Watchtower KOBOT BIKAAT I INTERNET
Watchtower
KOBOT BIKAAT I INTERNET
Basaa (Kamerun)
Ñ
  • É
  • é
  • Ñ
  • ñ
  • BIBEL
  • BIKAAT
  • MAKODA
  • bi7 2 Korintô 1:1-13:14
  • 2 Korintô

Vidéô yo ki yo i nene bé mu lipohlak lini.

Di mbat nwéhél, hihôha hi mbôña i mayibil ma vidéô.

  • 2 Korintô
  • Bitilna bipubi Ngobol mbok yondo Matéô—Masoola
Bitilna bipubi Ngobol mbok yondo Matéô—Masoola
2 Korintô

KAAT I NYÔNÔS IBA PAUL A BI TILNA BÔT BA KORINTÔ

1 Me Paul, ñôma nu Kristô inoñnaga ni sômbôl i Nyambe, lôñni Timôtéô mankéé wés, me ntilna likoda li Nyambe li li yé i Korintô, yak ni bapubhaga bobasôna ba ba yé i Akaya yosôna:

2 Konangoo i mbuma ñañ ni nsañ bi nlôl yak Nyambe Tata wés lôñni Nwet le Yésu Kristô bi ba ni bé.

3 Bibégés bi ba ni Nyambe ni Isañ Nwet wés Yésu Kristô, Tata nu a yôni ni konangoo, ni Nyambe nu hogbe yosôna, 4 nu a nti bés hogbe* ikété manoodana* més momasôna, kayéle di pam i ti bôt bape hogbe ikété to mambe manoodana* ni njel hogbe Nyambe a nti bés. 5 Inyule nlélém kiki mandutu més inyu Kristô ma mbôl, hala ki nyen yak hogbe di nkôhna ni njel Kristô i mbôl. 6 Ndi to di mboma manoodana,* hala a yé inyu ti bé hogbe ni tohi; to ibale di nkôhna hogbe, hala a yé inyu ti bé hogbe i i nhôla bé i hônba minlélém mi mandutu yak bés di nkôhna. 7 Yak botñem yés inyu nan i mpiñgla bé, di yik le ndik kiki ni nyoñ ngaba i mandutu, hala nyen n’a yoñ ki ngaba i hogbe.

8 Inyule, a lôk kéé, di ngwés bé sôô bé i njiiha di bi kôhna i pes mbok Asia. Di bi nok ndutu iloo hihéga, ndutu i nloo yak ngui yés bésbomede, kayéle di bé kon woñi ngandak Yak inyu biniñ gwés. 9 Ni maliga, di bi nôgda le di bi kôhna mbagi nyemb. Hala a bé inyu boñ le di bôdôl bañ bésbomede ñem, ndik Nyambe nu a ntugul bawoga. 10 A bi sôñ bés le di pei béba nyemb ini, a ga sôñ ki bés; nye ki nyen di mbôdôl ñem le a’ ke ni bisu i sôñ bés. 11 Yak bé ni nla hôla bés ni njel minyemhe minan inyu yés, inyule ibale ngandak bôt i nsoohe* inyu yés, Nyambe a ñemble, a hôla ki bés; inyu hala, ngandak bôt y’a ti ki mayéga inyu yés.

12 Inyu jam lini nyen di nkadba, le kiññem yés i mbok mbôgi le di niñ munu nkoñ ’isi, ndi téntén ipôla nan, ni libak lipubhaga lôñni ñem maliga Nyambe a nti, ha ni pék i bôt ba binam bé,* ndi ni konangoo i mbuma ñañ i Nyambe. 13 Inyule di ta yaga bé i tilna bé mam mape handugi mam ni nla añ,* ni nogok ki; me gwé ki botñem le n’a kônde nok i mam mana i nya i yôni,* 14 hala yaga kiki ni bi nok i ngim likala le bés bon di yé njom i ntinde bé i kadba, kiki yak bé n’a ba njom i ntinde bés i kadba i hilo hi Nwet wés Yésu.

15 Ni ini botñem nyen me bé gwés le me lo ndugi i bééni, kayéle ni kon maséé inyu ngélé i nyônôs iba;* 16 inyule me ban-ga ngôñ i yuuga bé ngéda me mba me nke i Makédônia, ni ngéda me mba me nlôl i Makédônia, inyu boñ le ni yéga me mu njel ngéda me mba me nke i Yudéa. 17 Ndi ngéda me bééna hala i mahoñol, me bi yoñ bé i jam li kiki yañga jam, hala bé? Tole, baa me bi hoñol i boñ hala ni litehge li mut binam,* kayéle me nkal le: “Ñ, ñ;” ndi i mbus, me kal le: “To, to”? 18 Ndi di nla bôdôl Nyambe ñem munu jam lini le, i mam di bi kal bé ma ta bé “ñ”, ndi ma bak “to.” 19 Inyule Yésu Kristô, Man Nyambe nu di bi añal ipôla nan, hala wee me ni Silvanô* lôñni Timôtéô, “ñ” wé a bi yila bé “to,” ndi “ñ” wé a bi yila “ñ.” 20 Inyule to ibale mimbônga mi Nyambe mi yé ngandak lelaa, nwominsôna mi bi yila “ñ” ni njel yé. Jon ni njel yé ki nyen di nkal Nyambe le “Amen”, le ndi Nyambe a kôhna lipém ni njel yés. 21 Ndi Nyambe nyen a mbogye* le bé ni bés di yé ba Kristô, nye ki nyen a bi yilha bés minhook. 22 A bi ha ki béndél yé i ngii yés, a ti ki bés bibep bi mam ma nlama lo* ikété miñem nwés, hala wee mbuu mpubi.

23 Nano me nsébél Nyambe le a ba mbôgi ikolba memede,* le inyu sôñ bé nyen me yé ngi lo i Korintô. 24 Hala a ngwés bé kal le di ñane hémle nan, ndi di yé baso bagwelnson inyu maséé manan, inyule ni njel hémle nan nyen ni téé bitétéé.

2 Inyule me nyoñ makidik le m’a lo ha bé i bééni i ti bé ndutu ñem. 2 Inyule Ibale me nti bé ndutu ñem, njee a ga ba ha inyu kônha me maséé handugi i mut me nti ndutu ñem? 3 Me bi tilna bé hala inyu boñ le ngéda me nlo, me bana bañ ndutu ñem inyu bôt me lam-ga kônôl maséé, inyule me yé nkwook nkaa le i jam li nkônha me maséé li nkônha yak bébobasôna nlélém maséé. 4 Inyule inyu ngandak njiiha ni njôhge ñem nyen me bi tilna bé lôñni ngandak gwiiha, ha inyu ti bé ndutu ñem bé, ndi inyu unda bé njôôñ gwéha me gwé inyu nan.

5 Ndi ibale mut a bi ti bôt ndutu ñem, me bé nyen a bi ti ndutu ñem, ndi i ngim likala, bébobasôna bon a bi ti ndutu ñem; to hala kiki me gwé bé ngôñ i babal bé ni bibuk gwem. 6 Ini kogse libim li bôt li nti i mut nunu i kôli; 7 Ndi nano ni nlama nwéhél nye, ni ti ki nye hogbe inyu boñ le a bana bañ ndutu ñem iloo hihéga.* 8 Jon me nsoohe bé le ni unda toi nye gwéha nan. 9 Inyule inyu hala ki nyen me bi tilna bé: Inyu yi too n’a unda le ni yé manôgla ikété mam momasôna. 10 Ibale ni nwéhél mut to limbe jam, yak me me nwéhél nye jo. Ni maliga, mam momasôna me bi nwéhél (ibale me bi nwéhél mut jam), me bi nwéhél mo inyu loñge nan i bisu bi Kristô, 11 kayéle Satan a lôk* bañ bés, inyule di nek bé sômbôl yé.*

12 Ndi ngéda me bi pam i Trôas inyu añal ñañ nlam u Kristô, yak nwemel inyu nson u yibla inyu yem ikété nson u Nwet, 13 me bééna bé ñem nwee inyule me bi koba bé me mankéé wem Titô. Jon me bi tjôla bo, me yoñ njel i Makédônia.

14 Ndi Nyambe a kôhna mayéga, nyen a ñéga bés ngéda yosôna ikété maséé ma bôt ba nyémbél gwét lôñ yada ni Kristô, a mboñ ki ni njel yés le bôt ba nok njiñ i yi yé* homa nyensôna! 15 Inyule ngéda di ñañal inyu Kristô, di yéne Nyambe loñge njiñ ipôla bôt ba yé i kôhna tohi, ni ipôla bôt ba yé i tjiba; 16 inyu bôt ba ntjiba, di yé njiñ* nyemb i i nkena i nyemb; ndi inyu bôt ba nkôhna tohi, di yé njiñ niñ i i nkena i niñ. Ndi njee a kôli toi gwel nson unu? 17 Bés; inyule di ta bé banuñul* bañga i Nyambe kiki ngandak bôt ipe, ndi di mpot yaga ni ñem maliga wonsôna kiki bôt le Nyambe a ñep, ñ, di mpot kiki banigil ba Kristô i bisu bi Nyambe.

3 Baa hala a yé ki nseñ le di témb di unda bé bonjee di yé? Baa i ngi bédga, kiki bôt bahogi, le di ti bé bikaat bi bi mbégés bés, tole bé bon ni nlama ti bés bikaat bi? 2 Ngo bébomede bon ni yé kaat yés, ntilga ikété miñem nwés, kaat le bôt ba binam bobasôna ba ñañ, ba yik ki. 3 Inyule i yé ntiik le ni yé yaga kaat Kristô, kaat le bés bagwelnson di bi tila, ha ni tinti bé, ndi ni mbuu u Nyambe nu a niñ; ha i dibambha di ngok bé, ndi i dibambha di minsôn, ikété miñem.

4 Ni njel Kristô nyen di mbôdôl Nyambe ñem i ntén unu. 5 Hala a ngwés bé kal le bésbomede di kôli yaga kal le jam jo ki jo li nlôl ni bés, ndi ngap yés i gwel nson i nya i kôli i nlôl bés yak Nyambe, 6 nyen a bi ti toi bés ngap i ba bagwelnson ba malômbla ma yondo i nya i kôli, ha bagwelnson ba mbén bé, ndi ba mbuu mpubi; inyule mbén i mpémés mbagi nyemb, ndi mbuu u Nyambe u nti niñ.

7 Jam lipe ki, mbén i i nsal nson u nkena nyemb, bibañga gwé bi bak nkedlak i ngii ngok, ibale i bi nene ni ngandak lipém kayéle bon ba Israel ba bi la bé bok Môsi mis inyu lipém li su wé, lipém li li bé lama mal, 8 baa nson u mbuu mpubi u nlama bé bana lipém li nloo li? 9 Inyule ibale mbén i i mpémés mbagi nôgôs i bééna lipém, bôô ni ngélé yañen ni nson u u nkena i telepsép? Ngo w’a bana lipém li nloo li! 10 Ni maliga, Yak i jam li bi bôk kôhna lipém li bi nimis lipém jé i bisu bi lipém li mbuma ñañ. 11 Inyule ibale jam li bé lama mal li bi lo ni lipém, bôô ni ngélé yañen ni jam li nlama yégle? Ngo l’a bana lipém likeñi!

12 Kiki di gwé i nya botñem ini, di mpot ni ngandak makénd, 13 ndi di mboñ bé kiki Môsi a bi boñ ngéda a bi hô su wé ni libadô inyu boñ le bon ba Israel ba bok bañ mis inyu tehe lisuk li jam li bé lama mal. 14 Ndi ba bi la bé nok. Inyule letee ni len, nlélém libadô won u ngi hôk miñem nwap ngéda ba ñañ malômbla ma kwañ, inyule ni njel Kristô ndik nyen libadô li nla nyodi. 15 Ni maliga, letee ni len ini, hiki ngéda ba ñañ bitilna bi Môsi, libadô li nhô miñem nwap. 16 Ndi ngéda mut a nhielba inyu bégés Yéhôva,* libadô li nyodi. 17 Ndi Yéhôva* a yé Mbuu; i homa mbuu u Yéhôva* u yéne, ha ki nyen kunde i yé. 18 Jon bésbobasôna, hala kiki di nhéya libadô li bak li nhô masu més, wee di bayak kiki biléman bi bi ñunda lipém li Yéhôva,* di heñla le di ba i pôna i Nyambe, ibôdôl i likala li lipém jada ikepam i likala li lipém lipe,* ndik kiki Yéhôva* nu a yé Mbuu* a mboñ.

4 Inyu hala nyen, kiki di gwé nson unu ni njel konangoo i ba bi unda bés, di nsomol bé. 2 Ndi di bi tjôô mam ma wonyuu ni mam ma sôli, jon di nke ha bé ni mandon, di ñôbôs bé to bañga i Nyambe; ndi di mboñ le maliga ma yiba, di yé ki ndémbél ilam inyu kiññem i hiki mut binam i bisu bi Nyambe. 3 Ni maliga, ibale ñañ nlam di ñañal u sôli, u sôlne ndigi bôt ba yé i ke i tjiba, 4 i boni nyen nyambe nu nkoñ ’isi unu* a bi kwés mahoñol ma bangitophémle ndim, i tiga le mapubi* ma ñañ nlam u lipém inyu Kristô, nu a yé pôna i Nyambe, ma béyéi bo. 5 Inyule di ntéé bé likalô inyu bésbomede, ndi inyu libak le Yésu Kristô a yé Nwet, bésbomede di bak minkol minan inyu Yésu. 6 Inyule Nyambe nyen a bi kal le: “Mapubi ma pémél i jiibe, ma bai,” nyen a bi boñ le mapubi ma bai ikété miñem nwés lôñni yi i lipém i Nyambe ni njel su u Kristô.

7 Ndi di gwééne lisôô li nkus lini ikété biébél bi biték* inyu boñ le lipémba li li nloo li mut binam li ba li Nyambe, ndi li lôl bañ ni bés. 8 Mandutu ma nkéña bés bipes gwobisôna, ndi ma nhige bé bés le di nla bé nyiñgha; di yé nhelek, ndi di ta bé wengoñle di gwé yaga bé njel i pamba;* 9 di nkôhna ndééñga, ndi Nyambe a ntjôô bé bés; ba nkwés bés ’isi, ndi ba ntjé bé bés. 10 Ngéda yosôna, di nhônba munu nyuu yés ndééñga i nyemb Yésu a bi kôhna, kayéle ntén niñ Yésu a bééna u nene yak munu nyuu yés. 11 Inyule bés ba di niñ, di mboma nyemb ngéda yosôna inyu boñ le niñ i Yésu i nene ki munu minsôn nwés mi mi nwo. 12 Jon nyemb i yé i sal ikété yés, ndi niñ yo i salak ikété nan.

13 Ndi kiki di gwé nlélém hémle;* inyu hémle i nyen i yé ntilga le: “Me bi unda le me gwé hémle, jon me bi pot”; wee yak bés di ñunda le di gwé hémle, jon di mpot, 14 di yik le Nu a bi tugul Yésu, a’ tugul yak bés lôñni Yésu, a téé ki bés lôñ yada ni bé i bisu bi Yésu. 15 Inyule i mam mana momasôna ma yé inyu nan, inyu boñ le mahol ma konangoo i mbuma ñañ ma kônde bôl, inyule ngandak bôt i yé yaga i ti mayéga le ndi Nyambe a kôhna lipém.

16 Jon di nsomol bé, ndi to ibale i mut di yé i mbégdé a yé i ôbi, ibabé pééna, i mut di yé ikété a yé i yila yondo hi kel ni kel. 17 Inyule to hala kiki njiiha* i nom ndik ndék ngéda, i hoyok ki, i nlona bés lipém li li nkônde keñep, keñep ni keñep,* li nomok ki i boga ni boga; 18 ndi bés di mbéñge bé i mam ma nene i mis, ndik i mam ma nene bé i mis. Inyule i mam ma nene i mis ma nom ndik ndék ngéda, ndi i mam ma nene bé i mis ma nom i boga ni boga.

5 Inyule di nyi le ibale ndap yés hana ’isi, i lap ini, i nlama tjiba,* wee di ga bana ndap i nlôl yak Nyambe, i i ñôña bé ni moo, yon i nom i boga ni boga. 2 Inyule munu ndap ini,* di ntjelel ni ndutu ñem, di ban-ga ngôñ i haba ndap yés* i i nlôl i ngii,* 3 kayéle ngéda d’a haba toi yo, di ga ba bé nso. 4 Ni maliga, bés ba di yé munu lap ini, di ntjelel ni ndutu ñem, di ban-ga ngandak nduña, inyule di ngwés bé héya ini, ndi di ngwés haba ii ipe, kayéle niñ boga i mil nyuu i i nwo.* 5 Ndi nu a bi kôôba bés inyu jam lini a yé Nyambe, nyen a bi ti bés mbuu mpubi kiki bibep inyu mam ma nlama lo.*

6 Jon di yé nyonok ni makénd ngéda yosôna, di yik le ntel wonsôna di gwé liyééne jés munu nyuu, di yé haa ni Nwet, 7 inyule di niñ* inoñnaga ni hémle, ha inoñnaga ni mam di ntehe ni mis bé. 8 Ndi di yé nyonok ni makénd, di tehge ki nseñ i ba haa ni nyuu le di bana liyééne jada lôñni Nwet. 9 Jon to di gwé liyééne jada lôñni nye, to di yé haa ni nye, di mboñ biliya i lémél nye. 10 Inyule bésbobasôna di nlama telep* i bisu bi yééne mbagi i Kristô, kayéle hiki wada a kôhna nsaa inoñnaga ni mam a bé béna boñ ngéda a bé a ngi yii ikété nyuu, too mam malam, too mam mabe.*

11 Jon kiki di nyi kon Nwet woñi, di ke ni bisu i niiga bôt inyu kwés bo nkaa, ndi Nyambe a nyi yaga bés loñge*. Ndi me gwé botñem le yak kiññem nan i nyi yaga bés loñge.* 12 Di ta bé i kônde kadba i bisu binan, ndi di yé i ti bé makénd le ni kadba inyu yés, kayéle ni pam i timbhe i bôt ba nkadba inyu mam ma nene i mis, ndi ha inyu mam ma yé ikété ñem bé. 13 Inyule ibale di bi kônd njék, hala a bé inyu Nyambe; ndi ibale boña wés a téé, hala a yé inyu nan. 14 Inyule gwéha Kristô a gwé i nyégsa bés, inyule i jam lini jon di bi sôk nok: Le mut wada a bi wo inyu bôt bobasôna; hala wee bobasôna ba bi wo. 15 A bi wo inyu bôt bobasôna inyu boñ le ba niñ ha bañ inyu yap bomede, ndi inyu nu a bi wo inyu yap, a tuge ki.

16 Jon ibôdôl hanano, di mbéñge* ha bé mut to wada ni litehge li minsôn. To ibale di bé yi Kristô inoñnaga ni minsôn, hala bé ki nyen di nyi nye nano. 17 Jon ibale mut a yé ikété adna ni Kristô, a yé hégél yondo; minlômbi mi mam mi mal tagbe; nuna-ki, mam ma mondo mon ma nlo i niñ! 18 Ndi mam momasôna ma nlôl yak Nyambe, nu a bi sañgal bés lôñni nyemede ni njel Kristô, a ti ki bés nson i hôla bape i sañgla lôñni nye, 19 hala wee, Nyambe nyemede a bi sañgla lôñni nkoñ ’isi ni njel Kristô, a ñéñél ha bé bo bibéba gwap, a bi ti ki bés nwin u nsañ.*

20 Jon di yé bakenwin ba ba ngwel nson inyu Kristô, wengoñle Nyambe a nyemhe bôt ni njel yés. Kiki di ngwel nson inyu Kristô, di nsoohe bé: “Sañglana ni Nyambe.” 21 Nu a bé yi bé béba, Nyambe a bi yilha nye sesema inyu bibéba gwés;* kayéle ni njel yé, di pam i yila bôt ba téé sép i bisu bi Nyambe.

6 Kiki di ngwel nson lôñ yada ni Nyambe, di nsoohe bé le ni neebe bañ konangoo i mbuma ñañ i Nyambe ndi ni les njômbi yé. 2 Inyule a nkal le: “I ngéda me bé lama unda we loñgeñem, me bi nok we; i kel tohi, me bi hôla we.” Nuna-ki, nano nyen a yé toi ngéda i nlémél Nyambe i unda loñgeñem. Nuna-ki, nano nyen a yé kel tohi.

3 Di mboñ bé jam jo ki jo li li nla yilna mut ngok baagene, le ndi nsohi wo ki wo u lébna bañ mu nson wés; 4 ndi ikété manjel momasôna, bésbomede di ñunda le di yé bagwelnson ba Nyambe, ni njel ngandak hônba, ni njel njiiha, ni njel mangéda ma liyep, ni njel mandutu, 5 ni njel ndôm, ni njel mamok, ni njel mangéda ma yubda, ni njel ndumbba nson, ni njel i lal péé, ni njel mangéda ma njal; 6 ni njel libak lipubi, ni njel yi, ni njel wongut, ni njel loñgeñem, ni njel mbuu mpubi, ni njel gwéha i i gwé bé bihéñba, 7 ni njel bipôdôl bi maliga, ni njel lipémba li Nyambe, ni njel bijôl bi gwét bi telepsép i woo walôm* ni i woo waé,* 8 ni njel lipém ni wonyuu, ni njel jôl lilam ni jôl libe. Di nene wengoñle bôt ba malôga, ndi ki le di yé bôt ba maliga; 9 wengoñle di nyiba bé, ndi ki le di nyiba yaga loñge; wengoñle di yé i wo,* ndi nuna-ki, di yé i niñ; wengoñle di nkôhna kogse,* ndi ki le di nkôhna bé mbagi nyemb, 10 wengoñle di nkônha ngoo, ndi di konok maséé hiki ngéda; wengoñle di yé liyep, ndi di boñok le bôt ba kwo ngwañ; wengoñle di gwé bé to yom, ndi ki le di gwé gwom gwobisôna.

11 Di bi yibil nyo wés inyu pôdôs bé,* a bôt ba Korintô, di yibil ki ñem wés wonsôna. 12 Di nhubus bé gwéha yés* inyu nan, ndi bé bon ni nhubus gwéha nan inyu yés. 13 Me mpôdôs bé kiki bon bem, yak bé boña nlélém jam inyu yés, yiblana yaga miñem minan.*

14 Ni adba bañ* ni bangitophémle. Inyule mambe maada ma yé ipôla telepsép ni liyanmbén? Tole imbe ngaba mapubi ma gwé lôñni jiibe? 15 Jam lipe ki, mambe manôgla ma yé ipôla Kristô ni Bélial?* Tole limbe jam mut hémle* ni mut a ntjél hémle ba gwé lôñ?* 16 Mambe malômbla témpel Nyambe i gwé lôñni bisat? Inyule di yé témpel Nyambe nu a niñ; kiki Nyambe a bi kal le: “M’a yén ipôla yap, me hiôm ki ipôla yap, m’a ba yak Nyambe wap, bo ki b’a ba litén jem.” 17 “Yéhôva* a nkal le: ‘Jon pama mu ipôla yap, ni bagla ki ni bo, ni waa yak tihba yom nyega’; ‘ha nyen m’a leege bé.’” 18 “Nu ngui yosôna le Yéhôva* a nkal le: ‘M’a yila isoñ nan, bé ki n’a yila me bon bôlôm ni bon bôda.’”

7 Jon, a bagwéha, hala kiki di gwé mimbônga mini, wee di pubus bésbomede ni mam momasôna ma nhindis minsôn ni mbuu, di kôndge yila bapubhaga ikété woñi u Nyambe.

2 Ni yible bés miñem minan. Di bi boñ bé mut nye ki nye béba, di bi ôbôs bé bilem bilam bi mut nye ki nye, di bi je bé to mut nye ki nye nseñ. 3 Me mpot bé hala inyu ôm bé nsohi. Inyule me bi bôk me kal le ni yé ikété miñem nwés, to di niñ, to di nwo. 4 Me gwé makénd ngandak i pot i bisu binan. Me nkadba ngandak inyu nan. Me yé nyonok ni hogbe; me yé maséé iloo hihéga ikété njiiha yés yosôna.

5 Ni maliga, ngéda di bi pam i Makédônia, manyuu* més ma bi kôhna bé hogbe, ndi di bi ke ni bisu i nok ndutu inyule bisañ bi bé i mbégdé, woñi u bak ikété. 6 Ndi Nyambe nu a nti bôt ba nimis makénd map hogbe, a bi ti bés hogbe ni njel mayuuga* ma Titô; 7 ni njel mayuuga mé ndik bé, ndi yak ni njel hogbe ni bi ti nye, kiki a bi kal bés i ngôñ ni gwé i tehe me, ni lelaa ñem nan u nsiida, ni nduña keñi* ni gwé inyu yem; jon me bi kônde kon maséé.

8 Inyule to ibale kaat yem i bi nôgha bé ndutu ñem, me ntam bé, to ibale me bi bôk me tam (hala a bé inyu ndék ngéda ndigi, kiki me bi tehe le kaat i nôgha bé ndutu), 9 nano me yé maséé, ha inyu bé le ni bi nok ndutu, ndi inyule ndutu nan i bi tinde bé i hiel miñem. Ni bi nok ndutu i nya i nlémél Nyambe, kayéle bés bé bon di bi nôgha bé ndutu. 10 Inyule ndutu ñem i nya i nlémél Nyambe i ntinde mut i hiel ñem le ndi a kôhna tohi, ibabé i tam; ndi ndutu ñem inoñnaga ni nkoñ ’isi i nlona nyemb. 11 Inyule nuna-ki, ndutu ni bi nok i nya i nlémél Nyambe i bi ti bé ngandak makénd. Ñ, i bi tinde bé i pubus jôl linan; ñ, i oo béba; ñ, i kon woñi; ñ, i boñ biliya bi ngui; ñ, i bana makénd; ñ, i kodol béba! Ikété manjel momasôna, ni bi unda le ni yé ngi nsohi* munu jam lini. 12 To hala kiki me bi tilna bé, me bi boñ bé hala inyu mut a bi boñ béba, to inyu mut ba bi boñ béba, ndi inyu boñ le makénd manan inyu yés ma nene i bééni ni i bisu bi Nyambe. 13 Inyu hala nyen di bi kôhna hogbe.

Ndi handugi hogbe ni bi ti bés, maséé ma Titô ma bi kônde kônha bés maséé, inyule bébobasôna ni bi ti nye makénd.* 14 Inyule ibale me bi kadba inyu nan i bisu gwé, me bi bana bé wonyuu; ndi kiki i mam momasôna di bi kal bé ma bé maliga, hala nyen yak kadba yés inyu Titô i bi ba maliga. 15 Yak gwéha keñi a gwé inyu nan i bi kônde keñep hala kiki a nhoñol manôgla manan bébobasôna, ni lelaa ni bi leege nye, ni diihege nye, ni tinak nye njôôñ lipém.* 16 Me nkon maséé le me nla bôdôl bé ñem* ikété manjel momasôna.

8 Ndi, a lôk kéé, di nsômbôl yis bé jam inyu konangoo i mbuma ñañ i Nyambe makoda ma Makédonia ma bi kôhna. 2 I ngéda ba bi bana manoodana makeñi ikété njôghe, ngandak yap maséé lôñni liyep jap likeñi bi bi boñ le ligwañ li likap jap li bôl.* 3 Inyule me mbok mbôgi le ba bi ti inoñnaga ni bigwel moo gwap, ñ, ba bi ti yaga iloo bigwel moo gwap, 4 hala kiki ñem wap womede won u bi tinde bo i yemhe bés ibabé waa inyu bana bisai i ti likébla ni loñgeñem, ni i yoñ ngaba i nson mahôla inyu bapubhaga. 5 Ba bi boñ Yak iloo kiki di bé hoñol, inyule ni njel sômbôl i Nyambe, ba bi bôk ba ti bomede ni ñem wap wonsôna i gwel nson Nwet, ba hôla ki bés. 6 Jon di bi ti Titô makénd le, kiki nyen a bi bôdôl unu nson i kot makébla ni bi ti ni loñgeñem nyoo i bééni, wee a mélhak wo. 7 Ndi kiki ni yé mingwañ ikété mam momasôna, ikété hémle, ni ngap i pot,* ni yi, ikété makénd momasôna, ni ikété gwéha yés inyu nan, wee ni ba ki mingwañ ikété lem i kap ni loñgeñem.

8 Me mpot bé hala inyu ti bé oda, ndi inyu yis bé ngandak makénd bôt bape ba gwé, ni inyu wan too gwéha nan i yé bañga. 9 Inyule ni nyi konangoo i mbuma ñañ i Nwet wés Yésu Kristô, le to hala kiki a bé ngwañ, a bi yila liyep inyu nan, le ni yila mingwañ ni njel liyep jé.

10 Me nti mahoñol mem munu jam lini: Li yé inyu loñge nan, hala kiki bé bon ni bi bôdôl nson unu hala a yé ngim nwii len. Ni bi bôdôl ndik bé wo, ndi ni bi unda ki le ni gwé ngôñ i boñ wo. 11 Jon nano, mélhana i jam ni bi bôdôl, le ngôñ nan i boñ i yon inoñnaga ni bigwel moo ni gwé. 12 Inyule ibale mut a gwé yaga ngôñ i ti, wee ngôñ yé y’a lémél toi Nyambe inoñnaga ni mam a gwé, handugi ma a gwé bé. 13 Inyule me gwé bé ngôñ i tômbôs mam inyu bôt bape, ndi me lédés mo inyu nan; 14 ndi le mam ma kolna,* i ngandak gwom ni gwé nano i la hô i ndék ba gwé, kayéle yak ngandak yap i la hô i ndék ni nla bana, inyu boñ le mam ma kolna. 15 Ndik kiki i yé ntilga le: “I mut a bééna ngandak a bi bana bé ngandak iloo hihéga, Yak i mut a bééna ndék a bi bana bé ndék iloo hihéga.”

16 Ndi Nyambe a kôhna mayéga hala kiki a bi ha nlélém nduña keñi inyu nan ikété ñem u Titô, 17 inyule a bi nôgôl yaga bés ngéda di bi lédés nye ñem, ndi kiki ñem u mpabla nye i lo i bééni, nyemede a nyoñ makidik i lo nyoo. 18 Ndi di yé i ep nye ni mankéé nu a bi kôhna lipém ikété makoda momasôna inyu nson a mboñ inyu ñañ nlam. 19 Handugi hala, makoda ma bi téé ki nye le nyen a yéga bés munu maké més kiki di nkap likébla lini ni nti ni loñgeñem, le ndi Nwet a kôhna lipém, ni inyu unda le di gwé ngôñ i hôla. 20 Hala nyen di nkeñgle le bôt ba ôm bés nsohi inyu likébla likeñi lini di yé i kap. 21 Inyule di ‘mboñ mam momasôna ni maliga, ha i mis ma Yéhôva* nyetama bé, ndi Yak i mis ma bôt ba binam.’

22 Handugi hala, di yé i om mankéé wés numpe lôñni bo, nu di bi wan ngandak ngélé, di léba le a yé mut a nligip ikété ngandak mam. Bôô ni ngélé yañen ni nano? Ngo a ga kônde ligip inyule a mbôdôl bé ñem ngandak. 23 Ndi ibale ni gwé mbadga yo ki yo inyu Titô, a yé so lôñ wem,* a yé ki so ngwelnson wem inyu loñge nan; tole ibale ni gwé mambadga inyu lôk kéé yés, ba yé baôma ba makoda ni lipém li Kristô. 24 Jon undnana bo le gwéha nan i yé toi bañga, ni unda ki makoda inyuki di nkadba inyu nan.

9 Ndi inyu nson unu inyu bapubhaga, i ta yaga bé nseñ le me tilna bé, 2 inyule kiki me nyi ngôñ nan i hôla, jon me nkadba inyu nan i bisu bi bôt ba Makédônia, le hala a yé ngim nwii nano le lôk kéé i Akaya i yé bebee i hôla, yak ngôñ nan keñi i nti libim ikété yap makénd. 3 Ndi me yé i ep lôk kéé kayéle kadba yés inyu nan i ba bañ yañga munu jam lini, le ndi ni ba toi nkôôbaga kiki me bi kal le n’a ba nkôôbaga. 4 Ibale hala bé, ki ngéda bôt ba Makédônia b’a lo lôñni me, ba koba le ni ta bé nkôôbaga, bés (ibabé i sima bé) d’a wo nyuu inyu bôdôl di mbôdôl bé ñem. 5 Jon me bi tehe nseñ i ti lôk kéé makénd le ba lo i bééni i bisu bi ngéda inyu boñ le ba koba likébla likeñi linan nkôôbaga i bisu bi ngéda, kayéle li ba yaga kiki likébla ni nkôôba ni loñgeñem, ha kiki yom bé le ba nkadal nkadlak.

6 Ndi munu jam lini, nu ni nu a nwes ndék mbôô a ga bumbul ndik ndék, ndi nu ni nu a nwes ngandak mbôô a ga bumbul ki ngandak. 7 Hiki mut a boñ kiki a nkit ikété ñém wé, ha ni hiun bé* tole wengoñle ba nyégsa nye, inyule Nyambe a ngwés i mut a nti ni ñem maséé.

8 Handugi hala, Nyambe a nla boñ le konangoo yé i mbuma ñañ yosôna i bôl i ngii nan, le ndi ngéda yosôna ni bana mam momasôna i nya i kôli, ni bôl ki ni mam ma mbéda inyu boñ hiki nson nlam. 9 (Ndik kiki i yé ntilga le: “A bi kap ngandak;* a kébél diyeyeba. Telepsép yé i nom i mba ni mba.” 10 Ndi Nu a nti nsalwom ngandak mbôô ni koga i je, a’ ti yak bé mbôô inyu nwes, a bulus ki yo kayéle libumbul li telepsép linan li ba ngandak.) 11 Ikété manjel momasôna ni bi ngwañap, kayéle yak bé ni nla kap ikété manjel momasôna, hala a ntinde bôt i ti Nyambe mayéga ni njel yés; 12 inyule nson unu ni ngwel inyu loñge i bôt bape, u ta ndik bé inyu ti bapubhaga mam momasôna ma yé bo nseñ, ndi u yé ki inyu ba ngwañ ikété ngandak mayéga inyu Nyambe. 13 Ni njel mam nson mahôla unu u ñunda, bôt ba nti Nyambe lipém inyule ni nsuhus bébomede isi ñañ nlam u Kristô, hala kiki ni bi añal i mbamba, ni inyule ni nkap ni njel likébla linan inyu yap ni inyu bôt bobasôna. 14 Yak ni njel minyemhe inyu nan, ba ñunda bé gwéha inyule sôkbôk konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i yé i ngii nan.

15 Nyambe a kôhna mayéga inyu likébla jé li mbuma ñañ a nti yañga.

10 Me Paul, memede yaga nyen me yé i soohe bé ni njel ñemlima ni loñgeñem i Kristô, to hala kiki me nene yañga mut ngéda me yé i bisu binan, ndi me gwé makénd ikolba bé ngéda me ta bé ha. 2 Me nsoohe le to ngéda me yé ha, me bana bañ makénd i yoñ bitelbene bi ngui me sômblak yoñ ikolba bôt bahogi ikété nan ba ba ntehe bés wengoñle bôt ba nhiôm inoñnaga ni minsôn. 3 Inyule to hala kiki di niñ ikété minsôn,* di njo bé gwét inoñnaga ni minsôn. 4 Inyule bijôl gwés bi gwét bi ta bé bi minsôn, ndi Nyambe nyen a nti gwo ngui inyu bôk minkum mi mandap.* 5 Inyule di nhielel bipék ni hiki jam li ntelep ikolba yi Nyambe, di nkena mahoñol momasôna i minkôm inyu boñ le ma nôgôl Kristô; 6 di yé ki nkôôbaga i kogse ngimanôgla yosôna ngéda ni mal unda le bébomede ni yé manôgla i nya i yôni.

7 Ni nkéés mam i bitéé bi mis. Ibale mut nyemede a yé nkwoog nkaa le a yé nu Kristô, a tiimba hek pék munu jam lini le: Kiki a yé nu Kristô, hala nyen yak bés di yé ba Kristô. 8 Inyule to ibale me nlama kadba ndék jôga inyu kunde Nwet a bi ti bés inyu lédés bé, ha inyu tômbôs bé bé, ki m’a wo bé nyuu. 9 Inyule me gwé bé ngôñ le i nene wengoñle me nsômbôl kônha bé woñi ni bikaat gwem. 10 Inyule bôt bahogi ba nkal le: “Bikaat gwé bi nyét, bi gwé ki ngui, ndi ngéda nyemede a yé ha, a ñét bé,* yak bibañga gwé bi nhoi.” 11 I nya mut ini i yi le i jam di nkal* ikété bikaat gwés ngéda di ta bé ha, jon d’a boñ* ngéda di mba ha. 12 Inyule di noode bé bii bésbomede i nlélém likala ni bôt bahogi ba ba mbégés bomede, to hégha bésbomede ni bo. Ndi ngéda ba nhegna mintel bo ni bo, ba héghaga ki bo ni bo, ba gwé bé yi.

13 Ndi bés d’a kadba bé inyu nkoñ u yé i mbus minwaa Nyambe a bi hégél bés,* ndi ndik inyu nson di ngwel ikété minwaa mi nkoñ Nyambe a nti bés, a boñok le u pam letee ni nyoo bééni. 14 Ni maliga, di ta bé lel minwaa mi nkoñ wés wengoñle u mpam bé nyoo bééni, inyule di bé bôt ba bisu i pamna ñañ nlam inyu Kristô letee ni nyoo bééni. 15 To, di ta bé i kadba inyu nson u mut numpe i mbus minwaa mi nkoñ wés, ndi di gwé botñem le kiki hémle nan i nkônde hol, yak nson wés w’a kônde hol ikété minwaa mi nkoñ wés. Ha nyen nkoñ u nson wés w’a kônde keñep,* 16 kayéle di añal ñañ nlam i biloñ bi yé nyoo i mbus nan, le ndi di kadba bañ inyu nson u u mal bôña ikété nkoñ u mut numpe. 17 “Ndi i mut a nkadba, a kadba inyu Yéhôva.”* 18 Inyule i mut a mbôgôl nyemede mbôgi lam, ha nye bé nyen a nlémél Nyambe, ndi nu Yéhôva* a mbôgôl mbôgi lam.

11 Me nsômbôl le ni nihbe me, to ibale me nene ndék jôñ. Ndi ni maliga, ni yé i nihbe me! 2 Inyule me nsôñ bé ni sôñ i nlôl yak Nyambe,* inyule memede nyen me bi bôn le me nti bé i libii yak nlôm wada, le ndi me ti bé yak Kristô kiki hingonda hi hi yé konji, hi bak ngi nsohi.* 3 Ndi me nkon woñi le, kiki nyoo i bi lop Éva ni mandon mé, ba yé le ba ôbôs mahoñol manan kayéle ma ke haa ni maliga ma ñem lôñni libak lipubi* bi bi kôli ni Kristô. 4 Inyule ni maliga, ibale mut a nlo, a añal Yésu numpe handugi nu di bi añal, tole ni kôhna mbuu umpe handugi u ni bi kôhna, tole ñañ nlam umpe handugi u ni bi neebe, ni mpala nihbe i mut nu. 5 Inyule me ntehe bé yom yo ki yo i i ñunda le me yé ntitigi i bisu bi bôt ba nkalba le ba yé bañga baôma. 6 Ndi to ibale me gwé bé loñge likeñge i yoñ hop, me nhañ yaga bé yi; ibabé pééna, di bi unda bé yi yés ikété manjel momasôna ni ikété mam momasôna.

7 Baa me bi boñ béba kiki me bi suhus memede inyu bédés bé, inyule me bé maséé i añle bé ñañ nlam u Nyambe yañga? 8 Me bi mélés* nkus u makoda mape ngéda me bi neebe mahôla map* inyu gwélél bé nson. 9 Ndi ngéda me bé lôñni bé ndi me bana ngôñ ni ngim jam, me bi yilna bé mut nye ki nye mbegee, inyule i lôk kéé i bi lôl i Makédônia i bi ti me mam momasôna me bééna ngôñ. Ñ, ikété manjel momasôna, me bi yoñ bitelbene le me yilna bañ bé mbegee, me ga ke ki ni bisu i boñ hala. 10 Ntel wonsôna maliga ma Kristô ma yé ikété yem, m’a waa bé kadba inyu jam lini nyoo minkoñ mi Akaya. 11 Inyuki? Baa inyule me ngwés bé bé? Nyambe a nyi le me ngwés bé.

12 Ndi m’a ke ni bisu i boñ i jam me yé i boñ, inyu boñ le i bôt ba nsômbôl unda* le bés ni bo di yé kayada, di ti bañ bo njom i unda le bés ni bo di yé kayada ikété mam* ma mboñ le ba kadba. 13 Inyule i nya bôt ini i yé baôma ba bitembee, bagwelnson ba malôga, ba ba nhéñba le* ba yé baôma ba Kristô. 14 Hala a ta bé jam li hélha, inyule yak Satan nyemede a nwaa bé héñba le a yé añgel i mapubi. 15 Jon hala a ta yaga bé jam li hélha ibale yak bagwélél bé ba nwaa bé héñba le ba yé bagwélél ba telepsép. Ndi lisuk jap l’a ba inoñnaga ni minson nwap.

16 Me ntiimba kal le: Mut to wada a hoñol bañ le me yé jôñ mut. Ndi to ibale ni nhoñol yaga le me yé jôñ mut, wee ni neebe me kiki jôñ mut, inyu boñ le yak me me kadba ndék. 17 Ndi nano me ta ha bé i pot inoñnaga ni ndémbél Nwet, ndi kiki jôñ mut i i mbôdôl yomede ñem, i kadbaga ki. 18 Hala kiki ngandak i nkadba i pes minsôn,* wee yak me m’a kadba. 19 I kal ni nkal le ni yé “bôt ba nhek pék,” baa inyu hala nyen ni nkon maséé i nihbe bijôñ bi bôt? 20 Ni maliga, ni nihbe nu ni nu a nyilha bé minkol, nu ni nu a nje nkus nan, nu ni nu a nkadal i gwom ni gwé, nu ni nu a mbédés nyemede i ngii nan, nu ni nu a mbép bé libai i su.

21 Me mpot hala, ndi hala a yé wonyuu inyu yés inyule hala a nla nene wengoñle di bi boñ mam ikété bibomb. Ndi ibale bôt bape ba nkandal nyuu inyu boñ mam (me mpot kiki jôñ mut), ngo wee yak me me nkandal nyuu inyu boñ mam. 22 Baa ba yé bon ba Lôk Héber? Ngo yak me. Baa ba yé bon ba Lôk Israel? Ngo yak me. Baa ba yé mbôda* Abraham? Ngo yak me. 23 Baa ba yé bagwélél ba Kristô? Me ntimbhe kiki mut njék, me yé ngwélél Kristô iloo yaga bo: Me bi gwel nson iloo bo, me ke i mok ngandak ngélé iloo bo, me biba ndôm iloo hihéga, me ba bebee ni nyemb ngandak ngélé. 24 Ngélé itan, Lôk Yuda i bi bép me môm ma-na ma disôô, u héya hiada; 25 ngélé aa, ba bép me ni bikék, ba ôm me ngok ngélé yada, ngélé aa sitima yés i yin, me tégbaha u wada ni njamuha yada i ñem tuye; 26 me nloo bo i ngandak maké, i mandutu i yap balom, i mandutu ma nlôl ni bôt ba wip, i mandutu ni bôt bem bomede, i mandutu ni bôt ba matén mape, i mandutu ikété tison, i mandutu i ñoñ, i mandutu i tuye, i mandutu ipôla lôk kéé i bitembee, 27 i ndumbba nson ni ngandak bôlô, i ngandak lal péé, i njal ni nyus, i yén ngi je ngandak ngélé, i lihep ni liyep li mbot.*

28 Handugi mam mana momasôna, jam lipe jon li ntééñga me mahoñol hiki kel:* Nduña inyu makoda momasôna. 29 Njee a mbomb, ndi me bomb bé? Njee a mbaage, ndi ñem u loñ bé me?*

30 Ibale me nlama kadba, m’a kadba inyu mam ma ñunda bibomb gwem. 31 Nyambe ni Isañ Nwet le Yésu, Nu a nlama kôhna bibégés i boga ni boga, a nyi le me ta bé i tembee. 32 Ngomin keñi i Damaskô i i yé isi énél i Kiñe Aréta, i bé tat tison i bôt ba Damaskô inyu gwel me, 33 ndi ba bi tégbaha me i winda i lipénd li tison, ba suhlene me ikété sel, me tohla i moo mé.

12 Me nlama kadba, jon m’a pôdôl biyiinda bi nlôl yak Nyambe ni masoola ma Nwet, to hala kiki nseñ u ta bé i boñ hala. 2 Me nyi mut wada nu a yé ikété adna ni Kristô; hala a yé jôm li nwii ni mi-na le a bi yôña, a pam i ngii i nyônôs aa (too a bé ikété nyuu, too a bé bé ikété nyuu; me nyi bé, Nyambe nyen a nyi). 3 Ñ, me nyi mut wada (too a bé ikété nyuu, too a bé bé ikété nyuu, me nyi bé, Nyambe nyen a nyi) 4 nu a bi yôña, a pam i paradis, a nok bibañga le mut binam a nla bé pot, bi bi ta bé to mut binam kunde i pahal. 5 M’a kadba inyu ntén mut u, ndi m’a kadba bé inyu memede handugi inyu bibomb gwem. 6 Inyule to ibale me nsômbôl kadba, m’a ba bé jôñ mut, inyule m’a pot ndik maliga. Ndi me ntjél kadba, inyu boñ le mut to wada a hoñlene bañ me mam makeñi iloo ma a ntehe me me mboñ, tole ma a nôgôl i nyo wem, 7 ndik inyule me bi kôhna mintén mi masoola mini mi mbuma ñañ.

Ndi inyu boñ le me bédés bañ memede iloo hihéga, loo i bi tina me ikété minsôn, añgel i Satan, le i ke ni bisu i bép me mabai* kayéle me bédés bañ memede iloo hihéga. 8 Me bi soohe Nwet ngélé aa inyu jam li, le i loo ini i nyodi me i nyuu. 9 Ndi a kal me le: “Konangoo yem i mbuma ñañ i kôli we, inyule ikété bomb yoñ nyen ngui yem i nene i nya i yôni.” Jon m’a kadba inyu bibomb gwem ikété maséé, kayéle ngui i Kristô i yééne i ngii yem kiki ndap libadô. 10 Jon me nkon maséé ikété bibomb gwem, ikété bisol, ikété njal, ikété ndééñga ni mandutu, inyu Kristô. Inyule ngéda me yé ntombok, ha ni nyen me gwé ngui.

11 Me mal yila jôñ mut. Ni nyégsa me i yila hala, inyule bé bon ni lam-ga bégés me. Inyule me ntehe bé yom yo ki yo i i ñunda le me yé nuntitigi i bisu bi bôt ba nkalba le ba yé bañga baôma, to hala kiki me ta bé to jam. 12 Ni maliga, bébomede ni bi tehe minson mi ñunda le me yé ñôma, ni njel biyimbne lôñni bihélha bi mam* ni mimpémba mi mam ikété ngandak hônba. 13 Inyule limbe jam li bi boñ le makoda mape ma loo bé, handugi le me bi yilna bé bé mbegee? Wee soho nwéhlana ni me ibale me bi boñ béba.

14 Nuna-ki! Hala a yé ngélé aa le me yé nkôôbaga i lo nyoo, ndi me ga yilna bé bé mbegee. Inyule nkus nan bé won me nyéñ, ndi bébomede; inyule bon bé bon ba nlama kôhle* inyu bagwal bap, ndi bagwal bon ba nlama kôhle inyu bon bap. 15 I pes yem, m’a sem mam momasôna ni ngandak maséé, me sem yak mensôna inyu nan.* Ibale me gwé i nya ngandak gwéha ini inyu nan, baa bé ni nlama ndik bana ndék gwéha inyu yem? 16 To i ba yaga lelaa, m’a yilna bé bé mbegee. Ndi to hala, ni nkal le me bi gwélél “likeñge,” me gwel ki bé “ni mandon.” 17 Ikété bôt me bi ômle bé, baa me bi gwélél wada mu inyu je bé nseñ? 18 Me bi ti Titô makénd i lo i bééni, me ep ki mankéé wada lôñni nye. Titô a bi je bé bé nseñ to ndék, hala bé? Di bi hiôm ni minlélém mi mahoñol,* hala bé? Di nôñôl ki i minlélém mi mabal, hala bé?

19 Baa ni nhoñol le di nyoñ i ngéda ini yosôna inyu kaaba i bisu binan? I bisu bi Nyambe nyen di yé i pot ikété adna ni Kristô. Ndi a bagwéha, mam momasôna di mboñ ma yé inyu lédés bé. 20 Inyule me nkon woñi le ngéda me nlo, me koba bé bé kiki me nsômbôl, to me me ba bé kiki ni nsômbôl, ndi me koba momol ipôla nan, ni njôñ, ni minyayak, ni mindañ, ni minsoga, ni minhuñbe,* ni bak nyonok ni ngôk, ni yubda. 21 Bebek le ngéda me ntémb me lo, Nyambe wem a nla suhus me i bisu binan, y’a béda ki le me ee inyu ngandak ikété nan i i bi bôk i boñ béba, ndi i tam bé mam map ma nyega lôñni malal ma nyega,* ni maboñok mabe ngi wonyuu* ba bééna lem i boñ.

13 Nano a yé ngélé i nyônôs aa le me yé i lo i bééni. “Bôt iba tole baa bon ba nlama bok mbôgi* inyu boñ le pééna yo ki yo i ba bañ inyu ngim hop.” 2 To hala kiki nano me ta bé ha, a yé wengoñle me yé ha inyu ngélé i nyônôs iba; jon me nti mabéhna mem i bisu bi ngéda inyu bôt ba bi bôk ba boñ béba, ni inyu bana bape bobasôna le, ibale me ntémb me lo, m’a bañal bé bo, 3 hala kiki ni nyéñ yi too Kristô a mpot toi ni njel yem, nye nu a mbomb bé ipôla nan ndi a ñunda ngui yé keñi. 4 Inyule ni maliga, a bi wo i kék inyu bibomb, ndi a yé i niñ inyu lipémba li Nyambe. Maliga ma yé le yak bés di mbomb lôñni nye, ndi d’a niñ ki lôñni nye inyu lipémba li Nyambe inyu nan.

5 Kena ni bisu i wanba i yi too ni yé yaga ikété hémle; kena ni bisu i wanba le ni yi mimbe mintén mi bôt ni yé. Tole ni neebe bé le Yésu Kristô a yé ikété adna ni bé? Handugi le ni nlémél ha bé Nyambe. 6 Me gwé toi botñem le n’a neebe le di nlémél Nyambe.

7 Ndi di nsoohe Nyambe le ni boñ bañ béba yo ki yo, ha bé le di nyéñ lémél bôt, ndi inyu boñ le ni boñ mam malam, to ibale di nlémél bé bôt bape. 8 Inyule di nla bé boñ jam jo ki jo ikolba maliga, ndi di nla ndik boñ mam inyu maliga. 9 Di nkon yaga maséé ngéda bés di mbomb, ndi bé ni ban-ga ngui. Inyu jam lini nyen di nsoohe le: Boña mahéñha ma mbéda. 10 Jon me ntila i mam mana ngéda me ta bé me ha, inyu boñ le ngéda me mba ha, me lôôha bañ yôñôl bé makidik ma ngui, inyule Nwet a bi ti bés kunde ini inyu lédés bé, ha inyu tômbôs bé bé.

11 Sôk i nsôk, a lôk kéé, kena ni bisu i kon maséé, i boñ mahéñha, i tina hogbe, i bana minlélém mi mahoñol, ni i niñ ikété nsañ; ha nyen Nyambe nu gwéha ni nu nsañ a’ ba lôñni bé. 12 Ni yégna bé ni bé, ni sohna ki mamañ i nya i yé pubhaga. 13 Bapubhaga bobasôna ba ñômle bé mayéga map.

14 Konangoo i mbuma ñañ i Nwet le Yésu Kristô lôñni gwéha i Nyambe ni bisai bi nlôl ni mbuu mpubi bi ba lôñni bébobasôna.

Tole “nu a nti bés makénd.”

Tole “njiiha.”

Tole “njiiha.”

Tole “njiiha.”

Tole “inyule ibale ngandak masu i nyemhe.”

Ni hop Grikia, “pék i minsôn bé.”

I nla ki ba, “mam ni mal yi loñge.”

Ni hop Grikia, “ipam lisuk.”

I nla ki ba, “kayéle ni ôt nseñ ngélé iba.”

Ni hop Grikia, “inoñnaga ni minsôn.”

Nyen ba nsébél ki le Silas.

Tole “a nyigye.”

Tole “moni ba nti kiki bibep; jam li nyigye mam ma nlama lo.”

Tole “niñ yem.”

Tole “ndutu ñem i mil bañ nye le tjwat.”

Tole “pôh.”

Tole “mahoñol mé; bipék gwé.”

Tole “a mboñ ki le njiñ i yi yé i tu ni njel yés.”

Tole “labinda.”

Tole “di mboñ bé nyuñga; di ñôt bé nseñ moni.”

Béñge Ndoñi bibuk.

Béñge Ndoñi bibuk.

Béñge Ndoñi bibuk.

Béñge Ndoñi bibuk.

Ni hop Grikia, “ibôdôl i lipém ikepam i lipém.”

Béñge Ndoñi bibuk.

I nla ki ba, “ndik kiki mbuu u Yéhôva u mboñ.”

Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.

Tole “libayak.”

Tole “dibôi mbañak ni ték lima.”

I nla ki ba, “di nyégle bé ngi botñem.”

Ni hop Grikia, “mbuu u hémle.”

Tole “manoodana.”

Ni hop Grikia, “ét i i nkônde ét, ét ni ét.”

Tole “sôyi.”

Tole “liyééne lini.”

Tole “i haba liyééne jés.”

Tole “liyééne jés li ngii.”

Ni hop Grikia, “yom i nwo.”

Tole “moni ba nti kiki bibep; jam li nyigye mam ma nlama lo.”

Ni hop Grikia, “di nke.”

Tole “nene i mbamba.”

Tole “bibéba bi mam.”

Tole “di nene i mbamba i bisu bi Nyambe.”

Tole “di nene i mbamba i bisu bi kiññem nan.”

Ni hop Grikia, “di nyi.”

Ni hop Grikia, “nwin u sañgla.”

Ni hop Grikia, “a bi yilha nye béba inyu yés.”

Bebek inyu suu gwét.

Bebek inyu sôñ bomede ngéda ba nsuu bo gwét.

Tole “di kôli wo.”

Tole “ba nkodol bés.”

Tole “pôdôs bé i mbamba.”

Tole “di nyip bé miñem nwés.”

Tole “ni kéñbaha gwéha nan.”

Ni hop Grikia, “ni ba bañ isi nlélém kop nson i nya i kôli bé.”

I jôl lini li nlôl ni buk hop Lôk Héber i i nkobla le “yom i gwé bé nseñ wo ki wo.” Li mpôdôl Satan.

Tole “mut a téé sép.”

Tole “imbe ngaba mut hémle a gwé ni mut a ntjél hémle.”

Béñge Ndoñi bibuk.

Béñge Ndoñi bibuk.

Ni hop Grikia, “minsôn.”

Ni hop Grikia, “libak le a yé ha.”

Ni hop Grikia, “makénd.”

Tole “ni yé bapubhaga.”

Ni hop Grikia, “ni bi ti mbuu wé hogbe.”

Ni hop Grikia, “ni konok woñi, ni sehlaga.”

I nla ki ba, “Me nla ba nyonok ni makénd inyu nan.”

Tole “li yamb mayoo.”

Ni hop Grikia, “bañga.”

Tole “ni njel likôlha mam.”

Béñge Ndoñi bibuk.

Ni hop Grikia, “nu a nyoñ ngaba ni me.”

Tole “ha ngi makénd bé.”

Tole “a bi ti ngandak makébla.”

Ni hop Grikia, “di nhiôm ikété minsôn.”

Tole “dikôya.”

Ni hop Grikia, “libak le a yé ha li mbomb.”

Ni hop Grikia, “i jam di yé ikété bibañga.”

Ni hop Grikia, “jon d’a ba ikété maboñok.”

Tole “a bi hek, a ti bés yés ngaba.”

Ni hop Grikia, “d’a kônde bôl.”

Béñge Ndoñi bibuk.

Béñge Ndoñi bibuk.

Ni hop Grikia, “makénd ma Nyambe.”

Tole “hipubhaga.”

Tole “libak lipubhaga.”

Ni hop Grikia, “nip.”

Tole “gwom gwap.”

Tole “bôt ba nyéñ likéé.”

Tole “nson u ñôma.”

Tole “ba nene wengoñle.”

Hala wee, i litehge li mut binam.

Ni hop Grikia, “mbôô.”

Ni hop Grikia, “i lihep ni nso.”

Tole “jam lipe jon li nyuu me hi kel ni kel.”

Tole “ndi me unup bé?”

Tole “bép me.”

Tole “manyaga.”

Tole “tééda nkus.”

Tole “inyu biniñ binan.”

Ni hop Grikia, “di bi hiôm ni nlélém mbuu.”

Tole “dilégé.”

Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.

Tole “bihiumul bibe ngi wonyuu.” Ni hop Grikia, “aselgéia.” Béñge Ndoñi bibuk.

Ni hop Grikia, “i nyo u bôt ba mbôgi iba tole baa.”

    Bikaat ni hilémb Basaa (1996-2026)
    Mapémél
    Lijubul
    • Basaa (Kamerun)
    • Kap
    • Pohol libamblak
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Matéak inyu ligwélél
    • Matiñ ma nsôñ biniñ bi bôt
    • Paramètres de confidentialité
    • JW.ORG
    • Lijubul
    Kap