2 RAJA-RAJA
1 Dung mate si Ahab, gabe mangalo ma halak Moab+ tu halak Israel.
2 Di sada tikki madabu ma si Ahasia sian kamarna parginjang. Ai tarrobung do ibana sian lubang na marjerjak na adong disi. Alani i gabe marsahit ma ibana. Dung i dijou ibana ma akka halak jala didok ma tu nasida, “Lao ma hamu tu Baal-zebub debata ni Ekron.+ Sukkun hamu ma atik na boi do au malum manang na dang.”+ 3 Alai didok suru-suruan ni Jahowa ma tu si Elia*+ halak Tisbi i, “Lao ma ho, juppangi ma akka halak na sinuru ni raja ni Samaria i. Dokkon ma tu nasida, ‘Na so adong do Debata di Israel umbahen na lao hamu manukkun tu Baal-zebub debata ni Ekron?+ 4 Alani i, on ma didok Jahowa, “Dang boi be ho hehe sian podomanmi. Holan na peak nama ho. Ai na lao mate nama ho.”’” Dung i lao ma si Elia.
5 Dung mulak akka halak na sinuru ni si Ahasia i, disukkun ibana ma nasida, “Boasa pittor mulak hamu?” 6 Dialusi nasida ma, “Adong sahalak bawa na ro manjuppangi hami. Didok ibana ma tu hami, ‘Mulak ma hamu tu raja i jala dokkon ma tu ibana, “On ma na didok Jahowa, ‘Na so adong do Debata di Israel umbahen na disuru ho halak manukkun tu Baal-zebub debata ni Ekron? Alani i, dang boi be ho hehe sian podomanmi. Holan na peak nama ho. Ai na lao mate nama ho.’”’”+ 7 Disukkun si Ahasia ma nasida, “Attar songon dia do halak na ro paboahon hata on tu hamu?” 8 Didok nasida ma, “Bajuna sian ibbulu ni binatang+ jala ikat pinggangna sian kulit ni binatang.”+ Pittor didok si Ahasia ma, “Attong, si Elia halak Tisbi i do i.”
9 Dung i disuru raja ma sahalak pamimpin ni 50 tentara manjuppangi si Elia. Lao ma ibana rap dohot 50 tentarana i. Tikki i, di pussu ni dolok do si Elia hundul. Didok pamimpin ni tentara i ma tu si Elia, “E ho naposo ni Debata na sittong,+ didokkon raja i turun ma ho sian i.” 10 Alai didok si Elia ma tu pamimpin ni tentara i, “Molo na tutu do au naposo ni Debata, lok ma turun api sian langit+ manutung ho dohot 50 tentarami.” Dung i, turun ma api sian langit manutung pamimpin ni tentara i rap dohot 50 tentarana.
11 Disuru raja i ma muse sahalak pamimpin ni 50 tentara manjuppangi si Elia. Lao ma ibana rap dohot 50 tentarana i. Didok ibana ma tu si Elia, “E ho naposo ni Debata na sittong, didokkon raja hatop ho turun.” 12 Alai didok si Elia ma tu nasida, “Molo na tutu do au naposo ni Debata na sittong, lok ma turun api sian langit manutung ho dohot 50 tentarami.” Dung i, dibahen Debata ma turun api sian langit manutung pamimpin ni tentara i rap dohot 50 tentarana.
13 Disuru raja i ma muse patoluhalihon sahalak pamimpin ni 50 tentara manjuppangi si Elia. Lao ma ibana rap dohot 50 tentarana i. Nakkok ma pamimpin ni tentara i manjuppangi si Elia. Marsinggang ma ibana jala mangido asi ni roha ni si Elia. Didok ibana ma, “Ale naposo ni Debata na sittong, unang ma pamate au rap dohot 50 tentarakkon. 14 Nungnga mate dua pamimpin ni tentara rap dohot 50 be tentara ni nasida dibahen api na turun sian langit. Alai unang ma pamate au.”
15 Didok suru-suruan ni Jahowa ma tu si Elia, “Lao ma ho rap dohot ibana. Unang ho mabiar.” Dung i lao ma si Elia rap dohot pamimpin ni tentara i manjuppangi raja. 16 Didok si Elia ma tu raja i, “On ma na nidok ni Jahowa, ‘Disuru ho do halak manukkun tu Baal-zebub debata ni Ekron.+ Ai na so adong do Debata di Israel?+ Boasa dang tu Ibana disukkun ho? Alani i, dang boi be ho hehe sian podomanmi. Holan na peak nama ho. Ai na lao mate nama ho.’” 17 Dung i mate ma si Ahasia. Gabe saut ma hata ni Jahowa na pinaboa ni si Elia. Ala dang adong anak ni si Ahasia, anggina si Jehoram+ ma na gabe raja manggattihon ibana. Tikki i, i ma taon na paduahon si Jehoram+ anak ni si Jehosapat gabe raja di Juda.
18 Sude na diulahon si Ahasia+ tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel.
2 Nungnga jonok tikkina naeng boanon ni Jahowa nama si Elia+ tu langit marhite halisuksung.+ Tikki i, rap do si Elia dohot si Elisa+ lao sian Gilgal.+ 2 Didok si Elia ma tu si Elisa, “Tinggal ma ho dison. Ai disuru Jahowa do au tu Betel.” Alai didok si Elisa ma, “Songon pastina Jahowa mangolu* jala songon pastina ho mangolu,* ikkon donganakku do ho.” Dung i rap lao ma nasida tu Betel.+ 3 Ro ma akka pinoppar ni panurirang* sian Betel manjuppangi si Elisa. Didok nasida ma, “Buaton ni Jahowa nama tuanmi sian ho sadari on. Tinggalhonon ni tuanmi nama ho. Diboto ho do i?”+ Dialusi si Elisa ma, “Nungnga huboto i. Unang pola hatai be i.”
4 Didok si Elia ma tu si Elisa, “Tinggal ma ho dison. Ai disuru Jahowa do au tu Jeriko.”+ Alai didok si Elisa ma, “Songon pastina Jahowa mangolu jala songon pastina ho mangolu, ikkon donganakku do ho.” Dung i rap lao ma nasida tu Jeriko. 5 Ro ma akka pinoppar ni panurirang sian Jeriko manjuppangi si Elisa. Didok nasida ma, “Buaton ni Jahowa nama tuanmi sian ho sadari on. Tinggalhonon ni tuanmi nama ho. Diboto ho do i?” Dialusi si Elisa ma, “Nungnga huboto i. Unang pola hatai be i.”
6 Didok si Elia ma muse tu si Elisa, “Tinggal ma ho dison. Ai disuru Jahowa do au tu Sunge Jordan.” Alai didok si Elisa ma, “Songon pastina Jahowa mangolu jala songon pastina ho mangolu, ikkon donganakku do ho.” Dung i rap lao ma nasida. 7 Adong do 50 pinoppar ni panurirang na mangihutton nasida. Dung i jongjong ma si Elia dohot si Elisa di topi ni Sunge Jordan. Jala jongjong do akka pinoppar ni panurirang i mangida nasida sian na dao. 8 Dibukka si Elia ma abitna,*+ digulung ma i, jala dilibasson ma tu aek ni sunge i. Gabe tarbagi dua ma aek ni sunge i. Jala boi ma nasida mardalan di tano na koring.+
9 Dung sahat nasida di bariba ni sunge i, didok si Elia ma tu si Elisa, “Aha ma pangidoanmu sian au andorang so dibuat au sian ho?” Didok si Elisa ma, “Molo boi, lehon ma di au dua bagian+ sian tondi parbadia na dilehon tu ho.”+ 10 Didok si Elia ma, “Maol do pangidoanmi. Alai molo diida ho dibuat au sian ho, dapotmu ma i. Molo dang diida ho, dang dapotmu i.”
11 Tikki i, mardalan ma si Elia dohot si Elisa huhut makkata-hatai. Toppu ma ro tu holang-kolang ni nasida kareta porang na marapi na diboan ni akka hoda na marapi.+ Dung i diboan ma si Elia tu langit marhite halisuksung.+ 12 Mangida i marsurak ma si Elisa mandok, “Bapa, O bapa! Ai dang na kareta porang ni Israel i dohot akka na mamboan hodana?”+ Dung i, dang tarida be si Elia. Ditiop si Elisa ma abitna jala diribak dua ibana ma i.+ 13 Madabu do abit*+ ni si Elia disi. Gabe dibuat si Elisa ma i jala mulak ma ibana tu topi ni Sunge Jordan. 14 Dilibas si Elisa ma sunge i mamakke abit* ni si Elia na binuatna i. Huhut ma didok ibana, “Didia do Jahowa Debata ni si Elia?” Dung i, tarbagi dua ma aek ni sunge i jala mardalan ma si Elisa.+
15 Diida akka pinoppar ni panurirang na sian Jeriko i do si Elisa sian na dao. Didok nasida ma, “Nungnga pinda be tondi parbadia na sian si Elia tu si Elisa.”+ Dijuppangi nasida ma si Elisa jala marsinggang ma nasida tu jolona. 16 Didok nasida ma, “Adong do dison 50 halak na barani. Loas ma nasida lao mangalului tuanmi. Atik boha diboan tondi parbadia* ni Jahowa ibana tu sada dolok manang tu sada rura.”+ Alai didok si Elisa ma, “Unang pola lao nasida.” 17 Nang pe songon i sai dipangido nasida do asa diloas si 50 halak i lao. Gabe dang tarjua ni si Elisa be i. Ujungna, diloas ibana ma nasida lao. Dung i lao ma si 50 halak i mangalului si Elia saleleng tolu ari. Alai dang juppang ni nasida ibana. 18 Ujungna, mulak ma nasida manjuppangi si Elisa di Jeriko.+ Didok si Elisa ma tu nasida, “Dang naung huorai hian hamu lao?”
19 Dung i, ro ma akka pangisi ni kota Jeriko i mandapotton si Elisa. Didok nasida ma, “Diboto tuan do bagak do nian kota on.+ Alai kotor do aekna jala dang subur tanona.”* 20 Didok si Elisa ma, “Bahen ma sira tu bagasan makkuk na gelleng jala na baru. Dung i, boan hamu ma i tuson.” Jadi dilehon nasida ma i tu si Elisa. 21 Lao ma si Elisa tu mata mual. Disappatton ibana ma sira i tu bagasan aek i.+ Didok ibana ma, “On ma na nidok ni Jahowa, ‘Nungnga tio be hubahen aek on. Dang na lao adong be na mate jala dang na lao adong be borua na mandul* alani aek on.’” 22 Gabe tio ma aek i sahat tu sadari on songon na nidok ni si Elisa.
23 Lao ma si Elisa sian Jeriko tu Betel. Di pardalanan, kaluar ma akka dakdanak bawa sian kota i. Direhe-rehei nasida ma si Elisa+ jala didok ma, “Lao ma ho sian on botak! Lao ma ho sian on botak!” 24 Diida si Elisa ma tu pudi jala diida ma akka dakdanak i. Diburai ma nasida di bagasan goar ni Jahowa. Dung i ro ma dua induk ni beruang+ sian tombak. Diroro jala diribak-ribak induk ni beruang i ma dakdanak na 42 halak i.+ 25 Ditorusson si Elisa ma pardalananna tu Dolok Karmel.+ Sian i, mulak ma muse ibana tu Samaria.
3 Di taon na pasappulu ualuhon mamaretta Raja Jehosapat di Juda, gabe raja ni Israel ma si Jehoram+ anak ni si Ahab di Samaria. Jala saleleng 12 taon ma ibana mamaretta. 2 Sai diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa, alai dang pola songon jahat ni omakna dohot bapakna ibana. Ai diruppakkon ibana do tugu sisombaon tu Baal na dipajongjong bapakna.+ 3 Nang pe songon i, sai diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat na mambahen halak Israel mardosa.+ Jala dang olo ibana muba.
4 Tikki i si Mesa do na gabe raja ni Moab, jala godang do biru-biruna. Ikkon lehononna do pajak* tu raja ni Israel, i ma 100.000 anak ni biru-biru dohot 100.000 biru-biru jantan na so digusting dope ibbuluna. 5 Dung mate si Ahab+ gabe mangalo ma raja ni Moab tu raja ni Israel.+ 6 Alani i, borhat ma Raja Jehoram sian Samaria jala dipapungu ibana ma sude halak Israel lao marporang. 7 Disuru Raja Jehoram ma muse halak mandapotton Raja Jehosapat na di Juda. Didok ma, “Nungnga mangalo be raja ni Moab tu au. Olo do ho mandongani au marporang mangalo halak Moab?” Dialusi si Jehosapat ma, “Hudongani pe ho.+ Jala huboan pe bangsokku dohot akka hodakku.”+ 8 Didok ibana ma muse, “Sian dia do hita annon lewat?” Dialusi si Jehoram ma, “Sian dalan na adong di Gurun Edom.”
9 Dung i borhat ma raja ni Israel, raja ni Juda, rap dohot raja ni Edom.+ Dung hira-hira pitu ari nasida mardalan, habis ma aek. Dang adong be inumon ni akka tentara dohot akka binatang na diboan nasida. 10 Didok raja ni Israel ma, “Ngeri nai poang! Dipapungu Jahowa pe na tolu raja on, holan asa pasahatonna do tu halak Moab!” 11 Disukkun si Jehosapat ma, “Adong do dison panurirang* ni Jahowa? Asa tasukkun Jahowa marhite ibana.”+ Didok tentara ni raja ni Israel ma, “Dison do si Elisa+ anak ni si Sapat. Pangurupi* ni si Elia hian do ibana.”+ 12 Didok si Jehosapat ma, “Marhite ibana do Jahowa makkatai.” Gabe lao ma raja ni Israel, si Jehosapat, dohot raja ni Edom manjuppangi si Elisa.
13 Didok si Elisa ma tu raja ni Israel, “Aha urusakku tu ho?+ Tu akka panurirang ni bapakmu dohot panurirang ni omakmu ma ho lao.”+ Alai didok raja ni Israel ma, “Daong, ai Jahowa do na papunguhon tolu raja on lao pasahatonna tu halak Moab.” 14 Didok si Elisa ma, “Songon pastina Jahowa Pamimpin ni Akka Tentara* i mangolu,* i ma Debata na mangolu na husomba i, molo dang alani si Jehosapat+ raja ni Juda on, dang olo au pajuppang dohot ho jala dang parduli au tu ho.+ 15 Saonari boan ma tuson sahalak na malo marharpa.”*+ Tikki makkuling harpa i, songgop ma tondi parbadia* ni Jahowa tu si Elisa.+ 16 Didok ibana ma, “On ma na nidok ni Jahowa, ‘Bahen hamu ma akka bondar di rura* on. 17 Ai songon on do didok Jahowa, “Bahenokku do gok aek di rura* on+ nang pe dang ro alogo nang udan. Aek i ma inum hamu jala i ma lehon tu akka binatang na binoanmuna.”’ 18 Ai dang ulaon na maol i di Jahowa.+ Jala pasahatonna do halak Moab tu hamu.+ 19 Ikkon ruppakkononmuna do sude kota na marbenteng+ dohot sude kota na bagak. Ikkon tabaonmuna do sude hau na denggan. Ikkon tutuponmuna do sude mata mual. Jala sappatton hamu ma akka batu tu sude ladang na denggan asa sega ladang i.”+
20 Manogotna i, dung juppang tikkina mangalehon pelean sipanganon,*+ toppu ma ro aek sian arah Edom. Gabe gok ma aek di rura i.
21 Dibege halak Moab ma naung ro akka raja i naeng manaluhon nasida. Dipapungu nasida ma sude bawa naung boi marporang, jala dibahen ma nasida marjaga di parbatasan. 22 Marsogotna i, hatop ma halak Moab dungo. Ala marsinondang mataniari tu aek i, gabe hira mudar ma aek i diida halak Moab na adong di bariba ni rura i. 23 Didok nasida ma, “Mudar do i! Nungnga masipamatean be akka raja i. Ale halak Moab, beta ma tabuat akka arta ni nasida!”+ 24 Dung sahat halak Moab i di perkemahan ni halak Israel, kaluar ma halak Israel mangalo nasida. Gabe lari ma halak Moab.+ Alai dilele halak Israel do nasida sahat tu huta ni halak Moab, jala dipamate ma nasida. 25 Diruppakkon nasida ma akka kota na disi. Disappatton nasida ma akka batu tu sude ladang na subur, gabe gok ma batu di ladang i. Ditutup nasida ma muse sude mata mual.+ Jala ditaba nasida ma sude hau na denggan.+ Holan tembok ni kota Kir-hareset+ nama na tinggal. Alai ro ma akka tentara na malo mamakke ambalang* makkaliangi kota i jala diruppakkon ma i.
26 Dung diida raja ni Moab naung talu nasida, dipapungu ibana ma 700 tentarana na marpodang. Naeng diroro nasida ma raja ni Edom,+ alai dang tolap nasida. 27 Diboan raja ni Moab i ma anakna siakkangan na lao manggattihon ibana gabe raja. Dipelehon ibana ma anakna i gabe pelean situtungon+ di ginjang ni tembok i. Mangida i, gabe muruk situtu ma akka halak na disi tu halak Israel. Lao ma nasida sian i jala mulak tu hutana be.
4 Ro ma sahalak istri ni pinoppar ni panurirang*+ mandapotton si Elisa. Didok ibana ma, “Ale tuan, nungnga mate be suamikku. Takkas do diboto ho dihabiari ibana do Jahowa.+ Alai ro do nuaeng parutangannami naeng mambuat gellengku na dua i gabe hatobanna.” 2 Didok si Elisa ma, “Aha ma na boi bahenokku tu ho? Paboa ma jolo, aha na adong saonari di jabum.” Didok borua i ma, “Holan sabotol miak nama na adong di jabukku.”+ 3 Didok si Elisa ma, “Lao ma ho, pinjam ma akka botol na kosong sagodang ni godangna sian sude dongan sahutam. 4 Masuk ma ho dohot akka anakmu tu jabum, jala kucci ma pintumuna. Dung i isi ma miak i tu akka botol na kosong i. Jala papulik ma akka naung gok.” 5 Lao ma borua i.
Masuk ma ibana dohot akka anakna i tu jabu, jala dikucci nasida ma pintuna. Dilehon akka anakna i ma akka botol na kosong i tu omakna. Jala diisi borua i ma miak tu akka botol i.+ 6 Dung marisi sude botol i, didok omakna i ma tu sahalak sian anakna i, “Adong dope botol na kosong i?”+ Didok anakna i ma, “Dang adong be.” Pittor so ma miak i.+ 7 Lao ma borua i mandapotton si Elisa naposo ni Debata na sittong i, jala dipaboa ibana ma sude na masa i. Didok si Elisa ma, “Gadis ma miak i jala garar ma utangmi. Pakke ma lobina gabe balanjom dohot balanjo ni anakmu na dua i.”
8 Di sada tikki, lao ma si Elisa tu kota Sunem.+ Pajuppang ma ibana disi dohot sahalak borua na sangap. Sai ditogihon borua i ma ibana asa mangan di jabuna.+ Ganup lewat si Elisa sian huta i, sai mangan do ibana di jabu ni borua i. 9 Didok borua i ma tu suamina, “Panurirang ni Debata do bawa na jotjot i ro tuson. 10 Tabahen ma sada kamar na gelleng di ginjang.+ Dung i tabahen ma disi podoman, meja, kursi, dohot inganan ni lampu. Jadi molo ro ibana tuson, disi ma ibana marborngin.”+
11 Di sada tikki, ro ma si Elisa tu Sunem. Jala di kamar parginjang na di jabu i ma ibana marborngin. 12 Didok si Elisa ma tu si Gehasi+ naposona, “Jou jo borua i.” Dijou si Gehasi ma borua Sunem i.+ Dung i ro ma borua i. 13 Didok si Elisa ma tu si Gehasi, “Dokkon ma songon on tu borua i, ‘Aha na boi bahenonnami tu ho,+ ai nungnga loja ho mangurupi hami.+ Adong na lao hupasahat hami tu raja i+ manang tu pamimpin ni tentara?’” Didok borua i ma, “Dang adong. Ai dame do ngolukku di tonga-tonga ni bangsokkon.” 14 Didok si Elisa ma tu si Gehasi, “Aha do na boi tabahen tu borua i?” Didok si Gehasi ma, “Sasittongna, dang adong anak ni borua i+ jala suamina pe nungnga matua.” 15 Dung i didok si Elisa ma, “Attong jou ma ibana.” Dijou si Gehasi ma borua i. Jala jongjong ma borua i di jolo ni pintu. 16 Didok si Elisa ma tu borua i, “Taon na ro, hira-hira di tikki sisongon on, tubu nama anakmu.”+ Alai didok borua i ma, “Unang ma gabusi au tuan. Naposo ni Debata na sittong do ho.”
17 Masa ma na nidok ni si Elisa i. Hamil ma borua i jala tubu ma anakna di taon na mangihut songon na nidok ni si Elisa. 18 Lam magodang ma dakdanak i. Di sada tikki lao ma ibana mandapotton bapakna. Tikki i mandongani akka panabi do bapakna i. 19 Alai sai didok dakdanak i ma tu bapakna, “Haccit nai ulukkon. Haccit nai!” Didok bapakna ma tu parkarejona, “Boan jo ibana tu omakna.” 20 Diboan ma dakdanak i mulak tu omakna. Diabing omakna ma ibana sahat tu arian. Dung i mate ma dakdanak i.+ 21 Nakkok ma borua i tu kamar ni si Elisa naposo ni Debata na sittong i.+ Dipeakkon ma dakdanak i di podoman ni si Elisa. Dung i, dikucci ibana ma pintu ni kamar i jala lao ma ibana. 22 Dijou ibana ma suamina jala didok ma, “Loas ma huboan sahalak parkarejo dohot sada halode, asa boi au hatop lao manjuppangi naposo ni Debata na sittong i. Dung i pittor mulak pe au.” 23 Didok suamina ma, “Boasa pola saonari ho lao manjuppangi ibana? Ai so na ari Sabat manang pesta bulan baru saonari.”+ Alai didok borua i ma, “Dang pola boha.” 24 Dipasang ibana ma palano ni halodena jala didok ma tu parkarejona, “Hatop ma ho mardalan. Unang palambat molo dang husuru.”
25 Dung i lao ma ibana manjuppangi si Elisa naposo ni Debata na sittong i di Dolok Karmel. Tikki diida si Elisa borua i sian na dao, didok ibana ma tu si Gehasi, “Bereng jo, songon na ro borua Sunem i. 26 Juppangi jo ibana jala hatop ma ho lao. Sukkun ma kabarna, kabar ni suamina, dohot kabar ni anakna i.” Dung disukkun si Gehasi, didok borua i ma, “Sehat do hami sude.” 27 Dung i, ro ma borua i manjuppangi si Elisa di Dolok Karmel. Pittor ditiop ibana ma gomos pat+ ni si Elisa. Naeng ditarik si Gehasi ma borua i. Alai didok si Elisa ma, “Lok ma disi. Na susa hian do ra dihilala ibana. Dang huboto manang aha na masa. Ai dang adong dipaboa Jahowa tu au.” 28 Didok borua i ma, “Dang hea hupangido asa dilehon di au anak. Kan nungnga hudok tu ho, unang ma gabusi au tuan.”+
29 Pittor didok si Elisa ma tu si Gehasi, “Mangarade ma ho,*+ boan ma tukkotton jala lao ma ho tu jabuna. Bahen ma tukkot i tu bohi ni dakdanak i. Molo pajuppang ho dohot sasahalak di dalan, unang ma attoi. Molo adong na mangattoi ho, unang ma alusi.” 30 Didok omak ni dakdanak i ma, “Songon pastina Jahowa mangolu* jala songon pastina ho mangolu,* dang olo au lao molo dang dohot ho.”+ Jadi lao ma si Elisa rap dohot omak ni dakdanak i. 31 Parjolo ma lao si Gehasi sian nasida. Jala dibahen ibana ma tukkot i tu bohi ni dakdanak i. Alai dang agia mahua dakdanak i.+ Gabe didapotton ibana ma si Elisa jala didok ma, “Dang hehe dakdanak i.”
32 Dung sahat si Elisa tu jabu i, diida ibana ma dakdanak na mate i peak di podomanna.+ 33 Masuk ma si Elisa tu kamar i jala dikucci ma pintuna. Holan ibana dohot dakdanak na mate i ma di bagasan. Dung i martangiang ma ibana tu Jahowa.+ 34 Nakkok ma ibana tu podoman jala manukkap ma ibana di atas ni dakdanak i. Dibahen ma babana tu baba ni dakdanak i, matana tu mata ni dakdanak i, jala tanganna tu tangan ni dakdanak i. Ala dibahen ibana songon i, gabe las ma daging ni dakdanak i.+ 35 Maos ma si Elisa mardalan tusan tuson di jabu i. Dung i, manukkap ma ibana muse di atas ni dakdanak i. Gabe barsi-barsion ma dakdanak i pitu hali jala bukka ma matana.+ 36 Dijou si Elisa ma si Gehasi, didok ma, “Jou ma jo borua Sunem i.” Dijou si Gehasi ma borua i jala ro ma borua i tu kamar i. Dung i didok si Elisa ma tu ibana, “Buat ma anakmon.”+ 37 Ro ma borua i marsinggang tu jolo ni si Elisa. Jala diboan ma dakdanak i kaluar sian kamar i.
38 Tikki mulak si Elisa tu Gilgal, masa do haraparon disi.+ Hundul ma akka pinoppar ni panurirang+ di jolona. Didok si Elisa ma tu halak na mangurupi ibana,+ “Buat ma hudon na balga, jala loppa ma sup disi lao allangon ni akka pinoppar ni panurirang on.” 39 Lao ma sahalak pinoppar ni panurirang tu ladang mangalului sayur. Diida ibana ma labu liar di akka ramba-ramba. Dibuat ibana ma i jala dibahen ma tu abitna sappe gok abitna i. Mulak ma ibana, diirisi ibana ma i, jala dipamasuk tu hudon. Alai dang diboto ibana manang aha na niloppana i. 40 Diparade ibana ma i lao allangon ni akka pinoppar ni panurirang i. Alai tikki diallang nasida i, marsurak ma nasida mandok, “Ale naposo ni Debata na sittong, maraccun do sup on.” Ujungna dang diallang nasida be sup i. 41 Dung i didok si Elisa ma, “Buat jo topung.” Dipamasuk ibana ma topung i tu bagasan hudon i. Dung i, didok ibana ma asa dilehon sup i allangon ni akka halak. Ai dang maraccun be sup i.+
42 Ro ma sahalak bawa sian Baal-salisa+ mandapotton si Elisa naposo ni Debata na sittong i. Dilehon ibana ma 20 roti barli*+ na dibahen sian barli na parjolo dipanen. Dilehon ibana ma muse satas barli na baru dipanen.+ Dung i didok si Elisa ma, “Lehon ma i allangon ni nasida.” 43 Alai didok halak na mangurupi si Elisa ma, “Dia ma sae on allangon ni 100 halak.”+ Didok si Elisa ma, “Lehon ma i allangon ni nasida, ai songon on do didok Jahowa, ‘Na lao mangan do nasida sude jala adong dope lobina.’”+ 44 Dilehon halak na mangurupi si Elisa i ma roti i allangon ni nasida. Mangan ma nasida sude jala adong dope lobina+ songon na nidok ni Jahowa.
5 Adong ma pamimpin ni tentara ni raja ni Siria na margoar si Naaman. Tarbarita do ibana jala sangap do dibahen raja tu ibana. Ai marhite ibana do gabe monang* halak Siria dibahen Jahowa. Sahalak tentara na jago do ibana. Nang pe songon i, marsahit kusta* ma ibana. 2 Di sada tikki, marporang ma halak Siria mangalo halak Israel. Diboan nasida do sian i sahalak dakdanak borua. Jala dibahen ma ibana gabe hatoban ni istri ni si Naaman. 3 Didok dakdanak borua i ma tu istri ni si Naaman, “Molo lao tuan manjuppangi panurirang*+ na di Samaria, malum do kusta ni tuan i bahenonna.”+ 4 Dung i, lao ma ibana* manjuppangi raja paboahon na nidok ni dakdanak borua na sian Israel i.
5 Didok raja ni Siria ma, “Lao ma ho! Hubahen pe surat tu raja ni Israel.” Lao ma si Naaman, diboan ibana ma sappulu talenta* perak, 6.000 sekel* mas, dohot sappulu baju. 6 Dilehon si Naaman ma surat i tu raja ni Israel. On ma isi ni surat i, “Rap dohot surat on, husuru do tentarakku si Naaman manjuppangi ho, asa pamalumonmu kustana i.” 7 Dung dijaha raja ni Israel surat i, pittor diribak ibana ma bajuna. Didok ibana ma, “Na dirippu ibana do au Debata na boi mambahen halak mate manang mangolu?+ Boasa disuru ibana au pamaluppon kusta ni bawa on? Nungnga diida hamu, na mangalului parbadaan do ibana tu au.”
8 Dibege si Elisa naposo ni Debata na sittong i ma naung diribak raja i bajuna. Disuru si Elisa ma halak mandok tu raja i, “Boasa diribak ho bajum? Suru ma ibana ro mandapotton au, asa diboto ibana na adong do panurirang di Israel.”+ 9 Jadi lao ma si Naaman tu jabu ni si Elisa. Diboan ibana do akka hodana dohot akka kareta porangna. Jala jongjong ma ibana di jolo ni jabu ni si Elisa. 10 Alai disuru si Elisa ma halak mandok tu si Naaman, “Lao ma ho, bonompon ma dirim pitu hali+ di Sunge Jordan.+ Dung i malum ma sahitmi, jala ias nama ho.” 11 Gabe muruk ma si Naaman jala lao ma ibana sian i. Didok ibana ma, “Hurippu do kaluar ibana manjuppangi au. Dung i jongjong ma ibana dison. Jouonna ma goar ni Jahowa Debatana i, huhut manjama dagingku na hona kusta on asa malum. 12 Ubbagak do muse Sunge Abana dohot Sunge Parpar na di Damaskus+ sian sude sunge di Israel. Tumagon ma disi hubonompon dirikku asa malum.” Jut ma rohana jala lao ma ibana sian i.
13 Didok akka parkarejona ma tu si Naaman, “Ale tuan, autsugari ma dipangido panurirang i ulahononmu na ummaol sian i, ulahononmu do i kan? Hape holan mambonompon dirim do ho disuru ibana asa malum.” 14 Gabe olo ma si Naaman jala dibonompon ma dirina pitu hali tu Sunge Jordan. Diulahon ibana do songon na nidok ni si Elisa naposo ni Debata na sittong i.+ Gabe malum ma ibana jala ias ma kulitna+ songon kulit ni dakdanak.+
15 Lao ma si Naaman rap dohot sude na mangihutton ibana mandapotton si Elisa naposo ni Debata na sittong i.+ Jongjong ma ibana di jolo ni si Elisa, jala didok ma, “Saonari nungnga takkas be huboto, dang adong Debata di saluhut tano on asing ni di Israel.+ Alani i, jalo ma silehon-lehon ni naposomon.” 16 Alai didok si Elisa ma, “Songon pastina Jahowa na husomba i mangolu,* dang jalookku silehon-lehonmi.”+ Dang olo si Elisa manjalo silehon-lehon i nang pe sai dipaksa si Naaman ibana. 17 Ujungna didok si Naaman ma, “Molo songon i, loas ma naposomon mamboan tano sian luat on na boi boanon ni dua halode.* Ai mulai sian saonari, holan tu Jahowa nama au mangalehon pelean situtungon dohot pelean na asing. 18 Alai taringot on, sai olo ma Jahowa manesa dosakku: Molo lao raja i marsomba tu inganan manomba Rimmon, ikkon dohot do naposomon manogu-nogu raja i. Alani i, molo dohot pe naposomon marsomba di inganan manomba Rimmon, sai olo ma Jahowa manesa dosakku.” 19 Didok si Elisa ma, “Lao ma ho di bagasan dame.” Lao ma si Naaman. Alai dang sadia dao dope si Naaman mardalan, 20 didok si Gehasi+ naposo ni si Elisa ma di bagasan rohana, ‘Nungnga diloas tuanku si Naaman+ halak Siria i lao. Jala dang dijalo silehon-lehon na binoanna i. Alani i, songon pastina Jahowa mangolu, dapottonokku ma ibana jala pangidookku ma deba silehon-lehonna i.’ 21 Lao ma si Gehasi manjuppangi si Naaman. Tikki diida si Naaman adong na marlojong mandapotton ibana, turun ma ibana sian kareta porangna i. Didok ma, “Aha na masa?” 22 Didok si Gehasi ma, “Dang adong. Na disuru tuanku do au mandok songon on tu ho, ‘Adong ro dua doli-doli pinoppar ni panurirang mandapotton au. Sian huta na di Dolok Epraim do nasida. Alani i, lehon ma jo di au sada talenta perak dohot dua baju.’”+ 23 Didok si Naaman ma, “Boi, attong buat ma dua talenta.” Sai dipaksa+ si Naaman ma asa olo si Gehasi manjalo i. Dipamasuk si Naaman ma dua talenta perak dohot dua baju i tu bagasan dua tas. Disuru ibana ma dua parkarejona mamboan i. Dung i mardalan ma akka parkarejona i di jolo ni si Gehasi.
24 Dung sahat si Gehasi di Opel,* dibuat ibana ma silehon-lehon i sian parkarejo ni si Naaman. Jala disippan ibana ma i di jabuna. Disuru ibana ma mulak akka parkarejo ni si Naaman i. Dung mulak nasida, 25 lao ma si Gehasi tu jabu ni si Elisa. Disukkun si Elisa ma ibana, “Sian dia do ho Gehasi?” Dialusi si Gehasi ma, “Dang manang na sian dia au tuan.”+ 26 Didok si Elisa ma tu si Gehasi, “Na dipikkir ho do dang huboto na lao ho manjuppangi bawa i? Huboto do na turun ibana sian kareta porangna i lao mandapotton ho. Dang saonari be tikkina lao manjalo perak, baju, ladang jetun, ladang anggur, biru-biru, lombu, hatoban bawa, manang hatoban borua.+ 27 Alani i, gabe tu ho dohot tu pinopparmu ma kusta+ ni si Naaman i saleleng ni lelengna.” Pittor lao ma ibana sian jabu ni si Elisa jala hona kusta ma ibana. Toppu ma marbottar kulitna songon salju.+
6 Didok akka pinoppar ni panurirang*+ ma tu si Elisa, “Nungnga maponjottu inganan on di hita. 2 Loas ma hami tu Sunge Jordan lao mambuat hau. Asa adong pakkeonnami pajongjokkon jabu inganannami disi.” Didok si Elisa ma, “Lao ma hamu.” 3 Adong ma sahalak sian nasida mandok tu si Elisa, “Dang dohot tuan lao rap dohot hami?” Dialusi si Elisa ma, “Dohot pe au.” 4 Dung i lao ma si Elisa rap dohot nasida. Sahat ma nasida di Sunge Jordan jala ditabai nasida ma akka hau. 5 Tikki manaba hau sahalak sian pinoppar ni panurirang i, madabu ma mata ni kampakna tu sunge i. Gogo ma soarana mandok, “Ago tuan, na hupinjam do i!” 6 Disukkun si Elisa naposo ni Debata na sittong i ma, “Didia pardabuna?” Dipatudu ibana ma ingananna. Dung i diponggol si Elisa ma sada hau jala disappatton ma i tusi. Gabe mumbang ma mata ni kampak i. 7 Didok si Elisa ma, “Buat ma i.” Dibuat ibana ma mata ni kampak i.
8 Di sada tikki, ro ma raja ni Siria marporang mangalo halak Israel.+ Makkatai ma ibana dohot akka tentarana jala dipaboa raja i ma didia nasida markemah. 9 Dung i disuru si Elisa naposo ni Debata na sittong i+ ma halak mandok tu raja ni Israel, “Unang ma mamolus hamu sian inganan i, ai naeng ro do tusi halak Siria.” 10 Dipasingot raja ni Israel ma akka rakyatna na tinggal di inganan na dipaboa naposo ni Debata na sittong i. Jotjot* do si Elisa pasingotton raja ni Israel asa mandao sian inganan i.+
11 Alani i, muruk ma raja* ni Siria. Dipapungu ibana ma akka tentarana jala didok ibana ma, “Paboa jo, ise sian hamu na marpihak tu raja ni Israel?” 12 Adong ma sahalak sian tentarana i mandok, “Dang adong tuan! Si Elisa panurirang na di Israel i do na paboahon i tu raja ni Israel. Ai diboto ibana do na nidokmi, nang pe di kamarmu i didokkon ho.”+ 13 Didok raja i ma, “Lului hamu ma manang na didia ibana, asa husuru halak manakkup ibana.” Dung i adong ma na paboahon na di Dotan+ do si Elisa. 14 Dipapungu raja ni Siria ma akka tentarana, akka hoda, dohot akka kareta porangna. Disuru ma nasida lao tu kota i. Sahat ma nasida tikki borngin jala dihaliangi ma kota i.
15 Manogotna i, tibu ma dungo pangurupi ni si Elisa, jala lao ma ibana tu luar. Diida ibana ma akka tentara rap dohot akka hoda dohot kareta porang makkaliangi kota i. Pittor didok ibana ma tu si Elisa, “Ago tuan! Boha nama hita?” 16 Alai didok si Elisa ma, “Unang ho mabiar!+ Unggodang do na mandongani hita sian nasida.”+ 17 Dung i martangiang ma si Elisa. Didok ibana ma, “Ale Jahowa, bahen ma asa diida ibana i.”+ Dibukka Jahowa ma mata ni pangurupina i. Gabe diida pangurupina i ma nungnga gok akka kareta porang na marapi+ dohot akka hoda di dolok na di sakaliling ni si Elisa.+
18 Tikki ro halak Siria naeng manakkup si Elisa, martangiang ma si Elisa tu Jahowa. Didok ibana ma, “Bahen ma mapitung nasida.”+ Dibahen Debata ma nasida mapitung songon na pinangido ni si Elisa. 19 Didok si Elisa ma tu nasida, “Sala dalan do hamu, dang on kota i. Beta, ihutton ma au asa hupatudu halak na niluluanmuna i.” Gabe diboan si Elisa ma nasida tu Samaria.+
20 Dung sahat nasida di Samaria, martangiang ma si Elisa. Didok ibana ma, “Ale Jahowa, bahen ma nasida marnida.” Dibahen Jahowa ma nasida marnida jala diboto nasida ma naung di tonga-tonga ni kota Samaria nasida. 21 Tikki diida raja ni Israel halak Siria i, didok ibana ma tu si Elisa, “Boha do tuan, hupamate ma nasida?” 22 Alai didok si Elisa ma, “Unang! Ai bunuonmu do halak naung ditawan ho mamakke podang dohot panah? Lehon ma tu nasida roti dohot aek, asa mangan jala minum nasida.+ Dung i loas ma nasida mulak tu tuanna.” 23 Diparade raja ni Israel ma godang sipanganon tu nasida. Gabe mangan jala minum ma nasida. Jala diloas ma nasida mulak tu tuanna. Mulai sian i, dang adong be akka pangarampok na sian Siria+ ro tu luat ni halak Israel.
24 Dung manang na sadia leleng, dipapungu Raja Ben-hadad na sian Siria ma sude tentarana. Lao ma nasida jala dihaliangi ma kota Samaria.+ 25 Alani i, masa ma haraparon+ di Samaria. Gabe 80 hepeng perak ma arga ni ulu ni halode,+ jala 5 hepeng perak ma arga ni saotik* kotoran ni darapati. 26 Tikki mardalan raja ni Israel di ginjang ni tembok, adong ma sahalak borua na jou-jou. Didok borua i ma, “O rajanami, urupi ma jo hami!” 27 Didok raja i ma muse, “Boha ma bahenokku mangurupi ho? Haru Jahowa pe dang olo mangurupi ho. Ai dang adong be sian inganan pardegean, inganan pamoroan ni anggur, dohot pamoroan ni miak na boi hulehon tu ho.” 28 Didok raja i ma muse tu borua i, “Ai aha huroha na masa?” Dialusi borua i ma, “Didok borua on tu au, ‘Lehon ma anakmi sadari on asa adong allangotta. Jala hulehon pe marsogot anakku asa adong allangotta.’+ 29 Gabe hurobus hami ma anakki asa adong allangonnami.+ Marsogotna i, hudok ma tu ibana, ‘Dia ma anakmi asa adong allangotta.’ Alai ditabunihon ibana do anakna i.”
30 Dung dibege raja ni Israel hata ni borua i, diribak ibana ma bajuna.+ Tikki mardalan ibana di ginjang ni tembok, diida akka halak ma ibana mamakke abit goni. 31 Dung i didok raja i ma, “Sai borat ma au hukumon ni Debata molo dang huponggol ulu ni si Elisa anak ni si Sapat sadari on!”+
32 Disuru raja ni Israel ma halak manjuppangi si Elisa. Tikki i, hundul do si Elisa di jabuna rap dohot akka pangituai.* Alai nungnga didok si Elisa hian tu akka pangituai i, “Nungnga disuru anak ni pambunu i+ halak lao mamonggol ulukku. Jadi molo ro na sinuruna i, tutup ma pintu i jala unang loas masuk. Ai dohot do ibana mangihut sian pudi.” 33 Tikki makkatai dope si Elisa tu akka pangituai i, sahat ma halak na sinuru ni raja i. Dung i, sahat ma raja i jala didok ma, “Jahowa do na mambahen hasusaan on. Boasa ma pola paimaokku Jahowa lao mangurupi?”
7 Didok si Elisa ma, “Tangihon ma hata ni Jahowa. Ai songon on do didok Jahowa, ‘Marsogot, hira-hira di tikki sisongon on, boi ma tuhoronmuna di gerbang* ni kota Samaria sada sea* topung na dumenggan, argana sada sekel.* Jala dua sea barli,* argana sada sekel.’”+ 2 Tikki i, adong do sahalak ajudan na dihaporseai raja i. Didok ajudan i ma tu si Elisa naposo ni Debata na sittong i, “Tung pe dibahen Jahowa tarbukka sude akka pintu ni aek na di langit, dang na lao masa i.”*+ Didok si Elisa ma, “Idaonmu do i annon.+ Alai dang dohot ho mangallang i.”+
3 Adong ma opat halak na marsahit kusta* hundul di jolo ni gerbang ni kota i.+ Dung i, didok nasida sama nasida ma, “Sai dison nama hita hundul-hundul sahat tu na mate? 4 Molo lao hita tu kota hape masa do disi haraparon,+ mate disi nama hita. Alai molo dison pe hita, tong do na lao mate. Tumagon ma hita lao tu perkemahan ni halak Siria. Molo dipamate nasida hita, ba mate pe taho. Alai molo dang, mangolu ma hita.” 5 Dung borngin, borhat ma nasida tu perkemahan ni halak Siria. Tikki sahat nasida tu jonok ni perkemahan i, dang adong juppang ni nasida jolma disi.
6 Ai dibahen Jahowa do dibege halak Siria soara ni tentara na godang,+ akka hoda, dohot akka kareta porang. Alani i, didok nasida ma sama nasida, “Nungnga digaji raja ni Israel be akka raja ni halak Het dohot akka raja ni halak Mesir lao mangalo hita!” 7 Pittor marlarian ma halak Siria di borngin i. Ditinggalhon nasida ma akka kemah, akka hoda, dohot akka halode ni nasida. Laos ditinggalhon nasida ma songon i perkemahan i, asa unang mate nasida.
8 Dung sahat akka na marsahit kusta i tu jonok ni perkemahan i, masuk ma nasida tu sada kemah. Jala mangan minum ma nasida disi. Dibuat nasida ma muse perak, mas, dohot akka abit sian i. Dung i lao ma nasida manabunihon i. Mulak ma muse nasida tu perkemahan i jala masuk tu kemah na asing. Dibuat nasida ma akka na adong disi jala lao ma nasida manabunihon i.
9 Didok nasida sama nasida ma, “Dang sittong na tabahen on. Ikkon paboaotta do barita silas ni roha on tu na asing. Alai molo tapaima sahat tu manogot asa tapaboa, hukumonna ma hita. Attong, lao ma hita saonari paboahon on tu istana ni raja.” 10 Dung i lao ma nasida, jala marsurak ma nasida paboahon i tu panjaga ni gerbang ni kota. Didok nasida ma, “Nungnga lao hami tu perkemahan ni halak Siria. Dang adong jolma disi jala dang adong habegean soara ni manang aha pe. Holan akka hoda dohot akka halode do na tartambat disi. Jala laos songon i do perkemahan i ditinggalhon nasida.” 11 Alani i, marsurak ma panjaga ni gerbang i paboahon i. Jala sahat ma barita i tu istana ni raja.
12 Gabe dungo ma raja di borngin i. Didok ibana ma tu akka tentarana, “Songon on do na lao bahenon ni halak Siria tu hita. Na diboto nasida do masa haraparon tu hita.+ Alani i, martabuni ma nasida di gurun. Ai didok roha ni nasida, molo kaluar hita sian kota on, takkuponna ma hita jala masuk ma nasida tu kota.”+ 13 Dung i, didok sahalak sian tentarana i ma, “Suru ma manang na piga halak bawa mangida na masa i. Lok ma diboan nasida lima hoda na adong dope di kota on. Ai sarupa nama i, lao manang na so lao pe nasida tong na lao mate nama, songon akka halak Israel na adong dison.” 14 Dung i, disuru raja ma akka halak lao tu perkemahan ni halak Siria, asa diida nasida aha na masa. Jala diboan nasida ma dua kareta hoda. 15 Lao ma nasida sahat tu Sunge Jordan. Diida nasida ma marpeakan di dalan i akka baju dohot akka barang ni halak Siria. Ai disappatton halak Siria do i sude tikki lari nasida alani biarna. Dung i mulak ma akka halak na sinuru ni raja i paboahon i tu raja.
16 Markaluaran ma akka halak sian kota Samaria. Dipambuati nasida ma akka barang na adong di perkemahan ni halak Siria. Gabe sada sekel ma arga ni sada sea topung na dumenggan, jala sada sekel ma arga ni dua sea barli songon na nidok ni Jahowa.+ 17 Nungnga disuru raja i hian asa marjaga ajudan na dihaporseai ibana i di gerbang ni kota. Hape gabe didege-dege do ajudan i sappe mate alani godang ni jolma na disi. Gabe saut ma hata ni si Elisa naposo ni Debata na sittong i, tikki ro raja i manjuppangi ibana. 18 Ai didok si Elisa naposo ni Debata na sittong i do, “Marsogot, hira-hira di tikki sisongon on, boi ma tuhoronmuna di gerbang ni kota Samaria sada sea topung na dumenggan argana sada sekel. Jala dua sea barli, argana sada sekel.”+ 19 Alai didok ajudan i do tu si Elisa naposo ni Debata na sittong i, “Tung pe dibahen Jahowa tarbukka sude akka pintu ni aek na di langit, dang na lao masa i.”* Didok si Elisa ma, “Idaonmu do i annon. Alai dang dohot ho mangallang i.” 20 Masa ma songon i tu ibana, ai didegei akka halak do ibana sappe mate di gerbang ni kota.
8 Didok si Elisa ma tu omak ni dakdanak na hea dipahehena i,+ “Lao ma ho rap dohot keluargam sian luat on. Manoppang ma hamu manang na tudia pe hamu lao. Ai nungnga dipaboa Jahowa na lao masa haraparon+ di luat on saleleng pitu taon.” 2 Diulahon borua i ma songon na nidok ni naposo ni Debata na sittong i. Borhat ma ibana rap dohot keluargana tu luat ni halak Palistim.+ Jala disi ma nasida tinggal saleleng pitu taon.
3 Dung salpu na pitu taon i, mulak ma borua i sian luat ni halak Palistim. Dijuppangi ibana ma raja lao mangido asa dipaulak jabuna dohot ladangna. 4 Tikki i, makkata-hatai do raja i dohot si Gehasi naposo ni si Elisa. Didok raja ma tu ibana, “Paboa jo sude tanda halongangan* na binahen ni si Elisa.”+ 5 Tikki dipaboa si Gehasi tu raja songon dia si Elisa pahehehon na mate,+ ro ma omak ni dakdanak na hea dipahehe si Elisa i. Naeng dipangido borua i do tu raja asa dipaulak jabuna dohot ladangna.+ Pittor didok si Gehasi ma, “On do borua i tuan. Jala on ma anakna na dipahehe si Elisa.” 6 Disukkun raja i ma borua i jala dipaboa borua i ma sude na masa i. Dung i didok raja ma tu sahalak pejabat istana, “Paulak ma sude arta ni borua on. Jala garar ma sude hasil ni ladangna saleleng pitu taon na lao i ibana.”
7 Lao ma si Elisa tu Damaskus.+ Tikki i, marsahit do si Ben-hadad+ raja ni Siria. Adong ma halak na paboahon tu si Ben-hadad, na ro do si Elisa naposo ni Debata na sittong i+ tu kota i. 8 Gabe didok si Ben-hadad ma tu si Hasael,+ “Lao ma ho manjuppangi naposo ni Debata na sittong i.+ Jala boan ma silehon-lehon tu ibana. Suru ma ibana manukkun tu Jahowa, atik na malum do sahitton manang na dang.” 9 Lao ma si Hasael manjuppangi si Elisa. Diboan ibana do silehon-lehon ni raja i, i ma akka barang na dumenggan sian Damaskus. Jala dibahen ma i tu ginjang ni 40 unta. Jongjong ma ibana di jolo ni si Elisa jala didok ma, “Disuru si Ben-hadad naposomi do au manukkun tu ho, atik na malum do sahitna i manang na dang.” 10 Didok si Elisa ma, “Mulak ma ho. Paboa ma tu ibana na lao malum do sahitna i. Alai nungnga dipaboa Jahowa tu au na ikkon mate do ibana.”+ 11 Sai dipanotnoti si Elisa ma si Hasael, sappe maila nama si Hasael. Dung i tangis ma si Elisa. 12 Disukkun si Hasael ma, “Boasa tangis ho tuan?” Dialusi si Elisa ma, “Ai huboto do aha na lao bahenonmu tu halak Israel.+ Surbuonmu ma kota ni nasida na marbenteng, pamateonmu ma akka bawa na gogo, siksaonmu ma akka dakdanak sappe mate, jala bolaonmu ma butuha ni akka borua na hamil.”+ 13 Didok si Hasael ma, “Dos songon biang do naposomon. Sian dia ma boi bahenokku songon i?” Alai didok si Elisa ma, “Nungnga dipaboa Jahowa tu au na lao gabe raja ni Siria do ho.”+
14 Lao ma si Hasael sian i jala mulak tu tuanna. Disukkun raja i ma tu ibana, “Boha do didok si Elisa tu ho?” Dialusi si Hasael ma, “Didok ibana, malum nama ho.”+ 15 Marsogotna i, dibuat si Hasael ma sada salimut. Disornoppon ibana ma i tu aek, jala dibahen ma i tu bohi ni raja i sappe mate.+ Dung i gabe raja ma si Hasael manggattihon si Ben-hadad.+
16 Di taon na palimahon si Jehoram+ anak ni si Ahab mamaretta di Israel, gabe raja ma si Jehoram+ anak ni si Jehosapat di Juda. Tikki i, mamaretta dope si Jehosapat di Juda. 17 Marumur 32 taon ma si Jehoram tikki gabe raja ibana. Jala mamaretta ma ibana saleleng ualu taon di Jerusalem. 18 Sai diulahon si Jehoram do na jahat di jolo ni Jahowa.+ Diihutton ibana do hajahaton ni akka raja na di Israel,+ songon na binahen ni keluarga ni si Ahab.+ Ai dibuat ibana do boru ni si Ahab gabe istrina.+ 19 Alai toktong do hot harajaon ni Juda dibahen Jahowa. Ai nungnga marjanji Debata tu si Daud naposona,+ na toktong do mamaretta*+ pinopparna di Jerusalem.
20 Tikki mamaretta si Jehoram di Juda, mangalo ma halak Edom tu halak Juda.+ Jala halak Edom sandiri ma na mamillit ise rajana.+ 21 Dung i lao ma si Jehoram mangalo halak Edom tikki borngin. Diboan ibana do akka pamimpin ni tentara dohot akka tentarana na markareta porang. Hape nungnga dihaliangi halak Edom si Jehoram dohot akka pamimpin ni tentarana. Alai ditaluhon si Jehoram do nasida. Gabe marlarian ma akka tentara* i tu perkemahan ni nasida. 22 Nang pe songon i, torus do mangalo halak Edom tu halak Juda. Jala dohot do halak Libna+ mangalo tu halak Juda.
23 Sude na niulahon ni Raja Jehoram dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 24 Dung i mate ma si Jehoram jala dikubur ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud.+ Gabe raja ma anakna si Ahasia+ manggattihon ibana.
25 Di taon na pasappulu duahon si Jehoram anak ni si Ahab mamaretta di Israel, gabe raja ma si Ahasia anak ni si Jehoram di Juda.+ 26 Marumur 22 taon ma si Ahasia tikki gabe raja. Jala holan sataon do ibana mamaretta di Jerusalem. Si Atalia+ do goar ni omakna, i ma pahoppu* ni si Omri+ raja ni Israel. 27 Sai diihutton si Ahasia do hajahaton ni keluarga ni si Ahab.+ Sai diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na binahen ni keluarga ni si Ahab. Ai martondong do ibana tu keluarga ni si Ahab.+ 28 Didongani si Ahasia do si Jehoram anak ni si Ahab tu Ramot-gilead+ mangalo si Hasael raja ni Siria. Alai gabe lukka do si Jehoram dibahen halak Siria.+ 29 Alani i, mulak ma si Jehoram tu kota Jisreel+ lao mangobati lukkana i. Ai tikki ro ibana mangalo si Hasael raja ni Siria,+ lukka do ibana dibahen halak Siria di Rama. Dung i, ro ma si Ahasia anak ni si Jehoram raja ni Juda tu Jisreel lao mangida si Jehoram anak ni si Ahab. Ai lukka* do tikki i si Jehoram raja ni Israel i.
9 Dijou si Elisa ma sahalak pinoppar ni panurirang.* Didok ma tu ibana, “Mangarade ma ho.* Lao ma ho tu Ramot-gilead+ jala boan ma botol na marisi miak on. 2 Dung sahat ho disi, lului ma si Jehu+ anak ni si Jehosapat pahoppu ni si Nimsi. Dapotton ma ibana jala boan ma ibana mandao sian akka donganna. Dung i togihon ma ibana tu sada kamar. 3 Buat ma botol na marisi miak i jala usehon ma i tu ulu ni si Jehu. Dokkon ma tu ibana, ‘On ma na nidok ni Jahowa, “Nungnga hupillit* ho gabe raja ni Israel.”’+ Dukkon i bukka ma pintu jala hatop ma ho lari.”
4 Dung i borhat ma pinoppar ni panurirang i tu Ramot-gilead. 5 Tikki sahat ibana di inganan i, hundul do akka pamimpin ni tentara disi. Didok pinoppar ni panurirang i ma, “Ale pamimpin ni tentara, adong na lao paboaokku tu ho.” Didok si Jehu ma, “Tu ise do ho makkatai?” Didok pinoppar ni panurirang i ma, “Tu ho do tuan.” 6 Hehe ma si Jehu jala masuk ma ibana tu jabu. Diusehon pinoppar ni panurirang i ma miak tu ulu ni si Jehu. Jala didok ma, “On ma na nidok ni Jahowa Debata ni Israel, ‘Nungnga hupillit* ho gabe raja ni Israel,+ bangso ni Jahowa i. 7 Ikkon pamateonmu do keluarga ni si Ahab tuanmi. Baloshonokku do pambahenan* ni si Izebel. Ai dipamate ibana do akka panurirangku dohot sude naposo ni Jahowa.+ 8 Ikkon mate do sude keluarga ni si Ahab. Jala pamateonku ma sude bawa* sian pinoppar ni si Ahab, dohot ma i akka na undangol di Israel.+ 9 Bahenokku ma tu keluarga ni si Ahab songon na hubahen tu keluarga ni si Jerobeam+ anak ni si Nebat. Jala bahenokku ma tu keluargana songon na hubahen tu keluarga ni si Baesa+ anak ni si Ahia. 10 Allangon ni biang ma si Izebel di sada ladang na di Jisreel.+ Jala dang adong na mangubur ibana.’” Dung i dibukka pinoppar ni panurirang i ma pintu jala lari ma ibana.+
11 Dung i, kaluar ma si Jehu naeng mandapotton akka donganna. Disukkun akka donganna i ma, “Aha na masa? Boasa dilului na rittik i ho?” Dialusi si Jehu ma, “Boha ma na rittik. Dang masuk di akkal na nidokna i.” 12 Alai didok nasida ma, “Dang tutu na nidokmi. Paboa ma jo na nidokna i.” Didok si Jehu ma, “On ma na nidokna tu au, didok ibana do muse, ‘On ma na nidok ni Jahowa, “Nungnga hupillit* ho gabe raja ni Israel.”’”+ 13 Pittor dibuat nasida ma abit ni nasida jala dibahen ma i tu anak ni tangga na lao boluson ni si Jehu.+ Dung i, diombus nasida ma tarompet jala didok ma, “Nungnga gabe raja be si Jehu.”+ 14 Ujungna, mangalo ma si Jehu+ anak ni si Jehosapat pahoppu ni si Nimsi tu si Jehoram.
Tikki i, nungnga di Ramot-gilead si Jehoram+ dohot sude halak Israel. Ai dialo si Hasael+ raja ni Siria do nasida. 15 Mulak do muse Raja Jehoram tu Jisreel+ mangubati lukkana. Ai gabe lukka do ibana dibahen halak Siria tikki marporang mangalo si Hasael raja ni Siria.+
Didok si Jehu ma, “Molo marpihak hamu tu au, unang ma loas hamu manang ise pe lao sian kota on jala paboahon on tu Jisreel.” 16 Nakkok ma si Jehu tu kareta porangna jala lao ma ibana tu Jisreel. Ai disi do si Jehoram. Peak do ibana tikki i alani lukkana. Jala ro do tusi si Ahasia raja ni Juda mangida ibana. 17 Adong do panjaga ni menara na adong di Jisreel. Diida panjaga i ma ro pasukan tentara ni si Jehu. Didok ibana ma, “Adong huida ro pasukan tentara.” Didok si Jehoram ma, “Suru ma sahalak tentara na marhoda manjuppangi nasida. Jala suru ma ibana manukkun, atik na mamboan barita na denggan do haroro ni nasida manang na dang.” 18 Dung i lao ma sahalak tentara na marhoda manjuppangi si Jehu. Didok ibana ma, “On ma na nidok ni raja, ‘Mamboan barita na denggan do haroromon?’” Alai didok si Jehu ma, “Boasa disukkun ho taringot ‘barita na denggan’? Tu pudikku ma ho, ihutton ma au!”
Didok panjaga i ma tu si Jehoram, “Nungnga pajuppang tentara na marhoda i dohot nasida, alai dang mulak ibana tuson.” 19 Dung i disuru si Jehoram ma muse sahalak tentara na marhoda. Didok tentara i ma tu nasida, “On ma na nidok ni raja, ‘Mamboan barita na denggan do haroromon?’” Alai didok si Jehu ma, “Boasa disukkun ho taringot ‘barita na denggan’? Tu pudikku ma ho, ihutton ma au!”
20 Didok panjaga i ma muse tu si Jehoram, “Nungnga pajuppang tentara na marhoda i dohot nasida, alai dang mulak ibana tuson. Jala hira si Jehu pahoppu* ni si Nimsi do huida pamimpin ni nasida i. Ai hira halak na rittik do si Jehu mamboan hoda.” 21 Didok si Jehoram ma, “Parade jo kareta porang!” Dung diparade kareta porang i, nakkok ma si Jehoram raja ni Israel dohot si Ahasia+ raja ni Juda tu kareta porang ni nasida be. Lao ma nasida manjuppangi si Jehu. Jala pajuppang ma nasida di ladang ni si Nabot+ halak Jisreel i.
22 Dung pajuppang si Jehoram dohot si Jehu, disukkun si Jehoram ma tu ibana, “Mamboan barita na denggan do haroromon Jehu?” Didok si Jehu ma, “Dang adong barita na denggan saleleng mardatu+ jala mangulahon seks na so patut* dope omakmu si Izebel.”+ 23 Pittor diputar si Jehoram ma kareta porangna i naeng lari. Didok ibana ma tu si Ahasia, “Nungnga dioto-otoi hita Ahasia!” 24 Dibuat si Jehu ma panahna. Dipanah ma tanggurung ni si Jehoram pola tombus sahat tu jantungna. Dung i, mate ma si Jehoram di kareta porangna i. 25 Didok si Jehu ma tu si Bidkar ajudanna, “Buat ma bakke ni si Jehoram i, jala sappatton ma i tu ladang ni si Nabot halak Jisreel i.+ Diingot ho dope tikki na rap marhoda i hita di pudi ni si Ahab bapakna i? Didok Jahowa do songon on taringot tu si Ahab,+ 26 ‘Ninna Jahowa do, “Huida do mudar ni si Nabot+ dohot mudar ni akka anakna nattoari.” Didok Jahowa do muse, “Baloshonokku do pambahenanmi+ di ladang on.”’ Alani i, buat ma bakkena i jala sappatton ma tu ladang i, songon na nidok ni Jahowa.”+
27 Dung diida si Ahasia+ raja ni Juda na masa i, lari ma ibana mamolus sian taman na bidang.* Dung i dilele si Jehu ma ibana jala didok ma, “Dohot ma ibana pamate hamu.” Gabe lukka ma si Ahasia dibahen nasida di kareta porangna. Tikki i, di dalan naeng tu Gur do ibana, na jonok tu Ibleam.+ Alai torus do si Ahasia lao tu Megiddo, jala disi ma ibana mate. 28 Diboan akka tentarana ma si Ahasia tu Jerusalem mamakke kareta hoda. Dung i, dikubur ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud.+ 29 Di taon na pasappulu sadahon si Jehoram anak ni si Ahab mamaretta di Israel, gabe raja do si Ahasia+ di Juda.
30 Lao ma si Jehu tu Jisreel.+ Dung dibege si Izebel+ naung ro si Jehu, dibahen ibana ma celak na birong tu matana jala disanggul ma obukna. Dung i manatap-natap ma ibana tu toru sian jandelana. 31 Dung masuk si Jehu sian gerbang ni kota, didok si Izebel ma, “Na so diingot ho be aha na masa tu si Zimri na mambunu tuanna i?”+ 32 Diida si Jehu ma tu jandela i, jala didok ma, “Ise na marpihak tu au? Ise?”+ Pittor diida dua manang na tolu pejabat istana ma tu si Jehu na adong di toru. 33 Didok si Jehu ma, “Dabuhon ma ibana tu toru!” Pittor didabuhon nasida ma si Izebel tu toru. Gabe mamirsak ma mudarna i tu tembok dohot tu akka hoda i. Jala didege-dege hoda i ma ibana. 34 Masuk ma si Jehu tu istana, mangan jala minum ma ibana. Dung i didok ibana ma, “Buat hamu ma bakke ni boru-boru na jahat i, jala kuburhon ma i. Ai manang na boha pe, boru ni raja do ibana.”+ 35 Tikki naeng dikubur nasida bakke ni si Izebel, holan tengkorakna, patna, dohot tanganna nama na tinggal disi.+ 36 Mulak ma nasida mandapotton si Jehu jala dipaboa nasida ma na masa i. Didok si Jehu ma, “Nungnga saut be hata ni Jahowa+ na pinaboana marhite si Elia halak Tisbi i, na mandok, ‘Allangon ni biang ma si Izebel di sada ladang na di Jisreel.+ 37 Gabe pupuk ma bakke ni si Izebel di ladang na di Jisreel. Jala dang adong be mananda na si Izebel i.’”
10 Adong do 70 anak ni si Ahab+ di Samaria. Dibahen si Jehu ma surat jala dikirim ma i tu Samaria, tu akka pamimpin ni kota Jisreel, tu akka pangituai,*+ dohot tu akka halak na manjaga gelleng ni si Ahab.* Songon on ma isi ni surat i, 2 “Rap dohot hamu do akka anak ni tuanmuna, akka kareta porang, akka hoda, sada kota na marbenteng, dohot akka sinjata. Alani i, dung sahat surat on tu hamu, 3 pillit ma anak ni si Ahab na dumenggan jala na cocok gabe raja.* Bahen hamu ma ibana gabe raja manggattihon bapakna. Dung i marporang ma hamu humokkop pinoppar ni tuanmuna i.”
4 Gabe mabiar ma nasida jala didok ma, “Boha ma bahenotta mangalo si Jehu? Haru dua raja dang tolap mangalo ibana.”+ 5 Dibahen pamimpin ni istana, pamimpin ni kota, akka pangituai, dohot akka na manjaga gelleng ni si Ahab ma surat tu si Jehu. Didok ma di surat i, “Naposom do hami, jala ulahononnami do sude na nidokmu. Dang olo hami mamillit manang ise pe gabe raja. Jala bahenonnami do manang aha na denggan di roham.”
6 Dibahen si Jehu ma muse surat tu nasida. Didok di surat i, “Molo marpihak hamu tu au, jala olo hamu manangihon hatakku, ponggol hamu ma ulu ni akka anak ni tuanmuna i. Jala marsogot hira-hira di tikki sisongon on, boan hamu ma i tu Jisreel jala pasahat hamu ma i tu au.”
Tikki i, rap dohot akka halak na sangap di kota i do anak ni si Ahab na 70 halak i. Nasida do na pagodang-godangkon anak ni si Ahab. 7 Dung dijalo nasida surat i, dipamate nasida ma anak ni si Ahab na 70 halak i.+ Dipapungu nasida ma uluna tu akka karanjang jala ditaruhon ma i tu si Jehu na di Jisreel. 8 Ro ma halak mandapotton si Jehu jala didok ma, “Nungnga ditaruhon be ulu ni akka anak ni si Ahab i.” Didok si Jehu ma, “Susun hamu ma i di gerbang ni kota jala bahen ma gabe dua inganan. Pasombu ma i disi sahat tu manogot.” 9 Manogotna i kaluar ma si Jehu. Jongjong ma ibana di jolo ni sude halak. Didok ibana ma, “Dang marsala hamu.* Tutu, au do na mangalo jala na pamatehon tuanku.+ Alai, dang au na pamatehon nasida sude. 10 Saonari nungnga diboto hamu be, dang adong nanggo sada pe hata ni Jahowa na pinaboa ni Jahowa taringot tu keluarga ni si Ahab na so saut.*+ Jala pasauton ni Jahowa do sude na nidokna marhite si Elia naposona.”+ 11 Dipamate si Jehu do sude keluarga ni si Ahab na tading di Jisreel. Dipamate do muse akka halak na sangap na mangurupi si Ahab, akka donganna, dohot akka malimna.+ Dang adong nanggo sada pe na dipasombu mangolu.+
12 Dung i lao ma si Jehu tu Samaria. Di pardalanan, diida ibana ma sada jabu inganan ni akka parmahan manggusting ibbulu ni biru-biru. 13 Pajuppang ma disi si Jehu dohot akka haha anggi ni si Ahasia+ raja ni Juda. Disukkun ibana ma nasida, “Ise do hamu?” Dialusi nasida ma, “Haha anggi ni si Ahasia do hami. Naeng mangida akka anak ni raja i dohot akka anak ni ratu* i do hami.” 14 Pittor didok si Jehu ma, “Takkup ma nasida!” Ditakkup ma nasida jala dipamate di inganan panampungan ni aek na jonok tu jabu i. Adong do 42 halak godang ni nasida. Dang adong nanggo sahalak pe na dipasombu mangolu.+
15 Dung i lao ma si Jehu sian i. Pajuppang ma ibana dohot si Jehonadab+ anak ni si Rekab.+ Tikki i naeng manjuppangi ibana do si Jehonadab. Didok si Jehu ma tu ibana, “Setia do ho tu au songon au na setia tu ho?”
Dialusi si Jehonadab ma, “Ido.”
Didok si Jehu ma, “Molo songon i, lehon ma tanganmi.”
Dung i dilehon si Jehonadab ma tanganna, jala ditarik si Jehu ma ibana tu kareta porangna. 16 Didok si Jehu ma, “Ihutton ma au, asa diida ho dang hupasombu adong halak na so setia tu Jahowa.”+ Dung i rap lao ma nasida mamakke kereta porang ni si Jehu. 17 Sahat ma si Jehu di Samaria. Dipamate ibana ma sude keluarga ni si Ahab na tinggal dope di Samaria. Dang adong nanggo sada pe na dipasombu mangolu.+ Gabe saut ma na nidok ni Jahowa marhite si Elia.+
18 Dung i, dipapungu si Jehu ma sude halak. Didok ibana ma, “Dang dibahen si Ahab dope sian nasa tolapna lao manomba Baal.+ Alai anggo au, bahenokku do sian nasa tolappu lao manomba Baal. 19 Jadi papungu ma sude akka panurirang ni Baal,+ akka na manomba Baal, dohot sude akka malimna.+ Ikkon ro do nasida sude. Ai naeng lehonokku do massai godang pelean tu Baal. Manang ise na so ro, ikkon mate do.” Alai, didok si Jehu pe songon i, asa boi do pamateonna sude halak na manomba Baal.
20 Didok si Jehu ma muse, “Paboa hamu ma tu akka halak asa ro nasida marpungu manomba Baal.” Dung i lao ma nasida paboahon i. 21 Disuru si Jehu ma muse halak mandok songon i tu saluhut Israel. Gabe ro ma sude halak na manomba Baal. Dang adong na so ro nanggo sada pe. Dung i masuk ma nasida sude tu inganan manomba Baal,+ pola sappe gok inganan i sian ujung tu ujung. 22 Didok si Jehu ma tu sahalak panjaga ni inganan panimpanan ni baju, “Kaluarhon jo akka baju lao pakkeon ni sude sisomba Baal on.” Dung i dipakaluar ibana ma baju i. 23 Masuk ma si Jehu dohot si Jehonadab+ anak ni si Rekab tu inganan manomba Baal i. Didok si Jehu ma tu akka sisomba Baal i, “Manat jo parrohahon hamu. Sotung adong dison halak na manomba Jahowa. Holan na manomba Baal do na boi dison.” 24 Dung i, dilehon nasida ma pelean situtungon dohot pelean na asing tu Baal. Nungnga disuru si Jehu hian 80 halak marjaga di luar ni inganan i. Didok si Jehu do tu nasida, “Jaga hamu ma nasida sotung adong na malua. Molo adong na malua ikkon pamateon do hamu gatti ni ibana.”
25 Dung sae dilehon si Jehu pelean situtungon, didok ibana ma tu akka pengawal dohot tu akka ajudanna, “Masuk ma hamu, pamate ma nasida! Unang adong na malua nanggo sahalak pe!”+ Masuk ma nasida, dipamate nasida ma akka sisomba Baal i mamakke podang, jala dipasappatton ma tu luar. Masuk ma muse nasida tu inganan na badia* na adong di bagasan inganan manomba Baal i. 26 Dung i, dipakaluar nasida ma akka tugu sisombaon+ sian inganan manomba Baal i. Jala ditutung nasida ma i sude.+ 27 Diruppakkon nasida ma tugu sisombaon+ na adong di inganan manomba Baal i.+ Jala diruppakkon nasida ma muse inganan manomba Baal i. Gabe disi ma akka halak buang air sahat tu sadari on.
28 Songon i ma dibahen si Jehu asa unang adong be na manomba Baal di Israel. 29 Alai diihutton si Jehu do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa. Dang diruppakkon ibana patung lombu mas na adong di Betel dohot di Dan.+ 30 Dung i, didok Jahowa ma tu si Jehu, “Nungnga diulahon ho na denggan jala nungnga diulahon ho na sittong di jolokku. Ai dibahen ho do tu keluarga ni si Ahab+ songon na pinangido ni rohakku. Alani i, na lao mamaretta ma pinopparmu di Israel sahat tu sundut* paopatton.”+ 31 Alai dang diulahon si Jehu Patik ni Jahowa Debata ni Israel sian nasa rohana.+ Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam na mambahen halak Israel mardosa.+
32 Di tikki i, diloas Jahowa do deba luat ni halak Israel ditaluhon. Ai sai ro do si Hasael manaluhon akka luat na adong di Israel.+ 33 Ditaluhon do mulai sian sabola timur ni Sunge Jordan, sude luat Gilead, i ma huta ni halak Gad, halak Ruben, dohot halak Manasse,+ mulai sian Aroer na di labbung ni Rura* Arnon sahat tu Gilead dohot Basan.+
34 Sude na niulahon ni si Jehu dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. Disurat do muse disi taringot tu huasona. 35 Dung i, mate ma si Jehu jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna di Samaria. Anakna si Jehoahas+ ma na gabe raja manggattihon ibana. 36 Saleleng 28 taon ma si Jehu mamaretta Israel di Samaria.
11 Dung diboto si Atalia+ omak ni si Ahasia naung mate anakna i,+ dipamate ibana ma sude pinoppar ni raja na marhak mamaretta.+ 2 Holan si Jehoas+ anak ni si Ahasia do na malua. Ai tikki naeng dibunu sude pinoppar ni raja, dipalua si Jehoseba do ibana. Boru ni si Jehoram do si Jehoseba, i ma iboto ni si Ahasia. Ditabunihon do si Jehoas rap dohot parorotna di sada kamar. Alani i ma dang dohot ibana dipamate si Atalia. 3 Onom taon ma lelengna si Jehoas rap tinggal dohot parorotna* i. Toktong do nasida martabuni di jabu ni Jahowa saleleng mamaretta si Atalia di Juda.
4 Di taon na papituhon, dijou si Jehoyada ma akka pamimpin ni pengawal ni raja na sasaratus dohot akka pengawal ni istana.+ Ro ma nasida manjuppangi si Jehoyada di jabu ni Jahowa. Dibahen si Jehoyada ma parjanjian dohot nasida di jabu ni Jahowa i. Jala disuru ma nasida marsumpa lao mangulahon i. Dung i, dipatudu si Jehoyada ma si Jehoas anak ni raja i tu nasida.+ 5 Didok si Jehoyada ma tu nasida, “On ma na lao ulahononmuna: Ikkon martugas do sapartolu sian hamu di ari Sabat. Torus ma jaga hamu istana ni raja.+ 6 Sapartolu nai, marjaga ma di Gerbang Fondasi. Jala sapartolu nai, marjaga di gerbang na adong di pudi ni akka pengawal ni istana. Ikkon margatti-gatti do hamu manjaga istana i. 7 Dua punguan nai na so martugas di ari Sabat, ikkon toktong marjaga di jabu ni Jahowa lao manjaga raja i. 8 Ikkon marjaga do hamu di labbung ni raja i. Jala tiop hamu ma sinjatamuna. Molo adong na mamaksa masuk tikki marjaga hamu, pamate hamu ma ibana. Jala dongani hamu ma raja i manang na tudia pe ibana lao.”*
9 Diulahon akka pamimpin ni pengawal ni raja na sasaratus i+ do na nidok ni Malim Jehoyada. Ro ma nasida manjuppangi Malim Jehoyada rap dohot akka tentara ni nasida na martugas di ari Sabat dohot tentara na so martugas di ari Sabat.+ 10 Dilehon Malim Jehoyada ma tombak* dohot perisai na bulat tu akka pamimpin ni pengawal ni raja na sasaratus i. Appuna ni Raja Daud do tombak dohot perisai i jala di jabu ni Jahowa do i disippan. 11 Marjaga ma pengawal ni istana i+ di ingananna be huhut maniop sinjatana be. Marjaga ma nasida di sabola kanan ni jabu i, di sabola kiri ni jabu i, di labbung ni langgatan,+ dohot di labbung ni jabu i. Gabe sude ma nasida marjaga di sakaliling ni raja i. 12 Dung i diboan si Jehoyada ma kaluar anak ni raja i.+ Dibahen ma mahkota tu uluna. Dung i dibahen ma Patik*+ tu atas ni uluna patuduhon naung dilantik* jala dibahen ibana gabe raja. Martopak ma nasida huhut mandok, “Sai ganjang ma umur ni raja i!”+
13 Dibege si Atalia ma soara ni akka halak na marikkati. Dung i lao ma ibana tu jabu ni Jahowa.+ 14 Diida si Atalia ma jongjong raja i di labbung ni tiang songon na somal diulahon akka raja.+ Rap jongjong do raja i, akka pamimpin, dohot akka halak na martarompet.+ Marlas ni roha do jolma na godang i, huhut martarompet. Gabe diribak si Atalia ma abitna jala marsurak ma ibana mandok, “Penghianat! Penghianat!” 15 Alai didok Malim Jehoyada ma tu akka pamimpin ni tentara na sasaratus,+ “Boan hamu ma ibana kaluar sian on. Molo adong na mangihutton ibana, pamate ma mamakke podang!” Andorang so i, nungnga didok malim i hian, “Unang ma pamate si Atalia di jabu ni Jahowa.” 16 Ditakkup nasida ma ibana, jala diboan ma ibana tu dalan masuk ni akka hoda tu istana ni raja.+ Jala dipamate ma ibana disi.
17 Dung i, disuru si Jehoyada ma asa marjanji raja i dohot akka rakyat i tu Jahowa,+ na toktong do nasida gabe naposo ni Jahowa. Disuru ibana do muse asa mambahen parjanjian raja i dohot rakyatna.+ 18 Lao ma sude rakyat i tu inganan manomba Baal. Diruppakkon nasida ma akka langgatan+ dohot akka patung na adong disi.+ Jala dipamate nasida ma si Matan malim ni Baal+ di jolo ni akka langgatan i.
Dung i dipillit si Jehoyada ma akka na martugas mangurus jabu ni Jahowa.+ 19 Disuru si Jehoyada ma akka pamimpin ni tentara na sasaratus,+ akka pengawal ni raja, akka pengawal ni istana,+ dohot sude rakyat i mandongani raja borhat sian jabu ni Jahowa tu istana ni raja. Masuk ma nasida sian gerbang ni akka pengawal ni istana. Jala hundul ma raja i di tahtana.+ 20 Marlas ni roha ma sude rakyat i jala dame ma kota i. Ai nungnga dipamate nasida si Atalia di istana ni raja mamakke podang.
21 Marumur pitu taon ma si Jehoas+ tikki gabe raja.+
12 Di taon na papituhon si Jehu+ mamaretta, gabe raja ma si Jehoas+ di Jerusalem. Saleleng 40 taon ma si Jehoas mamaretta disi. Goar ni omakna i ma si Zibia na sian Ber-seba.+ 2 Sai diulahon si Jehoas do na sittong di jolo ni Jahowa saleleng mangolu Malim Jehoyada. Ai sai diajar-ajari Malim Jehoyada do ibana. 3 Alai, toktong dope adong disi akka inganan panombaon.*+ Jala sai manutung pelean do akka halak disi asa nakkok timusna.
4 Didok si Jehoas ma tu akka malim, “Boan ma sude hepeng na dilehon gabe pelean na badia+ na diboan tu jabu ni Jahowa, i ma pajak na ikkon digarar ganup halak,+ hepeng na sian akka halak na marsumpa, dohot hepeng na diboan ganup halak tu jabu ni Jahowa ala na nionjar ni rohana.+ 5 Akka malim ma na manjalo hepeng i sian akka halak na ro mangalehon. Jala pakkeon ni nasida ma i lao padenggatton akka na sega di jabu i.”+
6 Alai sahat tu taon na paduapulu toluhon Raja Jehoas mamaretta, dang dipadenggan akka malim dope akka na sega di jabu i.+ 7 Alani i, dijou Raja Jehoas ma Malim Jehoyada+ dohot akka malim na asing. Didok ma tu nasida, “Boasa dang dipadenggan hamu dope akka na sega di jabu i? Molo dang dipadenggan hamu i, unang be sai jalo hamu hepeng sian akka halak na ro.”+ 8 Dioloi nasida do hata ni raja i. Dang dijalo nasida be hepeng sian akka halak. Jala dang nasida be na martanggung jawab padenggatton akka na sega di jabu i.
9 Dibuat Malim Jehoyada ma kotak+ jala dilubangi ma tutupna. Dibahen ibana ma i di labbung ni langgatan na di sabola kanan ni pintu masuk tu jabu ni Jahowa. Adong do akka malim na manjaga pintu i. Nasida ma na papunguhon sude hepeng na diboan tu jabu ni Jahowa.+ 10 Molo dung godang hepeng di bagasan kotak i, ro ma sekretaris ni raja dohot sintua ni malim papunguhon* jala mangetong hepeng naung diboan tu jabu ni Jahowa.+ 11 Dung dietong hepeng i, dilehon ma i tu akka halak na dipillit lao mangurus jabu ni Jahowa. Dung i, lehonon ni nasida ma hepeng i gabe upa ni akka tukkang hau dohot tukkang bangunan na karejo di jabu ni Jahowa.+ 12 Lehonon ni nasida ma muse upa ni akka panokkok batu dohot akka tukkang na mamasang batu. Pakkeon ni nasida ma muse hepeng i lao manuhor akka hau dohot akka batu naung ditokkoki, na dipakke lao padenggatton akka na sega di jabu ni Jahowa. Jala pakkeon ni nasida ma muse hepeng i lao manggarar akka na porlu tu ulaon i.
13 Alai, dang dipakke hepeng na diboan tu jabu ni Jahowa i lao mambahen akka bak na sian perak, akka alat pamatehon api, akka makkuk, dohot akka tarompet.+ Jala dang dipakke hepeng i lao mambahen akka barang na sian mas dohot perak tu jabu ni Jahowa i.+ 14 Holan tu akka halak na dipillit lao mangurus jabu i do dilehon hepeng i. Jala dipakke nasida ma i lao padenggatton jabu ni Jahowa. 15 Nasida ma muse na mangalehon upa tu akka parkarejo. Dang pola disukkun songon dia nasida mamakke hepeng i, ala boi do nasida dihaporseai.+ 16 Alai molo hepeng na sian pelean alani hasalaan+ dohot hepeng na sian pelean hasesaan ni dosa, dang pola diboan i tu jabu ni Jahowa. Tu akka malim do hepeng i dilehon.+
17 Tikki i, ro do si Hasael+ raja ni Siria marporang mangalo halak Gat.+ Jala ditaluhon ibana do pangisi ni huta i. Dung i naeng ro ma ibana mangaroro kota Jerusalem.+ 18 Dibuat si Jehoas raja ni Juda ma sude pelean na badia na dipabadia akka ompuna, i ma si Jehosapat, si Jehoram, si Ahasia, dohot akka raja ni Juda. Dibuat ibana ma muse pelean na badia na nilehonna, jala dibuat ibana ma muse akka mas na sian jabu ni Jahowa dohot sian istana ni raja. Dilehon ibana ma i sude tu si Hasael raja ni Siria.+ Dung i, lao ma si Hasael sian Jerusalem.
19 Sude na niulahon ni si Jehoas dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 20 Alai sahata ma akka pejabatna mangalo si Jehoas.+ Dipamate nasida ma ibana di jabu na di Dolok,*+ i ma na di dalan na lao tu Sila. 21 Si Jozakar anak ni si Simeat dohot si Jehosabad anak ni si Somor do na pamatehon si Jehoas.+ Dikubur ma si Jehoas rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud. Jala anakna si Amasia ma na gabe raja manggattihon ibana.+
13 Di taon na paduapulu toluhon si Jehoas+ anak ni si Ahasia+ mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Jehoahas anak ni si Jehu+ di Samaria. Jala saleleng 17 taon ma ibana mamaretta. 2 Sai diulahon si Jehoahas do na jahat di jolo ni Jahowa. Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ Jala toktong do diulahon ibana songon i. 3 Gabe muruk situtu ma Jahowa+ tu halak Israel.+ Dipasombu Ibana ma nasida ditaluhon si Hasael+ raja ni Siria dohot si Ben-hadad+ anak ni si Hasael. Gabe toktong ma susa halak Israel dibahen nasida.
4 Di pudian ni ari, dipangido si Jehoahas ma asa asi roha* ni Jahowa tu nasida. Ditangihon Jahowa do pangidoan ni si Jehoahas i, ai nungnga susa halak Israel+ dibahen raja ni Siria. 5 Disuru Jahowa ma sasahalak na boi paluahon halak Israel+ sian halak Siria. Alani i, dame ma muse ngolu ni nasida. 6 Alai, dang ditadikkon nasida hajahaton ni keluarga ni si Jerobeam, na mambahen halak Israel mardosa.+ Toktong do diihutton nasida i jala toktong do jongjong tiang sisombaon*+ di Samaria. 7 Godang do tentara ni si Jehoahas na mate dibahen raja ni Siria. Holan 50 tentara na marhoda, 10.000 tentara na mardalan pat, dohot 10 kareta porang nama na tinggal. Ai dipamate raja ni Siria do tentara ni halak Israel+ songon na mandege orbuk di inganan pardegean.+
8 Sude na niulahon ni si Jehoahas, akka na binahenna, dohot huasona, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. 9 Dung i, mate ma si Jehoahas jala dikuburhon ma ibana di Samaria.+ Anakna si Jehoas ma na gabe raja manggattihon ibana.
10 Di taon na patolupulu pituhon Raja Jehoas mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Jehoas+ anak ni si Jehoahas di Samaria. Saleleng 16 taon ma ibana mamaretta. 11 Sai diulahon si Jehoas do na jahat di jolo ni Jahowa. Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ Jala toktong do diulahon ibana songon i.
12 Sude na niulahon ni si Jehoas dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. Disurat do muse disi taringot huasona dohot carana mangalo si Amasia raja ni Juda.+ 13 Dung i mate ma si Jehoas. Dikubur ma ibana di Samaria rap dohot akka raja ni Israel. Jala si Jerobeam*+ ma na manggattihon ibana gabe raja.+
14 Di sada tikki marsahit ma si Elisa.+ Sahitna i do na mambahen ibana mate. Ro ma si Jehoas raja ni Israel mandapotton si Elisa. Tangis ma ibana mandok, “Bapa, O bapa! Ai dang na kareta porang ni Israel i dohot akka na mamboan hodana?”*+ 15 Didok si Elisa ma tu ibana, “Buat ma sada panah dohot akka anak panah.” Dibuat si Jehoas ma sada panah dohot akka anak panah. 16 Didok si Elisa ma muse tu raja ni Israel i, “Tiop ma panah i.” Dung i ditiop si Jehoas ma panah i. Jala dibahen si Elisa ma tanganna tu tangan ni raja i. 17 Didok si Elisa ma muse, “Bukka ma jandela na di sabola timur.” Dibukka si Jehoas ma jandela i. Didok si Elisa ma, “Panah ma tusi!” Dipanah si Jehoas ma tusi. Dung i didok si Elisa ma, “On ma panah haluaon na sian Jahowa. On ma panah na manaluhon halak Siria! Taluhononmu do sude halak Siria di Apek.”+
18 Didok si Elisa ma muse, “Buat ma akka anak ni panah i”, gabe dibuat si Jehoas ma i. Didok si Elisa ma tu raja ni Israel i, “Pukkul ma tano mamakke i.” Dipukkul si Jehoas ma tano mamakke anak panah i tolu hali. Dung i so ma ibana. 19 Alani i, gabe muruk ma si Elisa naposo ni Debata na sittong i. Didok ibana ma, “Ikkon lima manang onom hali hian do pukkulonmu tano i, asa boi taluhononmu sude halak Siria. Alai saonari, holan tolu hali ma taluhononmu halak Siria.”+
20 Dukkon i mate ma si Elisa jala dikuburhon ma ibana. Ganup parmulaan ni taon,* sai ro do akka pangarampok+ na sian Moab tu luat i. 21 Di sada tikki, adong ma halak na naeng makkuburhon bakke ni na mate. Diida nasida ma ro akka pangarampok. Pittor disappatton nasida ma bakke i tu kuburan ni si Elisa, jala lari ma nasida. Tikki dais bakke i tu holi-holi ni si Elisa, gabe mangolu ma bakke i muse+ jala jongjong ma ibana.
22 Saleleng mamaretta Raja Jehoahas, susa do halak Israel+ dibahen si Hasael+ raja ni Siria. 23 Alai, dipatuduhon Jahowa do haburjuon dohot asi ni rohana tu halak Israel.+ Diparrohahon Ibana ma nasida alani parjanjianna tu si Abraham,+ si Isak,+ dohot si Jakkob.+ Dang lomo rohana gabe mago nasida. Jala dang dipalao Ibana nasida sian jolona sahat tu sadari on. 24 Dung i mate ma si Hasael raja ni Siria, jala anakna si Ben-hadad ma na gabe raja manggattihon ibana. 25 Ditaluhon si Jehoas anak ni si Jehoahas ma si Ben-hadad anak ni si Hasael tolu hali.+ Dung i dibuat ibana ma akka kota ni halak Israel, i ma na ditaluhon ni si Hasael tikki marporang dohot bapak ni si Jehoas. Jala dipadenggan si Jehoas ma akka kota i.
14 Di taon na paduahon si Jehoas+ anak ni si Jehoahas mamaretta di Israel, gabe raja ma si Amasia anak ni si Jehoas di Juda. 2 Marumur 25 taon ma si Amasia tikki gabe raja. Jala saleleng 29 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem. Goar ni omakna, i ma si Jehoadin na sian Jerusalem.+ 3 Toktong do diulahon si Amasia na sittong di jolo ni Jahowa. Alai dang songon si Daud+ ompuna i ibana. Diihutton ibana do sude na binahen ni si Jehoas bapakna.+ 4 Alai, toktong dope adong disi akka inganan panombaon.*+ Jala sai manutung akka pelean do disi akka halak asa nakkok timusna.+ 5 Dung lam hot huasona di harajaon i, dipamate ibana ma akka pejabatna na pamatehon bapakna.+ 6 Alai dang dipamate ibana akka anak ni halak na mambunu bapakna i. Diihutton ibana do paretta ni Jahowa na adong di Patik ni si Musa. Didok do disi, “Dang pamateon sahalak ama alani dosa ni akka anakna. Jala dang pamateon akka anak alani ni dosa ni bapak ni nasida. Manang ise na mardosa ikkon i do na mate.”+ 7 Dipamate si Amasia ma 10.000 halak Edom+ di Rura Sira.+ Jala ditaluhon ibana do kota Sela di parporangan i.+ Digatti ibana ma muse goar ni kota i gabe Joktel sahat tu saonari.
8 Dung i, disuru si Amasia ma halak manjuppangi si Jehoas anak ni si Jehoahas pahoppu ni si Jehu raja ni Israel. Didok ma, “Beta, marporang ma hita.”+ 9 Disuru si Jehoas raja ni Israel ma halak mandok tu si Amasia raja ni Juda, “Adong ma ramba na marsuga di Libanon. Jala adong ma na disuru ramba i mandok tu hau ares na di Libanon, ‘Lehon ma borumi gabe istri ni anakku.’ Hape lewat ma binatang liar na sian Libanon, gabe didegei ma ramba na marsuga i. 10 Tutu do nungnga ditaluhon ho halak Edom.+ Alani i ma gabe ginjang roham. Marlas ni roha ma ho ala monang, alai di istanam ma ho tinggal. Boasa ma luluanmu jea na mambahen ho dohot halak Juda gabe susa?” 11 Alai dang olo si Amasia manangihon hata ni si Jehoas.+
Alani i, borhat ma si Jehoas raja ni Israel lao marporang mangalo si Amasia raja ni Juda. Marporang ma nasida di Bet-semes+ huta ni halak Juda.+ 12 Talu ma halak Juda dibahen halak Israel. Gabe lari ma tentara ni Juda tu huta* ni nasida. 13 Ditakkup si Jehoas ma si Amasia raja ni Juda anak ni si Jehoas pahoppu ni si Ahasia di Bet-semes. Dung i, ro ma halak Israel tu Jerusalem. Diruppakkon ma tembok ni Jerusalem mulai sian Gerbang Epraim+ sahat tu Gerbang Sudut,+ na ganjangna 400 asta.* 14 Dibuat si Jehoas ma sude mas, perak, dohot akka barang na adong di jabu ni Jahowa dohot na adong di istana ni raja. Jala diboan ibana ma piga-piga halak na lao ditobus muse. Dung i mulak ma ibana tu Samaria.
15 Sude na niulahon ni si Jehoas tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. Disurat do muse disi taringot huasona dohot carana mangalo si Amasia raja ni Juda. 16 Dung i mate ma si Jehoas. Dikubur ma ibana di Samaria+ rap dohot akka raja ni Israel. Jala si Jerobeam*+ ma na manggattihon ibana gabe raja.
17 Dung mate si Jehoas anak ni si Jehoahas raja ni Israel i, mangolu dope si Amasia+ anak ni si Jehoas+ raja ni Juda 15 taon nai.+ 18 Sude na niulahon ni si Amasia tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 19 Di pudian ni ari adong ma piga-piga halak na marsakkap mangalo si Amasia+ di Jerusalem. Gabe lari ma si Amasia tu Lakis. Alai disuru nasida ma halak mangalele ibana sahat tu Lakis jala dipamate ma si Amasia disi. 20 Dung i, diboan ma bakke ni si Amasia mulak tu Jerusalem mamakke hoda. Jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud.+ 21 Dibahen akka halak Juda ma si Azaria*+ gabe raja manggattihon bapakna si Amasia.+ Marumur 16 taon+ ma ibana tikki gabe raja. 22 Dung mate si Amasia, dipadenggan si Azaria ma kota Elat+ jala gabe appuna ni halak Juda ma muse kota i.+
23 Di taon na pasappulu limahon si Amasia anak ni si Jehoas mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Jerobeam+ anak ni si Jehoas di Samaria. Jala mamaretta ma si Jerobeam saleleng 41 taon. 24 Sai diulahon si Jerobeam do na jahat di jolo ni Jahowa. Ai diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ 25 Dipaulak si Jerobeam ma parbatasan ni Israel hian, mulai sian Lebo-hamat*+ sahat tu Laut Araba.*+ Gabe saut ma hata ni Jahowa Debata ni Israel, na pinaboana marhite naposona si Jona+ anak ni si Amittai, i ma panurirang* na sian Gat-heper.+ 26 Ai nungnga diida Jahowa tung massai susa do halak Israel.+ Dang adong be na boi mangurupi nasida. Haru halak na undangol pe dang adong be disi. 27 Alai nungnga marjanji Jahowa dang na lao sesaonna goar ni Israel sian tano on.+ Alani i, dipalua ma nasida marhite si Jerobeam anak ni si Jehoas.+
28 Sude na niulahon ni si Jerobeam dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. Disurat do muse disi taringot tu huasona, jala songon dia ibana paulakkon Damaskus+ dohot Hamat+ tu Juda na di Israel. 29 Dung i mate ma si Jerobeam jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna, akka raja ni Israel. Jala anakna si Sakaria+ ma na gabe raja manggattihon ibana.
15 Di taon na paduapulu pituhon Raja Jerobeam* mamaretta di Israel, gabe raja ma+ si Azaria*+ anak ni si Amasia+ di Juda. 2 Marumur 16 taon ma si Azaria tikki gabe raja. Jala saleleng 52 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem. Goar ni omakna, i ma si Jekolia na sian Jerusalem. 3 Sai diulahon ibana do na sittong di jolo ni Jahowa, songon na niulahon ni bapakna si Amasia.+ 4 Alai, toktong dope adong disi akka inganan panombaon.*+ Jala sai manutung akka pelean do disi akka halak asa nakkok timusna.+ 5 Dibahen Jahowa ma marsahit kusta*+ si Azaria sahat tu na mate. Pulik ma jabuna+ dibahen. Tikki i, anakna si Jotam+ do na mangurus istana jala ibana do hakim ni bangso i.+ 6 Sude na niulahon ni si Azaria+ dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 7 Dung i mate ma si Azaria.+ Jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud. Anakna si Jotam ma na gabe raja manggattihon ibana.
8 Di taon na patolupulu ualuhon si Azaria+ mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Sakaria+ anak ni si Jerobeam di Samaria. Saleleng onom bulan ma ibana mamaretta. 9 Diulahon si Sakaria do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na diulahon ni akka ompuna. Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ 10 Dung i dialo si Sallum anak ni si Jabes ma si Sakaria. Jala dipamate si Sallum ma si Sakaria+ di Ibleam.+ Dung mate si Sakaria, gabe raja ma si Sallum manggattihon ibana. 11 Sude na niulahon ni si Sakaria, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. 12 Saut ma hata ni Jahowa tu si Jehu na mandok, “Na lao mamaretta ma pinopparmu di Israel+ sahat tu sundut* paopatton.”+ Jala i ma na masa.
13 Di taon na patolupulu siahon Raja Usia+ mamaretta di Juda, gabe raja ma si Sallum anak ni si Jabes di Samaria. Holan sabulan do ibana mamaretta. 14 Dung i ro ma si Menahem anak ni si Gadi sian Tirza+ tu Samaria. Jala dipamate ibana ma si Sallum+ anak ni si Jabes di Samaria. Dung mate si Sallum, gabe raja ma si Menahem manggattihon ibana. 15 Sude na niulahon ni si Sallum, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. Disurat do muse disi taringot na berhianat ibana. 16 Tikki na lao i si Menahem sian Tirza, dipamate ibana do akka halak na di Tipsa dohot na di sakalilingna. Ai dang olo nasida mambukka gerbang ni kota tu ibana. Gabe dipamate ibana ma nasida jala dibola ma butuha ni akka borua na hamil.
17 Di taon na patolupulu siahon Raja Azaria mamaretta di Juda, gabe raja ma si Menahem anak ni si Gadi di Israel. Saleleng sappulu taon ma ibana mamaretta di Samaria. 18 Sai diulahon si Menahem do na jahat di jolo ni Jahowa. Saleleng ni ngoluna, diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ 19 Dung i ro ma si Pul+ raja ni Asiria tu Israel. Dilehon si Menahem ma tu ibana 1.000 talenta* perak, asa olo ibana mambahen si Menahem lam marhuaso di harajaon i.+ 20 Dipangido si Menahem ma 50 sekel* perak sian ganup halak na mora di Israel.+ Dilehon ibana ma i tu raja ni Asiria. Dung i lao ma raja ni Asiria sian luat i. 21 Sude na niulahon ni si Menahem+ dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel. 22 Dung i mate ma si Menahem. Jala anakna si Pekahia ma na gabe raja manggattihon ibana.
23 Di taon na palimapuluhon Raja Azaria mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Pekahia anak ni si Menahem di Samaria. Saleleng dua taon ma ibana mamaretta. 24 Sai diulahon si Pekahia do na jahat di jolo ni Jahowa. Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ 25 Adong do ajudan ni si Pekahia+ na margoar si Peka anak ni si Remalia. Dialo si Peka ma si Pekahia jala dipamate ma ibana di sada menara na di istana ni raja di Samaria. Dohot do si Argob dohot si Arje mangurupi ibana. Jala adong dope 50 halak Gilead na mangurupi ibana. Dung mate si Pekahia, gabe raja ma si Peka. 26 Sude na niulahon ni si Pekahia dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel.
27 Di taon na palimapulu duahon Raja Azaria mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Peka+ anak ni si Remalia di Samaria. Saleleng 20 taon ma ibana mamaretta. 28 Sai diulahon si Peka do na jahat di jolo ni Jahowa. Diihutton ibana do hajahaton ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ 29 Tikki mamaretta Raja Peka di Israel, ro ma si Tiglat-pilesar+ raja ni Asiria manaluhon sude huta ni halak Naptali,+ i ma Iyon, Abel-bet-maaka,+ Janoa, Kedes,+ Hazor, Gilead,+ dohot Galilea. Diboan ibana do pangisi ni huta i jala ditawan di Asiria.+ 30 Dung i mangalo ma si Hosea+ anak ni si Elah tu si Peka anak ni si Remalia. Dipamate ibana ma si Peka, jala gabe raja ma ibana manggattihon si Peka. Tikki i, i ma taon na paduapuluhon si Jotam+ anak ni si Usia mamaretta di Juda. 31 Sude na niulahon ni si Peka dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Israel.
32 Di taon na paduahon si Peka anak ni si Remalia mamaretta di Israel, gabe raja ma si Jotam+ anak ni Raja Usia+ di Juda. 33 Marumur 25 taon ma si Jotam tikki gabe raja. Jala mamaretta ma ibana saleleng 16 taon di Jerusalem. Si Jerusa boru ni si Sadok+ ma omakna. 34 Toktong do diulahon si Jotam lomo ni roha ni Jahowa songon bapakna si Usia.+ 35 Ibana do na pajongjokkon gerbang parginjang na di jabu ni Jahowa.+ Alai, toktong dope adong disi akka inganan panombaon.*+ Disi do akka halak manutung pelean asa nakkok timusna. 36 Sude na niulahon ni si Jotam, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 37 Tikki i, dibahen Jahowa ma asa ro si Resin raja ni Siria dohot si Peka+ anak ni si Remalia mangalo Juda.+ 38 Dung i mate ma si Jotam. Jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud ompuna i. Jala anakna si Ahas ma na gabe raja manggattihon ibana.
16 Di taon na pasappulu pituhon si Peka anak ni si Remalia mamaretta, gabe raja ma si Ahas+ anak ni Raja Jotam di Juda. 2 Marumur 20 taon ma si Ahas tikki gabe raja. Jala saleleng 16 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem. Alai dang diihutton ibana na binahen ni si Daud ompuna i. Ai dang diulahon ibana na sittong di jolo ni Jahowa Debatana.+ 3 Diihutton ibana do hajahaton ni akka raja ni Israel.+ Gariada diulahon ibana do sude ulaon na dihagigihon Debata, songon na diulahon akka bangso+ na dipalao Jahowa sian jolo ni bangso Israel. Ai ditutung ibana do anakna.+ 4 Sai dilehon ibana do pelean dohot pelean situtungon di akka inganan panombaon,*+ di akka dolok, dohot di toru ni hau na balga,+ asa nakkok timusna.
5 Dung i, ro ma si Resin raja ni Siria dohot si Peka anak ni si Remalia raja ni Israel naeng mangalo si Ahas. Dihaliangi nasida ma kota Jerusalem,+ alai dang boi ditaluhon nasida kota i. 6 Di tikki i, dipaulak si Resin raja ni Siria ma kota Elat+ tu halak Edom. Dipalao ibana ma halak Jahudi* sian kota i. Ro ma halak Edom tusi jala tinggal ma nasida disi sahat tu saonari. 7 Gabe disuru si Ahas ma halak manjuppangi si Tiglat-pilesar+ raja ni Asiria. Didok ma, “Naposom do au jala anakmu do au. Ro ma jo ho. Urupi ma au asa malua sian raja ni Siria dohot raja ni Israel. Ai nungnga ro nasida naeng mangalo au.” 8 Dibuat si Ahas ma perak dohot mas na adong di jabu ni Jahowa dohot na adong di panimpanan ni arta na di istana ni raja. Dung i, disuru ibana ma halak mangalehon i tu raja ni Asiria.+ 9 Dioloi raja ni Asiria ma pangidoan ni si Ahas. Lao ma raja ni Asiria tu Damaskus. Ditaluhon ma kota i jala dipamate ma si Resin.+ Dung i, diboan ma pangisi ni kota i jala ditawan ma nasida di kota Kir.+
10 Dung i dijuppangi Raja Ahas ma si Tiglat-pilesar raja ni Asiria di Damaskus. Diida si Ahas ma disi adong sada langgatan. Gabe dikirim si Ahas ma gambar ni langgatan i dohot cara mambahen i+ tu Malim Uria. 11 Dipajongjong Malim Uria+ ma langgatan i+ mangihutton gambar na dikirim Raja Ahas sian Damaskus. Sae ma dipajongjong Malim Uria langgatan i andorang so mulak Raja Ahas sian Damaskus. 12 Dung mulak raja i sian Damaskus, diida ibana ma langgatan i. Ro ma ibana tusi laos dibahen ma pelean disi.+ 13 Toktong do dibahen si Ahas pelean situtungon dohot pelean sipanganon* di langgatan i asa nakkok timusna. Diusehon ibana do muse tusi pelean siinumon. Jala dipispisson ibana do mudar na sian pelean pardamean* tusi. 14 Dipapinda ibana ma langgatan na sian tombaga+ na di jolo ni Jahowa i sian ingananna. Dibahen ma i tu sabola utara ni langgatan na binahenna. Gabe dang di holang-kolang ni langgatan na binahenna i dohot jabu ni Jahowa be langgatan na sian tombaga i. 15 Didok Raja Ahas ma tu Malim Uria,+ “Bahen ma pelean situtungon di langgatan na balga i tikki manogot asa nakkok timusna+ jala bahen ma pelean sipanganon tikki botari.+ Bahen ma muse pelean situtungon dohot pelean sipanganon na sian raja. Bahen ma muse disi akka pelean situtungon, akka pelean sipanganon, dohot pelean siinumon na sian rakyat. Pispisson ma muse tusi mudar na sian pelean situtungon dohot sian pelean na asing. Taringot langgatan na sian tombaga i, au pe na mamikkirhon aha na lao sibahenon tusi.” 16 Diulahon Malim Uria ma sude na nidok ni Raja Ahas.+
17 Dung i, dibongkar Raja Ahas ma akka kareta+ jala dipapinda ma akka bak na di ginjang ni kareta i.+ Dipaturun ibana ma muse Laut Tombaga na di ginjang ni patung lombu na sian tombaga,+ jala dipeakkon ma i di lante na sian batu.+ 18 Dipapinda ibana ma inganan na tartutup na adong di jabu i na dipakke tikki ari Sabat. Jala ditutup ibana do pintu masuk ni raja tu jabu ni Jahowa i. Dibahen ibana pe songon i ala mabiar do ibana tu raja ni Asiria.
19 Sude na niulahon ni si Ahas, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda.+ 20 Dung i mate ma si Ahas jala dikuburhon ma ibana rap dohot akka ompuna di Kota ni si Daud. Jala anakna si Hiskia*+ ma na gabe raja manggattihon ibana.
17 Di taon na pasappulu duahon Raja Ahas mamaretta di Juda, gabe raja ni Israel ma si Hosea+ anak ni si Elah di Samaria. Jala saleleng sia taon ma ibana mamaretta. 2 Toktong do diulahon si Hosea na jahat di jolo ni Jahowa, alai dang pola songon jahat ni akka raja ni Israel na mamaretta andorang so ibana. 3 Dung i ro ma si Salmanaser raja ni Asiria marporang mangalo ibana.+ Gabe tunduk ma ibana tu si Salmanaser jala mulai sian i ikkon lehononna ma pajak.*+ 4 Alai, diboto raja ni Asiria ma naung marsakkap si Hosea mangalo ibana. Ai disuru si Hosea do halak manjuppangi Raja So, na sian Mesir.+ Jala dang dilehon ibana be pajak tu raja ni Asiria songon najolo. Alani i, ro ma raja ni Asiria manakkup jala mamenjarahon ibana.
5 Ro ma raja ni Asiria mangalo sude luat ni Israel. Ro ma ibana tu kota Samaria jala dihaliangi ma kota i saleleng tolu taon. 6 Di taon na pasiahon si Hosea mamaretta, ditaluhon raja ni Asiria ma kota Samaria.+ Diboan raja ni Asiria ma halak Israel+ tu Asiria. Jala ditawan ma nasida di Hala, di Habor na jonok tu Sunge Gozan,+ dohot di akka kota ni halak Media.+
7 Masa pe songon i ala mardosa do halak Israel tu Jahowa Debata ni nasida, na mamboan nasida kaluar sian Mesir jala na paluahon nasida sian si Firaun raja ni Mesir.+ Disomba* halak Israel do akka debata na asing.+ 8 Diihutton nasida do hasomalan ni akka bangso na asing naung dipalao Jahowa sian jolo ni bangso Israel. Jala diihutton nasida do hasomalan na ditottuhon akka raja ni Israel.
9 Sai diulahon halak Israel do na so sittong di jolo ni Jahowa Debata ni nasida. Sai dipajongjong nasida do akka inganan panombaon* di sude kota ni nasida,+ mulai sian menara sahat tu kota na marbenteng.* 10 Dipajongjong nasida do tugu sisombaon* dohot tiang sisombaon*+ di akka dolok dohot di toru ni ganup hau na balga.+ 11 Jala dilehon nasida do pelean di sude inganan panombaon* asa nakkok timusna, songon na niulahon ni akka bangso naung dipalao Jahowa sian jolo ni nasida.+ Sai diulahon nasida do na jahat na mambahen haccit roha ni Jahowa.
12 Sai disomba nasida do sude patung na dihagigihon* Debata.+ Hape nungnga didok Jahowa hian tu nasida, “Unang ma somba hamu akka i!”+ 13 Sai dipasingot Jahowa do halak Israel dohot halak Juda marhite sude panurirangna* dohot marhite halak na boi mandapot parnidaan.+ Didok Ibana do, “Muba ma hamu sian hajahatonmuna i!+ Toktong ma ulahon hamu parettakku dohot aturanku, songon na tarsurat di Patik naung hulehon tu akka ompumuna jala na hulehon marhite akka panurirangku.” 14 Alai dang olo nasida manangihon. Sijogal rukkung do nasida songon akka ompu ni nasida, na so patuduhon haporseaon tu Jahowa Debata ni nasida.+ 15 Dang diihutton nasida akka aturan dohot parjanjian+ na binahen ni Debata tu akka ompu ni nasida. Dang ditangihon nasida sipasingotna.+ Sai disomba nasida do akka patung na so marguna,+ gabe dohot ma nasida dang marguna.+ Jala diihutton nasida do na binahen ni akka bangso na di sakaliling ni nasida. Hape nungnga diorai Jahowa nasida asa unang mangihutton akka bangso i.+
16 Dilanggar nasida do sude paretta ni Jahowa Debata ni nasida. Dibahen nasida do dua patung lombu na sian logam+ dohot sada tiang sisombaon.*+ Jala disomba nasida do sude na di langit*+ dohot patung Baal.+ 17 Ditutung nasida do akka anak dohot akka boru ni nasida.+ Mangaramal do nasida+ jala disukkun nasida do akka halak na boi mangida ari na naeng ro. Sai diulahon nasida do* na jahat di jolo ni Jahowa, na mambahen haccit rohana.
18 Gabe muruk situtu ma Jahowa tu Israel jala dipalao ma nasida sian jolona.+ Holan marga Juda nama na tinggal.
19 Alai halak Juda pe, tong do dang mangoloi paretta ni Jahowa Debata ni nasida.+ Dohot do nasida mangihutton hasomalan ni halak Israel.+ 20 Dang dijalo Jahowa be sude pinoppar ni Israel jala dipatutoru Ibana do nasida. Dipasahat Ibana do nasida tu tangan ni akka pangarampok. Jala dipalao Ibana do nasida sude sian jolona. 21 Dibuat* Ibana do Israel sian keluarga ni si Daud. Jala dipillit nasida do si Jerobeam anak ni si Nebat gabe raja ni nasida.+ Alai gabe si Jerobeam do na mambahen nasida mandao sian Jahowa, jala na mambahen nasida mangulahon dosa na balga. 22 Sai diihutton halak Israel do sude hajahaton ni si Jerobeam.+ Diulahon nasida do songon i, 23 sahat tu na dipalao Jahowa halak Israel sian jolona. Gabe saut ma na nidokna marhite sude panurirangna.+ Diboan ma halak Israel sian huta ni nasida jala ditawan di Asiria+ sahat tu sadari on.
24 Dung i diboan raja ni Asiria ma akka halak na sian Babel, Kuta, Awa, Hamat, dohot Separwaim.+ Dibahen ibana ma nasida tinggal di akka kota na di Samaria manggattihon halak Israel. Gabe appuna ni nasida ma kota Samaria jala laos nasida ma na tinggal di akka kota i. 25 Tikki baru tinggal nasida disi, dang dihabiari* nasida Jahowa. Gabe diparo Jahowa ma akka singa+ jala adong do na mate alani akka singa i. 26 Adong ma na mandok tu raja ni Asiria, “Akka bangso na ditawanmi jala na binahenmi tinggal di kota Samaria, dang diboto nasida songon dia manomba Debata ni luat i. Alani i, diparo Ibana ma singa lao pamatehon nasida. Ai dang adong sian nasida na mamboto songon dia manomba Debata ni luat i.”
27 Alani i didok raja ni Asiria ma, “Boan ma mulak tu Samaria sada sian akka malim na ditawanmuna i. Disi ma ibana tinggal asa diajarhon ibana songon dia manomba Debata ni luat i.” 28 Dung i, disuru ma mulak sada sian akka malim na ditawan i. Tinggal ma ibana di kota Betel+ jala diajari ibana ma nasida asa makkabiari* Jahowa.+
29 Alai masibahen debatana be ma akka bangso na disi. Dung i, dibahen nasida ma i di inganan panombaon* na binahen ni halak Samaria. Sude ma bangso i mambahen songon i di akka kota ni nasida be. 30 Dibahen halak Babel ma patung Sukot-benot, dibahen halak Kuta ma patung Nergal, dibahen halak Hamat+ ma patung Asima, 31 jala dibahen halak Awa ma patung Nibhas dohot patung Tartak. Ditutung halak Separwaim+ do akka anak ni nasida lao manomba debata ni nasida, i ma Adramelek dohot Anamelek. 32 Nang pe dihabiari nasida Jahowa, alai dipillit nasida do akka malim na sian bangsona be. Akka malim i ma na martugas di akka inganan panombaon* i.+ 33 Jadi, mabiar do nasida nian tu Jahowa. Alai, toktong do disomba nasida debata ni nasida be, mangihutton agama sian luat haroroanna be.+
34 Sahat tu sadari on diihutton nasida do agama ni nasida hian. Dang adong sian nasida na manomba* Jahowa. Dang adong sian nasida na mangihutton aturanna, hukumna, dohot Patikna. Jala dang adong sian nasida na mangoloi paretta na pinaboa ni Jahowa tu pinoppar ni si Jakkob, naung digatti Debata goarna gabe Israel.+ 35 Tikki dibahen Jahowa parjanjian tu halak Israel,+ didok Ibana do, “Unang ma habiari hamu akka debata na asing. Unang ma marsomba hamu tu nasida, manang mangoloi nasida, manang mangalehon pelean tu nasida.+ 36 Alai, habiari hamu ma Au.+ Au do Jahowa na mamboan hamu kaluar sian Mesir marhite huaso dohot hagogoon na tung massai balga.+ Holan Au ma somba hamu, jala holan tu Au ma hamu mangalehon pelean. 37 Ikkon toktong do ihuttononmuna akka aturan, akka hukum, Patik, dohot paretta na hulehon tu hamu.+ Jala unang ma habiari hamu akka debata na asing. 38 Unang ma lupa hamu tu parjanjian naung hubahen tu hamu.+ Jala unang ma habiari hamu akka debata na asing. 39 Alai, habiari hamu ma Au Jahowa Debatamuna. Ai Au do na paluahon hamu sian sude musumuna.”
40 Alai dang olo akka bangso i mangoloi Debata, diihutton nasida do agama ni nasida hian.+ 41 Mabiar do nian akka bangso i tu Jahowa.+ Alai, toktong do disomba nasida akka patung na binahen ni nasida. Songon i do na diulahon akka anak ni nasida dohot akka pahoppu ni nasida sahat tu sadari on.
18 Di taon na patoluhon si Hosea+ anak ni si Elah gabe raja ni Israel, gabe raja ni Juda ma si Hiskia+ anak ni Raja Ahas.+ 2 Marumur 25 taon ma si Hiskia tikki gabe raja. Jala saleleng 29 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem. Si Abia* boru ni si Sakaria ma omakna.+ 3 Sai diulahon ibana do na sittong di jolo ni Jahowa,+ songon na binahen ni si Daud ompuna i.+ 4 Ibana do na mangaruppakkon akka inganan panombaon,*+ akka tugu sisombaon,* dohot akka tiang sisombaon.*+ Diropukkon ibana do muse ulok tombaga na binahen ni si Musa.+ Ai sahat tu tikki i, dilehon halak Israel do pelean tu ulok tombaga i asa nakkok timusna. Jala digoari nasida do i Nehustan.* 5 Sai marhaposan tu Jahowa+ Debata ni Israel do si Hiskia. Andorang so ibana manang dukkon ibana, dang adong akka raja ni Juda na songon si Hiskia. 6 Setia do ibana tu Jahowa.+ Jala sai dioloi ibana do Debata. Toktong do diulahon ibana akka paretta na nilehon ni Jahowa tu si Musa. 7 Jala didongani Jahowa do ibana. Marbisuk do si Hiskia mangulahon sude ulaonna. Dialo ibana do raja ni Asiria jala dang dioloi ibana i.+ 8 Ditaluhon ibana do muse halak Palistim+ sahat tu kota Gasa dohot akka kota na di sakalilingna, mulai sian menara sahat tu kota na marbenteng.*
9 Di taon na papituhon si Hosea+ anak ni si Elah gabe raja ni Israel, ro ma si Salmanaser raja ni Asiria naeng mangalo kota Samaria. Jala dihaliangi ibana ma kota i.+ Tikki i, taon na paopatton ma Raja Hiskia gabe raja. 10 Ditaluhon halak Asiria ma kota Samaria+ dung naeng tolu taon nasida makkaliangi kota i. Tikki i, taon na paonomhon ma si Hiskia gabe raja jala taon na pasiahon ma Raja Hosea mamaretta di Israel. 11 Diboan raja ni Asiria ma halak Israel+ tu Asiria. Jala ditawan ma nasida di Hala, di Habor na jonok tu Sunge Gozan, dohot di akka kota ni halak Media.+ 12 Masa pe songon i, ala na so olo do halak Israel manangihon na nidok ni Jahowa Debata ni nasida. Sai dilanggar nasida do parjanjian na binahen ni nasida tu Debata, i ma na diparettahon ni si Musa naposo ni Jahowa i.+ Dang olo nasida manangihon dohot mangoloi na nidok ni Debata.
13 Di taon na pasappulu opatton di pamarettaon ni Raja Hiskia, ro ma si Sanherib raja ni Asiria+ mangalo akka kota na marbenteng di Juda. Ditaluhon ibana ma sude kota i.+ 14 Dung i, disuru si Hiskia raja ni Juda ma halak manjuppangi raja ni Asiria di Lakis. Didok ma, “Nungnga marsala au. Alai unang ma ro hamu mangalo au. Hulehon pe manang aha na pinangidom.” Dipangido raja ni Asiria ma tu si Hiskia 300 talenta* perak dohot 30 talenta mas. 15 Dilehon si Hiskia ma sude perak na sian jabu ni Jahowa dohot na sian inganan panimpanan ni arta na adong di istana ni raja.+ 16 Jala dibuat si Hiskia ma akka pintu dohot akka kusen ni pintu na adong di bagas joro+ ni Jahowa. Ai nungnga dilappis si Hiskia hian akka pintu dohot kusen i mamakke mas.+ Dilehon ibana ma i sude tu raja ni Asiria.
17 Disuru raja ni Asiria ma Tartan,* Rabsaris,* Rabsake* dohot massai godang tentara na sian Lakis+ manjuppangi Raja Hiskia di Jerusalem.+ Borhat ma nasida tu Jerusalem jala so ma nasida di labbung ni saluran ni aek na sian kolam parginjang, na di dalan lao tu inganan ni akka panussi.+ 18 Dijou nasida ma raja asa kaluar. Alai kaluar ma si Eliakim+ anak ni si Hilkia na mangurus istana ni raja, rap dohot si Joa anak ni si Asap juru tulis ni raja, dohot si Sebna+ sekretaris i.
19 Didok Rabsake i ma tu nasida, “Dokkon ma tu si Hiskia, ‘On ma didok raja ni Asiria na sangap i, “Aha huroha na diasakkon ho?+ 20 Didokkon ho malo ho marporang jala jago do akka tentaram. Alai holan hata do i. Ise ma dipangasahon ho umbahen na barani ho mangalo au?+ 21 Dos songon bulu na maropuk do Mesir+ na dipangasahon hamu. Molo dibahen sasahalak i gabe tukkotna, maropuk ma i jala laos rusuk ma i tu tanganna. Songon i ma bahenon ni si Firaun raja ni Mesir tu sude halak na mangasahon ibana. 22 Molo didok hamu tu au, ‘Jahowa Debatanami do na dipangasahon hami,’+ kan nungnga diruppakkon si Hiskia inganan panombaon* dohot langgatanna?+ Hape disuru ibana do muse halak Juda dohot halak Jerusalem asa marsomba di jolo ni langgatan na adong di Jerusalem.”’+ 23 Saonari martaru ma hamu dohot tuanku raja ni Asiria: Hulehon pe tu hamu 2.000 hoda molo boi dapotmuna nasa i godang ni halak na boi makkunduli hoda i.+ 24 Nang pe dilehon Mesir tu hamu akka kareta porang dohot akka tentara na marhoda, dang taralo hamu sada gubernur na ummetmet sian sude pejabat ni tuanku. 25 Na dirippu hamu do dang diloas Jahowa au mangalo jala manaluhon luat on? Jahowa do na mandok tu au, ‘Lao ma ho mangalo jala manaluhon luat i.’”
26 Gabe didok si Eliakim anak ni si Hilkia, si Sebna,+ dohot si Joa ma tu Rabsake i,+ “Marbahasa Aram*+ ma ho makkatai tuan, ai huattusi hami do i. Unang ma pakke bahasa ni halak Jahudi, asa unang dibege akka halak na adong di tembok an.”+ 27 Alai didok Rabsake i ma tu nasida, “Na dirippu hamu do holan tu hamu dohot tu tuanmuna disuru tuanku au makkatai? Dohot do au disuru makkatai tu akka halak na hundul di tembok an, i ma akka halak na lao mangallang kotoranna dohot manginum kossingna rap dohot hamu.”
28 Dung i jongjong ma Rabsake i jala gogo ma soarana makkatai di bahasa ni halak Jahudi. Didok ibana ma, “Tangihon ma hata ni raja ni Asiria na sangap i.+ 29 On ma na didok raja i, ‘Unang ma olo hamu dioto-otoi si Hiskia. Ai dang tolap ibana paluahon hamu sian tanganku.+ 30 Unang ma olo hamu disuru si Hiskia asa marhaposan tu Jahowa, nang pe didok ibana, “Paluaon ni Jahowa do hita. Jala dang pasahatonna kota on tu raja ni Asiria.”+ 31 Unang ma tangihon si Hiskia. Ai on ma na nidok ni raja ni Asiria, “Mardame ma hamu dohot au jala menyerah ma hamu. Boi ma allangonmuna parbue ni hau anggur dohot hau aramuna. Jala boi ma inumonmuna aek sian panampungan ni aekmuna. 32 Dung i ro ma au mangalap hamu, jala boanokku ma hamu tu sada luat na dos songon luatmuna on.+ Adong do di luat i gandum, barli,* dohot hau anggur lao mambahen roti dohot anggur siinumon. Jala adong do di luat i hau jetun dohot madu. Toktong ma hamu mangolu disi jala dang mate. Unang ma tangihon hamu si Hiskia, ai na mangoto-otoi do ibana tikki didok na lao paluaon ni Jahowa hamu. 33 Ai adong huroha sian debata ni akka bangso na asing na boi paluahon nasida sian raja ni Asiria? 34 Didia ma akka debata ni halak Hamat+ dohot halak Arpad? Didia ma akka debata ni halak Separwaim,+ halak Hena, dohot halak Iwa? Boi do nasida paluahon Samaria sian tanganku?+ 35 Dang adong akka debata na boi paluahon akka bangso i sian tanganku. Jadi boasa ma dirippu hamu boi paluaon ni Jahowa Jerusalem sian tanganku?”’”+
36 Alai sai sip do akka halak i jala dang olo nasida mangalusi. Ai nungnga disuru Raja Hiskia hian asa unang dialusi nasida halak na ro i.+ 37 Diribak si Eliakim anak ni si Hilkia na mangurus istana ni raja i ma bajuna, rap dohot si Joa anak ni si Asap juru tulis ni raja, dohot si Sebna sekretaris i. Lao ma nasida manjuppangi Raja Hiskia jala dipaboa nasida ma hata ni Rabsake i.
19 Dung dibege Raja Hiskia na pinaboa ni nasida, diribak ibana ma bajuna. Dipakke ibana ma abit goni jala lao ma ibana tu jabu ni Jahowa.+ 2 Dung i disuru si Hiskia ma si Eliakim na mangurus istana, si Sebnah sekretaris i, dohot akka pamimpin ni malim manjuppangi Panurirang* Jesaya+ anak ni si Amos. Marabit goni do nasida manjuppangi ibana. 3 Didok nasida ma tu si Jesaya, “On ma na nidok ni si Hiskia, ‘Ari hasusaan do sadari on, disonggak* do hita, jala dipaila. Ai dos do hita songon ina na lao partus, na so margogo lao manubuhon hape nungnga dapot tikkina.+ 4 Alani i, tangiakkon+ ma akka na tinggal on. Sai anggiat ma dibege Jahowa Debatam hata ni Rabsake i. Ai disuru raja ni Asiria do ibana mangaleai Debata na mangolu i.+ Jala anggiat ma ibana dihukum alani akka hata na binege ni Jahowa Debatami.’”
5 Dung i borhat ma akka pejabat ni Raja Hiskia manjuppangi si Jesaya.+ 6 Didok si Jesaya ma tu nasida, “Dokkon ma songon on tu tuanmuna, ‘On ma na nidok ni Jahowa, “Unang ma mabiar ho+ alani akka hata na binegemi, i ma akka hata ni pejabat ni raja ni Asiria na mangaleai Au.+ 7 Bahenokku ma guga pikkiranna. Adong ma barita begeonna jala gabe mulak ma ibana tu hutana. Bahenokku ma ibana mate alani podang di hutana sandiri.”’”+
8 Dibege Rabsake i ma naung lao raja ni Asiria sian Lakis.+ Lao ma ibana manjuppangi raja ni Asiria. Tikki i marporang do raja ni Asiria mangalo kota Libna.+ 9 Dibege raja ni Asiria ma naung ro si Tirhaka raja ni Etiopia naeng mangalo ibana. Gabe disuru ibana ma muse akka halak+ manjuppangi si Hiskia. Didok ma, 10 “Songon on ma dokkon tu si Hiskia raja ni Juda, ‘Unang ma olo ho dioto-otoi Debata na dipangasahonmi, na mandok, “Dang na lao lehonokku Jerusalem tu tangan ni raja ni Asiria.”+ 11 Nungnga dibege ho naung ditaluhon akka raja ni Asiria sude luat.+ Dirippu ho, boi ho malua? 12 Nungnga godang bangso naung ditaluhon akka ompukku. Boi do debata ni nasida paluahon nasida? Didia ma saonari halak Gozan, halak Haran,+ halak Resep, dohot halak Eden na tinggal di Tel-asar? 13 Didia ma saonari raja ni Hamat dohot raja ni Arpad? Jala didia ma saonari raja ni akka kota na di Separwaim, di Hena, dohot di Iwa?’”+
14 Dibuat si Hiskia ma surat i sian akka halak na disuru raja ni Asiria i, jala dijaha ibana ma surat i. Dung i lao ma ibana tu jabu ni Jahowa jala dipahembang ma surat i di jolo ni Jahowa.+ 15 Martangiang ma si Hiskia+ di jolo ni Jahowa. Didok ibana ma, “Ale Jahowa Debata ni Israel, na hundul di tahta na di ginjang* ni akka kerubim.*+ Holan Ho do Debata na sittong, Debata ni saluhut harajaon na di tano on.+ Ho do na mambahen langit dohot tano on. 16 Parrohahon ma ale Jahowa jala tangihon ma!+ Parrohahon ma+ ale Jahowa jala ida ma! Tangihon ma hata ni si Sanherib na mangaleai Debata na mangolu i. 17 Ale Jahowa, huboto hami do nungnga dihancurhon akka raja ni Asiria be akka bangso dohot akka luat ni nasida.+ 18 Jala ditutung halak Asiria do akka debata ni bangso i. Ai dang tutu i Debata,+ sian batu dohot hau do i dibahen jolma.+ Alani i do boi dihancurhon nasida sudena i. 19 Alani i palua ma hami sian Asiria ale Jahowa Debatanami, asa sude harajaon na di tano on mamboto holan Ho do Debata na sittong, ale Jahowa.”+
20 Dung i, disuru si Jesaya anak ni si Amos ma halak mandok tu si Hiskia, “On ma na nidok ni Jahowa Debata ni Israel, ‘Nungnga hubege tangiangmu+ taringot tu si Sanherib raja ni Asiria.+ 21 Au, Jahowa, songon on ma dohonokku taringot tu ibana:
“Dileai jala direhei anak boru Sion do ho.
Mangupir do boru ni Jerusalem mangida ho.
22 Ise do na nialom jala ise do na nileaanmu?+
Tu ise do gogo soaram?+
Jala tu ise do leas pamerengmu?
Tu Au do i, Debata Nabadia ni Israel!+
23 Dileai ho do Jahowa+ marhite akka pejabatmu+ jala didok ho do,
‘Pakkeonku nama kareta porangku na massai godang i,
Nakkok nama au tu akka dolok na timbo,
Tu akka inganan na undao di Libanon.
Tabaokku ma akka hau ares na timbo dohot akka hau juniper na dumenggan na disi.
Ro nama au tu akka ingananna na undao sahat tu tonga-tonga ni tombakna.
24 Galiokku ma akka sumur jala inumokku ma aek na sian akka luat na asing.
Pakoringokku ma sude sunge* na di Mesir mamakke talapak ni pattu.’
25 Na so hea do dibege ho? Nungnga hutottuhon* i mulai sian najolo.+
Nungnga huparade* i sian najolo.+
Saonari pasautokku nama i.+
Bahenonmu ma gabe maruppak akka kota na marbenteng jala pasombuonmu ma hancur akka kota i.+
26 Gabe dang margogo be pangisi ni kota i.
Gabe mabiar jala dipaila ma nasida.
Ai doshon suan-suanan na di ladang ma nasida jala songon akka duhut-duhut,+
Songon duhut-duhut na tubu di ginjang ni atap na gabe koring alani alogo na mohop na sian timur.
27 Alai takkas do huboto sude na niulahonmu, tikki hundul ho, tikki lao ho, tikki ro ho,+
Dohot tikki muruk ho tu Au,+
28 Ai nungnga sahat be tu pinggolhu+ murukmi dohot soaram na mangamuk i.+
Alani i, bahenokku ma hait-hait tu igungmu dohot kokkang+ tu babami.
Jala boanokku ma ho mulak sian dalan haroroanmi.”+
29 “‘On ma na gabe tanda di ho Hiskia: Taon on, allangonmu ma hasil ni suan-suanan na tubu sandiri, jala songon i ma sahat tu taon na paduahon.+ Alai taon na patoluhon, manabur boni ma ho jala panenonmu ma i. Suanonmu ma hau anggur jala allangonmu ma parbuena.+ 30 Songon suan-suanan na marurat jala na marparbue ma halak Juda na malua dohot na tinggal dope.+ 31 Ai na lao kaluar do sian Jerusalem akka halak na mangolu dope. Jala kaluar do sian Dolok Sion akka halak na malua. Ai pasti ulahonon ni Jahowa Pamimpin ni Akka Tentara* do i.+
32 “‘On ma na nidok ni Jahowa taringot tu raja ni Asiria,+
“Dang na lao ro be ibana tu kota on+
Manang manembakkon anak panah tuson
Manang mamboan perisai tuson
Manang mambahen benteng lao makkaliangi kota on.+
33 Na lao mulak ma ibana sian dalan haroroanna.
Dang na lao ro ibana tu kota on,” ninna Jahowa.
35 Di borngin i ro ma suru-suruan ni Jahowa. Dipamate suru-suruan i ma 185.000 tentara na adong di perkemahan ni halak Asiria.+ Tikki dungo akka halak manogotna i, diida nasida ma marpeakan sude bakke i.+ 36 Gabe mulak ma si Sanherib raja ni Asiria tu Ninive+ jala disi ma ibana tinggal.+ 37 Di sada tikki lao ma si Sanherib tu inganan manomba Nisrok debatana. Tikki marsomba ibana disi, ro ma anakna si Adramelek dohot si Sareser mambunu ibana mamakke podang.+ Jala lari ma nasida tu luat Ararat.+ Dung i, anakna si Esar-haddon+ ma na gabe raja manggattihon ibana.
20 Di sada tikki marsahit ma si Hiskia jala naeng mate ma ibana.+ Ro ma Panurirang* Jesaya anak ni si Amos manjuppangi ibana. Didok ma, “On ma na nidok ni Jahowa, ‘Lehon ma tona tu keluargam, ai dang malum be ho, na lao mate nama ho.’”+ 2 Gabe diida ibana ma tu tembok jala martangiang ma ibana tu Jahowa, 3 “Ale Jahowa, asi ma roham tu au. Ingot ma songon dia au toktong setia mangihutton akka dalanmu sian nasa rohakku. Jala ingot ma akka na denggan na huulahon.”+ Dung i, tumatangis ma si Hiskia.
4 Dang sahat dope si Jesaya tu tonga-tonga ni alaman ni istana i, didok Jahowa ma tu ibana,+ 5 “Juppangi ma muse si Hiskia, pamimpin ni bangsokki. Dokkon ma, ‘On ma na nidok ni Jahowa Debata ni si Daud ompumi, “Nungnga hubege tangiangmu, jala nungnga huida ilum.+ Pamalumokku do ho.+ Jala boi ma ho lao tu jabu ni Jahowa di ari patoluhon.+ 6 Paganjangokku ma umurmu 15 taon nai. Paluaokku ma ho dohot kota on sian tangan ni raja ni Asiria.+ Linggomakku ma kota on alani goarhu dohot alani si Daud naposokku.”’”+
7 Didok si Jesaya ma, “Boan ma tuson parbue ni hau ara naung koring jala naung digiling.” Diboan nasida ma i jala dibahen ma i tu bisul ni si Hiskia. Dung i, malum ma ibana.+
8 Nungnga disukkun si Hiskia hian tu si Jesaya, “Aha ma tandana+ na lao pamalumon ni Jahowa au jala na boi do au lao tu jabu ni Jahowa di ari patoluhon?” 9 Dialusi si Jesaya ma, “On ma tanda na sian Jahowa na patuduhon na lao pasauton ni Jahowa do hatana: Aha ma tanda na pinangidom, maju do bahenon bayangan na di tangga* i sappulu anak ni tangga? Manang mundur do bahenon bayangan i sappulu anak ni tangga?”+ 10 Didok si Hiskia ma, “Somal do molo maju bayangan sappulu anak ni tangga, alai molo mundur sappulu anak ni tangga dang boi.” 11 Dung i gogo ma soara ni Panurirang Jesaya martangiang tu Jahowa. Dibahen Ibana ma gabe mundur bayangan na di tangga ni si Ahas sappulu anak ni tangga.+
12 Dibege raja ni Babel ma na marsahit raja Hiskia. Si Berodak-baladan anak ni si Baladan do raja i. Gabe disuru ibana ma halak mangalehon surat dohot hadiah tu si Hiskia.+ 13 Las do roha ni si Hiskia di haroro ni* nasida. Dipatudu ibana ma sude na adong di inganan panimpanan ni artana.+ Dipatudu ibana ma perak, mas, miak balsam,* akka miak na arga na asing, akka sinjatana, dohot sude barang na adong di panimpanan ni arta i. Dipatudu si Hiskia do sude na adong di istanana dohot sude na adong di harajaon i.
14 Dijuppangi Panurirang Jesaya ma Raja Hiskia. Disukkun ma ibana, “Aha do na nidok ni akka halak on jala sian dia do nasida?” Dialusi si Hiskia ma, “Sian huta na dao do nasida, sian Babel.”+ 15 Disukkun si Jesaya ma muse, “Akka aha ma naung diida nasida di istanamon?” Dialusi si Hiskia ma, “Diida nasida do sude na adong di istana on. Jala hupatudu do sude tu nasida na adong di inganan panimpanan ni artakku.”
16 Dung i didok si Jesaya ma tu si Hiskia, “Tangihon ma hata ni Jahowa on,+ 17 ‘Ida ma! Na ro ma tikkina, boanonna ma sude na adong di istanam tu Babel. Boanonna do muse sude na pinapungu ni akka ompum sahat tu sadari on.+ Jala dang adong be na tinggal manang aha,’ ninna Jahowa. 18 ‘Boanonna ma deba pinopparmu+ jala bahenonna ma nasida gabe pejabat istana ni raja ni Babel.’”+
19 Didok si Hiskia ma tu si Jesaya, “Denggan do hata ni Jahowa na pinaboami.”+ Didok ibana ma muse, “Mauliate ma ala dame jala denggan do luat on saleleng ni ngolukku.”*+
20 Sude na niulahon ni si Hiskia tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. Disurat do disi taringot tu huasona. Disurat do muse disi taringot songon dia ibana mambahen kolam+ dohot saluran ni aek tu kota.+ 21 Dung i mate ma si Hiskia.+ Jala anakna si Manasse+ ma na gabe raja manggattihon ibana.+
21 Marumur 12 taon ma si Manasse+ tikki gabe raja. Jala saleleng 55 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem.+ Si Hepsiba ma goar ni omakna. 2 Diulahon si Manasse do akka na jahat di jolo ni Jahowa. Diulahon ibana do akka ulaon na dihagigihon Debata, songon na diulahon akka bangso+ na dipalao Jahowa sian jolo ni bangso Israel.+ 3 Dipajongjong si Manasse do muse akka inganan panombaon* naung diruppakkon si Hiskia bapakna.+ Dibahen ibana do akka langgatan tu Baal dohot sada tiang sisombaon,*+ songon na binahen ni si Ahab raja ni Israel.+ Jala disomba ibana do sude na di langit.*+ 4 Dipajongjong ibana ma muse akka langgatan tu debata na so sittong di jabu ni Jahowa.+ Hape nungnga didok Jahowa hian, “Jerusalem do na hupillit na gabe inganan ni goarhu.”+ 5 Di dua alaman ni jabu ni Jahowa,+ dibahen ibana do muse akka langgatan tu sude na di langit.+ 6 Massai godang do hajahaton na dibahen si Manasse di jolo ni Jahowa na mambahen haccit rohana. Ditutung ibana do anakna, mardatu do ibana, disukkun ibana do akka halak na boi mangida ari na naeng ro,+ jala dipillit ibana do akka datu dohot tukkang ramal.+
7 Diukir si Manasse ma tiang sisombaon*+ jala dibahen ma i di jabu i. Hape nungnga didok Jahowa hian tu si Daud dohot tu anakna si Salomo, “Bahenokku do goarhu di jabu on dohot di Jerusalem saleleng ni lelengna, i ma kota na hupillit sian kota ni saluhut marga ni Israel.+ 8 Molo diihutton halak Israel sude parettakku,+ i ma sude Patik na pinaboa ni si Musa naposokku, dang bahenokku be pinda nasida sian tano na hulehon tu akka ompu ni nasida.”+ 9 Alai dang dioloi nasida paretta i. Gabe lilu do nasida dibahen si Manasse. Ai gabe unjahat do nasida sian akka bangso na dipalao Jahowa sian jolo ni halak Israel.+
10 Marhite akka panurirangna*+ sai didok Jahowa do, 11 “Nungnga diulahon si Manasse raja ni Juda sude ulaon na huhagigihon. Unjahat do ibana sian sude halak Amori+ na mangolu andorang so ibana.+ Jala dibahen ibana do mardosa halak Juda alani patung na huhagigihon i.* 12 Alani i, on ma na nidok ni Jahowa Debata ni Israel, ‘Parookku ma jea tu Jerusalem+ dohot tu Juda. Jala tarsonggot do* manang ise na mambege i.+ 13 Pakkeonku ma bonang pangukkur+ tu Jerusalem songon na hubahen tu Samaria.+ Jala pakkeonku ma batu lot* tu Jerusalem songon na hubahen tu keluarga ni si Ahab.+ Jala paiasokku ma Jerusalem songon halak na paiasson makkuk. Dung ias makkuk i dipatukkap ma i.+ 14 Tinggalhonokku ma bangsokku na tinggal i dope.+ Pasahatonku ma nasida tu akka musu ni nasida asa dirampok jala ditawan nasida.+ 15 Masa pe songon i, ala diulahon nasida do na jahat di jolokku. Mulai sian na kaluar ompu ni nasida sian Mesir sahat tu sadari on, sai dibahen nasida do haccit rohakku.’”+
16 Massai godang do jolma na so marsala dipamate* si Manasse. Gabe gok ma mudar ni nasida di Jerusalem sian ujung tu ujung.+ Dibahen si Manasse do muse halak Juda mangulahon dosa. Ai gabe diulahon halak Juda do na jahat di jolo ni Jahowa alani i. 17 Sude na niulahon ni si Manasse dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. Disurat do muse disi taringot akka dosa na binahenna. 18 Dung i mate ma si Manasse. Dikuburhon ma ibana di taman ni istanana, di taman ni si Usa.+ Jala anakna si Amon ma na gabe raja manggattihon ibana.
19 Marumur 22 taon ma si Amon+ tikki gabe raja. Jala saleleng dua taon ma ibana mamaretta di Jerusalem.+ Si Mesulemet boru ni si Harus na sian Jotba ma omakna. 20 Sai diulahon si Amon do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na binahen ni si Manasse bapakna.+ 21 Sai diihutton ibana do na binahen ni bapakna. Disomba ibana do akka patung na dihagigihon Debata, na disomba bapakna.+ 22 Ditinggalhon ibana do Jahowa Debata ni akka ompuna. Jala dang diulahon ibana lomo ni roha ni Jahowa.+ 23 Di pudian ni ari, dialo akka pejabatna ma si Amon. Jala dipamate ma ibana di istanana. 24 Alai dipamate pangisi ni luat i ma sude halak na mangalo Raja Amon. Jala dibahen nasida ma anakna si Josia gabe raja manggattihon ibana.+ 25 Sude na niulahon ni si Amon tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 26 Dikuburhon nasida ma si Amon di taman ni si Usa.+ Jala anakna si Josia+ ma na gabe raja manggattihon ibana.
22 Marumur ualu taon ma si Josia+ tikki gabe raja. Jala saleleng 31 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem.+ Si Jedida boru ni si Adaya na sian Boskat+ ma omakna. 2 Diulahon ibana do na sittong di jolo ni Jahowa. Diihutton ibana do sude songon na binahen ni si Daud ompuna.+ Jala dang manimbil ibana tu kanan manang tu kiri.
3 Di taon na pasappulu ualuhon Raja Josia mamaretta, disuru ibana ma si Sapan anak ni si Azalia pahoppu ni si Mesulam sekretaris i tu jabu ni Jahowa.+ Didok ibana ma, 4 “Juppangi ma Sintua Malim Hilkia.+ Suru ma ibana papunguhon sude hepeng na diboan tu jabu ni Jahowa,+ i ma hepeng na sian bangso on na dipapungu sijaga pintu.+ 5 Suru ma nasida mangalehon hepeng i tu akka halak na dipillit lao mangurus jabu ni Jahowa. Jala akka halak na dipillit i ma na mangalehon hepeng i tu akka halak na padenggatton jabu ni Jahowa.+ 6 Dilehon ma muse hepeng i tu akka tukkang, tu tukkang bangunan, dohot tu akka tukkang na boi mamasang batu. Nasida ma na manuhor akka hau dohot akka batu naung ditokkoki, na dipakke lao padenggatton jabu i.+ 7 Dang pola disukkun songon dia nasida mamakke hepeng i, ala boi do nasida dihaporseai.”+
8 Di pudian ni ari, didok Sintua Malim Hilkia ma tu si Sapan sekretaris i,+ “Adong dapottu bukku na marisi Patik+ di jabu ni Jahowa.” Dilehon si Hilkia ma bukku i tu si Sapan jala dijaha ibana ma i.+ 9 Dung i, dijuppangi si Sapan ma raja. Didok ibana ma, “Nungnga dibuat akka naposom hepeng na sian jabu i, jala nungnga dilehon nasida i tu akka halak na dipillit lao mangurus jabu ni Jahowa.”+ 10 Didok si Sapan ma muse tu raja, “Adong dilehon Malim Hilkia bukku+ tu au.” Dung i, dijahahon si Sapan ma bukku i di jolo ni raja.
11 Dung dibege raja isi ni bukku na marisi Patik i, gabe diribak raja i ma bajuna.+ 12 Dung i dijou raja ma Malim Hilkia, si Ahikam+ anak ni si Sapan, si Akbor anak ni si Mikaya, si Sapan sekretaris i, dohot si Asaya ajudan ni raja i. Didok ma tu nasida, 13 “Sukkun hamu ma tu Jahowa taringot tu isi ni bukku na dapotmuna i, asa taboto aha do na ikkon sibahenokku, sibahenon ni bangso on, dohot sibahenon ni sude halak Juda. Ai nungnga muruk situtu Jahowa tu hita,+ ala dang dioloi akka omputta sude na tarsurat di bukku on.”
14 Lao ma Malim Hilkia, si Ahikam, si Akbor, si Sapan, dohot si Asaya manjuppangi si Hulda, sahalak panurirang* borua.+ Si Sallum anak ni si Tikwa pahoppu ni si Harhas do suamina. Jala si Sallum do na manjaga akka pakkean.* Di Bagian Paduahon kota Jerusalem do si Hulda maringanan. Disi ma nasida makkatai tu si Hulda.+ 15 Didok si Hulda ma tu nasida, “On ma na nidok ni Jahowa Debata ni Israel, ‘Dokkon ma tu halak na marsuru hamu manjuppangi au, 16 “On ma na nidok ni Jahowa, ‘Parookku ma jea tu luat on dohot tu pangisina, songon na tarsurat di bukku naung dijaha raja ni Juda i.+ 17 Ai nungnga ditinggalhon nasida Au. Ditutung nasida do pelean tu debata na asing+ asa nakkok timusna. Jala haccit do rohakku alani sude pambahenan ni nasida.+ Alani i gabe muruk situtu ma Au tu luat on jala dang na lao surut be murukki.’”+ 18 Alai dokkon hamu ma tu raja ni Juda na marsuru hamu manukkun tu Jahowa, “On ma na nidok ni Jahowa Debata ni Israel taringot akka hata na binegemi, 19 ‘Nungnga dibege ho aha na lao bahenokku tu luat on dohot tu pangisina. Na lao diburai do nasida jala gabe mabiar ma akka halak alani nasida. Dung i disolsoli* jala dipatutoru ho do dirim+ di jolo ni Jahowa. Diribak ho do abitmu+ jala tumatangis do ho di jolokku. Alani i, hutangihon do ho, ninna Jahowa. 20 Papunguokku ma ho rap dohot akka ompum.* Dikuburhon ma ho di bagasan dame. Jala dang na lao idaonmu parookku jea tu luat on.’”’” Dung i dipaboa nasida ma hata i tu raja i.
23 Disuru raja ma asa marpungu sude akka pangituai* ni halak Juda dohot Jerusalem.+ 2 Dukkon i lao ma raja i tu jabu ni Jahowa rap dohot sude halak Juda, pangisi ni kota Jerusalem, akka malim, akka panurirang,* dohot sude bangso i mulai sian na metmet sahat tu na magodang. Dijahahon raja i ma sude na tarsurat di bukku+ parjanjian i,+ na dapot ni nasida sian jabu ni Jahowa.+ 3 Jongjong ma raja i di jonok ni tiang jala dibahen ibana ma sada parjanjian di jolo ni Jahowa.+ Marjanji ma ibana lao mangihutton Jahowa, akka parettana, akka sipasingotna, dohot akka aturanna sian nasa rohana dohot sian nasa ngoluna.* Jala marjanji do ibana lao mangulahon sude na tarsurat di bukku parjanjian i. Sude ma bangso i mangoloi parjanjian i.+
4 Dijou Raja Josia ma Sintua Malim Hilkia,+ akka malim na asing, dohot akka sijaga pintu. Disuru ma nasida pakaluarhon akka barang na sian bagas joro ni Jahowa. Dipakke do akka barang i lao manomba Baal, manomba tiang sisombaon,*+ dohot manomba sude na di langit.* Dung i, ditutung raja ma i sude di Rura Kidron na di luar ni kota Jerusalem. Jala diboan ibana ma orbukna tu kota Betel.+ 5 Diusir Raja Josia ma muse akka malim ni debata na so sittong. Akka raja ni Juda do na mamillit akka malim i lao manutung pelean di akka inganan panombaon* asa nakkok timusna, i ma akka inganan panombaon na adong di Juda dohot di sakaliling ni kota Jerusalem. Diusir ibana ma muse akka halak na manutung pelean tu Baal, tu mataniari, tu bulan, tu akka bintang na patuduhon zodiak,* dohot tu sude na di langit asa nakkok timusna.+ 6 Dipakaluar raja ma tiang sisombaon*+ sian jabu ni Jahowa. Diboan ma i tu Rura Kidron na di luar ni kota Jerusalem jala ditutung ibana ma i+ disi. Dung i, diropukkon ibana ma i jala dibahen ma orbukna tu akka kuburan ni rakyat.+ 7 Diruppakkon ibana do muse akka kamar ni bawa na mangulahon seks dohot bawa,*+ na adong di jabu ni Jahowa. Disi do akka borua manonun abit na dipakke tu tiang sisombaon.*
8 Diusir si Josia ma sude malim sian kota Juda. Dibahen ibana ma asa dang boi be pakkeon akka inganan panombaon* mulai sian Geba+ sahat tu Ber-seba.+ Di inganan i do akka malim i manutung pelean asa nakkok timusna. Jala diruppakkon ibana ma muse inganan panombaon na adong di gerbang ni si Josua pamimpin ni kota i. Di sabola kiri ni gerbang kota ma akka inganan panombaon i molo masuk sasahalak tu kota i. 9 Dang martugas akka malim i di langgatan ni Jahowa na di Jerusalem.+ Alai dohot do nasida mangallang roti na so marragi rap dohot haha anggi ni nasida. 10 Dibahen ibana ma muse asa dang boi be halak mangalehon pelean di Topet,+ na di Rura Anak ni Hinnom.*+ Gabe dang adong be halak na boi manutung anak manang boruna tu Molok.+ 11 Di tikki i, adong do akka hoda na dipakke akka raja ni Juda lao manomba mataniari. Alai dang diloas Raja Josia akka hoda i masuk tu jabu ni Jahowa sian ruangan* ni si Netan-melek na di terras. Pejabat ni istana do si Netan-melek i. Jala ditutung si Josia ma muse akka kareta porang na dipakke lao manomba mataniari.+ 12 Diruppakkon Raja Josia ma akka langgatan na dipajongjong akka raja ni Juda di atap+ ni ruangan parginjang ni si Ahas. Diruppakkon raja ma muse akka langgatan na dipajongjong ni si Manasse di dua alaman na adong di jabu ni Jahowa.+ Diropukkon ibana ma i sude jala dibolokkon ma orbukna tu Rura Kidron. 13 Dibahen Raja Josia do muse asa dang boi be dipakke akka inganan panombaon* na adong di jolo ni Jerusalem, i ma na di sabola selatan* ni Dolok Hamagoan.* Raja Salomo do na mambahen akka inganan i lao manomba Astarot debata ni halak Sidon, Kamos debata ni halak Moab, dohot Milkom+ debata ni halak Ammon, i ma akka na dihagigihon Debata.+ 14 Diruppakkon ibana ma akka tugu sisombaon* dohot tiang sisombaon.*+ Jala dibahen ma tusi akka holi-holi ni jolma. 15 Diruppakkon ibana ma langgatan na adong di Betel, i ma inganan panombaon* na binahen ni si Jerobeam anak ni si Nebat, na mambahen halak Israel mardosa.+ Dung i, ditutung ibana ma i jala diropukkon sahat tu na gabe orbuk. Ditutung ibana ma muse tiang sisombaon*+ i.
16 Dung i diida Raja Josia ma akka kuburan di dolok. Dibuat ma holi-holi na sian akka kuburan i jala ditutung ibana ma i di langgatan, asa dang boi be pakkeon langgatan i. Gabe saut ma hata ni Jahowa naung pinaboana marhite sahalak naposo ni Debata na sittong.+ 17 Dung i didok Raja Josia ma, “Adong huida disan sada kuburan. Kuburan ni ise do i?” Dialusi akka halak na sian kota i ma, “Kuburan ni naposo ni Debata na sian Juda+ do i. Nungnga dipaboa ibana hian taringot akka naung binahenmu tu langgatan na di Betel.” 18 Gabe didok Raja Josia ma, “Attong pasombu ma disi. Unang ma hahua hamu holi-holina i.” Dipasombu nasida ma holi-holi ni naposo ni Debata na sittong i, dos songon holi-holi ni panurirang na sian Samaria i.+
19 Diruppakkon si Josia do muse akka inganan panombaon tu debata na so sittong di akka inganan na timbo* di kota Samaria.+ Akka raja ni Israel do na pajongjokkon i lao mambahen haccit roha ni Debata. Songon dia dibahen si Josia tu Betel, songon i ma dibahen ibana tu Samaria.+ 20 Dipamate si Josia do sude malim ni inganan panombaon* na adong di Samaria. Di ginjang ni langgatan i do nasida dipamate. Ditutung si Josia ma muse holi-holi ni jolma di ginjang ni langgatan i.+ Dung i mulak ma ibana tu Jerusalem.
21 Didok Raja Josia ma tu sude bangso i, “Bahen hamu ma Paska+ tu Jahowa Debatamuna, songon na tarsurat di bukku parjanjian on.”+ 22 Dang hea dope adong Paska na songon i mulai sian tikki ni akka panguhum na mamaretta di Israel, manang di tikki ni akka raja ni Israel dohot akka raja ni Juda.+ 23 Di taon na pasappulu ualuhon Raja Josia mamaretta, dibahen ma Paska tu Jahowa di Jerusalem.
24 Diusir jala dibolokkon Raja Josia ma muse akka datu, tukkang ramal,+ patung terapim,*+ akka patung na dihagigihon Debata,* dohot sude na dihagigihon Debata na adong di Juda dohot di Jerusalem. Diulahon ibana do sude Patik+ na tarsurat di bukku na dapot ni Malim Hilkia di jabu ni Jahowa.+ 25 Dang hea dope adong raja na songon si Josia jala dang adong be raja na songon ibana. Dibahen ibana do sian nasa gogona, sian nasa ngoluna,+ dohot sian nasa rohana mangulahon sude Patik ni si Musa asa boi mulak tu Jahowa.
26 Nang pe songon i, muruk situtu dope Jahowa tu halak Juda. Ai dibahen si Manasse do hajahaton na mambahen haccit roha ni Debata.+ 27 Didok Jahowa ma, “Palaookku ma Juda sian jolokku,+ songon Israel na hupalao i.+ Dang jalookku be Jerusalem kota na hupillit i. Nang pe hea hudok, ‘Bahenokku do toktong goarhu di jabu on.’”+
28 Sude na niulahon ni si Josia dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda. 29 Tikki mamaretta si Josia, ro ma si Firaun Neko raja ni Mesir manjuppangi raja ni Asiria di jonok ni Sunge Euprat. Gabe ro ma Raja Josia naeng mangalo raja ni Mesir. Diida si Neko ma ro si Josia, gabe dipamate ma ibana di jonok ni Megiddo.+ 30 Diboan akka tentara ni si Josia ma bakkena sian Megiddo tu Jerusalem mamakke kareta porang. Jala dikuburhon nasida ma ibana di kuburanna. Dung i, dibahen nasida ma si Jehoahas anak ni si Josia gabe raja manggattihon bapakna.+
31 Marumur 23 taon ma si Jehoahas+ tikki gabe raja. Jala saleleng tolu bulan ma ibana mamaretta di Jerusalem. Si Humuntal+ boru ni si Jeremia na sian Libna ma omakna. 32 Diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na binahen ni akka ompuna.+ 33 Dipenjarahon si Firaun Neko+ ma ibana di Ribla+ na di luat Hamat, asa unang boi ibana mamaretta di Jerusalem. Dung i, dipangido si Firaun Neko ma tu pangisi ni luat i 100 talenta* perak dohot sada talenta mas.+ 34 Asing ni i, dibahen si Firaun Neko ma si Eliakim anak ni si Josia gabe raja manggattihon bapakna. Jala digatti ma goarna gabe si Jehoyakim. Alai diboan ma si Jehoahas tu Mesir+ jala disi ma ibana mate.+ 35 Dilehon si Jehoyakim ma perak dohot mas tu si Firaun. Alai disuru ibana ma pangisi ni luat i manggarar pajak asa boi lehonna perak na pinangido ni si Firaun. Ditottuhon ibana ma muse godang ni perak dohot mas na ikkon lehonon ni ganup halak asa adong lehononna tu si Firaun Neko.
36 Marumur 25 taon ma si Jehoyakim+ tikki gabe raja. Jala saleleng 11 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem.+ Si Zebida boru ni si Pedaya na sian Ruma do omakna. 37 Sai diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa,+ songon na binahen ni akka ompuna.+
24 Tikki mamaretta Raja Jehoyakim, ro ma si Nebukadnesar+ raja ni Babel mangalo ibana. Dioloi si Jehoyakim ma si Nebukadnesar saleleng tolu taon. Alai ujungna, mangalo do si Jehoyakim. 2 Dung i dibahen Jahowa ma ro akka pangarampok na sian Kasdim,+ Siria, Moab, dohot Ammon lao mangalo si Jehoyakim. Sai dibahen Debata do ro akka pangarampok i asa susa halak Juda. Gabe saut ma hata ni Jahowa+ na pinaboana marhite akka panurirangna.* 3 Jahowa do na marsuru akka pangarampok i mambahen susa halak Juda. Ai naeng dipalao Ibana do halak Juda sian jolona+ alani sude dosa na binahen ni si Manasse.+ 4 Dipamate si Manasse do muse* akka halak na so marsala.+ Gabe dang olo be Jahowa manesa dosa ni halak Juda.+ Ai nungnga gok mudar ni halak na so marsala di Jerusalem dibahen ibana.
5 Sude na niulahon ni si Jehoyakim dohot akka na binahenna, tarsurat do i di bukku sejarah taringot tu akka raja di Juda.+ 6 Mate ma si Jehoyakim.+ Jala anakna si Jehoyakin ma na gabe raja manggattihon ibana.
7 Tikki i, dang hea be kaluar raja ni Mesir sian hutana. Ai nungnga ditaluhon raja ni Babel sude luat na nirajaan ni raja ni Mesir,+ mulai sian Sunge* Mesir+ sahat tu Sunge Euprat.+
8 Marumur 18 taon ma si Jehoyakin+ tikki gabe raja, jala holan tolu bulan do ibana mamaretta di Jerusalem.+ Si Nehusta boru ni si Elnatan na sian Jerusalem do omakna. 9 Sai diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na binahen ni bapakna. 10 Laos di tikki i, ro do akka tentara ni Raja Nebukadnesar na sian Babel naeng mangalo Jerusalem. Jala dihaliangi nasida ma kota i.+ 11 Tikki dihaliangi akka tentara i kota Jerusalem, masuk ma Raja Nebukadnesar na sian Babel tu kota i.
12 Kaluar ma si Jehoyakin raja ni Juda rap dohot omakna, akka hatobanna, akka pejabatna, dohot akka pejabat istana+ manjuppangi raja ni Babel.+ Jala gabe dioloi nasida ma raja ni Babel. Di taon na paualuhon raja ni Babel mamaretta, diboan ma si Jehoyakin gabe tawanan.+ 13 Dibuat raja ni Babel ma sude arta na adong di jabu ni Jahowa dohot na adong di istana ni raja.+ Diropukkon ibana ma sude barang na sian mas na adong di bagas joro ni Jahowa.+ Si Salomo raja ni Israel do na mambahen akka barang i. Saut ma i songon na nidok* ni Jahowa. 14 Diboan raja ni Babel ma sude pangisi ni Jerusalem, akka pejabat,+ akka tentara na jago, akka tukkang, dohot tukkang logam*+ gabe tawanan. Adong ma 10.000 halak godang ni nasida. Holan akka halak na pogos do na ditinggalhon di luat i.+ 15 Diboan raja ni Babel do si Jehoyakin+ gabe tawanan tu Babel.+ Diboan do muse omak ni raja, akka istri ni raja, akka pejabat ni istana, dohot akka halak na sangap di luat i. Diboan do nasida sian Jerusalem tu Babel, jala gabe tawanan ma nasida disi. 16 Diboan raja ni Babel do muse 7.000 tentara na jago gabe tawanan tu Babel. Jala diboan do muse 1.000 tukkang dohot tukkang logam.* 17 Dibahen raja ni Babel ma si Matania bapa uda ni si Jehoyakin+ gabe raja manggattihon si Jehoyakin. Jala digatti ma goar ni si Matania gabe si Sedekia.+
18 Marumur 21 taon ma si Sedekia tikki gabe raja, jala saleleng 11 taon ma ibana mamaretta di Jerusalem. Si Humuntal+ boru ni si Jeremia na sian Libna do omakna. 19 Sai diulahon ibana do na jahat di jolo ni Jahowa, songon na binahen ni si Jehoyakim.+ 20 Masa pe songon i, ala muruk do Jahowa tu Jerusalem dohot tu Juda. Ujungna dipalao Ibana ma nasida sian jolona.+ Dung i, mangalo ma si Sedekia tu raja ni Babel.+
25 Di ari na pasappuluhon, di bulan na pasappuluhon, di taon na pasiahon pamarettaon ni si Sedekia, ro ma Raja Nebukadnesar+ na sian Babel dohot sude tentarana mangalo Jerusalem.+ Markemah ma ibana di jolo ni kota i, jala dibahen ma tembok makkaliangi kota i.+ 2 Dihaliangi ma kota i sahat tu taon na pasappulu sadahon pamarettaon ni Raja Sedekia. 3 Masa ma haraparon+ di kota i, jala dang adong be sipanganon ni akka halak na di luat i.+ Di ari na pasiahon, bulan na paopatton di taon i, 4 diruppakkon ma tembok ni kota Jerusalem.+ Gabe lari ma sude tentara tikki borngin. Lari ma nasida sian gerbang na di holang-kolang ni tembok na marlappis dua na jonok tu taman ni raja. Dohot do lari Raja Sedekia tu dalan na tu Araba.+ Tikki i, dihaliangi halak Kasdim do kota i. 5 Alai dilele tentara ni halak Kasdim ma si Sedekia, jala dapot ma ibana di gurun na di Jeriko. Gabe lari ma sude tentara ni si Sedekia maninggalhon ibana. 6 Ditakkup ma si Sedekia+ jala diboan tu raja ni Babel di Ribla. Dung i, dihukum ma ibana. 7 Dipamate halak Kasdim i ma akka anak ni si Sedekia di jolona. Dibahen si Nebukadnesar ma mapitung mata ni si Sedekia. Diratte ma patna mamakke ratte na sian tombaga, jala diboan ma ibana tu Babel.+
8 Di ari na papituhon, di bulan na palimahon, di taon na pasappulu siahon Raja Nebukadnesar raja ni Babel i mamaretta, ro ma si Nebusaradan tu Jerusalem.+ Si Nebusaradan+ do kepala ni akka pengawal ni raja ni Babel. 9 Ditutung si Nebusaradan ma jabu ni Jahowa,+ istana ni raja,+ sude jabu na adong di Jerusalem,+ dohot sude jabu ni akka halak na sangap di luat i.+ 10 Tikki i, adong do akka tentara ni halak Kasdim na rap dohot si Nebusaradan kepala ni akka pengawal i. Diruppakkon akka tentarana i ma tembok na makkaliangi kota Jerusalem.+ 11 Diboan si Nebusaradan kepala ni panjaga i ma akka halak na mangolu dope di kota i. Diboan do muse akka halak na marpihak tu raja ni Babel dohot sude halak na adong di luat i.+ 12 Alai ditinggalhon si Nebusaradan kepala ni panjaga i do deba akka halak na pogos di luat i. Dipaksa do nasida gabe hatoban jala mangula porlak anggur.+ 13 Diruppakkon halak Kasdim ma tiang ni jabu ni Jahowa na sian tombaga.+ Diropukkon nasida ma muse akka kareta+ dohot Laut Tombaga+ na adong di jabu ni Jahowa. Dung i, diboan nasida ma akka tombaga i tu Babel.+ 14 Diboan nasida do muse inganan ni sirabun, akka sekop, akka alat pamatehon api, akka cakkir, dohot sude barang na sian tombaga na dipakke di bagas joro i. 15 Dibuat si Nebusaradan kepala ni panjaga i ma akka inganan ni gara ni api dohot akka makkuk na sian mas murni+ dohot perak.+ 16 Massai godang do tombaga na sian dua tiang i, sian Laut Tombaga i, dohot sian akka kareta na binahen ni si Salomo di jabu ni Jahowa. Dang tartimbang be tombaga i alani godangna.+ 17 Ganup tiang i timbona 18 asta.*+ Adong do ulu ni tiang i na dibahen sian tombaga. Tolu asta ma timbo ni ulu ni tiang i. Adong do muse jaring dohot hiasan buah delima di sakaliling ni ulu ni tiang i na dibahen sian tombaga.+ Sarupa do tiang na dua i.
18 Diboan si Nebusaradan kepala ni panjaga i ma si Seraya+ malim kepala* i. Diboan do muse si Sepania+ wakil ni malim kepala i dohot tolu sijaga pintu.+ 19 Diboan si Nebusaradan ma sahalak pejabat ni istana na mamimpin akka tentara. Diboan ibana ma lima penasehat ni raja na adong di kota i. Jala diboan ma muse sekretaris ni pamimpin ni tentara. Sekretaris i do na papunguhon akka halak na di luat i na lao gabe tentara. Diboan ibana do muse 60 rakyat na adong dope disi. 20 Diboan si Nebusaradan+ kepala ni panjaga i ma nasida sude tu raja ni Babel di Ribla.+ 21 Dipamate raja ni Babel ma nasida sude di Ribla na di luat Hamat.+ Songon i ma halak Juda dipalao sian luat i jala diboan tu luat ni musu.+
22 Dibahen Raja Nebukadnesar na sian Babel do si Gedalia+ mamaretta akka halak na tinggal dope di Juda.+ Anak ni si Ahikam+ do si Gedalia, pahoppu ni si Sapan.+ 23 Dibege sude pamimpin ni tentara dohot akka tentarana ma naung dibahen raja ni Babel si Gedalia mamaretta. Pittor lao ma nasida manjuppangi si Gedalia di Mispa. Akka halak na ro i, i ma si Ismael anak ni si Netania, si Johanan anak ni si Karea, si Seraya anak ni si Tanhumet halak Netopa, dohot si Jesania anak ni halak Maakat, rap dohot akka tentara ni nasida.+ 24 Marsumpa ma si Gedalia tu akka pamimpin ni tentara i dohot tu akka tentara ni nasida. Jala didok ibana ma, “Oloi hamu ma halak Kasdim i. Unang ma mabiar hamu. Tinggal ma hamu di luat i, jala oloi hamu ma raja ni Babel. Pasti dang manang na mahua hamu.”+
25 Di bulan na papituhon, ro ma tu Mispa si Ismael+ anak ni si Netania pahoppu ni si Elisama rap dohot sappulu halak donganna. Sahalak pinoppar ni raja do si Ismael. Dipamate nasida ma si Gedalia disi. Jala dipamate ma muse halak Jahudi dohot halak Kasdim na adong disi.+ 26 Dung i, lao ma nasida sude tu Mesir,+ mulai sian dakdanak sahat tu na magodang dohot akka pamimpin ni tentara. Ai mabiar do nasida tu halak Kasdim.+
27 Dung gabe raja ni Babel si Epil-merodak, dipalua ibana ma si Jehoyakin+ raja ni Juda sian penjara. Tikki i, i ma ari na paduapulu pituhon, bulan na pasappulu duahon, taon na patolupulu pituhon Raja Jehoyakin ditawan di Babel.+ 28 Burju do si Epil-merodak tu si Jehoyakin. Jala dibahen do untimbo jabatanna sian akka raja na asing na adong di Babel. 29 Digatti si Jehoyakin ma baju tahananna, jala toktong ma ibana rap mangan dohot raja saleleng ni ngoluna. 30 Ganup ari, sai diparade raja do sipanganonna saleleng mangolu ibana.
Lapatanna, “Jahowa do Debatakku”.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on, songon pastina Debata mangolu.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on.
“Pinoppar ni panurirang” na nidokna boi do ra patuduhon sikkola tu akka panurirang manang punguan ni akka panurirang.
Manang “abit ni panurirang”.
Manang “abit ni panurirang”.
Manang “abit ni panurirang”.
Manang “alogo”.
Manang boi do “jala mambahen keguguran”.
Manang boi do “na keguguran”.
Manang “lehononna do silehon-lehon”.
Ida di Kamus.
Manang “Na mangusehon aek tu tangan”.
Manang “Sebaot”, lapatanna pamimpin ni akka suru-suruan na di banua ginjang.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on, songon pastina Debata mangolu.
Manang “sahalak parmusik”.
As. “tangan”.
Manang “wadi”. Ida di Kamus.
Manang “wadi”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “Ikkat ma abitmu tu gottingmu”.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on, songon pastina Debata mangolu.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on.
Suan-suanan na songon eme.
Manang “malua”.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Olo do ra on si Naaman.
1 talenta = 34,2 kilogram. Ida Lampiran B14.
1 sekel = 11,4 gram. Ida Lampiran B14.
Sumpa on patuduhon pasti do ikkon saut janji on, songon pastina Debata mangolu.
Di bahasa Heber, binatang on i ma hasil perkawinan ni halode jantan dohot hoda boru-boru.
Sada inganan di Samaria, olo do ra on sada dolok manang benteng.
Ida di Kamus.
Manang “Lobi sian sahali manang dua hali”.
As. “jut ma roha ni raja”.
As. “saparopat kab”. Ida Lampiran B14.
Ida di Kamus.
Manang “onan”.
1 sea = 7,33 liter. Ida Lampiran B14.
1 sekel = 11,4 gram. Ida Lampiran B14.
Suan-suanan na songon eme.
As. “na nidokmi”.
Ida di Kamus.
As. “songon na nidokmi”.
Manang “mukjizat”.
As. “na lehononna do lampu tu”.
Dang takkas dipaboa atik na tentara ni halak Edom do i manang na tentara ni halak Juda.
As. “boru”.
Manang “marsahit”.
Ida di Kamus.
As. “Ikkat ma abitmu tu gottingmu”.
Manang “humiahi”. Ida “Dimiahi” di Kamus.
Manang “humiahi”. Ida “Dimiahi” di Kamus.
Manang “Baloshonokku do mudar na diusehon”.
As. “sude na kossing di tembok”. Di bahasa Heber songon on ma didok lao mangaleai bawa.
Manang “humiahi”. Ida “Dimiahi” di Kamus.
As. “anak”.
Manang “manomba patung”.
As. “taman ni jabu”.
Ida di Kamus.
As. “na manjaga si Ahab”.
Manang “na sittong”.
Manang “Sittong do hamu”.
As. “na madabu tu tano”.
Na nidokna dison, i ma Ratu Izebel omak ni Raja Jehoram.
As. “tu kota”, olo do ra bentukna songon benteng pertahanan.
Manang “generasi”.
Manang “Wadi”. Ida di Kamus.
Manang boi do “si Jehoseba”.
As. “tikki kaluar manang na tikki masuk”.
Manang “hujur”.
Olo do ra sada gulungan na marisi Patik ni Debata.
As. “dimiahi”. Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Manang “pamasukkon i tu tas”. As. “mangikkat”.
Di bahasa Heber, milloh, lapatanna “dolok-dolok”.
Manang “asa lambok bohi”.
Ida di Kamus.
Na nidokna dison, i ma si Jerobeam II.
Olo do ra on pangidoan asa diurupi Debata manang diurupi naposona.
Ra bulan Abib (Nisan) do on di halak Jahudi. Ida Lampiran B15.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
As. “tu kemah”.
Hira-hira 178 meter. Ida Lampiran B14.
Na nidokna dison, i ma si Jerobeam II.
Lapatanna, “Jahowa do na Mangurupi”. Digoari do muse ibana si Usia di 2Raj 15:13; 2Kron 26:1-23; Jes 6:1; dohot di Sak 14:5.
Manang “dalan lao tu Hamat”.
Na nidokna dison, i ma Laut Sira manang Laut Mati.
Ida di Kamus.
Na nidokna dison, i ma si Jerobeam II.
Lapatanna, “Jahowa do na Mangurupi”. Digoari do muse ibana si Usia di 2Raj 15:13; 2Kron 26:1-23; Jes 6:1; dohot di Sak 14:5.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Manang “generasi”.
1 talenta = 34,2 kilogram. Ida Lampiran B14.
1 sekel = 11,4 gram. Ida Lampiran B14.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Manang “halak Juda”.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Lapatanna, “Jahowa do na Patoguhon”.
Manang “silehon-lehon”.
As. “Dihabiari”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Na nidokna dison, di sude inganan mulai sian inganan na otik pangisina sahat tu na godang pangisina.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Molo di bahasa Heber istilah on berkaitan tu hata “kotoran” jala on patuduhon na magigi situtu do tu sada ulaon.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “sude akka tentara na di langit”.
Manang “digadis nasida do diri nasida lao mangulahon”.
As. “Diribak”.
Manang “disomba”.
Manang “manomba”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
As. “makkabiari”.
As. “Abi”. Singkatan ni Abia.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Manang “patung ulok tombaga”.
Na nidokna dison, di sude inganan mulai sian inganan na otik pangisina sahat tu na godang pangisina.
1 talenta = 34,2 kilogram. Ida Lampiran B14.
Manang “komandan ni tentara”.
Manang “kepala ni akka pejabat istana”.
Manang “kepala ni akka na mangurus siinumon ni raja”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Manang “Mamakke bahasa ni halak Siria”.
Suan-suanan na songon eme.
Ida di Kamus.
Manang “dileai”.
Manang boi do “holang-kolang”.
Ida di Kamus.
Manang “bondar na sian Sunge Nil”.
As. “huulahon”.
Manang “hubahen”.
Manang “Sebaot”, lapatanna pamimpin ni akka suru-suruan na di banua ginjang.
Ida di Kamus.
Olo do ra tangga on dipakke lao mamboto tikki marhite mangida posisi ni bayangan ni mataniari.
Manang “Ditangihon si Hiskia do”.
Miak na angur na sian suan-suanan dohot hau.
As. “saleleng ari-arikku”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “sude akka tentara na di langit”.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Molo di bahasa Heber istilah on berkaitan tu hata “kotoran” jala on patuduhon na magigi situtu do tu sada ulaon.
As. “Jala marnginging do pinggol ni”.
Alat na dipakke lao mamboto tigor do manang na dang sada bangunan.
As. “mudar ni halak na so marsala diusehon”.
Ida di Kamus.
Olo do ra pakkean ni akka malim manang pakkean ni raja.
As. “lambok do roham”.
Puisi lao manggombarhon hamatean.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “nefes”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “sude akka tentara na di langit”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Manang “tu zodiak”.
Ida di Kamus.
Na nidokna dison, i ma halak na manjual dirina manang na mangulahon seks ala manomba debata na so sittong.
Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Ida “Gehena” di Kamus.
Manang “ruang makan”.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
As. “sabola kanan”.
Na nidokna dison, i ma pussu ni Dolok Jetun na di sabola selatan na digoari Dolok Hajahaton.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
Ida di Kamus.
As. “inganan na timbo”. Ida di Kamus.
Manang “patung na disomba sada keluarga”.
Molo di bahasa Heber istilah on berkaitan tu hata “kotoran” jala on patuduhon na magigi situtu do tu sada ulaon.
1 talenta = 34,2 kilogram. Ida Lampiran B14.
Ida di Kamus.
As. “Diusehon ibana do mudar ni”.
Manang “Wadi”. Ida di Kamus.
Manang “surirang”. Ida di Kamus.
Manang boi do “akka halak na pajongjokkon benteng partahanan”.
Manang boi do “akka halak na pajongjokkon benteng partahanan”.
1 asta = 44,5 cm. Ida Lampiran B14.
Ida di Kamus.