KAAT PAUL A BI TILNA TITÔ
1 Me Paul, nkol u Nyambe ni ñôma nu Yésu Kristô inoñnaga ni hémle i mimpohlak mi bôt ba Nyambe lôñni bañga yi i maliga i i yé inoñnaga ni ndéñbe i gwélél Nyambe, 2 yon i niñne i ngii botñem i niñ boga+ le Nyambe nu a nla bé tembee+ a bi bôn ibôdôl kôba; 3 ndi i ntéak wé ngéda, Ntohol wés le Nyambe a bi boñ le bôt ba yi bañga yé ni njel likalô a bi ti me+ inoñnaga ni oda yé; 4 me ntilna Titô, bañga yem man inoñnaga ni hémle di gwé lôñ:
konangoo i mbuma ñañ ni nsañ bi nlôl yak Nyambe Tata ni yak Kristô Yésu Ntohol wés bi ba ni we.
5 Me bi yék we i Kréta inyu boñ le u kodol mam ma téé bé,* u téé ki mimañ ikété hiki tison, kiki me bi niiga we le: 6 mañ u likoda u nlama ba* nginsohi, u ban-ga nwaa wada, u ban-ga bon ba nhémle, ba bôt ba ñôm bé nsohi le ba niñ ikété mpuñgu* tole ba yé ndok.+ 7 Inyule kiki kindak Nyambe, mañ u likoda u nlama ba mut nu a yé nginsohi, a ba bañ mut ño mbe,*+ to mut nu a mpala unup,+ to mut lihiua, to mut bisañ,* to mut a gwé huluk ñem i je bôt nseñ, 8 ndi a ba mut a nyi leege bakén,+ mut a ngwés mam malam, mut a nyi hek pék,*+ a bak mut a téé sép, mut ndéñbe,+ mut hôtnyuu,+ 9 mut nu a ntéñbe ni bañga i maliga* i ngéda a niiga;*+ inyu boñ le a gwélél biniigana bi bi yé maliga* inyu ti makénd*+ ni inyu kodol i bôt ba nkolba biniigana.+
10 Inyule bôt ba ndok ba yé ngandak, bôt ba bipopoda ni bôt ba malôga, téntén ba ba ntéñbe ni likwee.+ 11 I mbéda le u yip bo manyo, inyule bo yaga bon ba nke ni bisu i tjé hémle i mahaa* hala kiki ba niiga mam ba nlama bé niiga le ndi ba kôhna yéñe i malôga. 12 Mut wada ikété yap, mpôdôl wap yaga, nyen a bi kal le: “Bôt ba Kréta ba yé bôt ba bitembee ngéda yosôna, ba yé binuga bi bikai bi bi nyai, bôt ba mbéna je ni bôt ba yeñgi.”
13 I mbôgi ini i yé maliga. Inyu njom ini nyen kee ni bisu i kodol bo bañga likodlak inyu boñ le ba ba mbôô ikété hémle, 14 ba emble bañ miñañ mi bitembee mi Lôk Yuda ni mambén ma bôt ba ba nkôm maliga mbus. 15 Mam momasôna ma mpôp inyu bôt ba mpôp;+ ndi yom to yada i mpôp bé inyu bôt ba mahindi ni ba ngi hémle, inyule mahoñol map ni kiññem yap bi yé mahindi.+ 16 Ba ñañal i mbamba le ba nyi Nyambe, ndi ba ntañba nye ni minson+ nwap inyule ba yé bôt a kôli oo, bôt ba ba nôgôl bé nye, ba nlémél bé to nye, ba nla bé to gwel nson nlam wo ki wo.
2 Ndi we, kee ni bisu i pot inoñnaga ni biniigana bi maliga.*+ 2 Mimañ mi bôt mi bana hôtnyuu ikété maboñok map, mi bak bôt ba kôli ni lipém, mi yik hek pék, mi ban-ga hémle ngui, ni gwéha ikeñi, lôñni hônba i i mpiñgla bé. 3 Nlélém jam ki, mimañ mi bôda mi bana maboñok ma kôli ni bôt ba nti Nyambe lipém, mi ba bañ bôda ba minsohi, to minkol mi ngandak wai, ndi mi ba bôt ba niiga mam malam, 4 kayéle mi pam i ti bingond bi bôda maéba* le bi gwés balôm bap, bi gwés bon bap, 5 bi yik hek pék, bi bak bapubhaga ikété maboñok map, bi salak* i mandap map; bi ban-ga bilem bilam, bi suhlak bomede isi balôm bap,+ le ndi bôt ba pôdôl bañ bañga i Nyambe béba.
6 Nlélém jam ki, kee ni bisu i ti boñge ba wanda makénd le ba yi hek pék,+ 7 wemede u undga le u yé ndémbél i minson minlam ikété manjel momasôna. Niiga i mam ma yé mapubhaga,* u bak mut nu a njôha yaga bé ni nson,+ 8 u gwéélak bipôdôl bi maliga* le bôt ba nla bé ôm nsohi,+ inyu boñ le i bôt ba nkolba bés ba wo nyuu, inyule ba gwé bé jam libe* jo ki jo i pot inyu yés.+ 9 Minkol mi suhus nwomede isi bet bap ikété mam momasôna,+ mi boñok biliya le mi lémél bo, mi bep bañ timbhe bo, 10 mi nibil bañ bo,+ ndi mi unda le mi yé bôt ba nla bôdôl ñem i nya i yôni, kayéle ikété manjel momasôna mi lémés biniigana bi Nyambe Ntohol wés.+
11 Inyule konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i bi nene i mbamba, i lona tohi inyu mintén mi bôt nwominsôna.+ 12 I konangoo ini i niiga bés i tjél liyan Nyambe ni minheña mi nkoñ ’isi,+ ndi di niñ ni liyi hek pék, ni telepsép, di téñbege ki i gwélél Nyambe munu nkoñ ’isi unu,*+ 13 di bemek le botñem i maséé+ i yon, di bemek ki masoola ma lipém ma Nyambe nunkeñi ni ma Ntohol wés Yésu Kristô, 14 nu a bi sem nyemede inyu yés,+ le ndi a kobol bés*+ ni mintén mi liyanmbén nwominsôna, a pubus ki bés inyu yé nyemede le di yila bôt bé ba tôbôtôbô, di ban-ga makénd inyu minson minlam.+
15 Kee ni bisu i pot i mam mana, u tinak maéba,* u kodlak lôñni kunde yosôna.+ U nwas bañ le mut nye ki nye a yan we.
3 Kee ni bisu i hôñlaha bo le ba suhus bomede isi bangomin ni baane,+ ni le ba nôgôl bo, ba bak nkôôbaga inyu hiki nson nlam, 2 le ba ôbôs bañ jôl li mut nye ki nye, ba ba bañ to bôt ba ngwés momol, ndi ba ba bôt ba ba nai bé ni litehge jap,+ ba undga bôt bobasôna ñemlima ngéda yosôna.+ 3 Inyule yak bés di bé yi bé hek pék, di bé bé manôgla, bôt bape ba yumhak bés, di bak minkol mi mintén ni mintén mi minheña ni mi mintuk, di niñik ikété béba ni tama, di bak bibéba bi bôt, di oonaga bés ni bés.
4 Ndi i ngéda loñgeñem i Nyambe+ Ntohol wés ni gwéha yé inyu bôt ba binam bi bi nene 5 (ha inyu bé le di bi boñ minson mi téé sép,+ ndi inyu konangoo yé yotama),+ a bi tohol bés i ngéda a bi nugus bés inyu témbna bés i niñ,+ a yilha bés yondo ni ngui i mbuu mpubi.+ 6 A bi lôôha kôp* unu mbuu i ngii yés ni njel Ntohol wés le Yésu Kristô,+ 7 le ndi i ngéda di mal kéla le di téé sép ni njel konangoo yé i mbuma ñañ,+ di yila bakôdôlbum+ ba niñ boga inoñnaga ni botñem yés.+
8 I bibañga bini bi kôli le di bôdôl gwo ñem, me nsômbôl ki le u kee ni bisu i yigye i mam mana, inyu boñ le i bôt ba bi hémle Nyambe ba kônde bok mahoñol map i gwel minson minlam. I mam mana ma yé malam, ma bak ki bôt nseñ.
9 Ndi u yoñ bañ ngaba yo ki yo mu pééna i bijôñ, to kadba mahaa, to momol, to bisañ inyu mbén Môsi, inyule bi gwé bé nseñ wo ki wo, bi bak ki yañga.+ 10 Ndi i ngéda mut a nhôñôs ntôñ mbagla,+ ibale u mal béhe*+ nye inyu ngélé bisu, u boñ ki hala inyu ngélé i nyônôs iba, kôm nye mbus,+ 11 u yik le i nya mut ini i ntjôô njel hémle, a yé i boñ béba, a mpémhene ki nyemede mbagi nôgôs.
12 I ngéda m’a ep Artéma tole Tikikô+ i weeni, boñ biliya gwoñ gwobisôna le u loo i boma me i Nikôpôli, inyule ha nyen me nkit le m’a tégbaha ngéda lisuni. 13 Boñ biliya gwoñ gwobisôna i hôla Zéna, nu a nyi mbén Môsi ngandak, ni Apôlô, inyu boñ le yom to yada i héñél bañ bo inyu liké jap.+ 14 Ndi yak bôt bés ba nigil i téñbe ni minson minlam inyu boñ le ba hôla ibale mpuhge jam u nkwo,+ kayéle ba ba bañ bôt ba ba num bé matam malam.+
15 I bôt bobasôna ba yé ni me ba nyéga we. Yégna me bôt bobasôna ba ngwés bés ikété hémle.
Konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i ba ni bébobasôna.
Tole “u yônôs mam ma nhañ.”
Ni hop Grikia, “ibale ngim mut i yé.”
Tole “yubda.”
Hala wee, a mboñ ndik yom a nkit.
Hala wee, i ôm mut bikut tole i leñ nye bibuk.
Tole “mut a nyi wan mam; mut a ntôñ bôt bape.”
Tole “nwin di kôli bôdôl ñem.”
Tole “a gwélél likeñge jé inyu niiga.”
Tole “biniigana bilam; biniigana bi bi yé nseñ.”
Tole “ti maéba.”
Ni hop Grikia, “i puñgul mandap ma mahaa.”
Tole “biniigana bilam; biniigana bi bi yé nseñ.”
Tole “mi boñ le dingonda di témbna yi; mi niiga.”
Tole “bi bak bôda ba bôlô.”
I nla ki ba, “Niiga ni libak lipubhaga.”
Tole “bipôdôl bilam; bipôdôl bi bi yé nseñ.”
Tole “béba jam.”
Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “inyu ti binoñ inyu yés; inyu somb bés.”
Tole “u tinak makénd.”
Tole “kap ngandak.”
Tole “kal mut le a yoñ matat.”