KAAT BISU PAUL A BI TILNA BÔT BA KORINTÔ
1 Me Paul, me bi séblana i ba ñôma+ nu Kristô Yésu ni njel sômbôl i Nyambe, lôñni Sôsténés mankéé wés, 2 me ntilna likoda li Nyambe li li yé i Korintô,+ bé ba ni bi pubhana ikété adna ni Kristô Yésu,+ nséblaga i yila bapubhaga lôñni bôt bobasôna ba nsébél jôl li Nwet wés Yésu Kristô+ homa nyensôna, Nwet wap ni Nwet wés:
3 konangoo i mbuma ñañ ni nsañ bi nlôl yak Nyambe Tata wés ni yak Nwet wés Yésu Kristô bi ba ni bé.
4 Me nti Nyambe wem mayéga inyu nan ngéda yosôna, inyu konangoo i mbuma ñan a bi ti bé ni njel Yésu Kristô; 5 inyule ni bi yila mingwañ ikété mam momasôna ni njel Kristô, ni ban-ga ngap i yôni i pot, ni yi i yôni,+ 6 hala kiki ni bi yila bôt ba umi siñ siñ ikété mbôgi inyu Kristô,+ 7 inyu boñ le likébla jo ki jo li héñél bañ bé, hala kiki ni nyégi i bem masoola ma Nwet wés Yésu Kristô.+ 8 Nyambe a ga lédés ki bé letee ni lisuk, inyu boñ le mut to wada a bana bañ pôla i ôm bé nsohi i hilo hi Nwet wés Yésu Kristô.+ 9 Nyambe a yé maliga,+ nyen a bi sébél bé ikété adna* ni Man wé Yésu Kristô Nwet wés.
10 Ndi me nsoohe bé, a lôk kéé, ni njel jôl li Nwet wés Yésu Kristô, le bébobasôna ni bana kiñ yada, ni le mbagla i ba bañ ipôla nan,+ ndi ni bana adna i yôni ikété nlélém hoñol ni nlélém litehge li mam.+ 11 Inyule, a lôk kéé, bôt bahogi ba ndap Klôé ba ñañle me le mindañ mi yé ipôla nan. 12 I yom me nsômbôl kal i yé le, hiki wada nan a nkal le: “Me yé nnigil nu Paul,” “ndi me me yé nu Apôlô,”+ “ndi me me yé nu Kéfa,”* “ndi me me yé nu Kristô.” 13 Baa Kristô a yé nkabak? Ba bi péni bé Paul i kék inyu nan, hala bé? Tole, baa ni bi sôblana i jôl li Paul? 14 Me nti Nyambe mayéga le me bi sôble bé to wada ikété nan, handugi Krispô+ ni Gayô,+ 15 inyu boñ le mut a kal bañ le ni bi sôblana i jôl jem. 16 Ñ, me bi sôble yak ndap lihaa i Stéfana.+ Ndi inyu bana bape, me nhoñol bé le me bi sôble mut numpe nye ki nye. 17 Inyule Kristô a bi ep bé me i sôble, ndi i añal ñañ nlam;+ ha ni bibañga bi bayimam* bé, inyu boñ le mut a yilha bañ kék njiiha* i Kristô yañga.
18 Inyule biniigana inyu kék njiiha* bi yé bijôñ inyu bôt ba yé i ke i tjiba,+ ndi inyu bés ba di yé i kôhna tohi, bi yé ngui i Nyambe.+ 19 Inyule i yé ntilga le: “M’a boñ le pék i bôt ba pék i tjiba, yak yi i bayikaat, m’a tjél* yo.”+ 20 Mut pék a yé hee? Nyimbén* a yé hee? Mut pééna nu nkoñ ’isi* unu a yé hee? Baa Nyambe a bi yilha bé pék i nkoñ ’isi yañga? 21 Inyule hala kiki ikété pék yap, bôt ba nkoñ ’isi ba bi la bé yi Nyambe;+ jon ikété pék yé,+ Nyambe a bi tehe loñge i tohol bahémle ni njel bijôñ+ bi ñañ di ñañal.
22 Inyule Lôk Yuda i mbat biyimbne,+ bôt ba Grikia ba yéñék pék; 23 ndi bés di ntéé likalô inyu Kristô nu ba bi nol i kék; hala a yé ngok baagene inyu Lôk Yuda, hala a bak bijôñ inyu bôt ba biloñ bipe.+ 24 Ndi inyu bôt ba yé nséblaga, Lôk Yuda ni bôt ba Grikia, Kristô a yé ngui i Nyambe ni pék i Nyambe.+ 25 Inyule jôñ yom i i nlôl yak Nyambe i gwé pék iloo bôt ba binam, yak yom i mbomb i i nlôl yak Nyambe i gwé ngui iloo bôt ba binam.+
26 Inyule ni ntehe, a lôk kéé, le i ngéda Nyambe a bi sébél bé, a bi sébél bé ngandak bôt ba pék i pes minsôn,*+ to ngandak mimpémba mi bôt, to ngandak bañga bôt,*+ 27 ndi Nyambe a bi pohol bijôñ bi mam bi nkoñ ’isi inyu wéha bôt ba pék nyuu; Nyambe a pohol ki mam ma mbomb ma nkoñ ’isi inyu wéha mimpémba mi mam nyuu;+ 28 Nyambe a bi pohol ki gwañga bi mam bi nkoñ ’isi ni mam bôt ba nyan, mam ma ma ta yaga bé, inyu boñ le i mam ma yé ma yila yañga;+ 29 le ndi mut nye ki nye* a kadba bañ i mis ma Nyambe. 30 Ndi inyu Nyambe nyen ni yé ikété adna ni Yésu Kristô, nu a bi yilna bés pék i nlôl yak Nyambe, ni telepsép,+ ni pubha,+ lôñni kobla ni njel binoñ,+ 31 kayéle mam ma ba ndik kiki i yé ntilga le: “I mut a nkadba, a kadba inyu Yéhôva.”*+
2 I ngéda me bi lo i bééni, a lôk kéé, me bi lo bé ni bibuk+ tole ni pék inyu hélés bé i ngéda me bé añle bé jimb+ lipubi li Nyambe. 2 Inyule i ngéda me bé ipôla nan, me bi yoñ makidik le me nyéñ bé yi jam lipe jo ki jo inyu nan, handugi Yésu Kristô, nu ba bi nol i kék.+ 3 Ndi i ngéda me bi lo i bééni, me bé bomb, me konok woñi, me sehlaga ngandak; 4 yak bibañga gwem ni likalô jem bi bé bé lôñni bibuk bi pék inyu lop bôt, ndi bibuk gwem bi ñunda ngui i mbuu mpubi,+ 5 le hémle nan i nigbene bañ i pék i bôt ba binam, ndi i ngui i Nyambe.
6 Nano di mpôdôl pék ipôla bôt ba yé minhôôlak,+ ndi i ta bé pék i nkoñ ’isi unu,* to pék i baane ba nkoñ ’isi unu, ba ba nlama yila yañga.+ 7 Ndi di mpôdôl pék i Nyambe i i sôli ikété jimb lipubi.+ Nyambe a bi bôk a téé i pék ini inyu lipém jés, hiai to hiada ngi héga. 8 I pék ini yon ñane to wada ikété baane ba nkoñ ’isi unu* a bi pam bé i bana;+ inyule ibale ba bana yo, ki ba bi nol* bé Nwet nu lipém. 9 Ndik kiki i yé ntilga le: “I mam Nyambe a bi kôôbana i bôt ba ngwés nye, jis li bi tehe bé mo, to ôô u bi nok bé mo, mut binam a bi hégda bé to mo mu ñem wé.”+ 10 Inyule bés bon Nyambe a bi yeelene mo+ ni njel mbuu mpubi wé;+ inyule mbuu mpubi u nwan mam momasôna, yak ndip mam i Nyambe.+
11 Njee ikété bôt ba binam a nla yi mam ma mut, handugi mbuu* u mut nu nyemede? Nlélém jam ki, mut to wada a nla bé yi mam ma Nyambe, handugi mbuu u Nyambe. 12 Di bi kôhna bé mbuu u nkoñ ’isi, ndi mbuu u nlôl yak Nyambe,+ inyu boñ le di yi i mam Nyambe a bi kébél bés nkéblak. 13 Di mpot bé i mam ma ni bibañga bi pék+ bôt ba binam ba niiga, ndi ni bibañga mbuu+ u niiga, hala kiki di ntoñol* mam ma mbuu ni bibañga bi mbuu.
14 Ndi mut minsôn a neebe bé* mam ma mbuu u Nyambe, inyule ma yé bijôñ inyu yé, a nla bé to nok mo inyule ba nwan mo ni litehge li mbuu. 15 Ndi mut mbuu a nwan mam momasôna,+ ndi nyemede, mut to wada a nwan bé nye. 16 Inyule “njee a bi pam i yi mahoñol ma Yéhôva,* le a niiga nye?”+ Ndi bés di gwé mahoñol ma Kristô.+
3 Jon a lôk kéé, me bi la bé pôdôs bé kiki bôt ba mbuu,+ ndi kiki bôt ba minsôn, kiki boñge batitigi+ yaga ikété Kristô. 2 Me bi nyus bé milik,* ndi me bi jés bé bé bañga bijek, inyule ni bé ngi bana ngui* i nya i kôli. Ni maliga, to hanano ni yé ngi bana ngui,+ 3 inyule ni ngi yii bôt ba minsôn.+ Hala kiki njôñ ni momol bi yé ipôla nan, baa hala a ñunda bé le ni yé bôt ba minsôn,+ ni le maboñok manan ma yé kiki ma bana bôt bape? 4 Inyule i ngéda wada a nkal le: “Me yé nnigil nu Paul,” numpe a kalak le: “Me me yé nu Apôlô,”+ baa ni ta bé i boñ kiki bana bôt bape?
5 Ndi Apôlô a yé njee? Ñ, Paul a yé njee? Bagwelnson+ ba ba bi hôla bé i yila bahémle, ndik kiki Nwet a bi ti hiki wada wap. 6 Me bi bel,+ Apôlô a kôp malép,+ ndi Nyambe nyen a mboñ le i nañ, 7 kayéle nu a mbel a ta bé to jam, to nu a nkôp malép, ndik Nyambe nu a mboñ le i nañ.+ 8 Nu a mbel lôñni nu a nkôp malép ba yé wada,* ndi hiki mut a’ kôhna gwé bibom inoñnaga ni nson wé nyemede.+ 9 Inyule di yé baso bagwelnson ba Nyambe. Ni yé wom Nyambe a ngi salak, ni yé ki maoñ ma Nyambe.+
10 Inoñnaga ni konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i i bi tina me, me bi tek hikuu+ kiki nkena maoñ nu likeñge,* ndi mut numpe nyen a yé i oñ mu ngii. Ndi hiki mut a yoñok yihe ni lelaa a ñoñ mu ngii. 11 Inyule mut to wada a nla bé tek hikuu hipe handugi hi hi ntéga, hion hi yé Yésu Kristô.+ 12 Ndi ibale mu ngii hikuu, mut a ñoñ lôñni gôl, silba, tik ngok, kék, minumuk mi bikai tole dikaha, 13 nson u hiki mut w’a yik yiba kiki u yé,* inyule hilo hi manoodana hi’a yelel wo, inyule hié hi’a yelel wo,+ hié hiomede hi’a unda yaga umbe ntén maoñ hiki mut a bi oñ. 14 Ibale maoñ mut a bi oñ i ngii hikuu ma nyégle ma téé, ha nyen a’ kôhna bibom; 15 ibale maoñ ma mut ma nlék, a’ nimis ngandak, ndi nyemede a’ kôhna tohi; ndi to hala, a ga ba kiki mut le a nlôô i hié ndi a pei.
16 Baa ni nyi bé le bébomede ni yé témpel Nyambe,+ ni le mbuu u Nyambe u nyééne ikété nan?+ 17 Ibale mut a ntjé témpel Nyambe, Nyambe a’ tjé nye; inyule témpel Nyambe i yé pubhaga, bé ki bon ni yé i témpel i.+
18 Mut to wada a lôk bañ nyemede: ibale mut ipôla nan a nhoñol le a yé mut pék munu nkoñ ’isi unu,* a yila jôñ mut le ndi a ba mut pék. 19 Inyule pék i nkoñ ’isi unu i yé bijôñ inyu Nyambe; ngo i yé ntilga le: “Nyambe a ngwel bôt ba pék ikété mandon map bomede.”+ 20 I yé ki ntilga le: “Yéhôva* a nyi le bipék bi bôt ba pék bi yé yañga.”+ 21 Jon mut to wada a kadba bañ inyu mut binam nye ki nye; inyule mam momasôna ma yé manan, 22 to Paul, to Apôlô, to Kéfa,*+ to nkoñ ’isi, to niñ, to nyemb, to mam ma yé hanano, to mam ma ga lo, mam momasôna ma yé manan; 23 ndi bé ni yé ba Kristô;+ Kristô nye a yé nu Nyambe.
4 Mut a nlama tehe bés kiki bagwélél* ba Kristô ni bokindak ba mimb mimpubi mi Nyambe.+ 2 Ndi i jam ba mbémél bokindak li yé le ba léba le ba yé maliga. 3 Nano, inyu yem, hala a yé yaga hisii hi jam le bé bon ni nwan me, tole bikééhene bi bôt ba binam gwon bi nwan me. Ni maliga, to me me nwan bé memede. 4 Inyule kiññem i nkéés bé me inyu ngim jam. Ndi hala a ñunda bé le me téé sép; nu a nwan me a yé Yéhôva.*+ 5 Jon ni bagal bañ nkaa+ wo ki wo ilole ngéda i nkola, letee Nwet a lo. Mam ma sôli i jiibe, a ga pémés mo i mapubi, a yelel ki mahoñol ma miñem, ha nyen hiki mut a’ kôhna gwé bibégés bi nlôl yak Nyambe.+
6 Ndi a lôk kéé, me mpot i mam mana, me yoñok memede ni Apôlô+ kiki dihéga inyu loñge nan, le ndi ni njel yés, ni nigil litiñ lini le: “Ni lel bañ nwaa u mam ma yé ntilga,” inyu boñ le ni humbla bañ ni ngôk,+ to todol ni todol bañ bôt. 7 Inyule kii i mboñ le u ba mahéñha ni numpe? Kii u gwé le u bi kôhna bé?+ Ibale u bi kôhna yo nkôhnaga, inyuki u nkadba wengoñle u bi kôhna bé yo?
8 Baa ni mal kôhna mam momasôna? Baa ni mal yila mingwañ? Baa ni mbôdôl ane+ ngi bés? Me gwé yaga ngôñ le ni bôdôl ane, inyu boñ le yak bés di ane lôñni bé.+ 9 Inyule i nene me le bés baôma bon di yé bôt ba nsôk le Nyambe a bi téé i mbamba inyu kôhna mbagi nyemb,+ inyule di yé kiki ntuk u mbamba le nkoñ ’isi+ ni biañgel lôñni bôt ba binam ba mbéñge. 10 Di yé bijôñ bi bôt+ inyu Kristô, ndi bé ni yé bôt ba pék ni njel Kristô; di mbomb, ndi bé ni gwé ngui; ni nkôhna lipém, ndi bés di nkôhna wonyuu. 11 Letee ni ngeñ ini yaga, njal i ngi gwelek bés,+ yak ni nyus,+ di bak ki bebee le nso,* ba bébék bés ndôm,*+ di bak ki ngi liyééne, 12 di tumbbaga ni nson, di salak bésbomede ni moo més.+ I ngéda ba nsol bés, di nsayap;+ i ngéda ba ntééñga bés, di nhônba ni wongut;+ 13 i ngéda ba ñôbôs bés jôl, di ntimbhe ni ñemlima;*+ di bi yila kiki binan* bi nkoñ ’isi, likund li mam momasôna letee ni nano.
14 Me ta bé i tila i mam mana inyu wéha bé nyuu, ndi inyu béhe bé kiki bon bem me ngwés. 15 Inyule to ibale ni gwé yaga 10 000 di batééda* ikété Kristô, ni gwé yaga bé ngandak basañ; inyule ikété Kristô Yésu, me bi yila isañ nan ni njel miñañ minlam.+ 16 Jon me nti bé makénd le ni yila banigle me.+ 17 Inyu hala nyen me yé i om Timôtéô i bééni, inyule a yé man wem nu gwéha ni nu maliga ikété Nwet. A ga hôñlaha bé makeñge* mem inyu Kristô Yésu,+ kiki me yé i niiga homa nyensôna ikété makoda momasôna.
18 Bahogi ba nhumbla ni ngôk, wengoñle m’a lo bé nyoo i bééni. 19 Ndi m’a lo i bééni ndék ngéda, ibale Yéhôva* a ngwés, ha nyen m’a yi lipémba li bôt ba nhumbla ni ngôk, ndi ha hop wap bé. 20 Inyule Ane Nyambe i ta bé jam li hop, ndi li lipémba. 21 Kii ni nsômbôl? Baa me nlama lo i bééni ni hisôô+ tole ni gwéha lôñni ñemlima?
5 Ni maliga, bôt ba ñañal le malal ma nyega*+ ma yé ipôla nan, i nya nyega* i i ta bé to ikété bôt ba matén, le mut a niñ ni* nwaa isañ.+ 2 Baa ni ngôgôp inyu jam li? Baa ni lamga bé ee,+ ni héya ki i mut a mboñ i jam lini ipôla nan?+ 3 To hala kiki memede* me ta bé ha, me yé ni bé ikété mahoñol,* me mal yak kéés i mut a mboñ jam lini wengoñle me yé toi lôñni bé. 4 I ngéda ni nkodba i jôl li Nwet wés Yésu, ni yik le me yé lôñni bé ikété mahoñol, ni le ngui i Nwet wés Yésu i yé lôñni bé, 5 ni nlama ti i nya mut ini i moo ma Satan+ inyu tjiba i minsôn,* kayéle mbuu u tohlana* i hilo hi Nwet.+
6 Ni kôli bé le ni ngôgôp. Baa ni nyi bé le ndék séñha i nhulus* flawa yosôna?+ 7 Ni héya nlômbi séñha inyu boñ le ni ba flawa mondo, hala kiki ni gwé bé séñha.* Inyule ni maliga, ba mal sem+ Kristô, man ntômba wés nu Pasa.+ 8 Jon di lôôs ngand,+ ha ni nlômbi séñha bé tole lôñni séñha i béba ñem ni i mam mabe bé, ndi ni bret bi ngi-séñha bi ñem u mpôp ni bi maliga.
9 Me bi tilna bé ikété kaat yem le ni kiha ha bañ* lôñni bôt ba malal ma nyega,* 10 me bé pôdôl bé bôt ba malal ma nyega* bobasôna ba nkoñ ’isi unu,+ to bôt ba huluk ñem, to bôt ba ngadla, to babégés bisat. Ibale hala, ki y’a béda le ni nyodi i nkoñ ’isi.+ 11 Ndi nano, me yé i tilna bé le ni kiha ha bañ*+ lôñni mut a nséblana le mankéé, ndi a bak mut malal ma nyega,* tole mut huluk ñem,+ tole mut a mbégés bisat, tole mut bisol,* tole mut lihiua,+ tole mut ngadla,+ ni je bañ to lôñni i nya mut i. 12 Baa men me nlama kéés i bôt ba ta bé ikété likoda?* Baa i bôt ba yé ikété likoda bé bon ni nlama kéés, 13 Nyambe nye a kééhak i bôt ba ta bé ikété likoda?*+ “Ni héya béba mut ikété nan.”+
6 Baa mut ikété nan nu a gwé hop ni mut numpe+ a mban ñem i kena wo i minkaa i bisu bi bôt ba téé bé sép, ndi ha i bisu bi bapubhaga bé? 2 Baa ni nyi bé le bapubhaga ba ga kéés nkoñ ’isi?+ Ndi ibale ni nlama kéés nkoñ ’isi, baa ni gwé bé ngap i kéés disii di mahop? 3 Baa ni nyi bé le di ga kéés biañgel?+ Bôô ni ngélé yañen ni mam ma niñ ini? 4 Ibale ni nlama ke i minkaa inyu mam ma niñ ini,+ baa i bôt likoda li nyan bon ni ntéé kiki bakéés? 5 Me yé i pot inyu wéha bé nyuu. Baa mut pék to wada a ta bé ipôla nan inyu bagal minkaa ipôla lôkisañ? 6 Ndi mankéé a nkena maasañ i minkaa, a boñok ki hala i bisu bi bongitophémle!
7 Ni maliga, hala a yé wonyuu ikeñi inyu nan i ngéda ni gwé mahop bé ni bé. Inyuki ni neebe bé le ba boñ bé béba?+ Inyuki ni neebe bé le ba pôh bé?* 8 Ndi bé bon ni mboñ béba, bé ki bon ni mpôh bape; ngo lôkisoñ nan yon ni mbôñôl hala!
9 Baa ni nyi bé le i bôt ba téé bé sép b’a kôdôl bé Ane Nyambe?+ Ni yôm bañ.* I bôt ba mboñ malal ma nyega,*+ to babégés bisat,+ to bôt ba ndéñg,+ to bôlôm ba nlalna bôlôm,*+ 10 to bôt ba wip,+ to bôt ba huluk ñem,+ to bôt ba lihiua, to bôt ba nsola,* to bôt ba ngadla b’a kôdôl bé Ane Nyambe.+ 11 Ndi hala nyen bahogi ikété nan ba bé. Ndi ba bi nugus bé,+ ba pubus bé;+ ni kéla ki le ni téé sép+ i jôl li Nwet Yésu Kristô lôñni mbuu u Nyambe wés.
12 Mam momasôna ma yé me kunde,* ndi mam momasôna ma gwé bé yéñe.+ Mam momasôna ma yé me kunde, ndi me yé mbén i nwas le jam jo ki jo li énél me.* 13 Bijek bi yé inyu libum,* yak libum li yé inyu bijek; ndi Nyambe a’ yilha gwo biba yañga.+ Nyuu i ta bé inyu malal ma nyega,* ndi inyu Nwet;+ yak Nwet a yé inyu nyuu. 14 Ndi Nyambe a bi tugul Nwet,+ a’ tugul+ yak bés ni ngui yé.+
15 Baa ni nyi bé le manyuu manan ma yé bijô bi Kristô?+ Baa me nlama ni yoñ bijô bi Kristô inyu yilha gwo bijô bi muda libambe? To jam! 16 Baa ni nyi bé le i mut a ñadba ni muda libambe a yé nyuu yada lôñni nye? Inyule a nkal le: “Bo iba b’a ba nsôn wada.”+ 17 Ndi nu ni nu a ñadba ni Nwet, a yé wada lôñni nye, a ban-ga ki minlélém mi mahoñol lôñni nye.*+ 18 Kena malal ma nyega*+ ngwéé! Béba ipe yo ki yo mut a mboñ i ñôbôs bé nyuu yé, ndi nu ni nu a gwé lem i boñ malal ma nyega, a mboñ nyuu yé nyemede béba.+ 19 Baa ni nyi bé le nyuu nan i yé témpel+ i mbuu mpubi u u yé ikété nan, u Nyambe a bi ti bé?+ Ni le ni ta bé banan bébomede,+ 20 inyule ba bi somb bé ni ndamba.+ Jon, gwéélana manyuu manan inyu bégés+ Nyambe.+
7 Inyu mam ni bi tila, ndimbhe yem ini: i yé loñge le munlôm a tihba bañ* muda. 2 Ndi kiki malal ma nyega* ma yé nnayak homa nyensôna, hiki munlôm a bana wé nwaa,+ yak hiki muda a bana wé nlôm.+ 3 Nlôm a ti nwaa i jam a kôli kôhna, yak nwaa a boñ nlélém inyu nlôm.+ 4 Nwaa a gwé bé kunde i ngii nyuu yé nyemede, ndi nlôm nyen a gwé i kunde i; nlélém jam, to nlôm a gwé bé kunde i ngii nyuu yé nyemede, ndi nwaa nyen a gwé i kunde i. 5 Nunu wada a nim bañ nuu numpe handugi le ni nôgla hala inyu ntéak ngéda, inyu boñ le ni bana ngéda inyu masoohe; i mbus, ni témb ni adba kayéle Satan a ke bañ ni bisu i noode bé inyu ngi hôtnyuu nan. 6 Me mpot ndik hala i kémhe le ni nla boñ hala, ndi me ta bé i téé ngim mbén. 7 Ndi me gwé ngôñ le bôt bobasôna ba ba kiki me. To hala, hiki mut a gwé jé likébla+ Nyambe a bi ti nye; wada ni i njel ini, numpe ni njel ipe.
8 Ndi me nkal i bôt ba ta bé mbiibaga ni biyik bi bôda le, i yé loñge inyu yap le ba yén kiki me.+ 9 Ndi ibale ba nla bé bana hôtnyuu, wee ba biibaga, inyule i yé loñge i biiba iloole mut a loñok ni ngôñ malal.+
10 Me nti biniigana inyu bôt ba yé mbiibaga, ha memede bé, ndi Nwet, le nwaa a nlama bé bagla ni nlôm.+ 11 Ndi ibale a mbagla yaga, a yégle ngibiiba, tole a sañgla lôñni nlôm; yak nlôm a nlama bé yék nwaa wé.+
12 Ndi me nkal bana bape, ñ, memede yaga, ha Nwet bé:+ le ibale mankéé a gwé nwaa nu a nhémle bé, ndi nwaa a neebe i yén lôñni nye, a yék bañ nwaa; 13 ibale yak muda a gwé nlôm nu a nhémle bé, ndi nlôm a neebe i yén lôñni nye, a yék bañ nlôm. 14 Inyule nlôm nu a nhémle bé a mpubhana inyu nwaa wé, yak nwaa nu a nhémle bé a mpubhana inyu mankéé; ibale hala bé, ki bon banan ba yé nyega, ndi nano ba yé bapubhaga. 15 Ndi ibale nu a nhémle bé a mpohol i bagla,* a bagla; ha ngéda i, mankéé nu munlôm tole nu muda a ta bé nyégsaga i yén ni nye. Ngo Nyambe a bi sébél bé inyu nsañ.+ 16 Inyule a muda, kii i nyis we too w’a tohol bé nlô woñ?+ Tole a munlôm, kii i nyis we too w’a tohol bé nwaa woñ?
17 Ndi to hala, inoñnaga ni libak Yéhôva* a bi ti hiki wada, hiki mut a kilak mu kiki Nyambe a bi sébél nye.+ Hala nyen me nti maéba mana ikété makoda momasôna. 18 Baa mut a bé nkweebaga i ngéda a bi kôhna nsébla?+ A yégle nkweebaga. Baa mut a bé ngikweeba i ngéda a bi kôhna nsébla? A kweeba ha bañ.+ 19 Likwee li ta bé to jam, yak ngikweeba i ta bé to jam,+ ndi i noñ mambén+ ma Nyambe yon i yé bañga jam. 20 To limbe libak mut a bééna i ngéda a bi kôhna nsébla, a tééda jo.+ 21 Baa u bi kôhna nsébla i ngéda u bé nkol? U nwas bañ le hala a tééñga we,+ ndi ibale u mbana pôla i ba kunde, boñ hala. 22 Inyule i mut a bi kôhna nsébla ikété Nwet i ngéda a bé nkol a mal ba kunde, a nyila mut Nwet;+ nlélém jam, i mut a bi kôhna nsébla a bak kunde, a yé nkol u Kristô. 23 Ba bi somb bé ni ndamba,+ ni yila ha bañ minkol mi bôt ba binam. 24 A lôk kéé, to limbe libak mut a bééna i ngéda a bi kôhna nsébla, a tééda jo i bisu bi Nyambe.
25 Ndi me gwé bé oda i nlôl yak Nwet inyu bôt ba yé konji,* ndi me nti mahoñol mem,+ kiki mut nu a yé maliga inyu konangoo Nwet a bi unda me. 26 Jon me nhoñol le i yé loñge le mut a kônde yén kiki a yé, inyu mandutu ma ngéda ini. 27 Baa u gwé nwaa? U yéñ ha bañ njel le u yék nye.*+ Baa u gwé bé nwaa? U yéñ ha bañ nwaa. 28 Ndi to ibale u mbiiba, u mboñ bé béba. Yak ibale mut nu a yé konji a mbiiba, i nya mut ini i mboñ bé béba. Ndi i bôt ba mbiiba b’a boma mandutu.* Ndi me nyéñ sôñ bé.
29 Jam lipe ki, a lôk kéé, me nkal bé le, i ngéda i ngi yii i yé nhubuk.+ Ibôdôl nano, i bôt ba gwé baa, ba ba wengoñle ba gwé bé baa, 30 i bôt ba ñee ba ba wengoñle ba ñee bé, i bôt ba nkon maséé ba ba wengoñle ba nkon bé maséé, yak i bôt ba nsomb ba ba wengoñle ba gwé bé, 31 i bôt ba mbôñôl nkoñ ’isi ba ba wengoñle ba mbôñôl bé wo i nya i yôni; inyule mam ma nkoñ ’isi* unu ma yé i héñha. 32 Ni maliga, me ngwés bé le ni bana nduña. I mut a ta bé mbiibaga a ntôñ inyu mam ma Nwet, lelaa a nla boñ inyu lémél Nwet. 33 Ndi i mut a yé mbiibaga a ntôñ inyu mam ma nkoñ ’isi,+ lelaa a nla boñ inyu lémél nwaa, 34 a yé ki nkabak. Handugi hala, i muda a ta bé mbiibaga, yak nu a yé konji, a ntôñ inyu mam ma Nwet,+ le a boñ le a ba mpubhaga i nyuu ni i mahoñol. Ndi i muda a yé mbiibaga a ntôñ inyu mam ma nkoñ ’isi, lelaa a nla boñ inyu lémél nlôm. 35 Me ta bé i kal hala inyu ha bé nkôô joo,* ndi inyu nseñ nan bébomede, inyu tinde bé i boñ jam li kôli, ni i gwélél Nwet ngéda yosôna ibabé le ni ba nkabak.
36 Ndi ibale mut a nhoñol le a yé i boñ béba inyule a nyégle ngibiiba,* ibale a mal ki tagbe ngéda i minheña mi mañge wanda, lana nyen a nlama boñ: a boñ kiki a ngwés; a mboñ bé béba. Ba biibaga.+ 37 Ndi ibale mut a mal yaga yoñ makidik ikété ñem wé le a mbiiba bé,* ndi a téñbe ki ni makidik ma, a nôgda bé ngôñ i biiba, a ban-ga ki ngap i gwel ngôñ yé, wee a mboñ loñge.+ 38 Jon i mut a mbiiba* a mboñ loñge, ndi i mut a mbiiba bé a mboñ loñge ngandak.+
39 Muda a tiñi ni nlô wé ntel wonsôna nlôm a yé i niñ.+ Ndi ibale nlôm a nwo,* a yé kunde i biiba ni i mut a ngwés, ndi ndik ni kristen.*+ 40 Ndi mahoñol mem ma yé le a ga lôôha ba maséé ibale a nyégle kiki a yé; ngo me nhoñol yaga le yak me me gwé mbuu u Nyambe.
8 Ndi inyu bijek ba nsémél bisat:+ di nyi le bésbobasôna di gwé yi.+ Yi i nyilha ngôk; ndi gwéha i nhôlôs.+ 2 Ibale mut a nhoñol le a nyi jam, a yi le a yé ngi tibil yi jo kiki i mbéda le a yi jo. 3 Ndi ibale mut a ngwés Nyambe, wee yak Nyambe a nyi i mut nu.
4 Ndi inyu je bijek ba nsémél bisat, di nyi le sat i ta bé to jam+ ikété nkoñ ’isi, ni le Nyambe numpe a ta bé, ndik wada.+ 5 Inyule to hala kiki ba ba nséblana le banyambe, to i ngii, to hana ’isi,+ i yé ki maliga le “banyambe” ba yé ngandak, yak “bet” ba yé ngandak, 6 ndi inyu yés, Nyambe+ a yé ndik wada le Tata,+ i nyeni nyen mam momasôna ma nlôl, yak bés di niñ inyu yé;+ Nwet a yé ndik ki wada le Yésu Kristô, ni njel yé nyen mam momasôna ma yé,+ yak bés di niñ ni njel yé.
7 Ndi bôt bobasôna bé bon ba gwé i yi ini.+ Bahogi ba ba bi bégés bisat i ngéda kôba, i ngéda ba nje bijek ba nsémél bisat,+ ba nhoñol yaga le ba yé i bégés bisat, yak kiññem yap i i mbomb i nkahal kéés bo.*+ 8 Ndi bijek bé gwon gw’a boñ le di tiige bebee ni Nyambe.+ Ibale di nje bé, di nimis bé jam; ndi to ibale di nje, di nkôhna bé bibégés gwo ki gwo.+ 9 Ndi ni yoñok yihe le kunde nan i pohol i yila bañ ngok baagene inyu bôt ba mbomb.+ 10 Inyule ibale mut a ntehe we nu u gwé yi u nje i témpel bisat, baa kiññem i nu a mbomb y’a tinde bé nye i pam i likala le a je bijek ba nsémél bisat? 11 Hala nyen inyu yi yoñ, u yé i tjé hémle i mut a mbomb, manyuñ nu Kristô a bi wél.+ 12 I ngéda u mboñ lôkisoñ béba hala, u baabak ki kiññem yap i i mbomb,+ wee Kristô nyen u mboñ béba. 13 Inyu hala nyen ibale bijek bi mboñ le mankéé a baage, wee kekikel m’a je ha bé ki nuga, le me boñ bañ le mankéé a baage.+
9 Baa me ta bé kunde i boñ i yom i nlémél me? Baa me ta bé ñôma? Baa me bi tehe bé Yésu Nwet wés?+ Baa ni ta bé matam ma nson wem inyu Nwet? 2 To ibale me ta bé ñôma inyu bôt bape, me yé yaga ñôma inyu nan! Inyule bé bon ni yé béndél i i nyigye le me yé yaga ñôma inyu Nwet.
3 Ndimbhe yem inyu bôt ba nkéés me, yo ini le: 4 di gwé kunde* i je ni i nyo, hala bé? 5 Kiki bana baôma bape, ni lôknyañ+ i Nwet, lôñni Kéfa,*+ yak bés di gwé kunde i hiômna nwaa nu a nhémle,*+ hala bé? 6 Tole, baa ndik me ni Barnabas+ bon di gwé bé kunde i tjél sal inyu kôhna koga kel? 7 Imbe sônda i nsomb ni yomede i mam ma mbéda yo inyu gwel nson sônda? Njee a mbel wom u minkôô mi wai ndi a je bé matam mé?+ Tole njee a ntééda bémba ndi a yoñ bé ndék milik mi bémba?
8 Baa me mpot ndik i mam mana ni litehge li mut binam? Baa yak mbén Môsi i mpot bé i mam mana? 9 Inyule i yé ntilga ikété mbén Môsi le: “U nlama bé kañ nlôm nyaga nyo i ngéda a ntét blé.”+ Baa nyaga yon Nyambe a ntôñ? 10 Baa inyu loñge yés bé nyen a nkal hala? I bi tilba yaga inyu loñge yés, inyule i mut a nsal hisi lôñni i mut a ntét blé ba nlama boñ hala ni botñem le ba nkôhna ngaba.
11 Ibale di bi bel mam ma mbuu ipôla nan, baa hala a yé soso jam ibale di mbumbul bigwel moo ni nti inyu hôla bés?+ 12 Ibale bôt bape ba gwé i kunde ini i ngii nan, bôô ni ngélé yañen ni bés? Ndi bés di bi gwélél bé i kunde*+ ini, ndi di nhônba i mam mana momasôna inyu boñ le di kéñ yaga bañ ñañ nlam inyu Kristô njel.+ 13 Baa ni nyi bé le i bôt ba ngwel minson mimpubhaga ba nje gwom bi témpel, ni le i bôt ba mbéna sal i juu li bisesema ba nkôhna ngaba mu gwom ba nsem i juu li bisesema?+ 14 Hala nyen yak Nwet a bi téé le i bôt ba ñañal ñañ nlam ba niñ ni njel ñañ nlam.+
15 Ndi me bi gwélél bé bitelbene bini to ndék.+ Ni maliga, me ntila bé i mam mana inyu boñ le hala a bôña inyu yem, inyule i yé nseñ le me wo iloole mut a yilha manjom me gwé i kadba kiki yañga jam!+ 16 Inyule ibale me ñañal ñañ nlam, me mboñ bé hala inyu kadba, inyule hala a yé jam me yé nyégsaga i boñ. Ni maliga, ngoo ni me ibale me ñañal bé ñañ nlam!+ 17 Ibale me ngwés boñ hala, me nkôhna bibom; ndi to ibale me ngwés bé boñ hala, Nyambe a bi mal yaa ti me nson u kindak.+ 18 Bibom gwem bi yé ni le kii? Bi yé le i ngéda me ñañal ñañ nlam, me ñañal wo ibabé i kôhna nsaa, le ndi me bep bañ gwélél kunde* yem i añal ñañ nlam.
19 Inyule to hala kiki me ta bé nkol u mut nye ki nye, me nyilha memede nkol u bôt bobasôna inyu boñ le me yoña libim li bôt me nla yoña. 20 Inyu Lôk Yuda, me bi yila wengoñle me yé man Lôk Yuda inyu yoña Lôk Yuda;+ inyu bôt ba yé isi mbén Môsi, me bi yila wengoñle me yé isi mbén Môsi, to hala kiki memede me ta bé isi mbén Môsi, inyu yoña i bôt ba yé isi mbén Môsi.+ 21 Inyu bôt ba gwé bé mbén, me bi yila wengoñle me gwé bé mbén; to hala kiki me ta bé ngi mbén i bisu bi Nyambe, ndi me yé isi mbén inyu Kristô,+ inyu yoña i bôt ba gwé bé mbén. 22 Inyu bôt ba mbomb, me bi yila mut a mbomb, inyu yoña i bôt ba mbomb.+ Me bi yila mam momasôna inyu mintén mi bôt nwominsôna, inyu boñ le me pam i tohol bahogi ni manjel momasôna. 23 Ndi me mboñ mam momasôna inyu ñañ nlam, le ndi me añle wo bôt bape.+
24 Baa ni nyi bé le i bôt ba nyoñ ngaba i pééna ngwéé, bobasôna ba nke ngwéé ndi wada ndik nyen a nkôhna bibom? Kena ngwéé kayéle ni kôhna gwo.+ 25 Ndi hiki mut a nyoñ ngaba i pééna ngwéé* a nhôt nyuu ikété mam momasôna. I yé maliga le ba mboñ hala inyu kôhna ntut u u nla ôbi,+ ndi bés di mboñ hala inyu kôhna ntut u u ñôbi bé.+ 26 Jon, me nke bé ngwéé wengoñle me nyi bé i homa me nke;+ me ñôm ki bikut gwem kayéle me bép bañ mbebi; 27 ndi me ntumb* nyuu yem,+ me ken-ga yo kiki nkol, tiga le i ngéda me mal tééne bape likalô, memede me bébél* Nyambe.
10 Ndi, a lôk kéé, me nsômbôl le ni yi le basôgôlsôgôl bés bobasôna ba bé isi ond,+ bobasôna ba yap ki tuye,+ 2 bobasôna ba sôblana ki ni njel ond lôñni tuye i ngéda ba bé noñ Môsi, 3 bobasôna ba je minlélém mi bijek bi mbuu,+ 4 bobasôna ba nyo ki minlélém mi malép ma mbuu.+ Inyule ba bé nyo malép ma nlôl i liaa li mbuu li li bé noñ bo, ndi liaa lini li bé* Kristô.+ 5 Ndi to hala, libim ikété yap li bi lémél bé Nyambe, jon ba bi wo i ñoñ.+
6 I mam mana ma bi yila dihéga inyu yés, inyu boñ le di bana bañ ngôñ i boñ mam mabe kiki ba bi bana ngôñ.+ 7 Di yila bañ to babégés bisat kiki bahogi ipôla yap ba bi yila, ndik kiki i yé ntilga le: “Litén li bi yén inyu je ni nyo. I mbus, ba telep inyu tégbaha loñge ngéda.”+ 8 Di bana bañ to lem i boñ malal ma nyega* kiki bahogi ipôla yap ba bi boñ malal ma nyega,* kayéle 23 000 bôt ikété yap ma wo kel yada.+ 9 Di noode bañ to Yéhôva* kiki bahogi ipôla yap ba bi noode nye,+ kayéle nyoo i nol bo.+ 10 Di huñbe bañ to kiki bahogi ipôla yap ba bi huñbe,+ ndi ntjé-bôt a nol bo.+ 11 Di nla ôt biniigana mu mam mana ma bi pémél bo, ma bi tilba inyu béhe bés+ ba di niñil i masuk ma ngéda.
12 Jon nu a nhoñol le a téé, a yoñ yihe le a kwo bañ.+ 13 Manoodana mo ki mo ma yé ngi kwél bé handugi ma ma mbéna kwél bôt ba binam.+ Ndi Nyambe a yé maliga, a ga nwas bé le ni kôhna manoodana iloo kiki ni nla nihbe,+ ndi ikété manoodana, a ga néhne bé njel le ni pam i hônba mo.+
14 Jon, a bagwéha, kena libégés bisat ngwéé.+ 15 Me mpôdôs bé kiki bôt ba gwé pék; bébomede ni kéés i jam me mpot. 16 Libôndô li bisai di nsayap, baa li ta bé i yoñ ngaba i matjél ma Kristô?+ I bret di mbek, baa i ta bé i yoñ ngaba i nyuu Kristô?+ 17 Inyule kiki bret i yé yada, yak bés di yé nyuu yada,+ to hala kiki di yé ngandak, inyule bésbobasôna di nje* i mpom bret unu.
18 Nuna-ki Israel i pes minsôn: srael i pes minsôn:aa i bôt ba nje bisesema ba nyoñ bé ngaba i bégés Nyambe i juu li bisesema?+ 19 Kii me nsômbôl ni kal? Le gwom ba nsémél bisat bi yé jam? Tole sat yon i yé jam? 20 To; ndi me nkal le i bisesema biloñ bipe bi nsem, bi nsémél gwo mimbuu mimbe ndi ha Nyambe bé;+ ndi me gwé bé ngôñ le ni bana maada ni mimbuu mimbe.+ 21 Ni ta bé le ni nyok i libôndô li Yéhôva,* ni nyok ki i libôndô li mimbuu mimbe; ni ta bé le ni jek i “téblé i Yéhôva,”*+ ni jek ki i téblé i mimbuu mimbe. 22 ‘Baa di nyéñ tinde Yéhôva* i unup’?+ Baa di nloo nye ngui?
23 Mam momasôna ma yé kunde,* ndi mam momasôna bé mon ma gwé yéñe. Mam momasôna ma yé kunde, ndi mam momasôna bé mon ma nhôlôs.+ 24 Hiki mut a kee ni bisu i yéñ, ha nseñ wé nyetama bé, ndi nseñ u bôt bape.+
25 Jena hiki yom ba nuñul i bôm binuga, ni bat bañ mambadga inyu boñ le kiññem nan i kéés bañ bé, 26 inyule “hisi ni gwom gwobisôna bi yé mukété bi yé bi Yéhôva.”*+ 27 Ibale mut nu a nhémle bé a naña bé i je ndi ni gwés le ni nke, jena kii yosôna ba ntek i bisu binan, ni bat bañ mambadga inyu boñ le kiññem nan i kéés bañ bé. 28 Ndi ibale mut a nkal bé le: “Ba bi sem i yom ini kiki sesema,” ni jek bañ yo inyu mut a nkal bé hala, ni inyu kiññem.+ 29 Me ta bé pot inyu kiññem nan, ndi inyu kiññem i mut nu. Inyule inyuki kiññem i mut numpe yon i nlama kéés kunde yem?+ 30 Ibale me nje, me tinak Nyambe mayéga, inyuki ba ñôbôs me jôl inyu jam me ntine mayéga?+
31 Jon to ni nje, to ni nyo, to ni mboñ jam lipe jo ki jo, boña mam momasôna le Nyambe a kôhna lipém.+ 32 Ni yila bañ ngok baagene inyu Lôk Yuda, to inyu bôt ba Grikia, to inyu likoda li Nyambe,+ 33 nlélém kiki me noode lémél bôt bobasôna ikété mam momasôna, me nyéñ bé to yéñe yem memede,+ ndi yéñe i ngandak bôt le ba kôhna tohi.+
11 Ni nigle me, ndik kiki yak me me nigle Kristô.+
2 Me nti bé mayéga inyule ni nhoñol me ikété mam momasôna, ni le ni ntéñbe i tééda biniigana kiki me bi ti bé gwo. 3 Ndi me nsômbôl le ni yi le ñane* hiki munlôm a yé Kristô;+ ni le ñane muda a yé munlôm;+ ndi ñane Kristô a yé Nyambe.+ 4 Hiki munlôm nu a nsoohe tole a mpot mbañ ni yom i ngii ño wé, a nwéha ñane wé nyuu; 5 ndi hiki muda nu a nsoohe tole a mpot mbañ+ ndi a hô bé ño wé, a nwéha ñane wé nyuu, inyule hala a yé ndik wengoñle a yé muda lôñni nhombok* ño. 6 Inyule ibale muda a nhô bé ño wé, a nlama kit tjôñ tjé; ndi ibale hala a yé wonyuu le muda a kit tjôñ tjé tole a kohol ño, wee a nlama hô wo.
7 Munlôm a nlama bé hô ño wé inyule a yé pôna Nyambe+ ni lipém jé, ndi muda a yé lipém li munlôm. 8 Inyule munlôm a bi lôl bé yak muda, ndi muda nyen a bi lôl yak munlôm.+ 9 Handugi hala, munlôm a bi héga bé inyu muda, ndi muda nyen a bi héga inyu munlôm.+ 10 Inyu hala nyen muda a nlama hô ño wé kiki yimbne le a nsuhus nyemede isi ñane wé,* a boñok hala inyu biañgel.+
11 Ndi inyu Nwet, ibale munlôm a bak bé, ki to muda a ta bé; ibale muda a bak bé, ki to munlôm a ta bé. 12 Inyule ndik kiki nyuu munlôm+ yon i bi gwéélana inyu hek muda, i bak ki le muda nyen a ngwal munlôm; ndi mam momasôna ma nlôl yak Nyambe.+ 13 Ni kéés jam lini bébomede: baa i yé loñge le muda a soohe Nyambe ibabé le a hô ño wé? 14 Baa yak gwom gwomede Nyambe a bi hek, bi niiga bé bé le mimbôñgô mi tjôñ mi yé wonyuu inyu munlôm, 15 ndi ibale muda a gwé mimbôñgô mi tjôñ, hala a yé nye lipém? Inyule tjôñ di bi tina nye inyu hô ño wé. 16 Ndi ibale mut a nsômbôl pééna i jam lini inyu lona lem ipe, di gwé bé lem ipe, to makoda ma Nyambe ma gwé bé lem ipe.
17 Kiki me yé i ti biniigana bini, me mbégés bé bé, inyule ni nkodba bé inyu loñge ndi inyu béba. 18 Inyule kiki jam li bisu, me nok le i ngéda ni mbomna i likoda, mbagla i yé ipôla nan; me nhémle ki hala ndék. 19 Inyule ibabé pééna, mintôñ mi mbagla nw’a ba ndigi ipôla nan,+ inyu boñ le i bôt ba nlémél Nyambe ipôla nan, yak bo ba yiba.
20 I ngéda ni nkodba ngim homa, ni nkodba toi bé inyu je Bilôp bi Nwet.+ 21 Inyule i ngéda ni nje gwo, hiki mut a yé a bôk ndugi a je bijek gwé bi kôkôa,* kayéle njal i gwé wada, ndi numpe a bak nhiôôk. 22 Baa ni gwé bé mandap inyu je ni nyo? Tole ni nyan likoda li Nyambe, ni boñok le i bôt ba gwé bé to yom ba wo nyuu? Kii me nla kal bé? Baa me bégés bé? Me mbégés bé bé munu jam lini.
23 Inyule i jam Nwet a bi ti me jon me bi lôôs bé, le i u+ ba bé lama liibana Nwet le Yésu, a bi yoñ bret, 24 kiki a mal ti mayéga, a bek yo, a kal le: “Yimbne i nyuu+ yem ini, yon y’a tina inyu nan. Kena ni bisu i boñ hala, ni hoñlege me mu.”+ 25 A boñ yak nlélém ni libôndô+ i ngéda ba bi mal je bijek bi kôkôa, a kal le: “I libôndô lini li yé yimbne i malômbla+ ma yondo ni njel matjél mem.+ Kena ni bisu i boñ hala hiki ngéda ni nyo jo, ni hoñlege me mu.”+ 26 Inyule hiki ngéda ni nje bret bini, ni nyok mu libôndô lini, ni nke ni bisu i añal nyemb i Nwet letee a lo.
27 Jon nu ni nu a nje bret, tole a nyo mu libôndô li Nwet ki le a kôli bé, a’ bana kogse inyule a nyan nyuu ni matjél ma Nwet. 28 Mut a bôk ndugi a wan+ nyemede inyu yi too i yom a mboñ i yé loñge, ha ngéda i nyen a nla je bret ni nyo mu libôndô. 29 Inyule i mut a nje ni nyo ibabé i yi mahee ma nyuu, a nje, a nyok kogse yé nyemede. 30 Inyu hala nyen ngandak ikété nan i mbomb, i konok, ngandak ki i nke ’ilo ikété nyemb.*+ 31 Ndi ibale di wanak bésbomede, ki ba nkéés bé bés. 32 Ndi i ngéda ba nkéés bés, wee Yéhôva*+ nyen a nkodol bés inyu boñ le di kôhna bañ mbagi nôgôs lôñni nkoñ ’isi.+ 33 Jon a lôk kéé, i ngéda ni nkodba inyu je Bilôp bi Nwet, bema le bôt bobasôna ba ba ha. 34 Ibale njal i gwé mut, a je i mbai yé inyu boñ le i ngéda ni nkodba, ni kodba bañ inyu bikééhene.+ Ndi inyu mana mam mape, m’a ha oda mu ngéda me nlo nyoo.
12 Ndi inyu makébla ma mbuu,+ a lôk kéé, me ngwés bé le ni ba kiki bôt le ba gwé bé yi. 2 Ni nyi le i ngéda ni bé bôt ba matén,* ni bé nyômôk, ni béghak bisat+ bi bi mpot bé, ni kenek ki hiki homa ba bé kena bé. 3 Inyu hala nyen me nsômbôl le ni tibil nok le mut nye ki nye nu a gwé mbuu u Nyambe, a mpot bé le: “Yésu a yé ntiihege!” Mut nye ki nye nu a gwé bé mbuu mpubi,+ a nla bé ki to kal le: “Yésu a yé Nwet!”
4 Makébla ma yé nya ndi nya, ndi mbuu+ u yé nlélém; 5 minson mi yé nya ndi nya,+ ndi Nwet a yé nlélém; 6 bibôlô* bi yé nya ndi nya, ndi nlélém Nyambe won u nhôla bôt bobasôna i boñ bibôlô bi.+ 7 Ndi i jam mbuu mpubi u ntinde mut i boñ li nene yak hiki mut, inyu loñge i bôt bobasôna.+ 8 Inyule ni njel mbuu nyen mut wada a nkôhna bibañga* bi pék, ni njel nlélém mbuu ki nyen mut numpe a kôhna bibañga bi yi, 9 ni njel nlélém mbuu ki nyen numpe a kôhna hémle,+ ni njel nlélém mbuu nyen numpe a kôhna likébla i mélés makon,+ 10 numpe ngui i boñ mimpémba mi mam,+ numpe ngap i pot mbañ, numpe yi i bagal too bibañga bi nlôl yak Nyambe,+ numpe ngap i pot dilémb* nya ndi nya,+ numpe ngap i kobol dilémb.+ 11 Ndi nlélém mbuu won u mboñ i mam mana, u tinak hiki mut likébla kiki u ngwés.
12 Inyule nlélém kiki nyuu i yé yada ndi i gwé ngandak bijô, yak bijô bi nyuu gwobisôna, to hala kiki bi yé ngandak, bi yé nyuu yada,+ hala nyen yak Kristô a yé. 13 Inyule ni njel nlélém mbuu nyen bésbobasôna di bi kôhna sôble inyu ba nyuu yada, to di yé Lôk Yuda, to bôt ba Grikia, to minkol, to bôt ba ta bé minkol, bésbobasôna di bi kôhna* mbuu wada.
14 Inyule ni maliga, nyuu i gwé bé jô yada, ndi ngandak bijô.+ 15 Ibale kôô u bak le u kal le: “Hala kiki me ta bé woo, wee me ta bé jô nyuu,” hala a nkobla bé le kôô u ta bé jô nyuu. 16 Ibale ôô u bak le u kal le: “Hala kiki me ta bé jis, wee me ta bé me jô nyuu,” hala a nkobla bé le ôô u ta bé jô nyuu. 17 Ibale nyuu yosôna i bak jis, ki nyuu y’a noga lelaa? Ibale nyuu yosôna i bak ôô, ki nyuu y’a nok laa njiñ? 18 Ndi Nyambe a bi téé hiki jô nyuu kiki i nlémél nye.
19 Ibale bijô gwobisôna bi bak ndik jô yada, ki nyuu i yé hee? 20 Nano bi yé ngandak bijô, ndi nyuu yada ndigi. 21 Jis li nla bé kal woo le: “U tane bé me nseñ,” to ño u nla bé kal kôô le: “U tane bé me nseñ.” 22 Ndi bijô bi nyuu bi bi nene wee bi nlôôha bomb bi yé nseñ, 23 yak bijô bi nyuu di nhoñol le bi gwé bé bañga lipém, gwon di nti ngandak lipém,+ kayéle bijô bi nyuu yés bi bi nene bé bilam, di nti gwo ngandak lipém, 24 ndi bijô bi bi nene bilam bi gwé bé ngôñ ni jam jo ki jo. Ndi Nyambe a bi gwañna bijô bi nyuu hala, a tinak bijô bi bi gwé bé lipém ngandak lipém, 25 kayéle nyuu i bagla bañ, ndi bijô bi tôñna gwo ni gwo.+ 26 Ibale jô yada i nok ndutu, yak bini bijô bipe gwobisôna bi nok ndutu lôñni yo;+ tole ibale jô yada i nkôhna lipém, yak bini bijô bipe gwobisôna bi nkon maséé lôñni yo.+
27 Ndi ni yé nyuu Kristô,+ hiki wada nan a bak jô yada.+ 28 Yak Nyambe a bi téé bijô gwobisôna bi likoda: pok, baôma;+ iba, bapôdôl;+ aa, baniiga;+ i mbus, ba ba mboñ mimpémba mi mam;+ i mbus ki, ba ba gwé likébla i mélés makon;+ ba ba nhôla bôt bape; ba ba gwé ngap i éga;+ ba ba gwé ngap i pot ngandak dilémb.+ 29 Bobasôna bé bon ba yé baôma, hala bé? Bobasôna bé bon ba yé bapôdôl, hala bé? Bobasôna bé bon ba yé baniiga, hala bé? Bobasôna bé bon ba mboñ mimpémba mi mam, hala bé? 30 Bobasôna bé bon ba gwé likébla i mélés makon, hala bé? Bobasôna bé bon ba mpot ngandak dilémb, hala bé?+ Bobasôna bé bon ba yé bakobol dilémb,* hala bé?+ 31 Ndi ni ligip i yéñ* makébla ma ma nloo mana.+ Ndi m’a unda bé i jam li nloo mam momasôna.*+
13 Ibale me mpot yaga dilémb di bôt ni di biañgel, ndi me bana bé me gwéha, wee me nyila kiki nkéñ le ba nkôt tole bende i i nloña maôô. 2 To ibale me gwé likébla i pot mbañ, me nogok mimb mimpubi nwominsôna, me ban-ga ki yi yosôna;+ ibale me gwé yak hémle yosôna i pa* dikôa, ndi me bana bé me gwéha, me ta bé me to jam.*+ 3 To ibale me nti gwom gwem gwobisôna inyu jés bôt bape,+ to ibale me nsem ki nyuu yem inyu boñ le me kadba, ndi me bana bé me gwéha,+ hala a gwééne yaga bé me nseñ.
4 Gwéha+ i nwo ngut,*+ i gwé ki loñgeñem.+ Gwéha i nkila bé njôñ,+ i nkadba bé, i nhumbul bé nyuu,+ 5 i gwé bé bilem bibe,*+ i nyéñ bé ndik yéñe yé yomede,+ i ñunup bé to.+ I ñéñél bé mut numpe béba.*+ 6 I nkon bé maséé inyu ngitelepsép,+ ndi i nkon maséé ni maliga. 7 I nihbe mam momasôna,+ i nhémle mam momasôna,+ i mbôdôl mam momasôna ñem,+ i nhônba mam momasôna.+
8 Gwéha i mal bé. Ndi ibale likébla i pot mbañ li yé, li ga mal; ibale likébla i pot dilémb* li yé, li ga mal; ibale likébla li yi li yé, li ga mal. 9 Inyule di gwé bé yi i nya i yôni,+ di mpot bé to mbañ i nya i yôni, 10 ndi i ngéda mam ma yôni ma nlo, mam ma yôni bé m’a mal. 11 I ngéda me bé mañge, me bé pot kiki mañge, me hoñlak kiki mañge, me hegek pék kiki mañge; ndi nano nu me nyila nhôôlak mut, me mboñ ha bé mam kiki mañge. 12 Inyule nano, di ntehe puyepuye* ni njel léman;* ndi ha ngéda i, d’a tehe i mbombom. I len ini, yi yem i yôni bé; ndi ha ngéda i, m’a tibil yaga yi* ndik kiki Nyambe a ntibil yaga yi me. 13 Ndi nano, mana mam maa ma nyégle: hémle, botñem, gwéha; ndi jam li nloo i mam mana momasôna li yé gwéha.+
14 Ni ligip i unda gwéha, ndi kena ni bisu i boñ biliya inyu yéñ* makébla ma mbuu, ndi téntén le ni pot mbañ.+ 2 Inyule nu a mpot dilémb, a mpôdôs bé bôt, ndi Nyambe; ndi mut to wada a nok bé nye+ inyule a mpot mimb mimpubi+ ni njel mbuu mpubi. 3 Ndi nu a mpot mbañ a nlédés, a nti makénd, a nti ki bôt hogbe ni nkwel wé. 4 I mut a mpot hilémb a nlédés nyemede, ndi i mut a mpot mbañ a nlédés likoda. 5 Nano me ngwés le bébobasôna ni pot dilémb,+ ndi me nlôôha gwés le ni pot mbañ.+ Ni maliga, i mut a mpot mbañ a nloo mut a mpot dilémb, handugi le a kobol* inyu lédés likoda. 6 Ndi munu ngéda ini, a lôk kéé, ibale me yé le me lo, me pôdhak bé dilémb, imbe loñge me ga bôñôl bé handugi le me soolene bé jam,+ tole me ti bé yi,+ tole mbañ, tole biniigana?
7 Nlélém jam ni gwom bi gwé bé niñ ndi bi nkôt nsik, kiki bo hikos tole hiluñ. Ibale bi nkôt bé nsik i nya i nôga loñge, lelaa mut a nla yi i yom ba yé i kôt lôñni hikos tole hiluñ? 8 Inyule ibale sép i nhem bé loñge, njee a ga kôôba inyu jo gwét? 9 Nlélém jam, ibale ni ngwélél bé hilémb inyu pot i nya i ntomb i nok, lelaa mut a nla yi i jam ni yé i kal? Ni maliga, wee n’a ba ni mpot yaga i mbebi. 10 Mintén mi dilémb mi yé ngandak ikété nkoñ ’isi, ndi to hiada hi hi gwé bé ndoñi hi ta bé. 11 Inyule ibale me nok bé i yom mut a mpot, m’a ba nkén mut inyu nu a yé i pot, yak nu a yé i pot a’ ba nkén mut inyu yem. 12 Jon yak bé, ibale ni gwé ngôñ ikeñi i bana makébla ma mbuu, yéña le ni bôl ni makébla ma ma ga lédés likoda.+
13 Jon, i mut a mpot hilémb, a soohe le a pam i kobol.*+ 14 Inyule ibale me yé i soohe ikété ngim hilémb, likébla jem li mbuu jon li yé i soohe, ndi me nhek ha bé pék. 15 Kii i nlama ni bôña? M’a soohe ni likébla li mbuu, ndi m’a soohe ki ni pék yem. M’a tôp tjémbi di bibégés ni likébla li mbuu, ndi m’a tôp ki tjémbi di bibégés ni pék yem. 16 Ndi ibale u nti bibégés ni likébla li mbuu, lelaa yañga mut i i yé ikété nan i ga kal “Amen” inyu mayéga u nti, hala kiki a nyi bé jam u yé i kal? 17 I yé yaga maliga le u yé i ti mayéga loñge, ndi hala a ta bé i lédés mut numpe. 18 Me nti Nyambe mayéga le me mpot dilémb iloo bébobasôna. 19 Ndi ikété likoda, me ntehe nseñ i pot bibuk bitan ni pék* yem, le ndi me niiga* yak bôt bape, iloole me pot jôm li dikôô di bibuk ikété ngim hilémb.+
20 A lôk kéé, ni yila bañ kiki disiina di boñge di di gwé bé ngap i nok,+ ndi ni ba kiki disiina di boñge di di nyi bé béba;+ ni nlama ki hek pék kiki minañak mi bôt.+ 21 I yé ntilga ikété mbén Môsi le: “Yéhôva*+ a nkal le: ‘M’a pôdôs litén lini ni dilémb di bakén ba bôt yak ni bibép bi bakén ba bôt, ndi to hala, ba ga tjél emble me.’” 22 Jon, i pot dilémb i ta bé yimbne inyu bahémle ndi inyu ba ba nhémle bé,+ ki le i pot mbañ i ta bé inyu ba ba nhémle bé, ndi inyu bahémle. 23 Jon, ibale likoda jolisôna li nkodba ngim homa, bôt bobasôna ba kahal pot dilémb, ndi gwañga bi bôt tole bôt ba nhémle bé ba jôp, baa ba ga kal bé le ni nkônd njék? 24 Ibale bébobasôna ni yé i pot mbañ, ndi mut a nhémle bé tole yañga mut i jôp, bibañga binan bébobasôna bi ga kodol nye, bi ntinde ki nye i tibil wanba. 25 Ha nyen mam ma sôli nye ikété ñem m’a nene, kayéle a ga ôm maboñ ’isi, a bégés Nyambe, a kalak le: “Nyambe a yé toi ipôla nan.”+
26 Kii i nlama ni bôña, a lôk kéé? I ngéda ni nkodba, mut wada a gwé hiémbi, numpe a gwé biniigana, numpe a gwé masoola, numpe a mpot hilémb, numpe a nkobol.+ Mam momasôna ma bôña inyu lédés likoda. 27 Ibale bahogi ba mpot dilémb, ba ba ndik bôt iba tole baa i ngandak yosôna, hiki wada a podok i yé ngéda, mut numpe a koblak.*+ 28 Ndi ibale mut a nkobol* a ta bé, ba nlama yén nwee ikété likoda, ba pôdhak Nyambe ikété miñem nwap.* 29 Bapôdôl+ iba tole baa bon ba pot, bana bape ba yéñ le ba yi ndoñi. 30 Ibale mut numpe a nkôhna masoola, a bak a yii ha, wee nu a mbôk yoñ hop a mom nwee. 31 Inyule bébobasôna ni nla pot mbañ, hiki mut i yé ngéda, inyu boñ le bôt bobasôna ba nigil, bôt bobasôna ba kôhna ki makénd.+ 32 Ndi bapôdôl bon ba nlama ane makébla ma mbuu ma bapôdôl. 33 Inyule Nyambe a ta bé Nyambe nu yubda, ndi nu nsañ.+
Ndik kiki hala a mbôña ikété makoda ma babuphaga momasôna, 34 bôda ba mom nwee ikété makoda, inyule ba gwé bé kunde i pot.+ Ndi ba suhus bomede,+ kiki yak mbén Môsi i nkal. 35 Ibale ba nsômbôl le ba toñle bo mam, ba bat balôm bap i ndap, inyule hala a yé wonyuu le muda a pot ikété likoda.
36 Baa bañga i Nyambe i bi lôl i bééni, tole i bi pam ndik mpamak i bééni?
37 Ibale mut a nhoñol le a yé mpôdôl tole a gwé likébla li mbuu, a nlama neebe le i mam me yé i tilna bé ma yé mambén ma Nwet. 38 Ndi ibale mut a nyan i jam lini, ba ga yan nye.* 39 Jon, a lôk kéé yem, kena ni bisu i boñ biliya i pot mbañ,+ ndi ni sôña bañ bôt i pot dilémb.+ 40 Ndi mam momasôna ma bôña loñge ni ikété oda.*+
15 Ndi, a lôk kéé, me nhôñlaha bé ñañ nlam me bi añle bé,+ u yak bé ni bi neebe, mu yaga ki nyen ni tééne siñ siñ. 2 Ni njel ñañ nlam u nyen yak bé ni yé i kôhna tohi, ibale ni ntéñbe yaga ni ñañ nlam me bi añle bé, handugi le ni bi hémle yañga.
3 Inyule ikété mam ma bisu yak me me bi nigil, i jam me bi niiga bé li yé le Kristô a bi wo inyu bibéba gwés kiki Bitilna bi nkal;+ 4 le a bi juba,+ ñ, a bi tuglana+ i hilo hi nyônôs aa+ kiki Bitilna bi nkal;+ 5 ni le a bi pémél Kéfa,*+ i mbus a pémél jôm ni iba.+ 6 I mbus ha, a pémél iloo 500 lôk kéé i nlélém ngéda,+ libim ikété yap li ngi yii ni bés, ndi bahogi ba bi wo.* 7 I mbus hala, a pémél Yakôbô;+ i mbus, a pémél baôma bobasôna.+ 8 Ndi sôk i nsôk, a pémél yak me+ wengoñle a mpémél man nu a ngwéé ngéda ngi kola.
9 Inyule me yé ñôma nuntitigi ikété baôma, me kôli bé to sébla le ñôma inyule me bi tééñga likoda li Nyambe.+ 10 Ndi ni njel konangoo i mbuma ñañ i Nyambe, me yé i yom me yé. Yak konangoo yé i mbuma ñañ inyu yem i bé bé yañga inyule me bi tumbba ni nson iloo bobasôna; memede bé to, ndi konangoo i mbuma ñañ i Nyambe i i yé lôñni me. 11 Jon, to ibale men me ñañal, tole bo, i ñañ nlam unu won di ñañal, won ni bi hémle ki.
12 Ndi ibale di ñañal le Kristô a bi tuge ikété bawoga,+ lelaa bahogi ikété nan ba nkal le bitugne bi bawoga bi ta bé? 13 Ibale bitugne bi bawoga bi ta toi bé, wee Kristô a bi tuge bé. 14 Ndi ibale Kristô a bi tuge bé, wee likalô jés li yé yaga yañga, yak hémle nan i bak yañga. 15 Handugi hala, ibale bawoga ba nlama toi bé tuge, wee di nene kiki bôt ba mbok mbôgi bitembee inyu Nyambe,+ inyule di mbok mbôgi ikolba Nyambe, di kalak le a bi tugul Kristô,+ ki le a bi tugul bé nye. 16 Inyule ibale bawoga ba nlama bé tuge, wee to Kristô a bi tuge bé. 17 Ndi ibale Kristô a bi tuge bé, wee hémle nan i yé yañga; ni ngi yii ikété bibéba binan.+ 18 Wee yak i bôt ba bi wo* ikété adna ni Kristô ba bi tjiba tjiba yosôna.+ 19 Ibale munu niñ ini yotama nyen di mbôdôl Kristô ñem, wee di nkônha ngoo iloo bôt bobasôna.
20 Ndi nano, Kristô a bi tuge ikété bawoga, nyen a yé litam li bisu li bôt ba bi wo.+ 21 Inyule kiki nyemb i bi lo ni njel mut wada,+ hala nyen yak bitugne bi bawoga bi nlo ni njel mut wada.+ 22 Inyule nlélém kiki ni njel Adam nyen bôt bobasôna ba nwo,+ hala ki nyen ni njel Kristô, bobasôna ba ga kôhna niñ.+ 23 Ndi hiki mut inoñnaga ni i oda ini: Kristô, nu a yé litam li bisu;+ i mbus, i bôt ba yé ba Kristô i ngéda a mba ha.+ 24 I mbus ha, i lisuk, a’ timbis Ane yak Nyambe wé ni Tata wé, a ma mal tjé biane gwobisôna, ni kunde yosôna, ni lipémba jolisôna.+ 25 Inyule a nlama ane letee Nyambe a ha baoo bé bobasôna isi makôô mé.+ 26 Yak ñoo nu sôk le nyemb a’ tjiba.+ 27 Inyule Nyambe “a bi suhus mam momasôna isi makôô mé.”+ Ndi i ngéda a* nkal le ‘mam momasôna ma bi suhlana,’+ i yé ntiik le Nu a bi suhus mam momasôna isi yé a ta bé mu nsoñgi u.+ 28 Ndi i ngéda Nyambe a’ suhus mam momasôna isi makôô mé, ha nyen yak Man nyemede a’ suhus nyemede isi nu a bi suhus mam momasôna isi yé,+ le ndi Nyambe a ba mam momasôna inyu bôt bobasôna.+
29 Ibale hala bé, ki i bôt ba yé i sôblana ikété nyemb* ba ga boñ lelaa?+ Ibale bawoga ba nlama yaga bé tuge, inyuki ba yé i sôblana ikété nyemb? 30 Inyuki yak bés di yé yaga ikété ndutu ngéda yosôna?*+ 31 Hiki kel, nyemb i téé me bisu. A lôk kéé, i jam lini li yé maliga, kiki manjom me gwé i kônôl bé maséé ikété Kristô Yésu Nwet wés. 32 Ibale kiki bôt bape,* me bi jo lôñni binuga bi bikai i Éfésô,+ umbe nseñ me nkôhna mu? Ibale bawoga ba nlama bé tuge, wee “di jek, di nyok, inyule yani d’a wo.”+ 33 Ni yôm bañ. Bilôñ bibe bi ñôbôs bilem bilam.*+ 34 Ngo ni hek pék inyu boñ mam ma téé sép, ni bana bañ lem i boñ béba, inyule bahogi ikété nan ba nyi bé Nyambe. Me mpot hala inyu wéha bé nyuu.
35 Ndi mut a’ bat le: “Lelaa bawoga ba nlama tuge? Ñ, b’a lo ni umbe ntén nyuu?”+ 36 A jôñ mut! I yom u mbel i nla bé o* handugi le i bôk i wo. 37 Ndi inyu yom u mbel, u mbel bé e* i i ga nañ, ndi nso jis li blé tole ntén mbôô umpe; 38 ndi Nyambe a nti yo nyuu kiki i nlémél nye, a tinak hiki mbôô yé yé nyuu. 39 Minsôn nwominsôna mi ta bé nlélém, ndi minsôn mi bôt ba binam mi yé ntén wada, minsôn mi binuga mi bak wap ntén, minsôn mi dinuni mi bak wap ntén, minsôn mi tjobi mi bak ki wap ntén. 40 Gwom bi ngii bi yé,+ yak gwom bi hisi bi bak;*+ ndi bilama bi gwom bi ngii bi yé ntén wada, yak bilama bi gwom bi hisi bi bak wé ntén. 41 Bilama bi hiañgaa bi yé wé ntén, bilama bi sôñ bi bak wé ntén,+ yak bilama bi tjôdôt bi bak wap ntén; ni maliga, bilama bi hiôdôt hiada bi ta bé kiki bilama bi hiôdôt hipe.
42 Hala nyen i yé ni bitugne bi bawoga. Nyuu i i mbol yon i njuba,* ndi nyuu i i nla bé bol yon i ntuge.+ 43 I njuba ikété wonyuu; i tuge ikété lipém.+ I njuba ikété bibomb; i tuge ikété lipémba.+ 44 I njuba i bak nyuu minsôn; i tuge i bak nyuu mbuu. Ibale nyuu minsôn i yé, wee yak nyuu mbuu i yé. 45 Jon i yé ntilga le: “Mut bisu le Adam a bi yila hégél i i niñ.”*+ Adam nu sôk a yila mbuu u u nti ñiñ.+ 46 Ndi yom mbuu bé yon i mbôk i bisu. Yom minsôn yon i mbôk i bisu, ndi yom mbuu i yik noñ i mbus. 47 Mut bisu a nlôl ’isi, a bak nhegek ni biték;+ mut nu yônôs iba a nlôl i ngii.+ 48 Kiki nu a bi héga ni biték a yé, hala ki nyen ba ba bi héga ni biték ba yé; kiki nu ngii a yé, hala ki nyen ba ngii ba yé.+ 49 Ndik kiki di bi pôna nu a bi héga ni biték,+ hala ki nyen d’a pôna nu a nlôl i ngii.+
50 Ndi, a lôk kéé, me nkal bé le minsôn ni matjél bi nla bé kôdôl Ane Nyambe, to mam ma mbol ma nla bé kôdôl* mam ma mbol bé. 51 Nuna-ki, me nkal bé jimb lipubi: bésbobasôna d’a ke bé ’ilo ikété nyemb, ndi bésbobasôna d’a heñla+ 52 kunda yada, i likéébana li jis, i ngéda sép y’a hem inyu ngélé i nsôk. Inyule sép y’a hem,+ bawoga b’a tuge ni manyuu ma mbol bé, ha nyen d’a heñla. 53 Inyule ini nyuu i ñôbi i nlama heñla inyu yila nyuu i i ñôbi bé,+ yak ini nyuu i nwo i nlama heñla inyu yila nyuu i i nwo bé.+ 54 Ndi i ngéda ini nyuu i mbol i nyila nyuu i i mbol bé, yak ini nyuu i nwo i nyila nyuu i nwo bé, ha nyen bini bibañga bi yé ntilga gw’a yon: “Nyemb i mila i boga ni boga.”+ 55 “A nyemb, yémbél yoñ i yé hee? A nyemb, mbôñ* yoñ i yé hee?”+ 56 Mbôñ i i nti nyemb i yé béba,+ ndi mbén Môsi yon i yé ngui i béba.*+ 57 Ndi Nyambe a kôhna mayéga, inyule a nti bés yémbél ni njel Nwet wés Yésu Kristô!+
58 Jon, a lôk kéé yem i gwéha, telbana siñ siñ,+ ibabé piñgla, ni ban-ga ngandak mam i boñ+ ikété nson Nwet ngéda yosôna, ni yik le ndumbba nan inyu Nwet i ta bé yañga.+
16 Ndi inyu makébla ni nlama kot inyu bapubhaga,+ ni nla noñ bitelbene me bi ti makoda ma Galatia. 2 I kel bisu i hiki sonde, hiki wada nan a nlama tééda ngim yom ipañ inoñnaga ni la yé, inyu boñ le ni kot bañ makébla i ngéda me nlo nyoo. 3 Ndi i ngéda me mpam nyoo, m’a ep i bôt ni ntila mu bikaat+ binan le ni mbôdôl ñem, le ba kena likébla ni bi ti ni loñgeñem i Yérusalem. 4 Ndi ibale i nene me loñge le yak me me kee nyoo, ki me ni bo di ga ke nyoo.
5 Ndi m’a loo i bééni i ngéda me mal tagbe Makédônia, inyule m’a tagbene i Makédônia;+ 6 bebek ki le m’a yén ndék, tole m’a tégbaha mbéñ lôñni bé, le ndi ni yéga me ndék mu njel to hee homa me nke. 7 Inyule nano, me gwé bé ngôñ i tagbe ntagbege inyu tehe bé, ndi me mbot ñem le m’a tégbaha ndék ngéda lôñni bé,+ ibale Yéhôva* a ngwés. 8 Ndi me nyégle i Éfésô+ letee ni i ngand Pentékôt, 9 inyule nwemel nkeñi inyu nson u nyiblana me,+ ndi ngandak bakolba i yé.
10 Ndi ibale Timôtéô+ a nlo, boña le a kon bañ woñi wo ki wo i ngéda a mba ni bé, inyule a ngwel nson u Yéhôva*+ ndik kiki me. 11 Jon mut nye ki nye a yan bañ nye. Ni tjôla nye ni nsañ kayéle a pam i meeni, inyule me ni lôk kéé di mbem nye.
12 Ndi inyu mankéé wés Apôlô,+ me bi ti nye ngandak makénd le a loo i bééni lôñni lôk kéé. A bééna bé mahoñol i lo nyoo nano, ndi a’ loo i ngéda pôla y’a nene.
13 Yéna péé,+ telbana siñ siñ ikété hémle,+ ni bana ñem ngui,*+ ni yila mimpémba.+ 14 Mam momasôna ni mboñ, boña mo ni gwéha.+
15 Jon a lôk kéé, me nsoohe bé le: ni nyi le bôt ba ndap lihaa i Stéfana ba yé banigil ba bisu* i Akaya, ni le ba bi ti bomede nkikip i gwel nson inyu bapubhaga. 16 Yak bé kena ni bisu i suhus bébomede isi nya bôt ini, ni isi bôt bobasôna ba nsal ikété adna, ba tumbbaga ni nson.+ 17 Ndi me nkon maséé le Stéfana+ bona Fortunatô lôñni Akaikô ba yé hana, inyule ba bi hôla me ngandak hala kiki ni bé bé hana. 18 Inyule ba bi ti me ni bé hogbe.* Jon ni diihe yaga i nya bôt ini.
19 Makoda ma Asia ma ñômle bé mayéga. Akila bo Priska lôñni likoda li yé i ndap yap,+ ba nyéga bé ni ñem wap wonsôna ikété Nwet. 20 Lôk kéé yosôna i ñômle bé mayéga. Yégnana bé ni bé, ni sohna ki mamañ i nya i yé pubhaga.
21 Me Paul, mayéga mem mana memede me ntila ni woo wem.
22 Ibale mut a ngwés bé Nwet, a ba ntiihege. A Nwet wés, lok! 23 Konangoo i mbuma ñañ i Nwet le Yésu i ba lôñni bé. 24 Gwéha yem i ba lôñni bébobasôna ba ni yé ikété adna ni Kristô Yésu.
Tole “ikété maada.”
Nyen ba nsébél ki le Pétrô.
Tole “bibañga bi pék.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “bak.”
Hala wee, nyimam ma mbén Môsi.
Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “i litehge li bôt ba binam.”
Tole “bôt ba nlôl i bañga mahaa.”
Ni hop Grikia, “nsôn wo ki wo.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “péni.”
Tole “ñem.”
Tole “di mpôdna.”
Tole “a nleege bé.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “manyuñ.”
Tole “ni bé ngi ba minhôôlak.”
Tole “ba gwé njômbi yada.”
Tole “ñéga maoñ nu pék.”
Ni hop Grikia, “w’a nene i mbamba.”
Tole “hiai hini.” Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Nyen ba nsébél ki le Pétrô.
Tole “bahôla.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “di bak nso.”
Tole “ba ômôk bés bikut.”
Ni hop Grikia, “di nyemhe.”
Tole “mahindi.”
Tole “baniiga.”
Ni hop Grikia, “manjel.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “mut a gwé.”
Ni hop Grikia, “nyuu yem.”
Ni hop Grikia, “ikété mbuu.”
Hala wee, inyu tjé minheña mi minsôn ikété likoda.
Hala wee, inyu sôñ libak li mbuu li likoda.
Tole “i nséñés.”
Ni hop Grikia, “ni yé ngi-séñha.”
Tole “ni waa ba lôñ yada.”
Béñge Ndoñi bibuk (Malal ma nyega).
Béñge Ndoñi bibuk (Malal ma nyega).
Tole “ni waa ba lôñ yada.”
Béñge Ndoñi bibuk (Malal ma nyega).
Tole “mut nyo mbe.”
Tole “bôt ba mbégdé.”
Tole “bôt ba mbégdé.”
Tole “ba jéle bé.”
Tole “ba lôk bañ bé.”
Béñge Ndoñi bibuk (Malal ma nyega).
Hop Grikia u ngwélél bibuk biba hana, yada i mpôdôl bôlôm ba neebe le ba lalna bo, ii ipe i pôdlak bôlôm ba ba nlalna bôlôm bape.
Tole “bôt ba nyo mbe.”
Tole “Me kôli boñ mam momasôna.”
Tole “li bana kunde i ngii yem.”
Ni hop Grikia, “hu.”
Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “a bak wada ikété mbuu lôñni nye.”
Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.
Hala wee, a lal bañ ni.
Ni hop Grikia, “pornéia.” Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “ke.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “bôt ba ma biiba bé.”
Ni hop Grikia, “Baa u tiñi ni nwaa? U nyéñ ha bañ le u kobla.”
Tole “b’a nôgda njiiha ikété minsôn nwap.”
Tole “binene bi nkoñ isi.”
Tole “inyu kéñ bé njel.”
Ni hop Grikia, “a yé i boñ libak jé li konji béba.”
Tole “a ntééda libak jé li konji.”
Tole “a nsem libak jé li konji i libii.”
Ni hop Grikia, “a nke ’ilo.”
Ni hop Grikia, “ndi ndik ikété Nwet.”
Tole “kiññem yap i nyila mahindi.”
Ni hop Grikia, “énél.”
Nyen ba nsébél ki le Pétrô.
Tole “mankéé nu muda nu a yé nwaa wés.”
Ni hop Grikia, “énél.”
Tole “énél.”
Tole “hiki mut a nhianda minsôn.”
Tole “me nkogse; me nkodol ni ngui.”
Tole “memede me nimis.”
Tole “li bé yimbne i.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “di nyoñ ngaba.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “Di kôli boñ mam momasôna.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Grikia, “ño.”
Tole “nkohlak ño.”
Tole “nlô wé.”
Ni hop Grikia, “a mbôk ndugi a je bilôp gwé.”
I nene le a mpôdôl nyemb i pes mbuu.
Béñge Ndoñi bibuk.
Hala wee, bongitophémle.
Tole “manjel.”
Tole “nwin.”
Tole “mahop.”
Ni hop Grikia, “di bi nyo.”
Tole “bakobol mahop.”
Tole “kena ni bisu i yéñ ni makénd.”
Ni hop Grikia, “m’a unda bé sôkbôk njel.”
Tole “i nup.”
Tole “me gwé bé nseñ wo ki wo.”
Tole “i nihbe.”
Tole “i gwé bé bilem bi sabat mut.”
Tole “dihôha.”
Hala wee, likébla li tôbôtôbô i pot dilémb dipe.
Tole “di ntehe bé loñge.”
Ni hop Grikia, “léman kei.”
Tole “m’a bana yi i nya i yôni.”
Tole “kena ni bisu i yéñ ni makénd.”
Tole “toñol.”
Tole “toñol.”
Tole “nogna.”
Tole “niiga ni nyo.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “toñlak.”
Tole “mut a ntoñol.”
Ni hop Grikia, “a pôdôs nyemede, a pôdhak Nyambe.”
I nla ki ba, “ibale mut a gwé bé yi, wee a’ kônde ba mut a gwé bé yi.”
Tole “inoñnaga ni bitelbene.”
Nyen ba nsébél ki le Pétrô.
Ni hop Grikia, “ke ’ilo.”
Ni hop Grikia, “ke ’ilo.”
I nene le Paul a bé pôdôl David.
Tole “ba yé i kôhna sôble inyu yila bawoga.”
Ni hop Grikia, “hiki ngeñ?”
I nla ki ba, “ibale i litehge li mut binam.”
Tole “bi mpuñgul maboñok malam.”
Ni hop Grikia, “i nla bé kôhna niñ.”
Ni hop Grikia, “nyuu.”
Ni hop Grikia, “Manyuu ma ngii ma yé, yak manyuu ma hisi ma bak.”
Ni hop Grikia, “yon i mbéla.”
Tole “mut nu a niñ.” Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk
Tole “ma nla bé yila.”
Ni hop Grikia, “nsoñ.” Kiki bo nsoñ u hié nyoo.
Tole “Mbén Môsi yon i nti béba ngui.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “boñ mam kiki bôlôm.”
Ni hop Grikia, “matam ma bisu.”
Ni hop Grikia, “ba bi hôgbaha mbuu wem ni mimbuu minan.”