran ya kpe egbe uwa huan zẹvbe nọ gua Uhi ro, u ghi vbe ha osa ye emwi ne iran loo ro, ne iran mieke na gbe eto iran mu otọ. Ẹghẹ nii, emwa hia ghi rẹn wẹẹ ohoghe ẹre iran ta leluẹ khian, iran ghi vbe rẹn wẹẹ, ọmwa nọ ru emwi vbene ọ khẹke, kevbe nọ lele Uhi ẹre u khin. 25 Nọ ne emwa iyayi nẹi re Ivbi e Ju, ma gbẹn ebe gie iran nẹ, ne ima ya gie iran rẹn emwi ne ima ta mu olọ yan nẹ. Ọni nọ wẹẹ, ne iran gha gban egbe ne emwi na ya zọ ese gie ẹbọ, esagiẹn, aranmwẹ na khiẹn ọnrẹn ẹho gbua,* kevbe alama oghẹ.”*

26 Ẹdẹ ghi gbe, e Pọl keghi viọ ikpia nii lele egbe, irẹn vbe iran na ya kpe egbe iran huan, zẹvbe nọ gua Uhi ro. E Pọl na gha rrie ọgua Osa, ọ na ya tama iran, ẹdẹ ne ẹghẹ akpehuan ọghe iran khian gba, ẹghẹ nii, a ghi do zọ ese ne dọmwadẹ ọghẹe vbe uwu iran.

27 Ọ ghi bu ẹghẹ ne ikpẹdẹ ihinrọn nii khian ya gba, Ivbi e Ju ni ke Esia rre keghi bẹghe Pọl vbe ọgua Osa, ẹre iran na kpikpi emwa hia ni gbẹbu, ne iran werriẹ aro daa e Pọl, iran na ghi muẹn. 28 Iran na gha go wẹẹ: “Ivbi Izrẹl, wa bu rre oo! Wa do ghee okpia nii nọ lele ehe hia khian, nọ tama emwa hia khian ne iran yangbe emwa ima, Uhi ima, kevbe ọgua Osa na. Ẹ i vbe re ọni ọkpa, ọ na vbe viọ Ivbi e Grik la ọgua Osa nọhuanrẹn na, ne iran do mu awua yọ.” 29 Emwi nọ ya iran kha vberriọ ọre wẹẹ, iran ka miẹn e Trọfimọs ne Ovbi Ẹfisọs, vbe ọ lele Pọl khian vbe orere ẹvbo, rhunmwuda ọni, iran na gha roro ẹre wẹẹ, te Pọl rhie ẹre la ọgua Osa. 30 Orere ẹvbo nii hia keghi lighua. Emwa nii na wa vẹ rre, iran na wa gua e Pọl rhie, iran na si ẹre ladian hin uwu ọgua Osa rre, iran na zẹgiẹ rhie urho khui. 31 Te iran khian ghi te gbe Pọl rua, vbe iyẹn sẹ obọ ọkaokuo wẹẹ, e Jerusalẹm hia lighua; 32 vbe ọwara ọkpa nii, ọkaokuo nii keghi viọ ivbiyokuo eso kevbe avbe ọkaolotu ọghe iran ba egbe, iran na ya ulẹ ulẹ bu iran. Iran ghi wa bẹghe ọkaokuo nii kevbe ivbiyokuo ẹre, iran keghi dobọ ugbemwẹ ne iran te gbe Pọl yi.

33 Ọkaokuo nii keghi khian bu e Pọl, ọ na muẹn, ọ na we ne iran ya ọgiọrọ* rrọ ọre; ọ keghi nọ iran wẹẹ: “De ọmwa ne okpia na khin yi? Vbe ọ ru?” 34 Ẹmwẹ ughughan ẹre emwa ni gbẹbu nii ghaa ta vbekpa ẹre, eso na gha ta ẹmwẹ ọkpa, eso na vbe gha ta ọvbehe. Ehe hia keghi lighua sẹrriọ wẹẹ, ọkaokuo nii ma wa miẹn uhunmwu ẹmwẹ nọ rrọọ, rhunmwuda ọni, ọ na we ne iran mu e Pọl gha die ehe ne ivbiyokuo dia. 35 E Pọl ghi khian sẹ ehe ne ikpawẹ ye,* ivbiyokuo na ghi ke evba muẹn, vbe iran ghi bẹghe ẹre wẹẹ, aro emwa ni gbẹbu nii wa kpannọ ugiọnmwẹ erhẹn. 36 Emwa na wa gha vẹ lelẹe khian, iran na gha go wẹẹ: “Wa gbe ẹre rua!”

37 Vbe iran khian ghi mu e Pọl la ehe ne ivbiyokuo dia, e Pọl na nọ ọkaokuo nii wẹẹ: “Lahọ, I gha sẹtin gu ruẹ guan ra?” Ẹre ọkaokuo nii na nọ rẹn wẹẹ: “Hii! Wẹ zẹ e Grik ra? 38 Ẹ i re uwẹ ẹre ọ sie re Ovbi Igipt nii nọ si olighi ye ẹvbo vbe asẹ ọkpa, nọ viọ ikpia arriaisẹn enẹ (4,000) ni viọ agbada mwẹ la uwu ato ra?” 39 E Pọl na wanniẹn wẹẹ: “Ovbi e Ju ne eseserese ẹre I khin, e Tasọs nọ rre Silisia ẹre a na biẹ mwẹ; ẹvbo nii i re ẹvbo na ma rẹn. Lahọ, gu mwẹ gu emwa na guan.” 40 Vbe ọ ghi kue yọ nẹ nọ guan, e Pọl na mudia ye ikpawẹ* nii, ọ na ya obọ gbe ekhakha ma emwa nii. Emwa hia ghi gbẹdọ nẹ, ọ na suẹn gha zẹ e Hibru ya gu iran guan, ọ na wẹẹ:

22 “Iho mwa, etẹn mwẹ kevbe avbe erha mwẹ, wa danmwehọ ẹmwẹ ne I khian ta ya zẹ enunu mwẹ.” 2 Ugbẹnvbe iran ghi họn wẹẹ, ọ zẹ e Hibru ma iran, iran hia na werriegbe gbẹdọ, ọ na ghi kha wẹẹ: 3 “Ovbi e Ju ẹre I khin, e Tasọs nọ rre Silisia ẹre a na biẹ mwẹ, sokpan, ẹvbo na ẹre I na yo owebe; e Gameliẹl ẹre ọ ma mwẹ emwi. Te a wa ma mwẹ emwi ẹsẹse, ne I mieke na gha lele Uhi ọghe avbe erha ima odede zẹvbe nọ wa ya rre otọ zẹẹ. Te imẹ wa rhiegbe ye ugamwẹ Osanobua ẹsẹsẹmwẹse, zẹvbe ne uwa ni rre emwa vbe ẹdẹnẹrẹ vbe ye. 4 Te I wa gha zẹ emwa ni rre Odẹ na kpokpo, erriọ ẹre I vbe ya gha mwẹ obọ vbe uwu ọghe iran; I gha ghi munọ ikpia vbe ikhuo, I ghi ya hẹ iran ku eghan. 5 Ogie ohẹn kevbe avbe ediọn ni rre ẹvbo gha sẹtin sẹ osẹ ye ẹmwẹ ne I ta na. Iran ẹre ọ gbẹn ebe rhie mẹ, ne I rhie gie avbe ọkaolotu Ivbi e Ju ni rre Damaskọs, ẹre I na gha khian, ne I ya ya ọgiọrọ* rrọ emwa iyayi ni rre evba, ne I hẹ iran gha die Jerusalẹm, na do rri iran oya.

6 “Sokpan, vbe ẹghẹ ne I ya gha rre odẹ, vbe I ghi sikẹ e Damaskọs nẹ vbọ ghi bu ẹghẹ ogiavan, ukpa nọ kakabọ baa keghi ke ẹrinmwi wan yan mwẹ vbe udomwurri, 7 I keghi de gbe otọ, I na họn urhu ọkpa nọ tama mwẹ wẹẹ: ‘Sọl, Sọl, vbọzẹ ne u na zẹ mwẹ kpokpo?’ 8 I na ghi wanniẹn ọnrẹn wẹẹ: ‘Enọyaẹnmwa, de ọmwa ne u khin?’ Ọ na tama mwẹ wẹẹ: ‘Mẹ ne Jesu ne Ovbi e Nazarẹt, ne u zẹ kpokpo nọ.’ 9 Emwa ne ima gba gha rre evba bẹghe ukpa nọ wan yan mwẹ, sokpan, iran ma họn urhu ọmwa nọ ghaa gu mwẹ guan. 10 I na ghi nọ rẹn wẹẹ: ‘Enọyaẹnmwa, de emwi nọ khẹke ne I ru nian?’ Enọyaẹnmwa na ghi tama mwẹ wẹẹ: ‘Kpaegbe, ne u la e Damaskọs; u gha sẹ evba, a gha tama ruẹ emwi hia na mwamwa yotọ khẹ ruẹ ne u gha ru.’ 11 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, I ma gha bẹghe emwi rhọkpa, rhunmwuda awanwan ọghe ukpa nọ rhie yọ mwẹ aro, emwa ne ima gba khian ẹre ọ ghi rhie mwẹ obọ sẹ e Damaskọs.

12 “Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Ananaias, ọmwa nọ mwẹ imuohan Osanobua kevbe nọ lele Uhi, ẹre okpia na ghaa khin, erriọ ẹre Ivbi e Ju hia ni rre ẹvbo nii vbe ya gha ta ẹmwẹ ọnrẹn ẹse. 13 Ọ na ghi bu mwẹ gha dee. Ọ na mudia ke mwẹ, ọ na tama mwẹ wẹẹ: ‘E Sọl ne ọtẹn mwẹ, dọlegbe gha bẹghe!’ Vbe I ghi tọn aro mu vbe ọwara ọkpa nii, I na bẹghe ẹre. 14 Ọ na wẹẹ: ‘Osanobua ọghe avbe erha ima odede zẹ ruẹ nẹ, ne u do rẹn iho ọghẹe, ne u vbe do bẹghe ọmwa ata nii, ne u vbe họn ẹmwẹ nọ ke unu ẹnrẹn ladian, 15 rhunmwuda, osẹ ọghẹe ẹre u khian gha khin, te u khian gha tama emwa hia, emwi hia ne aro ruẹ sẹ kevbe ne ehọ ruẹ họẹn. 16 Nọnaghiyerriọ, vbua ye khẹ? Kpaegbe, ne u dinmwiamẹ, ne u gha datie eni ẹnrẹn, ne u mieke na kpe orukhọ ruẹ kua.’

17 “Vbe I ghi na erhunmwu vbe ọgua Osa vbe ẹdẹ ọkpa, vbe I ghi werriegbe sẹ e Jerusalẹm nẹ, I keghi miẹn umian. 18 Vbe umian nii, I keghi bẹghe Enọyaẹnmwa, ọ na tama mwẹ wẹẹ: ‘Zẹgiẹ kpa hin e Jerusalẹm rre, rhunmwuda, iran i khian rhan obọ miẹn ọnrẹn yi ighẹ ẹmwẹ ne u ya wewe vbekpa mwẹ.’ 19 I na wẹẹ: ‘Enọyaẹnmwa, iran tobọ iran rẹnrẹn wẹẹ, ẹghẹ hia ẹre I ya gha yo e sinagọg* ughughan, I ghi munọ emwa ni ya ruẹ yi, I ghi hẹ iran ku eghan, I ghi vbe gbe iran asan; 20 I vbe gha rre evba vbe ẹghẹ na ya gbe Stivin ne osẹ ruẹ rua, mẹ ẹre ọ vbe rhie obọ yọ we na gbẹ ẹre rua, mẹ ẹre ọ vbe gha gbaroghe ẹwu na yọ ke odukhunmwu ọghe iran ni gbe ẹre rua.’ 21 Ọrheyerriọ, ọ na tama mwẹ wẹẹ: ‘Gha khian, rhunmwuda, I gha gie ruẹ gha rrie avbe agbẹnvbo ni rre ehe nọ rree.’”

22 Iran na wa gbehọkotọ gha danmwehọ ọre, do fi ẹghẹ nọ ya ta ẹmwẹ nọ tae na. Ẹre iran na ghi tọn urhu mu, iran na wẹẹ: “Te a wa gbe ọmwa vbenian rua, ọ ma zẹdẹ khẹke nọ gha rre agbọn hiehie!” 23 Iran na gha go, iran na gha filo ẹwu ne iran yọ ke odukhunmwu kua, iran na gha zẹ ebubẹ ghee odukhunmwu. 24 Rhunmwuda ọni, ọkaokuo nii na we na mu e Pọl gha die ehe ne ivbiyokuo dia, ọ na we ne iran ya asan bolo ẹre egbe rua, nọ mieke na ta emwi nọ ru, ne irẹn mieke na rẹn evbọzẹe ne iran na wa go yan rẹn vbenian. 25 Sokpan, iran ghi niẹn e Pọl rua nẹ, ne iran gbe ẹre asan, e Pọl na ghi nọ ọkaolotu ivbiyokuo nọ mudia vba wẹẹ: “Zẹvbe ne uhi khare, ọ khẹke ne uwa gbe Ovbi e Rom* asan ra, vbene a ma na he bu ohiẹn gbe ẹre* ra?” 26 Ugbẹnvbe ọkaolotu ivbiyokuo nii ghi họn ẹmwẹ na, ọ na bu ọkaokuo nii gha khian, ọ na ya ta ẹmwẹ na ma rẹn, ọ na wẹẹ: “Vbua khian ghi ru nian? Rhunmwuda, Ovbi e Rom ẹre okpia na khin.” 27 Ẹre ọkaokuo nii na ghi bu e Pọl gha khian, ọ na ya nọ rẹn wẹẹ: “Tama mwẹ, Ovbi e Rom ẹre u khin ra?” E Pọl na wẹẹ: “Ẹẹn.” 28 Ọkaokuo nii na wanniẹn ọnrẹn wẹẹ: “I ke do sẹtin khian ọmọ otọ vbe Rom, igho ọrhẹnrhẹn ẹre I zẹ.” E Pọl na ghi wẹẹ: “Ovbi eseserese ẹre imẹ wa khin.”

29 Vbe ọwara ọkpa nii, emwa ni khian te gbe ẹre asan, ne iran vbe nọ rẹn ọta keghi sikẹ iyeke; afianma na suẹn gha fian ọkaokuo nii vbe ọ ghi rẹn wẹẹ, Ovbi e Rom ẹre Pọl khin kevbe wẹẹ, irẹn vbe ya ọgiọrọ rrọ ọre.

30 Rhunmwuda nọ na gha hoo nọ rẹn evbọzẹe ne Ivbi e Ju na ba e Pọl ifiẹzọ, ẹdẹ ghi gbe, ọ na fan e Pọl vbe eghan, ọ na we ne avbe ọkaolotu ohẹn kevbe emwa hia ni rre iko e Sanhẹdrin* si egbe koko. Ẹre ọ na we ne iran rhie Pọl gha dee, iran na do rhie ẹre mudia ye odaro iran.

23 E Pọl keghi ziẹn aro ye emwa ni rre iko nii aro, ọ na wẹẹ: “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, ekhọe mwẹ i zẹdẹ gu mwẹ gui hiehie ye emwi hia ne I he ru vbe odaro Osanobua, do fi ẹdẹnẹrẹ.” 2 Ẹre Ananaias ne ogie ohẹn na we ne emwa ni mudia vba fi ẹre emwi vbe unu. 3 Ẹre Pọl na ghi tama rẹn wẹẹ: “Te Osanobua khian fi ruẹ emwi, wẹ ne egbe ekẹn na ya ẹmu nọfua dọlọ. U tota ye emwa gha bu ohiẹn mwẹ zẹvbe nọ gua Uhi ro, sokpan, u na we ne iran fi mwẹ emwi. Ẹ i re uwẹ tobọ uwẹ ẹre ọ ghi rra nene Uhi na?” 4 Emwa ni mudia vbe evba nii na wẹẹ: “Ogie ohẹn ọghe Osanobua ẹre uwẹ rhovbiẹ na ra?” 5 E Pọl na ghi wẹẹ: “Etẹn, I ma rẹn ighẹ ogie ohẹn nọ. Rhunmwuda, a gbẹn ọnrẹn yotọ wẹẹ: ‘Ghẹ gia miẹn wẹẹ, u ya ukpẹ sankan ọmwa nọ khaevbisẹ yan emwa ruẹ.’”

6 E Pọl ghi rẹn nẹ wẹẹ, emwa eso vbe iko e Sanhẹdrin* nii keghi re avbe Sadusi, vbene nikẹre na gha re avbe Farisi, ọ na ghi tọn urhu ẹre mu, ọ na wẹẹ: “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, e Farisi ẹre I khin, uniẹn e Farisi ẹre I vbe la rre. Emwi na gu bu ohiẹn mwẹ na, ọre rhunmwuda ne I na ya aro yọ wẹẹ, emwa ni wulo gha rhiọ kpaegbe.” 7 Rhunmwuda nọ na ta ẹmwẹ na, avbe Farisi kevbe avbe Sadusi na suẹn gha gu egbe muan ẹmwẹ, iwannegbe keghi la uwu ẹkpo emwa ni rre iko nii. 8 Rhunmwuda, avbe Sadusi khare wẹẹ, arhiọkpaegbe i rrọọ, iran ma vbe yayi wẹẹ avbe odibosa rrọọ, ra emwa orhiọn.* Sokpan, avbe Farisi ya ena hia yi. 9 Olighi na la iran egbe, eso vbe avbe skraib* ni rre otu e Farisi keghi kpaegbe, iran na suẹn gha vannọ ọkan, iran na gha muan ẹmwẹ, iran na wẹẹ: “Ma ma bẹghe emwi dan rhọkpa ne okpia na ru, sokpan, deghẹ orhiọn ra odibosa gu ẹre guan—.” 10 Imuanẹmwẹ nii ghi zẹ yọn, afianma kegha fian ọkaokuo nii wẹẹ, iran gha gbe Pọl rua. Ẹre ọ na ghi we ne ivbiyokuo ya rhie Pọl hin uwu ẹbu iran rre, ne iran rhie ẹre gha die ehe ne ivbiyokuo dia.

11 Vbe asọn nọ lelẹe, Enọyaẹnmwa keghi gu e Pọl mudia, ọ na tama rẹn wẹẹ: “Ghẹ gi ohan mu ruẹ!* Zẹvbe ne u ya sẹ osẹ mẹ vbe Jerusalẹm ẹsẹsẹmwẹse, erriọ ẹre u khian vbe sẹ osẹ mẹ vbe Rom.”

12 Vbe ẹdẹ ghi gbe, Ivbi e Ju keghi so uma, iran na vẹn ihẹn yọ wẹẹ, vbe ẹ i re te iran gbe Pọl rua nẹ, iran i khian ya evbare kaan unu, iran i khian vbe da. 13 Ikpia ni si uhunmwu koko vẹn ihẹn na gberra iyeva (40). 14 Ikpia nii na ghi bu avbe ọkaolotu ohẹn kevbe ediọn, iran na tama iran wẹẹ: “Ma vẹn ihẹn yọ nẹ wẹẹ, vbe ẹ i re te ima gbe Pọl rua nẹ, ma i khian ya evbare kaan unu hiehie. 15 Rhunmwuda ọni, wa kevbe emwa ni rre iko e Sanhẹdrin* ghi si uhunmwu koko, wa ghi ya tama ọkaokuo nii wẹẹ, nọ rhie Pọl bu uwa gha dee, wa ghi ba kha wẹẹ, te uwa khian werriegbe gualọ otọ ẹzọ ọghẹe ẹse. Ma mu egbe ne ima ya gbe ẹre rua vbe odẹ, ọ te sẹ ediran.”

16 Sokpan, ọvbokhan okpia ọkpa, nọ ghaa re ovbi ọtiẹn e Pọl nokhuo, keghi họn vbe iran so uma na, ẹre ọ na gha rrie ehe ne ivbiyokuo dia, ọ na ya na iyẹn na ma e Pọl. 17 E Pọl keghi tie ọkpa vbe avbe ọkaolotu ivbiyokuo ni rre evba, ọ na tama rẹn wẹẹ: “Rhie ọvbokhan okpia na bu ọkaokuo, ọ mwẹ emwi nọ khian tama rẹn.” 18 Ẹre ọ na rhie ẹre bu ọkaokuo nii, ọ na tama rẹn wẹẹ: “E Pọl ne oleghan, ẹre ọ we ne I rhie ọvbokhan okpia na bu ruẹ gha dee, rhunmwuda, ọ mwẹ ẹmwẹ nọ khian tama ruẹ.” 19 Ẹre ọkaokuo nii na ghi rhie ọvbokhan nii obọ, ọ na rhie ẹre gha rrie ẹkhokho, ọ na nọ rẹn wẹẹ: “De emwi ne u khian tama mwẹ?” 20 Ọ na wẹẹ: “Ivbi e Ju tae nẹ wẹẹ, iran gha tama ruẹ ne u rhie Pọl bu iran gha die iko e Sanhẹdrin* vbe akhuẹ, iran ghi ba ru vbene a miẹn wẹẹ, te iran khian werriegbe gualọ otọ ẹzọ ọghẹe ẹse. 21 Sokpan, ghẹ zẹdẹ zẹ ye iran re, rhunmwuda, ikpia ni gberra iyeva (40) gha gba khẹ ọre vbe odẹ; iran vẹn ihẹn yọ nẹ wẹẹ, vbe ẹ i re te iran gbe ẹre rua nẹ, iran i khian ya evbare kaan unu, iran i khian vbe da. Vbene a wa guan na, iran mu egbe nẹ, ne uwẹ ghi wa mu olọ gbe ẹre, ẹre iran ghi khẹ na.” 22 Ọkaokuo nii na ghi we ne ọvbokhan okpia nii gha khian. Vbene ọ te kpa, ọ na tama rẹn wẹẹ: “Ghẹ gi ọmwa rhọkpa rẹn wẹẹ, u ta ẹmwẹ na ma mwẹ.”

23 Ọ na ghi tie eva vbe avbe ọkaolotu ivbiyokuo, ọ na tama iran wẹẹ: “Wa tama ivbiyokuo iyisẹn eva (200), ne iran mu egbe ne iran khian ya gha rrie Sẹseria vbọ ghaa rre ughaẹdẹ* nogieha vbe asọn* ne ẹrẹ, wa ghi vbe viọ ivbiyokuo ekigbesiyenẹ (70) ni hin ẹsin kevbe ivbiyokuo iyisẹn eva (200) ni fi asoro ba egbe. 24 Wa ghi vbe viọ ẹsin eso ladian, nọ khian mu e Pọl gha rrie ọghe Fẹlis ne gọvinọ, ne emwi rhọkpa ghẹ mieke na ru ẹre.” 25 Ọkaokuo nii na vbe gbẹn ebe gie Fẹlis, emwi nọ gbẹn yọ na khin:

26 “Mẹ ne Klọdiọs Lisias ẹre ọ gbẹn ebe na gie uwẹ ne Fẹlis Ne Gọvinọ Nọ Khaevbisẹ: Dọmọ oo! 27 Ivbi e Ju ẹre ọ mu okpia na; te iran khian te wa gbe ẹre rua vbe imẹ vbe ivbiyokuo mwẹ zẹgiẹ rre do miẹn ọnrẹn fan, rhunmwuda ne I na họn wẹẹ Ovbi e Rom nọ. 28 I kegha hoo ne I rẹn evbọzẹe ne iran na ba ẹre ifiẹzọ, rhunmwuda ọni, I na rhie ẹre gha rrie iko e Sanhẹdrin* ọghe iran. 29 I na do bẹghe ẹre wẹẹ, emwi nọ ru ma sẹ na gha gbe ẹre rua ba, ra na gha rhunmwuda ẹre muẹn ye eghan. Ẹzọ nọ dekaẹn Uhi ọghe iran, ẹre iran gu ẹre gui ba. 30 Sokpan, iyẹn eso sẹ mwẹ obọ wẹẹ, emwa eso khuan khẹ ọre, ẹre I na we ne iran wa rhie ẹre bu ruẹ gha dee vbobọvbobọ, I gha vbe tama emwa ni ba ẹre ifiẹzọ, ne iran tobọ iran do gui ẹzọ ọghẹe ma ruẹ.”

31 Ivbiyokuo nii keghi mu e Pọl gha rrie Antipatris vbe asọn, zẹvbe na tama iran. 32 Vbe ẹdẹ ghi gbe, iran na we ne ivbiyokuo ni hin ẹsin khian nii ye lelẹe gha khian, sokpan, iran nikẹre na werriegbe gha die ehe ne ivbiyokuo dia. 33 Ivbiyokuo ni hin ẹsin khian nii ghi sẹ e Sẹseria, iran na rhie Pọl bu e gọvinọ, iran na vbe rhie ebe ne ọkaokuo nii gbẹn gie ẹre nẹẹn. 34 Ọ ghi tie ebe nii nẹ, ọ na nọ e Pọl ikinkin nọ ke rre, e Pọl na tama rẹn wẹẹ e Silisia nọ. 35 Ọ na ghi tama e Pọl wẹẹ: “I gha rhie ẹghẹ nuẹn ya zẹ enunu ruẹ, vbe emwa ni ba rue ifiẹzọ gha rre nẹ.” Ẹre ọ na ghi we ne iran rhie Pọl gha rrie ẹguae Hẹrọd, ne ivbiyokuo gha ghee ẹre.

24 Vbe iyeke ikpẹdẹ isẹn, Ananaias ne ogie ohẹn keghi viọ ediọn eso lele egbe rre, kevbe ọmunu* ọkpa na tie ẹre Tẹtọlọs, iran na do gui ẹzọ e Pọl ma e gọvinọ. 2 Vbe a ghi tie Tẹtọlọs ladian nọ do guan, ọ na suẹn gha ba e Pọl ifiẹzọ vbe ọ ghi gu e gọvinọ guan, ọ na wẹẹ:

“Ke obọ ne u ya la ukpo, te egbe ghi wa rọkhọ ima vbe ẹvbo na, erriọ ẹre afiwerriẹ nibun kevbe alaghodaro vbe ya rhiegbe ma, rhunmwuda ẹwaẹn ne u ya khaevbisẹ. 3 E Fẹlis ne Evbavba, ẹghẹ hia ẹre emwa ya tian ruẹ vbe ehe hia, ẹko emwi ne u ru wa vuọn ima. Ọbidọlẹvbo! 4 I ma hoo ne I zẹdẹ gbe ruẹ ẹghẹ gbe, rhunmwuda ọni, I rinmwian ruẹ ne u rhie ẹghẹ kherhe ne ima, ne ima ya ta emwi ne ima rre ba. 5 Okpia na i gi egbe rọkhọ ima vbe ẹvbo;* ehe nọ rhirhi la vbe otagbọn na hia, ọ ghi gha bọ ọkhọ ye Ivbi e Ju hia ẹko, ne iran sọtẹ daa arriọba. Irẹn ẹre ọ vbe re ọkaolotu ọghe otu Ivbi e Nazarẹt. 6 Te ọ te vbe gha hoo nọ mu awua la ọgua Osa, ẹre ima na muẹn. 7* —— 8 U gha tobọ ruẹ nọ rẹn ọta, u gha miẹn wẹẹ, emwi hia ne ima ta vbekpa ẹre na, ẹmwata nọ.”

9 Ivbi e Ju na vbe rhie unu ba ẹre, iran na gha kha wẹẹ, ẹmwata ẹre ẹmwẹ na hia khin. 10 Ẹre gọvinọ na ya aro gu e Pọl guan nọ zẹ enunu ẹnrẹn, e Pọl na ghi kha wẹẹ:

“Ẹko hia wa sẹ mwẹ ọyẹnmwẹ ne I khian na zẹ enunu mwẹ ma ruẹ, rhunmwuda, I rẹnrẹn wẹẹ, ọ kpẹẹ re ne u ke bu ohiẹn vbe ẹvbo na. 11 Ọ ma he gberra ikpẹdẹ iweva (12) ne I kpa gha rrie Jerusalẹm ya ga Osanobua, wẹ tobọ ruẹ sẹtin vbe gualọ otọ re deghẹ ohoghe nọ; 12 iran ma miẹn wẹẹ, I gu ọmwa rhọkpa muan ẹmwẹ vbe ọgua Osa, amaiwẹ te I ghi ruẹn ẹmwẹ ye emwa ẹko, ne iran gha gbe olighi vbe sinagọg* ra vbe ehe nọ rhirhi gha khin vbe ẹvbo nii. 13 Vbe nọ dekaẹn ifiẹzọ ne iran ba mwẹ ẹre na, iran i khian miẹn emwi rhọkpa ne iran khian ya sẹ osẹ yọ wẹẹ ẹmwata nọ. 14 Sokpan, I gha kue yọ wẹẹ, odẹ ugamwẹ ne iran tie ẹre otu ohoghe na, ẹre imẹ na rhie ugamwẹ nọhuanrẹn ne Osanobua ọghe avbe erha mwẹ odede. I vbe yaeyi ighẹ emwi hia ni rre Uhi e Mozis, kevbe ne avbe Akhasẹ gbẹnnẹ yotọ. 15 Deba ọni, I ya aro yọ wẹẹ, Osanobua gha huẹn emwa ni wulo kpaegbe, ke ni ru emwi esi kevbe ni ma ru emwi esi. Emwi ne I ya aro yi na, ẹre iran na vbe ya aro yi. 16 Ọna ẹre ọ si ẹre ne I na hia vbe ẹghẹ hia, ne I gha yin ẹse vbe odaro Osanobua kevbe odaro emwa nagbọn, ne ekhọe mwẹ ghẹ mieke na gha gu mwẹ gui.* 17 Vbọ ghi rre ukpo nibun ne I kpa hin e Jerusalẹm rre, I na werriegbe gha khian, ne I ya ru ẹse ne ivbi ẹvbo mwẹ, ne I vbe ya zọ ese. 18 Vbe uwu ẹghẹ ne I ya gha ru avbe emwi na, iran na do vba mwẹ vbe uwu ọgua Osa, na kha na, a kpe mwẹ huan nẹ zẹvbe nọ gua Uhi ro. Iran ma miẹn mwẹ miẹn ẹbu emwa rhọkpa, I ma vbe gha gbe olighi. Sokpan, Ivbi e Ju eso ni ke ikinkin ọghe Esia rre ghaa rre evba. 19 Te ọ te vbe khẹke ne iran nii gha rre emwa, ne iran do gui ẹzọ mwẹ vbe odaro ruẹ, ne iran tae deghẹ ọ mwẹ emwi rhọkpa ne I ru. 20 Ugbẹnvbe iran i rre emwa na nian, we ne iran ni rre emwa tobọ iran ta emwi dan ne I ru, vbe ẹghẹ ne I ya mudia ye odaro iran vbe iko e Sanhẹdrin.* 21 Emwi ọkpa ne iran khian miẹn ta, ọre ẹmwẹ ne I tae vbe ẹghẹ ne I ya tọn urhu mu vbe I mudia ye odaro iran, ne I na kha wẹẹ: ‘Ne I na yayi wẹẹ, emwa ni wulo gha rhiọ kpaegbe, ẹre a gu bu ohiẹn mwẹ vbe odaro uwa vbe ẹrẹna!’”

22 Vbọrhirhighayehẹ, e Fẹlis rẹn emwi eso vbekpa Odẹ ugamwẹ na, rhunmwuda ọni, ọ na gha gualọ vbene ọ khian ya dobọ ẹzọ nii yi hẹ, ọ na wẹẹ: “Ẹghẹ ke ẹghẹ ne Lisias ne ọkaokuo ya rre, I gha guan ye ẹmwẹ ne uwa mu rre na.” 23 Ẹre Fẹlis na wẹẹ, ne ọkaolotu ivbiyokuo nọ rre evba werriegbe ya mu e Pọl khui, sokpan, ne iran fan obọ ẹre nẹẹn nọ ya gha ru emwi eso nọ hoo nọ ru, ne iran vbe kue, ne emwa rẹn gha rre do gha ru iyobọ nẹẹn.

24 Ikpẹdẹ eso ghi gberra nẹ, e Fẹlis vbe Drusila ne ọvbokhan rẹn na gba rre; Ovbi e Ju ẹre ọvbokhan rẹn ghaa khin. E Fẹlis keghi gie na tie Pọl, ọ na we nọ rhan otọ re ma irẹn, emwi na gele yae kha, na ya e Kristi Jesu yi, ọ na gha danmwehọ ọre. 25 Sokpan, vbe Pọl ghi suẹn gha guan kaan uyinmwẹ esi, a da egbe ọmwa yi kevbe ibuohiẹn nọ dee, ohan na suẹn gha mu e Fẹlis, ẹre ọ na ghi tama e Pọl wẹẹ: “U sẹtin gha khian nẹ, I gha miẹn obọ vbe ẹdẹ ọvbehe, I gha gie na tie ruẹ.” 26 Na kha na, ọ na te vbe ya aro yọ wẹẹ, e Pọl gha rhie igho ne irẹn. Rhunmwuda ọni, kugba ke ẹghẹ ẹre ọ ya gha tie Pọl, ne iran gba gha guan. 27 Ukpo eva ghi gberra nẹ, Pọsiọs Fẹstọs keghi rhie ihe Fẹlis vbe ukpo; na kha na, e Fẹlis ye sẹ e Pọl rae ye ẹwẹdọ, rhunmwuda nọ na gha hoo ne Ivbi e Ju gha ta ẹmwẹ irẹn nọ maan.

25 E Fẹstọs ghi suẹn gha kha nẹ zẹvbe gọvinọ vbe ọ ghi sẹ ikinkin nii nẹ, ọ na ke Sẹseria gha rrie Jerusalẹm, vbọ ghi rre ikpẹdẹ eha vba. 2 Avbe ọkaolotu ohẹn kevbe avbe ọkaolotu Ivbi e Ju na do gui ẹzọ e Pọl ma e Fẹstọs. Iran na gha rinmwiaẹn, 3 iran na we nọ lahọ, nọ gie na tie Pọl gha die Jerusalẹm. Sokpan, te iran ghaa hoo ne iran gba khẹ Pọl vbe odẹ, ne iran gbe ẹre rua. 4 Sokpan, e Fẹstọs na we na sẹ e Pọl rae ye Sẹseria, rhunmwuda, irẹn tobọ irẹn gha rherhe werriegbe gha rrie evba. 5 E Fẹstọs na wẹẹ: “Wa gie avbe ọkaolotu uwa lele mwẹ gha rrie Sẹseria, ne iran do gui ẹzọ ọghẹe ma mwẹ vba, deghẹ ọ mwẹ emwi dan nọ ru.”

6 Ugbẹnvbe Fẹstọs ghi gbe odẹ ikpẹdẹ erẹnrẹn ra igbe nẹ vbe Jerusalẹm, ọ na werriegbe gha rrie Sẹseria. Vbe ẹdẹ nọ lelẹe, ọ na tota ye aga ibuohiẹn, ọ na we ne iran rhie Pọl gha dee. 7 E Pọl ghi rre, Ivbi e Ju ni ke Jerusalẹm rre keghi mudia lẹga ẹre; iran na gha ba ẹre ifiẹzọ ughughan ni wegbe, sokpan, iran ma miẹn emwi rhọkpa ya sẹ osẹ yọ wẹẹ ẹmwata nọ.

8 Sokpan, e Pọl na suẹn gha zẹ enunu ẹnrẹn, ọ na wẹẹ: “I ma rra Uhi ọghe Ivbi e Ju, I ma fidọn ghee ọgua Osa, I ma vbe fidọn ghee Siza.” 9 Rhunmwuda ne Fẹstọs na gha hoo ne Ivbi e Ju gha ta ẹmwẹ irẹn nọ maan, ọ na nọ e Pọl wẹẹ: “U gha hoo ne u gha rrie Jerusalẹm ra, na ya bu ohiẹn ruẹ vbe odọ ra? Mẹ tobọ mwẹ gha vbe gha rre evba.” 10 Sokpan, e Pọl na wẹẹ: “Odaro aga ibuohiẹn ọghe Siza ẹre I mudia yi na, nọ re ehe nọ khẹke na na bu ohiẹn mwẹ. I ma ru Ivbi e Ju emwi dan rhọkpa, zẹvbe ne uwẹ tobọ ruẹ ghi vbe bẹghe ẹre na. 11 Adeghẹ ọmwa dan ẹre I gele khin, kevbe wẹẹ, I vbe ru emwi ke emwi nọ khẹke na gbe mwẹ ruan ba, I ma we na ghẹ gbe mwẹ ruan; sokpan, adeghẹ ẹmwata i rre ẹzọ ne iran na gu mwẹ gui na, ọmwa rhọkpa i mwẹ asẹ nọ khian ya mu mwẹ fi iran obọ, rhunmwuda wẹẹ, ọmwa nii hoo nọ ya ẹko rhiẹnrhiẹn iran. I hoo na mu ẹzọ na gha rrie ọghe Siza!” 12 E Fẹstọs ghi gu avbe ọbude ọghẹe zẹ iro fo nẹ, ọ na ghi tama e Pọl wẹẹ: “Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, u we na mu ẹzọ na gha rrie ọghe Siza, a gha mu ruẹ gha rrie ọghe Siza.”

13 Ikpẹdẹ eso ghi gberra nẹ, Agripa ne ọba kevbe Bẹnis na do tuẹ e Fẹstọs vbe Sẹseria; te iran rre do gu ẹre ghọghọ. 14 Iran ghi gbe ikpẹdẹ eso nẹ vba, e Fẹstọs na mu ẹmwẹ e Pọl ma Agripa, ọ na wẹẹ:

“Ọ mwẹ okpia ọkpa, ne Fẹlis sẹrae ye eghan. 15 Vbe ẹghẹ ne I na gha rre Jerusalẹm, avbe ọkaolotu ohẹn kevbe ediọn ọghe Ivbi e Ju keghi gui ẹzọ ọghẹe ma mwẹ, iran na we ne I bu ohiẹn gbe ẹre. 16 Sokpan, I keghi tama iran wẹẹ, Ivbi e Rom i wa la unu orhunmwu ọkpa bu ohiẹn gbe ọmwaikọmwa, vbe ẹ i re te ọmwa na tie ẹre ẹzọ ka do zẹ enunu ẹnrẹn nẹ vbe odaro emwa ni tie ẹre ẹzọ. 17 Vbe iran ghi rre, I ma zẹdẹ si obọ ẹgogo ghee iyeke. Ẹdẹ ghi gbe, I na tota ye aga ibuohiẹn, I na we na tie okpia nii la owa. 18 Mẹ na te wa gha roro ẹre wẹẹ, ozere nọ do i re nekherhe, sokpan, vbe iran ni tie ẹre ẹzọ ghi kpaegbe gha gui ẹzọ ẹre, mẹ ma miẹn a i ghẹ ru rhọkpa nọ ru, vbe ẹzọ hia ne iran gui. 19 Emwi ne iran miẹn ta ma gberra ẹmwẹ emwi ne iran gho,* kevbe ẹmwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Jesu nọ wu, ne Pọl ghaa kha wẹẹ ọ rhiọ kpaegbe. 20 Vbe I ghi họn ẹzọ na, I ma rẹn vbene I khian ya guan yọ hẹ, I na ghi nọ rẹn deghẹ ọ hoo nọ gha rrie Jerusalẹm, na ya bu ohiẹn ọnrẹn vbe odọ. 21 Sokpan, vbe Pọl ghi we na ye sẹ irẹn rae ye ẹwẹdọ, ne Siza* bu ohiẹn irẹn, I na ghi we ne iran ye sẹrae ye evba nẹ, a te miẹn wẹẹ I rhie ẹre gha rrie ọghe Siza.”

22 Ẹre Agripa na ghi tama e Fẹstọs wẹẹ: “I gha hoo ne okpia na do tobọre zẹ enunu ẹnrẹn ma mwẹ.” E Fẹstọs na tama rẹn wẹẹ: “Ọ gha do zẹ enunu ẹnrẹn ma ruẹ vbe akhuẹ.” 23 Ẹdẹ ghi gbe, Agripa kevbe Bẹnis keghi ya otiti kevbe oyọnyọn nana gha dee, iran na la ugha na na bu ohiẹn, ke iran kevbe avbe ọkaokuo kẹ kevbe ikpia na họn usi ẹre rre vbe ẹvbo; e Fẹstọs na we ne iran ya rhie Pọl rre, ẹre iran na ya rhie ẹre rre. 24 E Fẹstọs na wẹẹ: “Agripa ne Ọba, kevbe uwa hia ni gu ima rre emwa na, ọna ọre okpia nii, ne Ivbi e Ju hia ni rre Jerusalẹm kevbe ni rre ediran gui ẹzọ ẹre ma mwẹ, iran na gha go wẹẹ, te ọ khẹke nọ wu. 25 Sokpan, mẹ ma miẹn emwi rhọkpa nọ ru, na gha gbe ẹre rua ba. Rhunmwuda ọni, vbe ọ ghi wẹẹ irẹn hoo na mu ẹzọ irẹn gha rrie ọghe Siza,* I na wẹẹ I gha rhie ẹre gha khian. 26 Sokpan, I i mwẹ emwi agbọn ne I khian gbẹn lelẹe, vbe I gha khian rhie ẹre gha rrie ọghe Arowa mwẹ. Ẹre I na ghi rhie ẹre bu uwa gha dee, katekate, wẹ ne Agripa ne Ọba, ne uwa gu mwẹ mu ukpa mu uwerhẹn ghee ẹmwẹ ọnrẹn, ne I miehe na miẹn emwi gbẹn lelẹe. 27 Rhunmwuda, mẹ ma ghee ẹre wẹẹ emwi nọ khẹke nọ, na wa mu oleghan gie ọmwa, vbene a ma na miẹn ifiẹzọ rhọkpa gbẹn lelẹe.”

26 Agripa keghi tama e Pọl wẹẹ: “A rhie ẹghẹ nuẹn nian, ne u ya zẹ enunu ruẹ.” E Pọl keghi niẹn obọ ẹre ladian, ọ na suẹn gha zẹ enunu ẹnrẹn, ọ na wẹẹ:

2 “Agripa ne Ọba, I wa ghọghọ wẹẹ, I mudia ye odaro ruẹ vbe ẹrẹna, ne I do zẹ enunu mwẹ vbekpa ẹzọ hia ne Ivbi e Ju gu mwẹ gui, 3 katekate ne u na wa kakabọ rẹn ilele hia ọghe Ivbi e Ju kevbe ẹzọ ughughan ne iran gui. Rhunmwuda ọni, I gha rinmwian ruẹ, ne u gbehọkotọ danmwehọ mwẹ.

4 “Ivbi e Ju hia rẹn vbene I ya ru emwi hẹ vbe uwu ẹbu emwa* mwẹ ke egbe ọvbokhan gha dee, kevbe vbene I ya ru emwi hẹ vbe Jerusalẹm. 5 Ọ kpẹẹ re ne iran rẹn mwẹ. Adeghẹ iran hoo ne iran gele sẹ osẹ, iran gha tama ruẹ wẹẹ, e Farisi ẹre I ka gha khin. Ma hia rẹnrẹn wẹẹ, otu na i ya ẹmwẹ ugamwẹ ku, iran ẹre ọ ghi muẹn yan uhunmwu sẹ. 6 Sokpan, emwi na gu bu ohiẹn mwẹ na, ọre rhunmwuda ne I na ya aro ye emwi ne Osanobua yan ma avbe erha mwa odede; 7 eyan na ẹre uniẹn iweva (12) ọghe emwa ima vbe ya aro yi wẹẹ Osanobua gha mu sẹ, zẹvbe ne iran ya ya egbe hia rhie ugamwẹ nọhuanrẹn nẹẹn vbe asọn vbe avan. Umogun, emwi ne ima ya aro yi na, ẹre Ivbi e Ju tie mwẹ ẹzọ ba.

8 “Vbọsiẹ ne eso vbe uwu uwa ma na sẹtin yayi wẹẹ, Osanobua huẹn emwa ni wulo kpaegbe? 9 Mẹ tobọ mwẹ te ka gha roro ẹre wẹẹ, te ọ khẹke ne I ru emwi hia vbene ẹtin mwẹ sẹ, ne I ya gbodan ghee Jesu ne Ovbi e Nazarẹt. 10 Ọna ọre emwi ne I ru vbe Jerusalẹm zẹẹ. I keghi khui emwa ni huanrẹn nibun ye eghan; avbe ọkaolotu ohẹn ẹre ọ rhie asẹ mẹ ne I ya ru vberriọ. A gha we na gbe iran rua, mẹ ghi vbe kue yọ. 11 Ẹghẹ hia ẹre I ya gha rri iran oya vbe sinagọg* ughughan, I na gha hia ne I kpikpi iran, ne iran siẹn iyayi ọghe iran; ohu iran mu mwẹ sẹrriọ wẹẹ, I na gha yo ẹvbo ughughan, I na ya gha kpokpo iran vbe odọ.

12 “Ọna ẹre I rhunmwuda ẹre gha rrie Damaskọs, vbe avbe ọkaolotu ohẹn ghi rhie asẹ kevbe ẹtin mẹ nẹ. 13 Umogun, vbe I ghi rre odẹ vbe I rrie Damaskọs vbe ẹghẹ ogiavan, ukpa nọ baa sẹ ovẹn keghi ke ẹrinmwi wan yan mwẹ kevbe emwa ni lele mwẹ khian. 14 Ma hia keghi dele gbe otọ, ẹre I na họn urhu ọkpa nọ zẹ e Hibru ma mwẹ wẹẹ: ‘Sọl, Sọl, vbọzẹ ne u na zẹ mwẹ kpokpo? Te uwẹ wa ya agbọn lọghọ egbuẹ, ne u na ya owẹ kinmwi ukpokpo nọ mwẹ ukpẹ.’* 15 I na ghi nọ rẹn wẹẹ: ‘Enọyaẹnmwa, de ọmwa ne u khin?’ Enọyaẹnmwa na tama mwẹ wẹẹ: ‘Mẹ ne Jesu ne u zẹ kpokpo nọ. 16 Sokpan, kpaegbe, ne u ya owẹ ruẹ mudia. Emwi ne I gu rhiegbe ma ruẹ, ọre ne I zẹ ruẹ zẹvbe ọguọmwadia mwẹ kevbe osẹ mwẹ, u ghi gha tama emwa, emwi ne aro ruẹ he sẹ vbekpa mwẹ, kevbe ne I khian vbe mu ma ruẹ vbe odaro. 17 I gha miẹn ruẹ fan vbe obọ Ivbi e Ju, kevbe obọ ivbi agbẹnvbo ọvbehe ne I khian gie ruẹ bu. 18 U ghi ya rhan iran aro, u ghi viọ iran ladian hin uwu ebiebi rre gha die ukpa, u ghi fannọ iran vbe obọ ẹtin ne Setan ya mu iran gba, iran ghi bu Osanobua gha dee, na mieke na ya orukhọ ọghe iran bọ iran, iran ghi vbe miẹn afiangbe nọ khian sẹ emwa na kpe huan obọ, rhunmwuda ne iran na mu ẹtin yan mwẹ.’

19 “Ọba Agripa, vbe Jesu ghi gu mwẹ guan vbe umian nọ ke ẹrinmwi rre ne I miẹn na, I ma he ẹmwẹ ye ọre obọ, 20 sokpan, I keghi suẹn gha kporhu, e Damaskọs ẹre I na suẹn. Iyeke ọni, I na ya kporhu ma iran ni rre Jerusalẹm. Erriọ ẹre I vbe ya kporhu la otọ e Judia hia, I na vbe bu emwa ni rre agbẹnvbo ọvbehe, I na gha kporhu ma iran, ne iran ro iro fi uyinmwẹ werriẹ, ne iran bu Osanobua gha dee, ne iran vbe gha ru emwi nọ rhie ẹre ma wẹẹ iran gele fi werriẹ nẹ. 21 Ọna ẹre ọ si ẹre ne Ivbi e Ju na mu mwẹ vbe uwu ọgua Osa, iran na gha hoo ne iran gbe mwẹ ruan. 22 Sokpan, rhunmwuda ne Osanobua na mudia mẹ, ẹre ọ zẹe ighẹ I ye rrọọ do sẹ ẹdẹnẹrẹ, ne I na ye sẹtin kporhu ma emwa hia, ke ni kpọlọ, ke ni kanmwa. Emwi ne I kporhu ẹre ma gberra emwi ne avbe Akhasẹ kevbe Mozis tae wẹẹ ọ gha sunu— 23 ọni nọ wẹẹ, e Kristi gha rri oya, kevbe wẹẹ, zẹvbe ọmwa okaro nọ khian rhiọ kpaegbe vbe idin, ọ gha ya ẹmwẹ ukpa wewe ma Ivbi e Ju, kevbe agbẹnvbo ọvbehe.”

24 Zẹvbe ne Pọl ya zẹ enunu ẹnrẹn, e Fẹstọs na wa van muẹn, ọ na wẹẹ: “E Pọl, I ma yayi wẹẹ ẹrherhe ruẹ kue ye gba! U tie ebe gbe, ọni ẹre ọ khian ghi si emwẹmwẹ yọ ruẹ egbe na!” 25 Sokpan, e Pọl keghi kha wẹẹ: “E Fẹstọs ne Evbavba, ẹrherhe mwẹ wa gba, sokpan, ẹmwata ne uhunmwu ẹmwẹ ẹre I ta, I wa rẹn emwi ne I ta. 26 Ọba ne imẹ gu guan sin rẹn otọ emwi hia ne I ta, ọni ẹre ọ si ẹre ne I na si agbada vbe unu guan na; mẹ rẹnrẹn wẹẹ, ọkpa i rrọọ nọ ma rẹn vbe avbe emwi na hia, rhunmwuda, erhọkpa na ru vbe ẹkhokho i rrọọ. 27 Agripa ne Ọba, wẹ ya emwi ne avbe Akhasẹ tae yi ra? I rẹnrẹn ighẹ u yayi.” 28 Sokpan, Agripa keghi tama e Pọl wẹẹ: “Vbe nẹi khian ghi kpẹẹ gbe, u gha fi mwẹ ekhọe werriẹ, ne I khian Ovbi Otu e Kristi.” 29 Ẹre Pọl na ghi kha wẹẹ: “Ọre ovbi ẹghẹ kherhe ẹre ọ rhie re, ra ẹghẹ nọ taẹn nọ, erhunmwu ne I na gie Osanobua ọre wẹẹ, ne u do gha ye vbene imẹ ye, ke uwẹ kevbe emwa hia ne I danmwehọ mwẹ vbe ẹrẹna. Sokpan, I ma ya ọna kha wẹẹ, na vbe ya ọgiọrọ rrọ uwa oo!”

30 Ẹre ọba na ghi kpaegbe, ke irẹn kevbe gọvinọ kevbe Bẹnis, kevbe emwa ni tota ke iran. 31 Vbe iran khian ghi ladian, iran na gha gu egbe guan vbe odẹ, iran na wẹẹ: “Okpia na ma ru emwi rhọkpa na gha gbe ẹre rua ba, ra na khian gu muẹn ye eghan.” 32 Agripa na ghi tama e Fẹstọs wẹẹ: “Vbe ẹ i re nọ na kẹ okpia na ya kha wẹẹ, irẹn hoo na mu ẹzọ irẹn gha rrie ọghe Siza, a gha te wa faẹn fua.”

27 Vbe a ghi tae nẹ wẹẹ, ne ima la okọ gha rrie Itali, iran keghi mu e Pọl kevbe avbe oleghan eso ne ọkaolotu ivbiyokuo ọkpa na tie ẹre Juliọs, nọ ghaa rre oka ọghe Ọgọstọs. 2 Vbe ima ghi ke Adremitiọm la okọ nọ rrie avbe eghute ni rre avbe otọ ni rre ọkpẹn okun vbe ikinkin ọghe Esia, ma na ghi kpa. Aristakọs ne Ovbi e Masẹdonia, nọ ke Tẹsalonaika rre keghi deba ima. 3 Ẹdẹ ghi gbe, ma na tuorre vbe Saidọn. E Juliọs keghi tohan e Pọl,* ọ na kue nọ ya miẹn avbe ọsiọre, ne iran mieke na gbaroghe ẹre.

4 Ma ghi ke evba la okọ kpa, ma na ghi gua okọ gha rrie ọkpẹn e Saiprọs, ne ẹhoho ghẹ mieke na mu okọ ọghe ima, rhunmwuda, eke ne ima mu uhunmwu daa, ẹre ẹhoho ke gha hoho rre. 5 Iyeke ọni, ma na ghi la adesẹ okun, ma na gberra e Silisia kevbe Pamfilia, ma na ya tuorre vbe eghute ọghe Maira nọ rre Lisia. 6 Ma ghi sẹ evba, ọkaolotu ivbiyokuo nii keghi miẹn okọ nọ ke Alẹkzandria rre, nọ rrie Itali, ọ na we ne ima laọ. 7 Ikpẹdẹ nibun ẹre ima ya fẹko gha gua okọ khian; te ọ baa kua ma ke do sẹ e Kọnaidọs. Rhunmwuda ne ẹhoho ma na gi ima gberra evba, ma na ghi gua okọ gha rrie ọkpẹn e Krit, nọ sikẹ e Salmoni, ne ẹhoho ghẹ mieke na mu okọ ọghe ima. 8 Ma ghi sẹtin gua okọ la okhiẹ okun, ma na do sẹ eke ọkpa na tie ẹre Eghute Nọ Maan, nọ ma rree gbe ne ẹvbo na tie ẹre Lesia. Sokpan, ọ ma zẹdẹ gha khuẹrhẹ, ma ke sẹ evba.

9 Ma wa kpẹẹ vba, na kha na, ẹghẹ na ya mu awẹ ọghe Ẹdẹ Erinmwian gberra nẹ, a gha gua okọ vbe ẹghẹ na, ọ sẹtin zẹ ẹbe. Ẹre Pọl na ghi bu iran ude, 10 ọ na tama iran wẹẹ: “Iho mwa, I bẹghe ẹre wẹẹ, okhian na gha wa zẹ ẹbe, emwi nibun gha wii ima, okọ na kevbe ihẹ ne ima mu sẹtin wii ima, ma tobọ ima sẹtin vbe lae.” 11 Sokpan, ẹmwẹ ne ọka oziguẹ kevbe ọmwa nọ yan okọ tae, ẹre ọkaolotu ivbiyokuo nii rhie re, ọ ma rhie ọghe Pọl. 12 Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, eke ne avbe okọ mudia yi, ne iran ghaa ye nii, keghi re ehe nẹi gia dia vbe ẹghẹ oni,* emwa nibun sẹ vbe okọ nii keghi zẹ ọre vbe iro, ne iran gua okọ kpa vbe evba, ne iran ghee ẹre deghẹ iran gha sẹtin sẹ e Finiks, ne iran ya dia evba ya vbe ẹghẹ oni. Ọni ọre eke ne okọ na mudia vbe Krit, nọ mu aro daa odẹ ekẹn.*

13 Vbe ẹhoho ne wẹẹ ghi hoho ke odẹ ahọ* rre, iran na te gha roro ẹre wẹẹ, iran gha sẹtin ru vbene iran khare, iran keghi rhunmwuda ọni kie adẹn ne iran ya mu okọ mudia, iran na suẹn gha gua okọ lele okhiẹ okun khian vbe Krit. 14 Sokpan, vbọ ma he kpẹẹ vba, okpẹhoho na tie ẹre Yurroakuilo* keghi la. 15 Rhunmwuda ne okpẹhoho nii na mu okọ ọghe ima, ma ma ghi sẹtin gua okọ nii ghee eke ne ẹhoho ke hoho rre, ẹre ima na ghi wa zẹ ọre obọ, ne ẹhoho gha muẹn khian. 16 Ma na ghi zẹgiẹ gua okọ gha rrie otọ ọkpa nekherhe ne amẹ lẹga na tie ẹre Kọda, ne okọ nii ghẹ ya ni. A ye ta ena ta na, te a ru egbe, ma ke sẹtin gha dia okọ nekherhe* ne ima si dee vbe iyeke. 17 Iran ghi si okọ nekherhe nii la uwu okọ nẹ, iran keghi ya irri gbalọ okọ ne ima ghaa ye gbain; iran na fannọ irri na ya dee ukpọn nọ yevbe ifuẹn okọ, ne iran ghẹ ya lẹẹ la uzekhae vbe Siẹtis,* erriọ ẹre ẹhoho ya fẹko gha mu okọ ọghe ima khian. 18 Okpẹhoho nii na ye gha mu okọ ọghe ima yo muẹn rre, rhunmwuda ọni, ẹdẹ ghi gbe, iran na suẹn gha filo emwi ni rre uwu okọ ku okun, ne okọ nii mieke na ye hoghaa. 19 Vbọ ghi rre ikpẹdẹ nogieha, iran keghi ya obọ iran filo emwi eso na ya kun okọ nii fi uwu okun.

20 Vbe ikpẹdẹ nibun, ma ma bẹghe ovẹn ra orhọnmwẹ, na kha na, obọ da ima, rhunmwuda okpẹhoho nọ ghaa la, rhunmwuda ọni, a ma ghi miẹn ọmwa rhọkpa nọ ya aro yọ wẹẹ ima gha miẹn uhunmwu. 21 Vbe iran ghi zẹ khian, vbene iran ma na rri evbare, e Pọl keghi mudia vbe uwu ẹbu iran, ọ na wẹẹ: “Iho mwa, te uwa gha te rhie ẹmwẹ ne I tae. Akpawẹ uwa ma gua okọ kpa hin e Krit rre, ma i ghẹ te gha rri oya ne ima re na, emwi nọ wii ima i ghẹ te vbe wii ima. 22 Sokpan, vbene ọ ghi ye na nian, wa lahọ, wa si orhiọn koko, rhunmwuda, ọkpa i rrọọ vbe uwu uwa nẹi khian miẹn uhunmwu, vbọ gberra okọ na nọ khian guọghua. 23 Vbe ne asọn, odibo ọghe Osanobua mwẹ ne I rhie ugamwẹ nọhuanrẹn na, keghi gu mwẹ mudia, 24 ọ na tama mwẹ wẹẹ: ‘Ghẹ gi ohan mu ruẹ Pọl. Ẹ i mwẹ u ma ya mudia vbe odaro e Siza. Deba ọni, Osanobua gha rhunmwuda ruẹ miẹn emwa hia ne uwa gba rre okọ na fan.’ 25 Rhunmwuda ọni, iho mwa, wa si orhiọn koko, rhunmwuda, I mu ẹtin yan Osanobua wẹẹ, vbene ọ khare, erriọ ẹre ọ khian gha ye. 26 Vbọrhirhighayehẹ, ẹ i mwẹ ne ẹhoho ghẹ kpolo ima gha rrie otọ ọkpa ne amẹ lẹga.”

27 Vbe asọn nogie iwenẹ (14), ẹhoho na ye gha bi ima yo bi ima rre vbe Okun Edria. Vbọ ghi rre ogiasọn, avbe oziguẹ na te gha roro ẹre wẹẹ, iran sikẹ oke nẹ. 28 Iran keghi dee emwi ye irri ya mwa vbene okun nii dinmwi sẹ hẹ, iran na miẹn wẹẹ ibata iyehan (120)* nọ. Iran ghi vbe sikẹ odaro kherhe, iran na werriegbe mwa rẹn, iran keghi miẹn wẹẹ ibata ekigbesiyisẹn (90)* nọ. 29 Afianma kegha fian iran wẹẹ, okọ ọghe ima gha ya dekun avbe okuta ni kọnkọn, iran keghi rhunmwuda ọni ke iyeke okọ viọ adẹn na ya mu okọ mudia ku uwu okun; ne ẹdẹ ghi gbe, ẹre iran ghi gha ye. 30 Avbe oziguẹ keghi suẹn gha mu okọ nekherhe tuorre, ne iran muẹn fi uwu okun, iran na ba ru vbene a miẹn wẹẹ, te iran khian ke odaro okọ viọ adẹn na ya mu okọ mudia ku uwu okun, sokpan, te iran khian te lẹẹ fua vbe okọ nii. 31 Ẹre Pọl na ghi tama ọkaolotu ivbiyokuo kevbe ivbiyokuo ni rre evba wẹẹ: “Avbe oziguẹ na gha kpa hin okọ na rre, wa i khian sẹtin miẹn uhunmwu.” 32 Rhunmwuda ọni, ivbiyokuo nii keghi giagia irri na ya dee okọ nekherhe nii kua, iran na sẹrae nọ de fua.

33 Ọ ghi bu ẹghẹ ne ẹdẹ khian ya gbe, e Pọl keghi tama iran hia ne iran rri evbare, ọ na wẹẹ: “Ẹrẹna ẹre ọ gba vbe ikpẹdẹ iwenẹ (14), ne uwa ke rhie aro ye odẹ gha khẹ deghẹ emwi hia gha dunna, wa ma he ya evbare rhọkpa kaan unu hiehie. 34 Wa lahọ, wa rri evbare, ne emwi rhọkpa ghẹ ru uwa, rhunmwuda, ọkpa i rrọọ vbe uwu uwa, ne ikpẹ eto nọ rre ọre uhunmwu khian wii.” 35 Ọ ghi ta ẹmwẹ na nẹ, ọ na mu ebrẹd, ọ na sirra iran hia kpọnmwẹ Osanobua, ọ na bunnọ ọnrẹn, ọ na suẹn gha rriọẹ. 36 Orhiọn keghi la iran hia iwu, iran na vbe suẹn gha rri evbare. 37 Ma hia ni ghaa rre okọ nii kegha re orhunmwu enẹ i rrọọ vbe iyenẹ nọ ya yan uri (276). 38 Iran ghi re ne ẹko vuọn nẹ, iran keghi filo e wit ne iran mwẹ vbe uwu okọ nii ku uwu okun, ne okọ nii mieke na ye hoghaa.

39 Ẹdẹ ghi wan nẹ, iran keghi miẹn eghute ọkpa, iran ma rẹn eghute nọ khin; sokpan, iran keghi bẹghe ovbi ako ọkpa ne otọ lẹga vbe okun nii,* ekhae keghi vuọn otọ nii, iran na wẹẹ iran gha mu okọ mudia vba deghẹ iran gha sẹtin. 40 Iran keghi rhunmwuda ọni giagia irri ọghe adẹn na ya mu okọ mudia, iran na sẹ avbe adẹn nii rae ye uwu amẹ. Iran na vbe fannọ irri na ya gbalọ obele mu okọ, iran keghi tọẹn mu ighẹ ukpọn ne ẹhoho ya mu okọ khian nọ rre odaro okọ, ne ẹhoho mieke na bi okọ nii gha rrie eghute. 41 Vbe iran ghi dekun uzekhae ne amẹ kpe ye efọnkpa, odaro okọ nii na ziẹn, iran ma ghi sẹtin gberra evba. Ogbigbi amẹ ne ẹhoho bi dee, keghi suẹn gha bannọ iyeke okọ nii kua. 42 Ẹre ivbiyokuo na wẹẹ iran gha wa gbele avbe oleghan ni rre okọ nii rua, ne iran ghẹ mieke na san fi uwu amẹ, ne iran lẹẹ fua. 43 Sokpan, ọkaolotu ivbiyokuo nii tae nẹ wẹẹ, irẹn i khian kue ne emwi rhọkpa ru e Pọl, rhunmwuda ọni, ọ ma ghi gi ivbiyokuo nii ru emwi nọ rre iran ekhọe. Ọ na ghi we ne emwa hia ni gua khuẹ san fi uwu okun, ne iran ka khuẹ ladian oke, 44 iran nikẹre ghi lele iran, eso ghi sikan mu ekpatako,* eso ghi vbe sikan mu abọ eso nọ yannọ kua vbe nene okọ. Erriọ ẹre ima ghi ru ẹre, ma hia na ghi miẹn uhunmwu ya sẹ oke.

28 Ma ghi sẹtin miẹn uhunmwu ya ladian nẹ vbe uwu amẹ, ọ na do vẹ ne ima rẹn wẹẹ, e Mọlta ẹre a tie ẹvbo nii ne amẹ lẹga, ne ima na vba egbe ima. 2 Obọ esi ne ivbi ẹvbo nii* ya mu ima* i gia gie. Rhunmwuda amẹ nọ ghaa rhọọ kevbe oni nọ ghaa fi, iran keghi koko erhẹn ne ima, iran na rhan obọ miẹn ima yi. 3 Sokpan, e Pọl ghi koko iku erhan eso viọ ku erhẹn, owowo ọghe erhẹn nii keghi khu ivbiẹkpo* ọkpa ladian, ọ na wa sikan mu e Pọl obọ. 4 Ivbi ẹvbo nii ghi bẹghe ẹre wẹẹ, ẹyẹn nọ mwẹ obi sikan mu ẹre obọ, iran na suẹn gha tama egbe iran wẹẹ: “Izigha ẹre okpia na wa khin, ọ te kẹ ọre ya miẹn uhunmwu rhie ladian nẹ vbe uwu amẹ, sokpan, Ọrriaikhi* ma kue nọ ye gha rre agbọn.” 5 Sokpan, e Pọl keghi sanmwẹ ẹyẹn nii fi uwu erhẹn, vbene emwi rhọkpa ma na ru e Pọl. 6 Iran na te gha roro ẹre wẹẹ egbe ẹre gha hinmwian, ra ẹ i ghi rree gbe ọ de gbe otọ nọ wu. Sokpan, iran ghi zẹ khẹ, emwi rhọkpa ma ru ẹre, iran na ghi fi ekhọe werriẹ, iran na suẹn gha kha wẹẹ, ẹrinmwi nọ.*

7 Ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa nọ ghaa re ọkaolotu vbe otọ ne amẹ lẹga nii, e Pọbliọs ọre eni ẹnrẹn; ọ wa gha mwẹ otọ nibun vbe ẹdogbo nii. Ọ keghi rhan obọ miẹn ima yi, ọ na wa koko ima la ikpẹdẹ eha. 8 Vbe ẹghẹ na kha na, erha e Pọbliọs kegha khuọnmwi, ọ na lovbiẹ, evbirraro* kevbe ezẹgizẹgi* ẹre ọ ghaa ru ẹre. Ẹre Pọl na bu ẹre ya na erhunmwu nẹẹn, ọ keghi viọ obọ yan rẹn, ọ na mu ẹre egbe rran. 9 Ọna ghi sunu nẹ, avbe ọkhọnmwọ ni rre ẹvbo ne amẹ lẹga nii kegha bu ẹre rre, ọ na gha mu iran egbe rran. 10 Iran keghi ya emwi nibun ne ima, ya mu ọghọ ye ima egbe; ma khian ghi la okọ, iran keghi viọ emwi hia ne ima gualọ ye ima ihẹ.

11 Ma ghi gbe uki eha nẹ vba, ma keghi la okọ ọkpa nọ ghaa mwẹ amazẹ ọghe ivbi e Zus vbe odaro ọre. Alẹkzandria ẹre okọ nii ke rre, te ọ do dia ẹvbo ne amẹ lẹga nii ya vbe ẹghẹ oni.* 12 Ma ghi sẹ eghute ọghe Sirakius, ma na gbe ikpẹdẹ eha vba; 13 ma ghi ke evba kpa, ma na ghi do sẹ e Rigiọm. Vbe ẹdẹ nọ lelẹe, ẹhoho keghi hoho ke odẹ ahọ* rre, ma na ghi sẹtin sẹ e Putiolai vbe ikpẹdẹ nogieva. 14 Ma keghi miẹn etẹn eso vba, iran na tama ima ne ima gu iran gbe uzọla ọkpa vba, vbe iyeke ọni, ma na mu uhunmwu daa e Rom. 15 Etẹn ni rre Rom ghi họn wẹẹ ima dee, iran na ke ehe ughughan rre do miẹn ima. Vbene Ẹki Apiọs rree sẹ, eso na ke odọ rre do miẹn ima, eso na vbe ke Owa Ekhẹn Eha rre. E Pọl ghi miẹn iran, ọ na kpọnmwẹ Osanobua, orhiọn na la ẹre iwu. 16 Ma ghi sẹtin la e Rom, iran na kue ne Pọl gha rre ọghe obọ ẹre, sokpan, iran na zẹ ovbiyokuo ọkpa lelẹe, nọ gha rhie aro sotọ vbe egbe ẹre.

17 Vbọ ghi rre ikpẹdẹ eha vba, e Pọl keghi tie avbe ọkaolotu Ivbi e Ju. Iran ghi si egbe koko nẹ, ọ na tama iran wẹẹ: “Iho mwa kevbe etẹn mwẹ, e Jerusalẹm ẹre a na mu mwẹ ne Ivbi e Rom zẹvbe oleghan, I ma mwẹ emwi rhọkpa ne I ru iran re, I ma vbe rhie owẹ gberra ilele ọghe avbe erha ima odede. 18 Ivbi e Rom ghi gualọ otọ ẹzọ mwẹ nẹ, iran na te gha hoo ne iran fan mwẹ fua, rhunmwuda, iran ma miẹn emwi rhọkpa ne I ru, na gha gbe mwẹ ruan ba. 19 Sokpan, ugbẹnvbe Ivbi e Ju ma ghi kue vberriọ, I ma ghi miẹn odẹ ọvbehe la, vbọ gberra ne I mu ẹzọ mwẹ gha rrie ọghe Siza. Sokpan, ẹ i re te I hoo ne I si ivbi ẹvbo mwẹ owẹ ladian, ne imẹ vbe iran gba gha gui ẹzọ. 20 Ọni ẹre ọ si ẹre ne I na wẹẹ I hoo ne I miẹn uwa, ne I vbe gu uwa guan, rhunmwuda, emwi ne Ivbi Izrẹl ya aro yi, ẹre a rhunmwuda ẹre ya ọgiọrọ rrọ mwẹ na.” 21 Iran na tama rẹn wẹẹ: “Iran ma he ke Judia gbẹn ebe gie ima vbekpa ruẹ; etẹn ima ni ke odọ rre ma he vbe ta ẹmwẹ dan vbekpa ruẹ ẹdẹ, nọ he vbe na iyẹn ruẹ ọghe dan ma ima i vbe rrọọ. 22 Sokpan, ma ghee ẹre wẹẹ, emwi nọ khẹke nọ, ne ima họn enunu ruẹ, ne u tama ima vbene ọ vbe ye hẹ vbe ekhọe ruẹ, rhunmwuda, ọghe ne ẹmwata, ma rẹnrẹn wẹẹ, otu na guan kaẹn na, a i miẹn ehe na na ta ẹmwẹ ọnrẹn ẹse.”

23 Iran keghi bu ẹdẹ yọ ne iran khian ya miẹn e Pọl, iran na bu ẹre gha die ehe nọ dia, emwa nibun ọvbehe na kue vbe deba iran. Ke owiẹ ya sẹ ota, ọ na gha ta ẹmwẹ Arriọba Osanobua ma iran ẹsẹsẹmwẹse, nọ ya rhan otọ ẹmwẹ nii ma iran; ọ na gha loo Uhi e Mozis kevbe emwi ne avbe Akhasẹ gbẹnnẹ ya gu iran guan vbekpa e Jesu, ne iran mieke na mu ẹtin yan rẹn. 24 Eso ya ẹmwẹ nọ tae yi; eso vbe gha rrọọ vbe uwu iran ni ma yayi. 25 Rhunmwuda ọni, ẹmwẹ iran ma ghi gua egbe ro, ẹre iran na suẹn gha zẹ odẹ owa, e Pọl na ghi ta ẹmwẹ na ma iran, ọ na wẹẹ:

“Ẹmwata gele wa nọ ighẹ ẹmwẹ ne orhiọn nọhuanrẹn loo Aizaia ne akhasẹ ya tama avbe erha uwa odede, 26 nọ na wẹẹ, ‘Bu emwa na gha khian, ne u ya tama iran wẹẹ: “Wa gha họn ẹmwẹ, sokpan, wa i khian rẹn emwi na yae kha hiehie. Wa gha vbe rhan aro yotọ, sokpan, wa i khian bẹghe emwi rhọkpa. 27 Te ekhọe iran ghi gbin; iran te ya ehọ ọghe iran họn ẹmwẹ, sokpan, iran ma yae ru emwi. Iran vbe mimi aro iran, ne iran ghẹ mieke na dọlegbe yae bẹghe. Iran na vbe khiọ ehọ ọghe iran gbua, ne iran ghẹ mieke na yae họn ẹmwẹ, amaiwẹ te iran khian rẹn otọ ẹmwẹ na ta. Ẹghẹ nii, ẹmwẹ na ta i ghi mu iran ekhọe, ne iran kie werriegbe, ne I mieke na mu iran egbe rran.”’ 28 Wa ghi rẹn nian wẹẹ, Osanobua rhie ẹghẹ ne ivbi agbẹnvbo ọvbehe nẹ, ne iran ya họn iyẹn ọghe imiẹnfan na; ẹ i mwẹ iran ma miẹn ọnrẹn yi.” 29* ——

30 E Pọl keghi gbe ukpo eva vbe owa nọ mu vbe evba; emwa gha rre do tuẹ ọre, ọ ghi rhan obọ miẹn iran yi, 31 ọ na gha ta ẹmwẹ Arriọba Osanobua ma iran, ọ na vbe gha ma iran emwi vbekpa Enọyaẹnmwa e Jesu Kristi, ọ kegha ya unu hia tae, vbene ohan ma na muẹn.

Ra “ẹrinmwi.”

Ra “Ọ ke kpa gha rrie ẹrinmwi.”

Ra “ehe ne agbọn sẹ.”

Ra “ẹrinmwi.”

Vbe Grik, “okhian ọghe ẹdẹ ikẹtin ọkpa.” Ọni ọre, inu ibiriki na kue yi ne Ovbi e Ju gha khian la vbe Ẹdẹ Ikẹtin.

Ra “vbe iwinna.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni nọ wẹẹ, aro ne iran ya gha ghee ukọ owọrọ (11) nikẹre, ẹre iran ghi vbe ya gha ghee ẹre.

Ọni ọre, aranmwẹ nọ rre unu.

Ra “ẹvbo na ya koko ima waan.”

Ra “avbe prosẹlait.”

Vbe Grik, “ughaẹdẹ nogieha.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọ sẹtin vbe gha re, “ọ na faẹn fua vbe irri ne uwu ya gbalọe.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, hope.

Ra “Hedis,” ọni ọre, idin ne emwa hia ni wulo rrie. Ya ghee Glọsrri.

Ra “vbe odaro ruẹ.”

Ra “ọkpa vbe emọ nọ na ẹko ẹre.”

Ra “Hedis,” ọni ọre, idin ne emwa hia ni wulo rrie. Ya ghee Glọsrri.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, ovbi aga na viọ owẹ yan.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “iran na gha ghae emwi ne iran mwẹ ne egbe.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Vbe Grik, “ughaẹdẹ nogie ihinrin.”

Ọni ọre, eke na ya owẹ khian la, na ya orrẹ yọọ vbe obọ eveva. Ọna ẹre Ebo tie ẹre colonnade. Ya ghee Glọsrri.

Vbe Grik, “ke odaro e Jehova rre.” Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Vbe Grik, “wa ẹre ọ vbe re ivbi ile.”

Vbe Grik, “Ikpẹ.”

Ra “arhiọkpaegbe rrọọ, iran na vbe gha ya ọghe Jesu ru igiemwi.”

Ra “iran ni ma emwa Uhi.”

Ra “nọ da igiekẹn ọghe owa yi.”

Ra “vbene Pita vbe Jọn din hẹ.”

Ra “ni ma mobọ yo owebe vberriọ.” Ọni ọre wẹẹ, iran ma yo owebe ọghe avbe ọmamwaemwi ọghe Ivbi e Ju; ọ ma rhie ma wẹẹ, iran i gua gbẹn, iran i gua tie.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “Kristi ọghẹe.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “ya ekhọe hia rinmwian Osanobua nẹ.”

Ra “iran na gha ya udinmwẹ ta ẹmwẹ Osanobua.”

Ya ghee Glọsrri.

Ra “tue afiangbe yan iran wọrhọwọrhọ.”

Ra “awa .”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “emwa hia ni rre iko nii.”

Ọni ọre, eke na ya owẹ khian la, na ya orrẹ yọọ vbe obọ eveva. Ọna ẹre Ebo tie ẹre colonnade. Ya ghee Glọsrri.

Vbe Grik, “avbe orhiọn ni ma huan.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “arrọọ nọ dee.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ra “Wa ne Ivbi Izrẹl.”

Ra “iran na ya ugbemwẹ yan iran.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ra “prosẹlait ọghe Antiọk.”

Ra “iran ni ma emwa Uhi.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Vbe Grik, “ikpẹ ọghẹe.”

Vbe Grik, “ikpẹ ọghẹe.”

Ra “ya obọ dan mu iran.”

Ọ sẹtin vbe gha re, “Erriọ ẹre Aizik vbe ru e Jekọb.”

Ra “ọkaẹgbẹe ọghe ima.”

Ra “igiowa ẹre.”

Ra “irẹn gha ya ghee vbene Ivbi Izrẹl ne etiọnrẹn ye hẹ.”

Ra “oha igban.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “oha igban.”

Ra “emwi ughughan ni rre orere iso.”

Ra “kegha mwẹ ibọkpọ ọghe osẹ vbe uwu ato.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, ovbi aga na viọ owẹ yan.

Vbe Grik, “na ma rhuẹ vbe ekhọe kevbe ehọ.”

Ra “miẹn orhiọn mwẹ yi.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “ọ na vbiẹ vbe uwu.”

Ọ sẹtin vbe gha re, “ẹvbo ọkpa vbe Sameria.”

Vbe Grik, “avbe orhiọn ni ma huan.”

Ra “ne arọ kinmwi.”

Ọni ọre, magic.

Ọni ọre, magic.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, south.

Ra “ọkhaẹmwẹ.” Ọghẹrriẹnoguan ẹre Ebo tie ẹre eunuch.

Ra “Ọkhaẹmwẹ.” Ọghẹrriẹnoguan ẹre Ebo tie ẹre eunuch.

Ra “ọghẹrriẹnoguan.” Ọghẹrriẹnoguan ẹre Ebo tie ẹre eunuch.

Ya ghee Apẹndis A3.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “ọghẹrriẹnoguan.” Ọghẹrriẹnoguan ẹre Ebo tie ẹre eunuch.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “Odẹ Ọghe Enọyaẹnmwa.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Vbe Grik, “nọ gbalọ iran viọ.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “fu iran ẹko rre.”

Ra “rhunmwuda ne arọ na kinmwi ẹnrẹn.”

Eni e Grik na, nọ re Dọkas, ọre Tabita vbe Aramaik. Emwi na ya eni eva na kha, ọre “Uzo.”

Ọni ọre, ọmwa nọ ya ikpakpa aranmwẹ ru ohian.

Ọni ọre, ọkaokuo ne ivbiyokuo iyisẹn (100) rre ototọ ẹre.

Ivbiyokuo e Rom iyisẹn vbe ihe ehan (600) ẹre ọ rre oka na.

Vbe Grik, “ẹse ọghe itohan.”

Ra “awa.”

Ọni ọre, odẹ ẹgogo eha vbe avan.

Vbe Grik, “ẹse ọghe itohan ne u ru.”

Ọni ọre, ọmwa nọ ya ikpakpa aranmwẹ ru ohian.

Ra “awa.”

Ọni ọre, odẹ ẹgogo iweva vbe avan.

Ọni ọre, reptiles.

Ra “vbe ikpẹdẹ enẹ nọ gberra.”

Ra “awa.”

Ọni ọre, odẹ ẹgogo eha vbe avan.

Vbe Grik, “ẹse ọghe itohan ne u ru.”

Ọni ọre, ọmwa nọ ya ikpakpa aranmwẹ ru ohian.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “si ẹre rrọ ye erhan.”

Ra “zaan rẹn.”

Ọni ọre, reptiles.

Ra “nọ gha gbodan ghee Osanobua?”

Vbe Grik, “iran na rhie unu re.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Glọsrri.

Ra “ladian na bu ohiẹn ọnrẹn sirra emwa.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “prokọnsol.” Ọni ọre, gọvinọ nọ gbaroghe ikinkin eso vbe Rom. Ya ghee Glọsrri.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ẹtin ẹnrẹn nọkhua.”

Vbe Grik, “Ikpẹ.”

Ọni ọre, Psalm 2.

Ra “ru emwi ne Osanobua hoo.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “avbe prosẹlait ni ga Osanobua.”

Ya ghee Glọsrri.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Glọsrri.

Ra “obobo na do.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Glọsrri.

Ra “ẹzọ.”

Ra “muan rẹn.”

Ya ghee Glọsrri.

Ra “okhogbo; owa.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Vbe Grik, por·neiʹa. Ya ghee Glọsrri.

Ra “aranmwẹ na gbe rua vbene a ma na da ẹre esagiẹn kua.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “aranmwẹ na gbe rua vbene a ma na da ẹre esagiẹn kua.”

Vbe Grik, por·neiʹa. Ya ghee Glọsrri.

Ra “Wa ọ khian ẹdẹ hia oo.”

Ya ghee Apẹndis A3.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọ sẹtin vbe gha re, “Gi ima hia vbe odẹ ke odẹ, ne ima werriegbe.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Glọsrri.

Ọni ọre, orhiọn nọhuanrẹn ne Osanobua rhie ne Jesu.

Ukpọn nọ baa na guan kaẹn mwa, ọre ukpọn nọ mwẹ ẹmu ne Ebo tie ẹre purple.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “rhunmwuda nọ na ta emwi nọ gha sunu vbe odaro.”

Ra “ububan.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “eke na na yi iran ama.”

Ra “bu ohiẹn ima.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ni si olighi ye uhunmwu otagbọn hia.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ni mu otuẹ rrie ẹvbo nii.”

Ra “zẹ iro.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, sinagọg.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “prokọnsol.” Ọni ọre, gọvinọ nọ gbaroghe ikinkin eso vbe Rom. Ya ghee Glọsrri.

Ra “odaro aga ibuohiẹn.”

Ra “odaro aga ibuohiẹn.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “odaro aga ibuohiẹn.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ya ghee Glọsrri.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “eso na rri vbe ekhọe, iran ma yayi.”

Ra “Odẹ Ọghe Enọyaẹnmwa.”

Ọni ọre, magic.

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “Odẹ Ọghe Enọyaẹnmwa.”

Ra “awa.”

Ra “Ọgbenbe.”

Ra “prokọnsol.” Ọni ọre, gọvinọ nọ gbaroghe ikinkin eso vbe Rom. Ya ghee Glọsrri.

Ra “ọ hiọnrọn nẹ.”

Vbe Grik, “ọ na bunnọ ebrẹd nii, ọ na suẹn gha rriọẹ.”

Ra “Iran keghi rhie ọvbokhan nii nọ rhiọ kpaegbe kpa.”

Ra “orhiọn iran keghi sotọ.”

Ra “gua mwẹ kpa.”

Ya ghee Glọsrri.

Ra “emwamwa Osanobua hia.”

Ọni ọre, aranmwẹ ne Ebo tie ẹre wolf.

Ya ghee Glọsrri.

Ra “eghute.”

Vbe Grik, “ni ma rẹn okpia.”

Vbe Grik, “ma na ghi hunwan.”

Ya ghee Apẹndis A5.

Ra “aranmwẹ na gbe rua vbene a ma na da ẹre esagiẹn kua.”

Vbe Grik, por·neiʹa. Ya ghee Glọsrri.

Ra “eghan.”

Ra “eke na la hin udukhunmwu.”

Ra “eke na la hin udukhunmwu.”

Ra “eghan.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ọmwa nọ re ọmọ otọ vbe Rom.”

Ra “bu ohiẹn ọnrẹn.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, emwa nai bẹghe.

Ra “iran ni ma emwa Uhi.”

Ra “Gha mwẹ udinmwẹ.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ra “awa.”

Ọni ọre, odẹ ẹgogo ihinrin vbe ota.

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ra “omugui.”

Ra “Ma bẹghe ẹre nẹ wẹẹ, uhunmwu esusu dan ẹre okpia na khin.”

Ya ghee Apẹndis A3.

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ne orhiọn mwẹ mieke na sotọ.”

Ọni ọre, ekọtu ọghe Ivbi e Ju.

Ra “ugamwẹ ọghe iran.”

Ra “Ọgọstọs (August One).” Ọni ọre, eni ne Ivbi e Rom tie ọba nọ khaevbisẹ yan otọ iran hia, ne Ebo tie ẹre emperor.

Ra “Ọgọstọs (August One).”

Ra “ivbi ẹvbo.”

Ọni ọre, owa ugamwẹ ọghe Ivbi e Ju.

Ọni ọre, ukpokpo nọ mwẹ ukpẹ ne sioro na ya su aranmwẹ.

Ra “mwẹ ẹnina daa e Pọl.”

Ọni ọre, winter.

Ra “northeast kevbe southeast.”

Ọni ọre, south.

Ọni ọre, ẹhoho nọ hoho ke odẹ ekẹn (northeast) rre.

Ọni ọre, okọ na mu lele okọ nọkhua, na gha sẹtin vbe loo, a i rẹn deghẹ ẹbe na gha rrọọ.

Ya ghee Glọsrri.

Ra “efatọm 20.” Ọni ọre, odẹ emita 36. Ya ghee Apẹndis B14.

Ra “efatọm 15.” Ọni ọre, odẹ emita 27. Ya ghee Apẹndis B14.

Ọni ọre, bay.

Ra “e plank.”

Ra “emwa ni zẹ ẹvbo ọvbehe ni rre evba.”

Ra “Ẹnina ne ivbi ẹvbo nii mwẹ ghee ima.”

Ra “ẹyẹn.”

Ẹmwẹ e Grik na ke zedu ẹmwẹ na ladian ọre Diʹke. Emwi na yae kha sẹtin gha re ẹbọ nokhuo nọ rria emwa ni ru emwi dan ikhi. A sẹtin vbe miẹn wẹẹ, te a wa loo ẹmwẹ na ya kha wẹẹ, ọmwa gha ru emwi dan, ọ gha vba ẹre vbe odaro.

Ra “ẹ i re ọmwa kẹkan.”

Ra “e fiva.”

Ọni ọre, dysentery.

Ọni ọre, winter.

Ọni ọre, south.

Ya ghee Apẹndis A3.

    Ebe Edo Hia (2001-2026)
    Lọg Out
    Lọgin
    • Edo
    • Share
    • Vbene Ne U Gualọe Yi
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Vbene A Ya Loo Ẹre Hẹ
    • Uhi Nọ Dia Ayahọmwaehọ Ọghe Emwa Ni Loo E Wẹbsait Na
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Lọgin
    Share