KAAT BISU PAUL A BI TILNA TIMÔTÉÔ

1 Me Paul, ñôma nu Kristô Yésu ni njel oda i Nyambe Ntohol wés, yak ni njel oda i Yésu Kristô botñem yés,+ 2 me ntilna Timôtéô,*+ bañga yem man+ ikété hémle:

Konangoo i mbuma ñañ ni konangoo lôñni nsañ bi nlôl yak Nyambe Tata ni yak Kristô Yésu Nwet wés bi ba lôñni we.

3 Ndik kiki me bi ti we makénd i yégle i Éfésô i ngéda me bé bebee ni ke i Makédônia, hala ki nyen me nti we mo nano, inyu boñ le u ti bôt bahogi oda le ba niiga bañ hémle ipe, 4 ba emble bañ to miñañ mi bitembee,+ to kadba mahaa. I mam mana ma gwé bé nseñ wo ki wo,+ ndi ma nlona ndik pééna i yañga iloole ma bana maada ni mam Nyambe a nti inyu lédés hémle. 5 Ni maliga, njom i biniigana bini* i yé le di bana gwéha+ i nlôl i ñem u mpôp, i lôlak i loñge kiññem, i lôlak ki i hémle+ i i gwé bé bihéñba. 6 Kiki bahogi ba bi yék i mam mana, ba kahal emble biyôglô bi minkwel.+ 7 Ba nsômbôl ba baniiga mbén,+ ndi ba nok bé mam ba mpot, to mam ba niiga ni ngandak makénd.

8 Ndi nano, di nyi le mbén Môsi i yé loñge ibale mut a ntibil nôgôl yo,* 9 a yik le mbén i ta bé inyu mut a téé sép, ndi inyu bayanmbén ni bakolba mbén,+ bayan Nyambe ni baboñbéba, bôt ba gwé bé ndéñbe,* ni bayan mam mapubhaga, bôt ba ba nol basañ bap tole banyañ bap, bôt ba manola, 10 bôt ba malal ma nyega,* bôlôm ba nlalna bôlôm,* banip bôt, bôt ba bitembee, bôt ba nkum soñ bitembee, ni jam lipe jo ki jo li li nkolba bañga biniigana*+ 11 bi bi nkiha ni ñañ nlam u lipém u Nyambe nu maséé, u me bi kôhna.+

12 Me nti Kristô Yésu Nwet wés mayéga, nu a bi ti me ngui, inyule a bi tehe le me yé mut maliga, jon a bi téé me inyu nson,+ 13 to hala kiki me bé mut a ñôbôs jôl li Nyambe i ngéda bisu, me bak mut a ntééñga bôt ba Nyambe, ni mut lipamal.+ To hala, me bi kôhna konangoo inyule ngiyi ni ngitophémle gwon bi bé bôñha me i mam mana. 14 Ndi Nwet a bi unda me konangoo i mbuma ñañ iloo hihéga, me kôhna ki hémle, ni gwéha i nlôl yak Kristô Yésu. 15 I lipôdôl lini li kôli le di bôdôl jo ñem, di neebe ki jo i nya i yôni, le: Kristô Yésu a bi lo i nkoñ ’isi inyu tohol baboñbéba.+ Ikété yap, men me yé mboñbéba nu bisu.+ 16 Ndi inyu njom ini nyen me bi kuhul konangoo, le ni njel yem kiki mboñbéba nu bisu, Kristô Yésu a unda wongut yé yosôna, a yilha ki me ndémbél inyu bôt b’a hémle nye inyu niñ boga.+

17 Ndi lipém ni bibégés bi ba i boga ni boga ni Kiñe boga,+ nu a nwo bé,+ nu ba ntehe bé ni mis,+ mpom Nyambe.+ Amen.

18 I biniigana* bini me nti we, a man wem Timôtéô, bi nkiha ni bibañga bi bapôdôl bi bi pôda inyu yoñ i bisu bi ngéda, inyu boñ le bi hôla we i ke ni bisu i jo gwét bilam,+ 19 u téñbege ni hémle lôñni loñge kiññem,+ hala wee kiññem bahogi ba bi tjôô, kayéle ba nimis hémle yap kiki sitima le i nyin. 20 Himénéô+ bo Aléksandrô ba yé mu nsoñgi wap; me bi ti bo i moo ma Satan*+ le ndi bikodlene bi niiga bo le ba ôbôs bañ jôl li Nyambe.

2 Jon kiki jam li bisu, me nti bôt bobasôna makénd le ba téñbe ni minyemhe, ni masoohe, ni masoohe inyu bôt bape, ni liti mayéga inyu mintén mi bôt nwominsôna, 2 inyu bikiñe ni ba bobasôna ba gwé bitel bikeñi,*+ inyu boñ le di kee ni bisu i bana niñ i nwee ni i nsañ, di téñbege i gwélél Nyambe i nya i yôni lôñni libak li mut a njôha bé ni nson.+ 3 Hala a yé loñge i mis ma Ntohol wés Nyambe, hala a nlémél ki nye;+ 4 nye nu sômbôl yé i yé le mintén mi bôt nwominsôna mi kôhna tohi,+ mi pam ki i bana bañga yi i maliga. 5 Inyule Nyambe a yé ndik wada,+ yak ñat a yé ndik wada+ ipôla Nyambe ni bôt ba binam,+ mut wada le Kristô Yésu,+ 6 nu a bi ti nyemede kiki binoñ bi bi kôli* inyu bôt bobasôna;+ i jam lini jon bôt ba nlama bôgôl mbôgi i ntéak wé ngéda. 7 Inyu yigye i mbôgi+ ini nyen me bi tééba ñañal ni ñôma+ (me mpot maliga, me ntembee bé), me yé nniiga inyu bôt ba matén,+ le me niiga bo hémle lôñni maliga.

8 Jon me ngwés le hiki homa, bôlôm ba kee ni bisu i soohe, ba paak moo i ngii ni maliga,+ ndi ha ni hiun bé,+ to ni ngandak pééna bé.+ 9 Nlélém jam ki, bôda ba nlama boñ nyañga ni mambot ma kôli,* lôñni hôtnyuu ni liyi hek pék,* ndi ha ni ngandak mabagak ma tjôñ bé, to ni gôl, tole ni perl, to ni mambot ma nhee diye ngandak,+ 10 ndi i nya i kôli ni bôda ba ba nkal le ba ntéñbe ni Nyambe,+ hala wee ni njel minson minlam.

11 Muda a nigil ikété nwee* lôñni suhulnyuu yosôna.+ 12 Me nti bé muda kunde le a niiga tole a bana kunde i ngii munlôm, ndi a nlama yén nwee.*+ 13 Inyule Nyambe a bi bôk a hek Adam; i mbus, a hek Éva.+ 14 Handugi hala, Adam bé nyen ba bi lôk, ndi muda nyen ba bi lôk bañga bañga+ ndi a yila mbôkmbén. 15 Ndi gwal+ w’a tééda muda i niñ ibale a* ntéñbe ni hémle, ni gwéha, ni libak lipubhaga lôñni liyi hek pék.*+

3 I lipôdôl lini li kôli le di bôdôl jo ñem: ibale mut a yé i boñ biliya i yila mañ u likoda,+ wee nson nlam won a nsômbôl gwel. 2 Jon mañ u likoda u nlama ba mut nu a yé ngi nsohi, nlôm nwaa wada, a hôdôk nyuu ikété maboñok mé, a yik hek pék,*+ a bak mut a mboñ mam ni oda, a yik leege bakén,+ a yik niiga,+ 3 a ba bañ mut lihiua,+ to mut bisañ,* ndi mut nu a nai bé ni litehge jé li mam,+ to mut jomol,+ to mut a ngwés moni,+ 4 a ba mut nu a ñéga* ndap yé lihaa loñge, bon bé ba bak manôgla, ba ban-ga bilem bilam,+ 5 (inyule ibale mut a nyi bé lelaa a éga* ndap yé lihaa nyemede, lelaa a’ yi tééda likoda li Nyambe?), 6 a ba bañ mut a ntip jôp i ntôñ,+ tiga le a ba nyonok ni ngôk, a kôhna ki nlélém mbagi kogse Nsohop a bi kôhna. 7 Handugi hala, bôt ba mbégdé ba nlama bok mbôgi ilam*+ inyu yé kayéle a kwo bañ ikété wonyuu,* to ikété hiandi hi Nsohop.

8 Hala ki nyen yak bahôla nson ba nlama ba bôt ba njôha bé ni nson, ba bana bañ manyo ima,* ba ba bañ bôt ba mbéna nyo wai, to bôt ba gwé huluk ñem i je bôt nseñ,+ 9 ndi ba tééda jimb lipubi li hémle lôñni kiññem i mpôp.+

10 Jam lipe ki, ba bôk ndugi ba wéna inyu tehe too ba kôli gwel nson;* i mbus, ba nwas bo le ba sal kiki bangwelnson ibale ba gwé bé nsohi wo ki wo.+

11 Yak bôda ba nlama bé jôha ni nson, ba ôbôs bañ to bôt môl,+ ndi ba bana hôtnyuu ikété maboñok, ba bak maliga ikété mam momasôna.+

12 Nhôla nson a bana ndik nwaa wada, a éga ki bon bé ni ndap yé lihaa yomede loñge. 13 Inyule i bôt ba ngwel nson loñge, ba nkôhna jôl lilam inyu bomede, ba nla ki pot ni makénd inyu hémle ikété adna ni Kristô Yésu.

14 Me ntilna we i mam mana, to hala kiki me gwé botñem le ndék ngéda me nlo nyoo i weeni, 15 inyu boñ le ibale me ntiñha lo, u yi lelaa wemede u nlama hiôm ikété lihaa li Nyambe,+ li li yé likoda li Nyambe nu a niñ, jon li nit, li sôñôk maliga.* 16 Ibabé pééna, jimb lipubi li ndéñbe i gwélél Nyambe li yé likeñi: ‘Yésu a bi nene i mbamba ikété minsôn,+ i kéla le a téé sép i ngéda a bééna nyuu mbuu,+ a pémél biañgel,+ a añlana ikété biloñ bipe,+ bôt ba hémle nye ikété nkoñ ’isi,+ Nyambe a leege nye i ngii ikété lipém.’

4 Ndi, bañga i nlôl yak Nyambe i nkal* yaga le i mangéda ma nlo, bôt bahogi b’a tjôô hémle inyu emble bipôdôl bi malôga bi bi nene wengoñle bi nlôl yak Nyambe,*+ ni inyu emble biniigana bi mimbuu mimbe, 2 ba noñok bihéñba bi bôt ba binam ba ba mpot bitembee,+ bon kiññem yap i yé nwok* wengoñle ba mage yo ni kei* i nlék. 3 Ba nsôña mabii,+ ba tinak bôt oda le ba tjél ngim bijek+ Nyambe a bi hek; bijek le i bôt ba gwé hémle ni bañga yi i maliga ba nlama je,+ ba tinak mayéga.+ 4 Ngo hiki yom Nyambe a bi hek i yé loñge,+ yom to yada i ta bé le ba tjél,+ ibale mut a nleege yo, a tinak mayéga; 5 inyule i mpubhana ni njel bañga i Nyambe lôñni masoohe.

6 Kiki w’a ti lôk kéé i maéba mana, w’a ba loñge ngwélél nu Kristô Yésu, nu a nje bibañga bi hémle ni bi biniigana bilam, bi u bi tibil nôgôl.+ 7 Ndi tjél miñañ mi bitembee mi mi nyan Nyambe,+ kiki miñañ mimañ mi bôda mi ñañal. Ndi boñ biliya bi ngui le u pam i téñbe i gwélél Nyambe. 8 Inyule i nyiñgha minsôn* i gwé ndik ndék mahee, ndi ndéñbe i gwélél Nyambe i yé mahee inyu mam momasôna, hala kiki i gwé mbônga u niñ ini hanano, yak ni u niñ i i nlo.+ 9 I lipôdôl lini li kôli le di bôdôl jo ñem, di neebe ki jo i nya i yôni. 10 Inyu hala nyen di ntumbba ni nson, di salak ni ngui+ inyule di mbiine botñem yés yak Nyambe nu a niñ, nu a yé Ntohol+ nu mintén mi bôt nwominsôna,+ téntén nu bahémle.

11 Kee ni bisu i ti bioda bini, u niigaga ki gwo. 12 U nwas bañ kekikel le mut a yan we inyule u yé mañge wanda. Ndi yila ndémbél ilam inyu bahémle i bipôdôl, i maboñok, i gwéha, i hémle, ni i libak lipubhaga.* 13 Letee me lo, kônde boñ biliya i añ i mbamba,+ i ti maéba,* ni i niiga. 14 U yan bañ likébla Nyambe a bi ti we ni njel mbañ i ngéda juu li mimañ li bi kéhi moo map i ngii yoñ.+ 15 Yoñ ngéda i hoñol i mam mana,* jôp yaga mu sum sum, inyu boñ le mahol moñ ma nene yaga i mis ma bôt bobasôna. 16 Yoñ yaga yihe ni wemede ngéda yosôna, u yoñok ki yihe ni biniigana gwoñ,+ téñbe ni mam mana, inyule kiki u mboñ hala nyen w’a tohol wemede lôñni i bôt ba ñemble we.+

5 U bep bañ kodol mañ mut.+ Ndi soohe nye kiki isoñ, yak boñge ba wanda kiki lôkisoñ, 2 mimañ mi bôda kiki banyuñ, bingond bi bôda kiki lôknyuñ, lôñni libak lipubhaga jolisôna.

3 Tôñ* biyik bi bôda bi bi yé toi biyik.*+ 4 Ndi ibale yik muda i gwé bon tole balal, bomede ba bôk ndugi ba nigil i bana ndéñbe i gwélél Nyambe i mandap map,+ ba timbhe ki bagwal bap ni basôgôl bap i yom i kôli ni bo,+ inyule hala a yé loñge i mis ma Nyambe.+ 5 Ndi i muda a yé toi yik, nu a nyégla bé yom yo ki yo, nyen a mbii botñem yé yak Nyambe,+ a téñbege ni minyemhe lôñni masoohe juu ni njamuha.+ 6 Ndi yik muda i i niñ ndigi inyu yônôs minheña nwé mi minsôn, wee i yé nwok to ibale i yé i niñ. 7 Jon kee ni bisu i ti biniigana* bini inyu boñ le ba ba ngi nsohi. 8 Ni maliga, ibale mut a ntééda bé bôt bé loñge, téntén bôt ba ndap yé lihaa, wee a ntañba hémle, a yé ki béba iloo mut nu a nhémle bé.+

9 Ba nlama tila jôl li yik muda ibale a nloo 60 ma nwii, nu a bi ba nwaa nlôm wada, 10 a ban-ga jôl lilam inyu minson nwé minlam,+ ibale a bi néñés bon,+ ibale a bééna lem i leege bakén,+ ibale a bi jôwa makôô ma bapubhaga,+ ibale a bi hôla bôt ba yé ikété njiiha,+ ibale a bi ti nyemede nkikip inyu hiki nson nlam.

11 Ndi u tila bañ môl ma biyik bi bôda bi bi ngi yii bingond, inyule i ngéda ngôñ yap malal i njôp ipôla bo ni Kristô, bi nsômbôl biiba. 12 Bon b’a kôhna mbagi nôgôs inyule ba mal tjôô mbônga wap u bisu.* 13 I nlélém ngéda, ba gwé lem i yeñgep, ba hiômôk i mandap ni mandap; ñ, handugi le ba nyeñgep, ba yé ki bôda ba hilégé, ba hak manyo map i mam ma bôt bape,+ ba podok ki mam ba nlama bé pot. 14 Jon me nsômbôl le biyik bi bi yé bingond bi kee i mabii,+ bi gwal bon,+ bi téédaga mandap map ma mahaa, le ndi bi ti bañ nkolba pôla i ôm bés nsohi. 15 I yé maliga le bahogi ba mal hielba inyu noñ Satan. 16 Ibale muda nu a nhémle a gwé bôt ba lihaa ba ba yé biyik bi bôda, wee a hôla gwo le bi ba bañ mbegee inyu likoda. Ha nyen likoda li nla hôla i bôda ba yé toi biyik.*+

17 Mimañ mi mi ñéga likoda loñge+ mi kôli kôhna lipém môga ima,+ téntén mi mi ntumbba ni nson i añal ni niiga.+ 18 Inyule tilna i nkal le: “U nlama bé kañ nlôm nyaga nyo i ngéda a ntét blé;”+ i nkal ki le: “Ngwelnson a kôli ni nsaa wé.”+ 19 U neebe bañ nsohi ba ñôm mañ u likoda,* handugi le bôt iba tole baa bon ba bok mbôgi.+ 20 I bôt ba gwé lem i boñ béba,+ kodol+ bo i bisu bi bôt bobasôna, inyu béhe bana bape.* 21 Me nti we oda i bisu bi Nyambe ni Kristô Yésu lôñni mimpohlak mi biañgel le u noñ i biniigana bini ibabé i bana mahoñol mabe, u todol bañ to bôt.+

22 Kekikel, u palga bañ kéhi moo moñ i ngii mut nye ki nye,*+ u yoñok bañ to ngaba i bibéba bi bôt bape, u téédaga wemede pubhaga.

23 U nyo ha bañ malép motama,* ndi yoñ ndék wai inyu hu yoñ ni inyu makon u mbéna bana.

24 Bibéba bôt bahogi ba mboñ bi nyiba i mbamba, bi nkena ki kunda yada i mbagi, ndi bibéba bôt bape ba mboñ bi nyiba ndik i mbus ngéda.+ 25 Nlélém jam, minson minlam mi nyiba i mbamba,+ ndi yak mi mi nyiba bé i mbamba mi nla bé solop.+

6 I bôt ba yé minkol,* ba kee ni bisu i tehe bet bap kiki bôt ba kôli ni lipém jolisôna,+ le ndi kekikel bôt ba ôm bañ jôl li Nyambe to biniigana gwé nsohi.+ 2 Handugi hala, i minkol mi gwé bet ba ba yé bahémle, ba yan bañ bet bap ndik inyule ba yé lôk kéé. Ndi ba nlama yaga kônde bana makénd i sélél bo, inyule i bôt ba nkôhna nseñ u loñge yap bôlô ba yé bahémle ni bagwéha.

Kee ni bisu i ti biniigana bini ni maéba mana. 3 Ibale mut a niiga hémle ipe, ndi a neebe bé biniigana bi maliga* bi bi nlôl yak Nwet wés Yésu Kristô, a neebe bé to biniigana+ bi bi nkiha ni ndéñbe i gwélél Nyambe,+ 4 wee a yé nyonok ni ngôk, a nok bé to yom.+ Ñem u nkon ndik nye ngôñ momol* ni pééna inyu bibuk.+ I mam mana ma nlona tama, bisol, minsohi,* ni i hoñlene bôt mam mabe, 5 mindañ mi mi mal bé inyu disii di mam; i bôt ba nlona mindañ mini ba gwé mahoñol mabe,+ ba nyi bé maliga, ba hoñlak le ndéñbe i gwélél Nyambe i yé njel i kôhna yéñe.+ 6 Ibabé pééna, ndéñbe i gwélél Nyambe i yé yaga njel i kôhna yéñe ikeñi,+ ibale di nyi kon maséé ni mam di gwé.* 7 Inyule di bi lona bé yom yo ki yo munu nkoñ ’isi, di nla bé to kena yom yo ki yo.+ 8 Ndi hala kiki di gwé bijek* ni mbot,* wee d’a kon maséé ni i mam mana.+

9 Ndi i bôt ba nai ndik le ba mba mingwañ ba nkwo ikété manoodana, ikété hiandi+ ni ikété ngandak minheña mi bijôñ mi mi nôgha njôghe, mi ken-ga* ki bôt i tjiba ni i yimil.+ 10 Inyule gwéha i moni i yé nkañ* u mam mabe momasôna; bôt bahogi ba ba ntumbba inyu yônôs i gwéha i, ba bi ke haa ni hémle, ba nôgha ki bomede njôghe homa nyensôna.+

11 Ndi we, a mut Nyambe, kee i mam mana ngwéé. Ndi noñ telepsép, ndéñbe i gwélél Nyambe, hémle, gwéha, hônba, ni ñemlima.+ 12 Jok gwét bilam bi hémle; tibil yaga kabda niñ boga, inyu yo nyen u bi séblana, inyu yo ki nyen u bi tibil yaga bok mbôgi* i bisu bi ngandak bôt ba mbôgi.

13 Me nti we oda, i bisu bi Nyambe nu a ntééda mam momasôna i niñ, ni i bisu bi Kristô Yésu, nu a bi tibil yaga bok mbôgi* i mbamba kiki mut mbôgi i bisu bi Pontiô Pilatô,+ 14 le u nôgôl mbén i nya i yé ngi liton li mahindi ni i nya i yé ngi nsohi, letee ni i masoola ma Nwet wés Yésu Kristô;+ 15 i masoola mana mon mpom Ñane nu maséé a’ unda i ntéak wé ngéda. Nyen a yé Kiñe i bikiñe ni Nwet nu bet,+ 16 nyetama nyen a gwé niñ i i ntjiba bé,+ a nyééne ikété mapubi+ le mut to wada a nla bé kôôge bebee, mapubi le mut nye ki nye a yé ngi tehe, a nla bé to tehe.+ Lipém ni lipémba li boga bi ba lôñni nye. Amen.

17 Ti bôt ba yé mingwañ munu nkoñ ’isi unu* biniigana* le ba ba bañ lipamal,* ba bôdôl bañ to lingwañ li li nom bé ñem,+ ndi ba bôdôl ndik Nyambe ñem, nyen a ñumbe bés mam momasôna di nkônôl maséé.+ 18 Kal bo le ba sal i boñ mam malam, ba ba mingwañ ikété minson minlam, ba ban-ga lem likap,* ba bak nkôôbaga i hôla,+ 19 ba téédaga lisôô li nkus inyu bomede, hala wee hikuu hilam inyu dilo di nlo;+ le ndi ba tibil yaga kabda bañga niñ.+

20 A Timôtéô, tibil yaga tééda i jam ba bi bôdôl we ñem ndi ba ti we,+ u kenek haa ni biyôglô bi minkwel bi bi nhindis i jam li yé lipubhaga, u kenek ki haa ni pééna lôñni bôt ba nkal le ba gwé “yi,” ki le bitembee bi.+ 21 Hala kiki bahogi ba bi unda le ba gwé i nya yi ini, ba bi tjôô hémle.

Konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i ba lôñni we.