A bé béñge, a bemek

1, 2. (a) Élia a nlama boñ bôlô i i nlémél bé nye. Imbe? (b) Mambe maselna ma yé ipôla Ahab bo Élia?

ÉLIA a gwé ngôñ i ba nyetama inyu soohe Tata wé nu ngii. Ndi i limut li nkéña nye, li ntehe nye a mboñ le hié hi lôl i ngii, jon ngandak yap i nsômbôl lo nye ipañ inyu boñ le a sayap bo. Ndi ilole Élia a mbet i hikôa hi Karmel inyu soohe Yéhôva, a nlama ndugi boñ bôlô i i nlémél bé nye. A nlama pôdôs Kiñe Ahab.

² Élia bo Ahab ba mpôôna bé bilem to ndék. Lôñni bieñg gwé bi kiñe, Ahab a yé mut matjañg ni mut ngôk, a bak mbopo mut. Ndi Élia a hééba yañga mbot i mpôdôl, mbôñgô ntiñgil mbot. Bebeg le i yé mboñok ni kôgôô i nuga, tole ni mimbagak mi mahuu ma kamél tole ma kembee. A yé mut nu a gwé makénd ngandak, mut hémle, ni mut ñem maliga. I kel ini i yé mal, i ntibil unda libak li Ahab bo Élia.

3, 4. (a) Inyuki kel i len i mba béba kel inyu Ahab ni babégés Baal? (b) Mambe mambadga di ntimbhe munu pes ini?

³ I kel ini i mba kel wonyu ngandak inyu Ahab lôñni bagwélél ba Baal. Bôt ba Israel ba ntehe le ini base i bihaiden Ahab bo nwaa, Kiñemuda Yézabel, ba ngwés le bôt ba noñ, i yé bitembee, ni le Baal a ta bé Bañga Djob. I djob lini li gwé bé niñ, li nla bé to kwiye yañga hié inyu timbhe bapôdôl bé ba ba lôndlak nye, ba sagak, ba kegek ki manyuu map. Baal a nla bé to boñ le 450 bapôdôl bé i pei nyemb i i kôli ni bo. I kwéha djob ini, i nkwo mbek ipe kayéle lisuk jé li yé bebee. Hala a yé jam kiki bo ñwii maa le bapôdôl ba Baal ba nsoohe nyambe wap le a mélés sép i i nligis nkoñ woñsôna, ndi hala a nai Baal. Nano Yéhôva nyemede a’ mélés sép inyu unda le nyen a yé Bañga Djob.​—1 Bikiñe 16:30–17:1; 18:1-40.

⁴ Ndi imbe ngéda Yéhôva a ga boñ hala? Kii Élia a’ boñ ipam ha ngéda i? Kii ñañ u mut hémle nunu u nla niiga bés? I mam ma mon di ga tehe nano.​—Añ 1 Bikiñe 18:41-46.

Mut masoohe

5. (a) Kii Élia a nkal Ahab le a boñ? (b) Baa hala a ñunda le Ahab a ñôt biniigana mu mam ma mpémél nye?

⁵ Élia a nlo Ahab bebee, a kal nye le: “Bedek, u je, u nyo ki, inyule nkumbga nop u nôga.” Baa béba kiñe ini i ñôt biniigana mu mam ma mpémél nye len? Ñañ u ntimbhe bé mbadga i. Ndi jam to jada li ñunda bé le a ntam bibéba gwé, tole a mbat Élia le a hôla nye i soohe Yéhôva inyu bat nwéhél. Ahab a mbet ndigi “i je ni i nyo.” (1 Bikiñe 18:41, 42) Kii Élia nye a mboñ?

6, 7. (a) Kii Élia a yé bat ikété masoohe? (b) Inyuki?

⁶ Ñañ u nkal le: “Élia a bet i ngii libabat li Karmel, a ôôp letee ni isi, a ha su wé ipôla maboñ mé.” Ngéda Ahab nye a nke i yônôs libum jé, Élia a nléba pôla inyu soohe Tata wé nu ngii. Baa u ntehe lelaa a nhôdôp? Élia a ñôm maboñ isi, a ôôp letee su wé u pam bebee ni maboñ mé. Inyuki Élia a nhôdôp hala? Bibel i ntimbhe mbadga i. Kaat Yakôbô 5:18 i nkal bés le Élia a soohe le sép i mal. I nene le Élia a bé soohe, a bak i ngii hikôa hi Karmel.

⁷ Yéhôva a bi bôk a kal i bisu bi ngéda le: “M’a nôs nop hana isi.” (1 Bikiñe 18:1) Jon Élia a yé soohe inyu boñ le sômbôl i Yéhôva i bôña, nlélém kiki Yésu a’ niiga banigil bé i soohe hikôô hi ñwii i mbus ha.​—Matéô 6:9, 10.

8. Kii ndémbél i Élia i niiga bés inyu masoohe?

⁸ Ndémbél i Élia i niiga bés ngandak mam inyu masoohe. Jam li bisu inyu Élia li yé le sômbôl i Djob i bôña. Yak bés, i ngéda di nsoohe, i yé loñge le di hôya bañ le: “Ibale di nyagal [Djob] jam kingéda sômbôl yé, wee a nôgôl bés.” (1 Yôhanes 5:14) Inyu hala nyen i yé nseñ le di yi kii i yé sômbôl i Djob, inyu boñ le a neebe masoohe més. Jon di nlama bana lem i nigil Bibel hiki kel. Jam lipe li yé le Élia a nsômbôl tehe lisuk li sép, inyule hala a’ mélés mandutu ma bôt ba loñ yé. Ñem wé u nlama ba nyonok ni mayéga hala kiki a ntehe i hélha jam Yéhôva a mboñ i kel ini. Yak bés, masoohe més ma nlama unda le di nti Djob mayéga, ni le di ntôñ loñge i bôt bape.​—Añ 2 Korintô 1:11; Filipi 4:6.

A bééna botñem, a yénék ki péé

9. (a) Kii Élia a mbat nlimil wé le u boñ? (b) Bimbe bilem biba d’a wan nano?

⁹ Élia a gwé botñem le Yéhôva a’ mélés sép, ndi a nyi bé imbe ngéda Yéhôva a mbôñôl hala. Kii mpôdôl a mboñ ha ngéda i? Béñge ki jam ñañ u nkal: “A kal nlimil wé le, bedek ni, u béñge ngola tuye. Ni nye a bet, a béñge, a kal le, yom i ta bé. Ni nye a kal le, kônde ke letee ni ngélé isaambok.” (1 Bikiñe 18:43) Ndémbél i Élia i niiga bés i ndék yosôna mam ima. Pog, Élia a bééna botñem le Yéhôva a ga boñ jam. Iba, a bi yén péé mu ngéda a ntégbaha i bem.

10, 11. (a) Lelaa Élia a ñunda le a mbôdôl mbônga u Yéhôva ñem? (b) Inyuki di nla bana nlélém botñem?

¹⁰ Élia a gwé botñem le Yéhôva a’ yônôs mbônga wé. Inyu hala nyen a mbéñge biyimbne bi ñunda le nop a nsômbôl no. A ñep nlimil wé i homa a nyôgi inyu wan ngii. Nlimil wé u ntémb ni ndimbhe i i nkônha bé maséé, u kal le: “Yom i ta bé.” Ngii i mpôp, ond to yada i ta bé. Baa u nyimbe jam li tôbôtôbô Élia a mboñ? Hoñol ki! A ntip kal Kiñe Ahab le: “Nkumbga nop u nôga.” Lelaa mpôdôl a nla kal nya jam i, ki le ond i nop to yada i nene bé i ngii?

¹¹ Élia a nyi mbônga u Yéhôva. Kiki a yé mpôdôl ni nkeñwin nu Yéhôva, a yé nkwoog nkaa le Djob a nyônôs bañga yé. Botñem i Élia i gwé ngui kayéle a mboñ wengoñle a mbôdôl yaga nok nop a no. Hala a nhôñlaha bés jam Bibel i nkal inyu Mosé: “A yét yaga siñ siñ lakii a ba tehe nu a nene bé.” Baa Djob a yé ntiik hala inyu yoñ? A nti bés manjom malam i bôdôl nye ni mimbônga nwé ñem kiki Élia.​—Lôk Héber 11:1, 27.

12. (a) Lelaa Élia a bi unda libak jé li péé? (b) Lelaa a bi neebe ñwin le man ond a nene?

¹² Béñge ki lelaa Élia a nyén péé. A ntiimba ep nlimil wé, ngélé yada bé, ngélé iba bé, ndi ngélé isaambok. Di nla hégda le i ndeñg hala, i bi wéés nlimil wé, ndi Élia a gwé yaga ngôñ i tehe yimbne, jon a nwaa bé ep nye. Sôk i nsôk, ngéda nlimil u nke inyu ngélé i nyônôs isaambok, u nkal le: “Nun-ki, ond i nyodi i tuye, i yé titigi kiki woo u mut.” Baa u yé hégda nlimil unu u nsambal woo wé, u noodege gwélél libai li woo wé inyu unda ntel u nunu man ond, nu a nlôl i Tuye Méditérané? Bebeg inyu nlimil u, i ond ini i ta bé bañga jam. Ndi inyu Élia, i ond ini i yé nseñ ngandak. A nkal nlimil wé le u pala boñ, a ti nye oda le: “Bedek, u kal Ahab le, ‘kôôba kak yoñ gwét, sôhôk, nop a tiga gwel we!’”​—1 Bikiñe 18:44.

13, 14. (a) Lelaa di nla kôna libak li péé li Élia? (b) Mambe manjom di gwé i nyamnda ikété bôlô i Yéhôva?

¹³ Yak munu jam lini, Élia a yé ndémbél lam. Yak bés di niñil i ngéda i yé le Djob a yé bebee ni yônôs sômbôl yé. Élia a bi bem lisuk li sép. I len ini, bagwélél ba Djob ba mbem lisuk li béba nkoñ isi unu. (1 Yôhanes 2:17) Di nlama yén péé kiki Élia letee ni ngéda Yéhôva a ga tjé nkoñ isi. Yésu, Man Djob, a bi béhe banigil bé le: “Jon yéna péé, inyule ni nyi bé imbe kel Nwet nan a’ lôl.” (Matéô 24:42) Baa Yésu a nsômbôl kal hana le banigil bé b’a yi bé le lisuk li yé bebee? To, inyule a bi toñle bo lelaa mam ma ga ba i nkoñ isi ilole lisuk li nlo. Bés bobasôna di nla tehe lelaa biyimbne bi lisuk li hiai hini bi yé i yon.​—Añ Matéô 24:3-7.

¹⁴ Hiki yimbne mu, i nkwés bés nkaa le lisuk li yé bebee. Baa biyimbne bi, bi kôli inyu tinde we i nyamnda ikété bôlô i Yéhôva? Man ond ndigi nyen a bi kola inyu kwés Élia nkaa le Yéhôva a yé bebee ni yônôs lipôdôl jé. Baa a bi wo nyuu?

Yéhôva a nlona hogbe ni bisai

15, 16. (a) Lelaa mam ma mpala héñha? (b) Mambe mahéñha Élia a nhoñol le Ahab a mboñ?

¹⁵ Ñañ u nkal bés le: “Ndi i léña le, mbus ndék ngéda, ngii i hénd ni ond, mbebi i ka hôñ, soso nop a no. Ni Ahab a bet i kak yé gwét, a ke i Yézréel.” (1 Bikiñe 18:45) Mam ma mpala héñha. Ngéda nlimil u Élia u nke i legel Ahab ñwin, ngii yosôna i nkôp jiibe, yak soso mbebi i ka hoñ. I mbus ñwii maa ni sôñ isamal, nop a nsôk a no i loñ Israel. Hisi hinumga hi kahal nyo malép. Nop a mbôdôl ndugi keede, i mbus a kahal no ni ngui. Lép u Kison u nhôl, u jôa ki matjél ma bapôdôl ba Baal ba ba bi nôla. Nano, bon ba Israel ba ba ndogbene Djob, ba gwé pôla i héya base i Baal i loñ yap.

¹⁶ Élia a nhémle hala! Bebeg a yé badba bimbe bitelbene Ahab a nyoñ. Baa Ahab a’ tam bibéba gwé, a kôm base i Baal mbus? I mam ma ntagbe munu kel ini, ma nti nye manjom malam i boñ hala. I yé maliga le, di nla bé yi yom i ntagbe ikété mahoñol ma Ahab. Ñañ u nkal ndik bés le “Ahab a bet i kak yé gwét, a ke Yézréel.” Baa a ñôt biniigana mu mam a ntehe? Baa a nyoñ makidik le a’ héñha? I mam ma noñ ma ga unda le heni. Ndi i kel ini i yé ngi mal inyu Ahab, to inyu Élia.

17, 18. (a) Kii mpémél Élia mu njel i Yézréel? (b) Kii i yé hélha inyu ngwéé u Élia ibôdôl i Karmel ipam i Yézréel? (Béñge yak buk isi lipep.)

¹⁷ Yak mpôdôl Yéhôva a njôp i njel, a noñ nlélém njel Ahab a nyoñ. Liké li yé mbôñgô ngandak inyu yé, nop a yé i no, yak u u nsude. Ndi hélha jam i mbôña.

¹⁸ Bibel i nkal le: “Woo u Yéhôva u ba i ngii Élia; ni nye a nidis ngôli i bôbôk yé, a bôk Ahab bisu ngwéé letee ni lijubul li Yézréel.” (1 Bikiñe 18:46) Ibabé pééna, “woo u Yéhôva” u nti Élia ngui i hélha. Môm maa ma kilôméta ma yé ipôla Yézréel ni homa Élia a yé. Élia a ta ha bé ki mañge wanda.a Baa u nhégda mpôdôl nunu a yé kop mbôñgô wé mbot, a kañak wo i bôbôk inyu boñ le u tééñga bañ nye mu ngwéé wé? Baa u nhégda nye a yé ke ngwéé mu nloñ u gwé bisesep? Élia a nke ngwéé kayéle a lel kak i kiñe.

19. (a) Ngui Djob a nti Élia i nhôñlaha bés imbe mbañ? (b) Mu ngwéé wé i ke i Yézréel, kii Élia a nyi ntiik?

¹⁹ Kinje bisai inyu Élia! Hala a nlama ba loñge jam ngandak inyu Élia i nôgda nya ngui i, bebek yak iloo ngéda a bé mañge wanda. Ñañ unu u nhôñlaha bés mbañ i Bibel, i i nkal le bôt ba telepsép ba ga ba mbôô i nya i yôni i Paradis. (Añ Yésaya 35:6; Lukas 23:43) Élia a nke ngwéé mu nloñ u, isi nop. Ibabé nkaa, a nyi le a nlémél Tata wé nu ngii, nu a yé bañga mpom Djob le Yéhôva!

20. Kii di nla boñ inyu bana bisai bi Yéhôva?

²⁰ Yéhôva a yé bebee i ti bés bisai. Di boñ biliya inyu kôhna bisai bi, inyule biliya bi bi ta bé yañga. Kiki Élia, di nlama yén péé, di tiblak wan biyimbne bi bi ñunda le ndék ngéda, Yéhôva a’ boñ jam munu dilo dibe di niñil. Kiki Élia, di gwé manjom momasôna i hémle mimbônga mi Yéhôva, “Nyambe nu maliga.”​—Tjémbi 31:6.