KAAT I NYÔNÔS IBA I MIÑAÑ

1 Ane i Salômô man David, i bi kônde bana ngui, Yéhôva Nyambe wé a bé lôñni nye, a boñ ki le a bana ngandak lipém.+

2 Salômô a bi ep le ba sébél loñ Israel yosôna, baane ba dikôô ni baane ba mbôgôl, bakéés, ni baane ba Israel bobasôna, yak ni baéga ba mandap ma bikôkôa. 3 I mbus, Salômô ni bôt bana bobasôna ba ke i homa a nyôgi nu Gibéôn,+ inyule nyoo nyen ndap libadô i likoda i bañga Nyambe i bééne, i ndap libadô i yon ngwélél nu Yéhôva le Môsi a bi téé i ñoñ. 4 Ndi David a bi héya nkuu Malômbla u bañga Nyambe i Kiriat-Yéarim,+ a bedna wo i homa a bi kôôbana wo; a tééne wo i ndap libadô i Yérusalem.+ 5 I juu li mamuna+ Bézalél+ man Uri, man Hur, a bi boñ, li bé i bisu bi lap i Yéhôva; Salômô ni bôt ba litén ba bé soohe i bisu bi juu li.* 6 Salômô a bi ti Yéhôva makébla nyoo, a bi sem 1 000 hi bisesema bi ntul i hié mu ngii juu li mamuna+ li ndap libadô i likoda.

7 I u u, Nyambe a bi pémél Salômô, a bat nye le: “Kal me, kii u nsômbôl le me ti we.”+ 8 Ha nyen Salômô a bi kal Nyambe le: “U bi unda tata David+ gwéha* ikeñi, u ti me tel yé i kiñe.+ 9 Nano ni a Yéhôva Nyambe, yônôs+ jam u bi bôn tata David, inyule u ntéé me kiñe i ngii litén li li mbôl kiki minluñ mi biték hana ’isi.+ 10 Jon, soho, ti me pék ni yi+ le me éga litén lini,* inyule njee a nla kéés litén joñ likeñi lini?”+

11 Nyambe a timbhe Salômô le: “Kiki i jam lini jon li yé we i ñem, ni le u mbat bé me lingwañ, to nkus, to lipém, to nyemb* i baoo boñ, to nom,* ndi u mbat me pék ni yi inyu kéés litén jem i het me ntéé we kiñe,+ 12 wee w’a bana pék ni yi, ndi m’a ti ki we lingwañ, nkus ni lipém le kiñe yo ki yo i bi bana bé i bisu gwoñ, y’a bana bé ki to i mbus yoñ.”+

13 Salômô a bi nyodi i homa a nyôgi nu Gibéôn,+ i bisu bi ndap libadô i likoda, a témb i Yérusalem; nyoo nyen a kahal ane Israel. 14 Salômô a bi kônde bana bikak bi gwét ni bihosi;* a bééna 1 400 bikak bi gwét ni 12 000 bihosi,*+ a bé tééda gwo i bitison bi ba ntéédana bikak bi gwét+ ni i Yérusalem+ bebee ni homa a bé yééne. 15 Kiñe i bi boñ le silba ni gôl bi bôl i Yérusalem kiki ngok,+ a boñ ki le bie bi sidar bi bôl kiki bie bi sikômôr i Séféla.+ 16 Bihosi bi Salômô bi bé lôl i Égiptô,+ bôt ba nyuñga ba kiñe ba bééna ntéak ndamba+ inyu somb bibémba bi bihosi.* 17 Hiki kak i i bé lôl i Égiptô i bé hee 600 batjañtjañ ba silba, hosi yada i bé hee 150 batjañtjañ ba silba. I mbus, yak bôt ba nyuñga ba kiñe ba bé ba nuñle gwo bikiñe bi Lôk Hét gwobisôna ni bikiñe bi Siria.

2 Salômô a bi ti oda le ba oñ ndap inyu jôl li Yéhôva,+ ba oñ ki yale* inyu kiñe.+ 2 Salômô a yoñ 70 000 bôt ba bôlô,* 80 000 bôt ba ba bé kôñg ngok i dikôa+ ni 3 600 bôt ba ba bé éga+ bôt ba bôlô. 3 Salômô a om ki bôt le ba kal Hiram,+ kiñe Tir, le: “Bôñôl me i jam u bi bôñôl tata David i ngéda u bi ômle nye bikék bi sidar le a oñ ndap* yé.+ 4 Nano, me yé i oñ ndap inyu jôl li Yéhôva Nyambe wem, i ga ba mpubhaga inyu yé, mu nyen ba ga lighene nye binjinjiñ,+ ba ga bii minlôñ mi bret*+ i bisu gwé, ba semek bisesema bi ntul i hié, kegla ni kôkôa,+ i dilo di sabat,+ i sôñ mondo,+ i mangéda ma mangand+ ma Yéhôva Nyambe wés. Hala a yé oda le Israel a nlama noñ mba ni mba. 5 I ndap me yé i oñ i ga bana lipém ngandak, inyule Nyambe wés a nloo banyambe bobasôna. 6 Ndi njee a yé le a ôñôl nye ndap? Inyule ngii yomede to ngingii bi nla bé kola nye.+ Me me yé njee i ôñôl nye ndap? Me nla ndik oñ homa nu ba ga ligis bisesema inyu yé. 7 Nano, ômle me mut bôlô nu a nyi sal gôl, silba, mamuna,+ kei,* mahuu ma ntômba ma ma yé wedewede* ni ma ma nkôyôp tjôôm, ni bôñgô i i yé mangoñ,* a yik ki kédél ngok. I mut nu a ga sal i Yuda ni i Yérusalem lôñni bôt bem ba ba gwé likeñge li bôlô, ba tata David a bi ti me.+ 8 Ômle me bikék bi sidar, bikék bi junipa,*+ bikék bi algum*+ bi bi nlôl i Libañ, inyule me nyi le bagwélél boñ ba nyi kit bie bi Libañ.+ Bagwélél bem ba ga sal lôñni bagwélél+ boñ, 9 le ba kôôbana me ngandak bikék, inyule i ndap me yé i oñ i ga ba ikeñi ngandak. 10 M’a ômle bagwélél+ boñ ba ba nkit bie bijek: 3 200 000 kilô* i blé, 2 600 000 kilô* i kôn,* 440 000 lita* i wai, ni 440 000 lita* i môô.”

11 Ha nyen Hiram, kiñe Tir, a bi ômle Salômô i kaat ini i bé kal le: “Yéhôva a ngwés litén jé, jon a bi téé we kiñe.” 12 Hiram a kal ki le: “Yéhôva Nyambe nu Israel a kôli ni bibégés, nyen a bi hek ngii ni ’isi, inyule a bi ti Kiñe David man nu a gwé pék,+ a yoñok yihe, a ban-ga yi,+ nyen a ga ôñôl Yéhôva ndap, a oñ ki yale i kiñe. 13 Nano, me ñom Hiram-Abi,+ mut nu a nyi bôlô ni nu a gwé yi, 14 nyañ a yé ngond litén li Dan, ndi isañ a bé man Tir; a nyi sal gôl, ni silba, ni mamuna, ni kei,* ni ngok, ni bikék, ni mahuu ma ntômba ma ma yé wedewede,* ni bôñgô i i yé mangoñ,* ni biloñge bi mabadô ni bôñgô i i nkôyôp tjôôm.+ A nyi mintén mi makédél nwominsôna, a nla ki mage to imbe titii ba nti nye.+ A ga sal lôñni bôt boñ ba ba nyi bôlô, yak ni bôt ba ba nyi bôlô ba isoñ David, nwet wem. 15 Nano a nwet wem, om blé, kôn,* môô ni wai u bi bôn bagwélél+ boñ. 16 Bés di ga kit bie i Libañ,+ i libim w’a bana ngôñ; di ga lona we gwo ni maka,* d’a lôl i tuye letee ni i Yôpé;+ wemede u ga bedna gwo i Yérusalem.”+

17 Salômô a bi soñgol bakén ba bôt bobasôna ba bé i loñ Israel+ kiki isañ+ le David a bi boñ; nsoñgi u bôt ba bobasôna u bé 153 600. 18 A pohol 70 000 bôt ba bôlô* ikété yap, 80 000 bôt ba bé kôñg ngok+ i dikôa, ni 3 600 bôt ba bé éga bôt ba bôlô.+

3 I mbus, Salômô a bôdôl oñ ndap Yéhôva+ i Yérusalem, i hikôa Môria,+ i het Yéhôva a bi pémél isañ wé David,+ i homa David a bi kôôba i litidil li Ornan+ man Lôk Yébus. 2 A bi bôdôl maoñ i hilo hi nyônôs iba, i sôñ i nyônôs iba, i nwii mi nyônôs mina mi ane yé. 3 Hikuu Salômô a bi tek inyu maoñ ma ndap i bañga Nyambe, hi bé ap 60 ma dikéñéé di moo, pôk+ yé i bak 20 ma dikéñéé di moo inoñnaga ni nlômbi hikéñéé hi woo.* 4 Libebe li bé i bisu, li bé ap 20 ma dikéñéé di moo kiki pôk i ndap,* ntel wé u bé 20 ma dikéñéé di moo;* a bi hoo kété libebe bañga gôl.+ 5 A bi hô mabap ma tuñ ikeñi* ni mabam ma junipa;* i mbus, a hoo mo bañga gôl;+ inyu lémés yo, a oda* bititii bi maén+ ni bititii bi minsañ mi bikei.+ 6 A lémés ki ndap ni tik ngok+ ilam; i gôl+ a bi gwélél i bé lôl i Parvaim. 7 A hoo ndap yosôna gôl,+ mbiñ yé, manwemel mé, mabap mé ni makôga mé; a kédél bititii bi bikérubim i mabap.+

8 A oñ Homa* a nlôôha mpubhaga;+ i homa nu a bé ap 20 ma dikéñéé di moo kiki pôk i ndap, yak pôk i homa nu i bé 20 ma dikéñéé di moo. A hoo i homa nu bañga gôl+ i i bé 600 talént.* 9 I gôl ba bi gwélél i boñ batone i bé 50 ma sékel;* a hoo gôl mu bituñ bi yé ngii ndap.

10 I mbus, a tjo biôñgba bi bikérubim biba i Homa* a nlôôha mpubhaga, a hoo gwo gôl.+ 11 Bipapai gwobisôna bi bikérubim+ bi bé ap 20 ma dikéñéé di moo; papai yada i kérubim bisu i bé dikéñéé di moo ditan, i tihbaga libap li ndap; papai yé ipe i bé dikéñéé di moo ditan, i tihbaga papai yada i kérubim i nyônôs iba. 12 Papai yada i kérubim i nyônôs iba i bé dikéñéé di moo ditan, i tihbaga libap li ndap lipe; papai yé ipe i bé dikéñéé di moo ditan, i tihbaga papai yada i kérubim bisu. 13 Bipapai bi bikérubim bi bé nsamblaga, bi bé 20 ma dikéñéé di moo; bikérubim bi bé bi téé, masu map ma nunuk ikété.*

14 A bi kôñôl ki libadô+ ni bôñgô i i yé mangoñ,* ni mahuu ma kembee ma ma yé wedewede,* ni bôñgô i i nkôyôp tjôôm, ni loñge libadô, a mage bititii bi bikérubim mu libadô li.+

15 I mbus, a boñ mél+ ima i bisu bi ndap, ma bé 35 dikéñéé di moo; hikôtô hi bé hi kéhi i ngii hiki jél, hiki hikôtô hi bé dikéñéé di moo+ ditan. 16 A boñ minsañ mi mi mpôna minsañ mi joo, a bii nwo i ngii mél, a boñ ki 100 matam ma grénad, a som mo mu minsañ. 17 A téé mél i bisu bi témpel, jada i walôm* ni jada i waé;* a o jél li bé i walôm le Yakin,* a o jél li li bé i waé le Bôas.*

4 I mbus, a bañ juu li bisesema li mamuna,+ li bé ap 20 ma dikéñéé di moo,* pôk yé i bak 20 ma dikéñéé di moo, ntel wé u bak 10 li dikéñéé di moo.

2 A ôô ki soso bômbôô pan+ i mamuna, yon ba bé sébél le Tuye. I bé ngiiña. Pôk yé i bé 10 li dikéñéé di moo ibôdôl ini pes ipam ii pes ipe. Ntel wé u bak dikéñéé di moo 5; i bé béda nkôô u 30 ma dikéñéé di moo inyu hek bikeñi gwé.+ 3 Ba bi lémés+ mapañ ma Tuye momasôna ni bititii bi bi bé pôna mabôgi.* Hiki hikéñéé hi woo hi bééna jôm li mabôgi, ba bi boñ hala ni tuye nyensôna. Mabôgi ma bé minlôñ ima, ba bi ôô bititii bi mabôgi lôñni tuye ngélé yada. 4 Tuye a bé a kéhi i ngii 12 balôm ba nyaga+ ba mamuna, 3 ba bé nun i pes ñombok, 3 ba bé nun i pes hiôñg, 3 ba bé nun i pes nwelmbok, 3 ki ba nunuk i pes likôl; Tuye a bé a kéhne bo i ngii, ndi makol map momasôna ma bé nun ñemkété u bômbôô pan. 5 Mbibi i soso bômbôô pan i bé libai li woo jada.* Mapañ mé ma bé kiki mapañ ma libôndô, ma pônaga sem i mbônji. Soso bômbôô pan a bé le a yoñ 66 000 lita.*

6 A bi boñ ki jôm li bibômbôô bi bipan. A bii bitan i pes walôm,+ bitan i pes waé. Ba bé gwélél i bibômbôô bi bipan bi inyu jôwa ni pubhe i gwom ba bé bôñôl inyu bisesema bi ntul i hié.+ Ndi Tuye a bé inyu jogop+ li biprisi.

7 A bañ jôm li bitééne bi bilambe bi gôl,+ inoñnaga ni biniigana a bi kôhna,+ a bii gwo ikété témpel, bitan bi bé i pes walôm, bitan i pes waé.+

8 A bañ jôm li bitéblé, a bii gwo ikété témpel, bitan i pes walôm, bitan i pes waé;+ a bañ yak 100 biséya bi gôl.

9 I mbus, a oñ kotoo+ i biprisi,+ lôñni kotoo ikeñi,*+ ni makôga ma kotoo ikeñi, a hoo makôga map mamuna. 10 A yoñ yak soso bômbôô pan i mamuna, i ba bé sébél le Tuye, a bii yo i pes walôm, i nwelmbok u likôl.+

11 Hiram a bañ ki minlôñga, ni bisoble, ni biséya.+

Hala nyen Hiram a bi mal bôlô yosôna Kiñe Salômô a bi kal nye le a boñ mu ndap i bañga Nyambe.+ I bôlô ini yon a bi boñ: 12 mél+ mo ima, dikôtô diba di di mpôna biséya, di bak i ngii mél mo ima, lôñni minlôñ ima mi minsañ mi mamuna+ mi mi bé hô dikôtô diba di di mpôna biséya, di bak i ngii mél; 13 400 matam ma grénad+ inyu minlôñ ima mi minsañ mi mamuna, minlôñ ima mi matam ma grénad inyu nlôñ wada u minsañ mi mamuna, inyu hô dikôtô tjo diba di di mpôna biséya, di bak i ngii mél;+ 14 10 li bikak* ni 10 li bibômbôô bi bipan bi bi bé mu ngii bikak;+ 15 soso bômbôô pan i mamuna, i ba bé sébél le Tuye, ni 12 balôm ba nyaga ba ba bé mu isi yé;+ 16 minlôñga, bisoble, nwas+ lôñni bisélél gwobisôna Hiram-Abib+ a bi bôñôl Kiñe Salômô ni mamuna ma ma mbai* inyu ndap Yéhôva. 17 Kiñe Salômô a bi ôô gwo mukété bibibil bi ték lima, nyoo i pes mbok i Yordan, ipôla Sukôt+ ni Zéréda. 18 Salômô a bi boñ bisélél bi gwobisôna ngandak kiyaga; i mamuna ma bi gwéélana,+ ba bi la bé hek mo i kilô.

19 Salômô a bi boñ bisélél+ gwobisôna inyu ndap i bañga Nyambe: juu li binjinjiñ li gôl;+ bitéblé,+ i het ba ntek bret ba mbii i bisu bi Nyambe;+ 20 bitééne bi bilambe lôñni bilambe gwap bi bañga gôl,+ bi bi bé loñ i lijubul li Homa a nlôôha mpubhaga;* inoñnaga ni kiki biniigana bi nkal; 21 ni mbônji, ni bilambe lôñni biyôñôl* bi nsiñga bi gôl, bañga gôl yaga; 22 ni bilimil bi hié, ni biséya, ni mabôndô, ni bibeglene bi hié, bi bé ni bañga gôl; lijubul li témpel, makôga ma kété ndap inyu Homa a nlôôha mpubhaga,+ yak ni makôga ma témpel,* ma bé ni gôl.+

5 Hala nyen Salômô a bi mal bôlô yosôna a bé lama boñ inyu ndap Yéhôva.+ Salômô a bi lona i gwom isañ wé David a bi ti* inyu nson u Nyambe.+ A yoñ ki silba, ni gôl, ni gwom gwobisôna, a tééda gwo mu matéédana* ma nkus ma ndap i bañga Nyambe.+ 2 Mu dilo di, Salômô a bi kot mimañ mi Israel, hala wee baane ba matén bobasôna, ni baéga ba mandap ma bikôkôa ma Israel. Ba lo i Yérusalem, le ba yoñ nkuu Malômbla u Yéhôva, ba bedna wo i Nkoñ u David,+ hala wee Siôn.+ 3 Bôt ba Israel bobasôna ba kodba i bisu bi kiñe i ngand Bilap,* i sôñ i nyônôs isaambok.+

4 Mimañ nwominsôna mi litén mi Israel mi bi lo, Lôk Lévi i begee Nkuu.+ 5 Ba bedna Nkuu, ni ndap libadô i likoda,+ ni bisélél bipubhaga gwobisôna bi bi bé mukété ndap libadô. Biprisi ni Lôk Lévi* bon ba bi bedna i gwom bi. 6 Kiñe Salômô ni ntôñ u Israel wonsôna u u bi kodba i bisu gwé, ba telep i bisu bi Nkuu. Ba sem mintômba ni balôm ba nyaga+ i nya i yé le ba bé la bé soñgol, inyule bi bé ngandak. 7 I mbus, biprisi bi jôbna nkuu Malômbla u Yéhôva, bi bii wo i homa wé, isi bipapai bi bikérubim,+ nyoo i tuñ i kétékété ndap, yon i yé Homa a nlôôha mpubhaga. 8 Bipapai bi bikérubim bi bé nsamblak i homa Nkuu u bééne, kayéle bikérubim bi bé hô Nkuu ni mimbôñgô nwé mi bikék+ nyono i ngii. 9 Bikék bi bé mbôñgô ngandak kayéle masuk map ma bé nene i Homa mpubhaga, nu a bé i bisu bi Homa a nlôôha mpubhaga;* ndi bi bé nene bé i mbégdé. I bikék bi, bi ngi yii nyoo letee ni len. 10 Yom to yada i bé bé ikété Nkuu, handugi dibambha diba Môsi a bi bii mukété i Hôreb,+ i ngéda Yéhôva a bi boñ malômbla+ ni litén li Israel, i ngéda ba bé nyodi i loñ Égiptô.+

11 I ngéda biprisi bi bi nyodi i homa mpubhaga (inyule i biprisi gwobisôna bi bé ha, bi bé bipubhaga,+ to umbe ntôñ+ bi bé lôl), 12 bon ba Lôk Lévi bobasôna ba ba bé batôp tjémbi,+ ba bak isi énél i Asaf,+ Héman,+ Yédutun,+ ni bon bap, yak ni lôkisañ yap, ba bé ba hééba mambot ma loñge libadô, ba bak ba gwé bibende bi mamuna, bikôkôda bi manganda ni diluñ; ba bé ba téé i pes likôl i juu li bisesema, 120 biprisi i bak i téé bo ipañ; i hemek sép.+ 13 I ngéda bahem sép ni batôp tjémbi ba bi bégés Yéhôva, ba tinak nye mayéga bobasôna ngem yada, yak kiñ yap i bedek i ngii, lôñni nsik u sép, u bibende bi mamuna ni u bikôkôda bi manganda; ba béghak Yéhôva, “inyule a yé loñge, loñge yé ñem* i nom i boga ni boga,”+ ha nyen ndap i bi yon ni ond,+ ndap Yéhôva yaga. 14 Ond i bi boñ le biprisi bi la ha bé kena nson wap ni bisu, inyule lipém li Yéhôva li bi yon i ndap bañga Nyambe.+

6 Ha nyen Salômô a bi kal le: “A Yéhôva, u bi kal le u ga yén ikété jiibe likeñi.+ 2 Nano, me ñôñôl we soso ndap, homa u ga yééne i boga ni boga.”+

3 I mbus, Kiñe Salômô a hielba, a nun ntôñ wonsôna u bon ba Israel u u bé u téé, a kahal sayap+ bo. 4 A kal le: “Yéhôva, Nyambe nu Israel a kôhna bibégés, nu a bi yibil nyo wé, a bôn tata David jam, a yônôs ki i jam li ni moo mé, a bi kal le: 5 ‘Ibôdôl i kel me bi nyodna litén jem Israel i loñ Égiptô, me bi pohol bé tison yo ki yo mu nkoñ wonsôna u matén ma Israel inyu oñ ndap i het jôl+ jem li ga ba; me bi pohol bé to mut le a ane litén jem Israel. 6 Ndi me bi pohol tison Yérusalem+ le jôl jem li ba nyoo, me pohol ki David le nyen a ane litén jem Israel.’+ 7 Tata David a bééna ngôñ i ôñôl Yéhôva, Nyambe nu Israel,+ ndap, inyu ti nye lipém. 8 Ndi Yéhôva a bi kal tata David le: ‘U ban-ga toi ngôñ i ôñôl me ndap, hala a yé loñge jam le u mbana i mahoñol ma. 9 Ndi we bé nyen u ga oñ i ndap i; i man munlôm u ga bana* nyen a ga oñ ndap inyu ti jôl+ jem lipém.’ 10 Yéhôva a mal yônôs mbônga a bi bôn, inyule men me nyoñ tel i tata David, me nyén ki i yééne ane i Israel,+ kiki Yéhôva a bi bôn.+ Me mal ki oñ ndap Yéhôva, Nyambe nu Israel, inyu ti jôl jé lipém, 11 me yoñ ki Nkuu u u gwé malômbla+ Yéhôva a bi boñ ni litén li Israel, me bii wo mu.”

12 I mbus, Salômô a telep i bisu bi juu li bisesema li Yéhôva ni i bisu bi likoda li Israel jolisôna, a pa moo+ i ngii. 13 (Salômô a bi bañ hikôma hi mamuna, hi bé ap dikéñéé di moo ditan,* pôk yé i bé dikéñéé di moo ditan, ntel wé u bak dikéñéé di moo daa; a téé hio i ñemkété kotoo,*+ a telep mu ngii.) A ôm maboñ i bisu bi litén li Israel jolisôna, a pa moo i ngii,+ 14 a kal le: “A Yéhôva, Nyambe nu Israel, Nyambe numpe a ta bé kiki we, nyoo i ngii to hana ’isi. U ntééda malômbla moñ, u ntéñbe ki i gwés bagwélél boñ ba ba ngwélél we ni ñem wap wonsôna.+ 15 U mal yônôs mbônga u bi bôn ngwélél woñ le tata+ David. U bi yibil nyo, u bôn nye jam; i len ini u nyônôs ki jo ni woo+ woñ. 16 Nano ni, a Yéhôva, Nyambe nu Israel, yônôs mbônga u bi bôn ngwélél woñ tata David, i ngéda u bi kal nye le: ‘Ibale bon boñ ba ntéñbe i noñ manjel mem, ba nôgôl mbén+ yem kiki u bi boñ, mut mbôda yoñ a ga hañ bé i bisu gwem inyu yén i yééne ane i Israel.’+ 17 Nano ni, a Yéhôva Nyambe nu Israel, soho, yônôs i jam u bi bôn ngwélél woñ, tata David.

18 “Ndi we, a Nyambe, baa u ga yééne toi ni bôt ba binam hana ’isi?+ Nun-ki! Ngii yomede, ñ, to ngingii yaga i nla bé kola we,+ ndina ni i ndap ini me ñoñ!+ 19 Nano ni, a Yéhôva Nyambe wem, emble masoohe ma ngwélél woñ ni minyemhe nwé. Emble kiki me nlôndôl we ni masoohe me ngwélél woñ, me nsoohe we. 20 Soho, yibil mis moñ, u nun i ndap ini juu ni njamuha, i homa nunu u bi kal le u ga ha jôl+ joñ; inyu boñ le i ngéda me ngwélél woñ m’a soohe, me nunuk i homa nunu, u emble masoohe mem. 21 Emble ki minyemhe mi ngwélél woñ ni minyemhe mi litén joñ Israel i ngéda ba ga soohe we, ba nunuk i homa+ nunu. Soho emble bés nyoo i ngii,+ i homa u nyééne; ñ, emble bés, u nwéhél+ ki bés.

22 “Ibale ba ñôm mut nsohi le a mboñ mut wé libôk béba, ndi ba nyégsa nye le a kum soñ le, a ba ntiihege ibale nyen a mboñ i béba i; ibale a mal kum soñ hala, ndi a lo i bisu bi juu joñ li bisesema munu ndap+ ini, 23 soho emble i hop u, nyoo i ngii, u hôla bo, u kéés bagwélél boñ, u kogse béba mut, u boñ le béba yé i timbil nye.+ U kal i mut a téé sép le a yé nginsohi,* u bom ki nye inyu telepsép+ yé.

24 “Ibale litén joñ Israel li nimis gwét i bisu bi baoo bap inyule ba nai ni boñ mam mabe,+ ibale ba ntémb i weeni, ba ti jôl+ joñ lipém, ba soohe+ we, ba yemhe ki we munu ndap+ ini, 25 soho emble bo nyoo i ngii,+ u nwéhél béba i litén joñ Israel, u témbna ki bo i loñ u bi ti bo lôñni basôgôlsôgôl+ bap.

26 “Ibale ngii i nyipba, to nop a no ha bé+ inyule bon ba Israel ba nai ni boñ mam mabe;+ ibale ba nsoohe, ba nunuk i homa nunu, ba tinak jôl joñ lipém, ba kôm ki béba yap mbus inyule u nkogse bo,*+ 27 soho emble bo nyoo i ngii, u nwéhél ki béba i bagwélél boñ; ñ, liboñok libe li litén joñ Israel; inyule u ga niiga bo loñge njel i het ba nlama kil;+ u ga boñ ki le nop+ a no mu loñ yoñ, i u bi ti litén joñ le i ba ngababum yap.

28 “Ibale njal i nlo mu loñ,+ tole himala hi kon,+ tole mbebi i i nligis bijek; ibale mbôô i njum,+ tole bitandi bi nyon mu loñ, tole sômbôô;*+ ibale baoo boñ ba nkéña tison yada mu loñ,*+ ibale to himbe himala tole kon u nkwél+ bo, 29 to mambe masoohe,+ to mimbe minyemhe+ tonjee mut a ga boñ, tole litén joñ jolisôna Israel (inyule hiki mut nyen a nyi kon wé ni njôghe+ yé), i ngéda ba ga pa moo map i ngii, ba nunuk i ndap+ ini, 30 soho emble bo nyoo i ngii, i homa u nyééne,+ u nwéhél+ ki bo. U timbhe hiki mut inoñnaga ni maboñok mé momasôna, inyule u nyi ñem u hiki mut (wetama nyen u nyi toi ñem u mut binam),+ 31 inyu boñ le bagwélél boñ ba kon we woñi, ba noñ ki manjel moñ dilo tjodisôna ba ga niñ mu loñ u bi ti basôgôlsôgôl bés.

32 “Nlélém jam ni nkén mut nu a ta bé man Lôk Israel, nu a nlôl i loñ i i yé haa inyule a bi nok ba mpôdôl jôl joñ*+ ni woo woñ u ngui, yak ni woo woñ u lipémba; ibale a nlo i soohe, a nunuk i ndap+ ini, 33 soho emble nyoo i ngii i homa u nyééne, u boñ ki mam momasôna nkén mut a ga bat we; inyu boñ le matén momasôna ma hisi ma yi jôl+ joñ, ma kon ki we woñi kiki litén joñ Israel li mboñ; ma yi ki le i ndap ini me ñoñ i bééga jôl joñ.

34 “Ibale u ñep litén joñ i jôs baoo bap gwét, to hee homa ba nke,+ ndi ba soohe+ we, ba nunuk i tison ini u bi pohol, ba nunuk ki i ndap ini me ñoñ inyu ti jôl+ joñ lipém, 35 soho emble masoohe map nyoo i ngii, u emble minyemhe nwap, u pémhene ki bo mbagi.+

36 “Ibale bôt ba litén joñ ba mboñ béba i mis moñ (inyule mut nu a mboñ bé béba a ta bé),+ ndi u unbene bo, u tjôô ki bo i moo ma baoo bap, ndi baoo bap ba kena bo, ba yilha ki bo minkol nyoo i loñ yap, too loñ i i yé haa, too loñ i i yé bebee;+ 37 ibale nyuu i nyi bo jam nyoo i loñ i het ba nyilha bo minkol, ndi ba témb i weeni, ba yemhe we nyoo i loñ ba yé minkol, ba kalak le: ‘Di mboñ béba, di nhôs; di mboñ jam libe,’+ 38 ibale ba yé minkol+ nyoo i loñ i baoo bap, ndi ba témb i weeni ni ñem wap wonsôna,+ yak ni niñ* yap yosôna; ibale ba nsoohe ki we, ba nunuk loñ u bi ti basôgôlsôgôl bap, ba nunuk ki tison u bi pohol,+ ba nunuk yak ndap me ñoñ inyu ti jôl joñ lipém, 39 soho emble masoohe map nyoo i ngii i homa u nyééne, u emble minyemhe nwap, u pémhene ki bo mbagi,+ u nwéhél litén joñ li li mboñ béba i mis moñ.

40 “Nano, a Nyambe wem, soho, yibil mis moñ, u sédi ki maôô moñ inyu emble masoohe momasôna ma ga bôña hana homa+ nunu. 41 Nano, a Yéhôva Nyambe, jôp munu linôyôi+ joñ, we ni Nkuu u ngui yoñ. A Yéhôva Nyambe, neebe le biprisi gwoñ bi unda le tohi i nlôl i weeni,* bagwélél boñ ba kon ki maséé inyu loñge yoñ ñem.+ 42 A Yéhôva Nyambe, u tjôô* bañ nhook+ woñ. Soho, bigda kiki u bi téñbe i unda ngwélél woñ David gwéha yoñ.”+

7 Kiki Salômô a mal ndik soohe,+ hié hi lôl i ngii,+ hi ligis sesema i ntul i hié ni bisesema bipe, ndap+ i yon ni lipém li Yéhôva. 2 Biprisi bi bi la bé jôp i ndap Yéhôva, inyule lipém li Yéhôva li bi yon ni ndap Yéhôva+ yosôna. 3 Litén jolisôna li bi tehe kiki hié hi bi lôl i ngii, ni kiki ndap Yéhôva i bi yon ni lipém; ha nyen bobasôna ba bi ôôp, ba ôm mbom munu hisi ba bi nai ni ngok, ba ti Yéhôva mayéga “inyule a yé loñge; loñge yé ñem* i nom i boga ni boga.”

4 I mbus, kiñe ni bon ba Israel bobasôna ba sem bisesema i bisu bi Yéhôva.+ 5 Kiñe Salômô a bi sem 22 000 balôm ba nyaga ni 120 000 mintômba. Hala nyen Kiñe Salômô ni bon ba Israel bobasôna ba bi lôôs ngand i mayibil ma ndap i bañga Nyambe.+ 6 Biprisi bi bé bi tééne i bahoma ba ngwel nson, bon ba Lôk Lévi ba bak ba bééga bikôkôda inyu tubul Yéhôva+ tjémbi. (Kiñe David a bi bañ bikôkôda bi inyu ti Yéhôva mayéga “inyule loñge yé ñem* i nom mba ni mba,” i ngéda David a bé bégés Nyambe lôñni bo.*) Biprisi bi bé hem sép+ makeñi i bisu bi bon ba Lôk Lévi, bon ba Israel bobasôna ba bak ba téé.

7 I mbus, Salômô a yilha ñemkété kotoo u u bé i bisu bi ndap Yéhôva mpubhaga, inyule nyoo nyen a bé lama ti bisesema bi ntul i hié+ ni mahoñ ma bisesema inyu kôp nsañ, inyule juu li mamuna+ Salômô a bi bañ li bi la bé yoñ bisesema bi ntul i hié, makébla ma bijek+ ni mahoñ ma bisesema.+ 8 Ha ngéda i nyen Salômô a bi lôôs ngand dilo disaambok+ lôñni litén li Israel jolisôna, limut li bôt likeñi li bi lôl ibôdôl i Lébô-Hamat* letee ni hiléléba* hi Égiptô.+ 9 Ndi i hilo hi nyônôs juem,* ba bi tégbaha likoda li tôbôtôbô,+ inyule ba bi bôk ba tégbaha ngand mayibil i juu li bisesema dilo disaambok, ba lôôs ki ngand dilo disaambok. 10 I hilo hi nyônôs 23, i sôñ isaambok, a huuha bôt i mambai map ni maséé,+ miñem nwap mi hagak inyu mam malam Yéhôva a bi bôñôl David ni Salômô ni litén+ jé Israel.

11 Hala nyen Salômô a bi mal maoñ ma ndap Yéhôva ni ma ndap* kiñe;+ yak i mam momasôna ñem wé u bi tinde nye i boñ inyu ndap Yéhôva ni inyu ndap yé nyemede, a bi boñ mo, mam ma ke ki loñge.+ 12 I mbus, Yéhôva a pémél Salômô+ ni juu, a kal nye le: “Me nok masoohe moñ, me mpohol ki i homa nunu le a ba ndap ba ga tine me bisesema.+ 13 Ibale me nyip ngii le nop a no ha bañ, ibale me ñom bandééñga le ba tjé loñ; tole ibale me nleñ litén jem himala hi kon, 14 ibale bôt ba litén jem ba ba nséblana+ ni jôl jem ba nsuhul nyuu,+ ba yéñ me, ba nwas manjel map mabe,+ me ga emble bo nyoo i ngii, me nwéhél béba yap, me mbuubaha loñ+ yap. 15 Nano, mis mem ma mba ma néhi, m’a sédi ki ôô wem i emble masoohe hana homa+ nunu. 16 Me mpohol i ndap ini, me nyilha yo pubhaga inyu boñ le jôl jem li ba mu ngéda yosôna.+ Ñ, mis mem ni ñem wem bi ga ba mu i boga ni boga.+

17 “Ndi we, ibale u ngwélél me kiki isoñ David, u boñok mam momasôna me nkal we, u nôglak ki matiñ mem ni mabéhna+ mem, 18 m’a lédés ane+ yoñ kiki me bi bôn isoñ David+ i ngéda me bi boñ malômbla ni nye, me kal le: ‘Mut mbôda yoñ a ga hañ bé le a ane Israel.’+ 19 Ndi ibale ni nkôm me mbus, ni nôgôl bé matéak mem, to mambén mem me bi ti bé, ndi ni kahal gwélél banyambe bape, ni ôôbak ki i bisu gwap,+ 20 me ga nup bon ba Israel mu loñ me bi ti bo;+ yak i ndap me bi yilha mpubhaga inyu jôl jem, m’a héya yo i bisu gwem; m’a yilha yo yom le bôt bobasôna ba ndegle,*+ ni yom bôt bobasôna ba nol hiol. 21 Yak i ndap ini i ga yila likund. Nu ni nu a mba a ntagbe yo ipañ, a ga nun yo, a bak nhelek,+ a badbaga le: ‘Inyuki Yéhôva a mboñ i loñ ini ni i ndap+ ini hala?’ 22 Bôt ba ga timbhe bo le: ‘Inyule ba bi tjôô Yéhôva+ Nyambe wap nu a bi nyodna basôgôlsôgôl bap i loñ Égiptô,+ ba kahal noñ banyambe bape, ba ôôbak i bisu gwap, ba gwéélak+ ki bo. Inyu hala nyen Nyambe a bi boñ le i ndutu ini yosôna i kwél+ bo.’”

8 Hala a bi yoñ Salômô 20 ma nwii inyu oñ ndap Yéhôva ni yale*+ yé. 2 I mbus, Salômô a témb a oñ bitison Hiram+ a bi ti nye, a yis ki Lôk Israel* mu. 3 Handugi hala, Salômô a bi ke i Hamat-Zôba, a yoñ i tison i. 4 I mbus, a tiimba oñ* Tadmor nu a yé i ñoñ, yak ni bitison+ gwobisôna i het ba ntéédana bijek, bi a bi bôk a oñ i Hamat.+ 5 A bi oñ ki Bét-Hôron+ nu mabeda, ni Bét-Hôron+ nu makuli ni mapénd map, makôga map ni bihimbil gwap. 6 Salômô a bi oñ ki Baalat+ ni bitison gwobisôna i het ba ntéédana bijek,+ bitison gwobisôna i het ba ntéédana bikak bi gwét ni bitison inyu bakilhosi; Salômô a bi oñ ki kii yosôna i bé kon nye ngôñ i Yérusalem, i Libañ ni i nkoñ wonsôna a bé énél.

7 I bôt bobasôna ba bi yégle ikété Lôk Hét, Lôk Amôr, Lôk Péris, Lôk Hivi ni Lôk Yébus,+ ba ba bé bé bon ba Israel,+ 8 ndi ba yégle mu loñ, hala wee mbôda i bôt Lôk Israel i bi tjé bé,+ Salômô a bi yoñ bo, a nyégsa bo i sal bôlô njok letee ni i len ini.+ 9 Ndi Salômô a bi yilha bé man Israel to wada nkol mu nson+ wé, inyule ba bé bôt bé ba gwét, ni bagwélél bé, ni baane ba mintôñ nwé mi gwét, ni baane ba baluk bikak gwé bi gwét ni baane ba bakilhosi.+ 10 Baane bakot nkus ba Kiñe Salômô ba bé 250; bon ba bé éga nson u bôt ba bôlô.+

11 Salômô a bi héya ngond Faraô+ i Nkoñ u David, a kena nye i ndap a bi ôñôl nye,+ inyule a bé kal le: “To hala kiki a yé nwaa wem, a nlama bé yén i ndap i David, kiñe Israel, inyule i bahoma nkuu Malômbla u Yéhôva u bi jôp ba yé bapubhaga.”+

12 I mbus, Salômô a sémél Yéhôva bisesema+ bi ntul i hié i juu li bisesema li Yéhôva,+ li a bi oñ i bisu bi libebe.+ 13 Kiki mbén Môsi i bé kal, Salômô a bé ti bisesema ba nlama sem hiki kel, yak ni bisesema inyu dilo di sabat,+ sôñ mondo,+ ni mangand mo maa ba nlama tégbaha hiki nwii:+ ngand Bret bi ngi-séñha,+ ngand Sonde+ ni ngand Bilap.*+ 14 A bi téé ki mintôñ mi biprisi+ inyu nson u témpel kiki isañ wé David a bi kal, a téé ki bon ba Lôk Lévi i bahoma bap ba bôlô inyu bégés Nyambe+ ni inyu gwel minson i bisu bi biprisi kiki ba bé lama boñ hiki kel. A téé mintôñ mi batat manwemel+ i manwemel ba nlama tat, inyule hala a bé oda i David, mut bañga Nyambe. 15 Ba bi bôk bé mbén kiñe i bi ti biprisi ni Lôk Lévi inyu jam jo ki jo, ni inyu mandugi. 16 Hala nyen bibôlô bi Salômô gwobisôna bi bé ke ni oda, ibôdôl i kel ba bi tek hikuu hi ndap Yéhôva+ letee ni kel i bi mal ôña. Hala nyen maoñ ma ndap Yéhôva ma bi mal.+

17 I mbus, Salômô a ke i Éziôn-Géber+ ni i Élat,+ i ngwañ tuye, nyoo i loñ Édôm.+ 18 Ni njel bagwélél bé, Hiram+ a bi ômle Salômô bisitima ni bôt ba ba nyi mam ma tuye. Ba bi ke lôñni bagwélél ba Salômô i Ôfir,+ ba lona Kiñe Salômô+ 450 talént* i gôl.+

9 I ngéda kiñemuda i Séba+ i bi nok le jôl li Salômô li nke ngan, a lo i Yérusalem i noode nye ni minledek mi mambadga.* Ngandak bôt* i bé lôñni nye, a bi lona yak kamél i i bé i bééga môô ma bie bi bi numb loñge,* ni ngandak gôl,+ ni ngandak tik ngok. A ke yak Salômô, a kal nye mam momasôna ma bé nye i ñem.+ 2 Salômô a bi timbhe mambadga mé momasôna. Jam to jada li bi nai* bé Salômô i toñol, a bi toñle nye mam momasôna.

3 I ngéda kiñemuda i Séba i bi tehe pék i Salômô+ yosôna, ni ndap a bi oñ,+ 4 ni bijek bi bé i téblé+ yé, ni lelaa bangomin bé ba bé yén i téblé, ni lelaa bagwélél bé ba bé tek téblé ni mahabga map, ni bisôôle gwé ni mahabga map, ni bisesema bi ntul i hié a bé ti i ndap Yéhôva.+ I ngéda a bi tehe i mam mana momasôna, a hel kiyaga.* 5 A kal kiñe le: “I mam momasôna me bi nok i loñ yem le u mboñ,* me nok ki le u gwé pék, ma yé pon maliga! 6 Ndi me bi hémle bé i mam ba bé kal me, letee memede me lo, me tehe hala ni mis+ mem. Nun-ki! Ba bi añle bé me to pes mu mam u mboñ. Pék+ yoñ ikeñi i nloo i ngan me bi nok+ huum. 7 Bôt boñ ba yé nsaibak. Yak bagwélél boñ ba ba yé ni we hiki ngéda, ba emblege bibañga gwoñ bi bi yé nyonok ni pék, ba yé nsaibak! 8 Yéhôva Nyambe woñ a kôli ni bibégés, u bi lémél nye, jon a bi yis we i yééne yé ane, le u ba kiñe inyu Yéhôva Nyambe woñ. Kiki Nyambe woñ a ngwés Israel,+ jon a bi téé we kiñe inyu kéés ni inyu énél ni telepsép, kayéle litén lini li nom i boga ni boga.”

9 I mbus, a ti kiñe 120 talént* i gôl,+ ngandak môô ma bie bi bi numb loñge,* ni ngandak tik ngok. I môô kiñemuda i Séba i bi ti Kiñe Salômô,+ ba bi lona ha bé i nya môô i kel ipe mu loñ.

10 Bagwélél ba Hiram ni bagwélél ba Salômô ba ba bé lona gôl i nlôl i Ôfir,+ ba bé lona yak bikék bi algum* ni tik ngok.+ 11 Kiñe i gwélél bikék bi algum inyu bañ makala ma ndap Yéhôva+ ni ma ndap* kiñe.+ A bañ ki diluñ, ni bikôkôda bi manganda ni bikék bi algum inyu batôp tjémbi.+ Ba bé ngi tehe i nya bikék i, i loñ Yuda.

12 Kiñe Salômô a bi ti kiñemuda i Séba gwom gwobisôna a bééna ngôñ ni i gwom gwobisôna a bi bat. I gwom Salômô a bi ti nye bi bi loo bi a bi lona kiñe.* I mbus ha, kiñemuda i témb i loñ yé lôñni bagwélél+ bé.

13 I gôl+ Salômô a bé kôhna hiki nwii, i bé yét 666 talént, 14 ibabé i añ tas balugna gwom ni bôt ba nyuñga ba bé saa; yak bikiñe gwobisôna bi Arabia ni bangomin ba bipes bi mbok ba bé lona Salômô+ gôl ni silba.

15 Kiñe Salômô a bi bañ 200 biben bikeñi ni mpôdnaga gôl+ (ben+ yada i bi yoñ 600 sékel* i mpôdnaga gôl) 16 A bañ ki 300 bon ba biben* ni mpôdnaga gôl (man ben wada a bé yoñ mina* mi gôl maa). I mbus, kiñe i bii gwo i Ndap Lipan li Libañ.+

17 Kiñe i bi bañ ki soso yééne ane ni mañ mi njok, a hoo yo bañga gôl.+ 18 I bé béda le mut a bet i likala li li bééna bitééne bi makôô bisamal inyu yén i yééne ane, kéhne makôô i gôl i bé i édi ni yééne ane; bikéhne bi moo bi bé i bipes gwo biba bi yééne ane, yak biôñgba bi mbondo njéé+ biba bi bé ipañ bikéhne bi moo. 19 Handugi hala, 12 biôñgba bi mbondo njéé+ bi bé bi téé i ngii bitééne bi makôô bisamal, hiki lisuk li tééne makôô li bééna ôñgba yada. Ane ipe yo ki yo i bééna bé i nya yééne ane i. 20 Mabôndô momasôna ma Kiñe Salômô ma bé ni gôl, yak bisélél gwobisôna ba bé gwélél i Ndap Lipan li Libañ bi bé ni bañga gôl. Yom yo ki yo i bé bé ni silba inyule i dilo di Salômô,+ ba bé tehe le silba i bééna bé mahee mo ki mo. 21 Bisitima bi kiñe bi bé ke i Tarsis+ lôñni bagwélél ba Hiram.+ Ngélé yada hiki nwii maa, bisitima bi Tarsis bi bé lo, bi bak bi bééga gôl, silba, mañ mi njok,+ kôi lôñni bakôbakôba.

22 Kiñe Salômô a bé loo bikiñe bi nkoñ ’isi gwobisôna lingwañ ni pék.+ 23 Bikiñe bi nkoñ ’isi gwobisôna bi bé yéñ boma* Salômô, inyu emble pék bañga Nyambe a bi ti nye.+ 24 Hiki kiñe i bé lona nye likébla: gwom bi silba, gwom bi gôl, mambot,+ bijôl bi gwét, môô ma bie bi bi numb loñge,* bihosi lôñni minyabén mi hosi;* ba bé boñ hala hiki nwii. 25 Salômô a bééna 4 000 di mandap ba ntéédana bihosi ni bikak bi gwét, a ban-ga ki 12 000 bihosi.*+ A bé tééda gwo i bitison bi ba ntéédana bikak bi gwét ni i Yérusalem,+ bebee ni homa a bé yééne. 26 A bé ane bikiñe gwobisôna ibôdôl i Lom,* ikepam i loñ Filistia ni i nwaa nkoñ u Égiptô.+ 27 Kiñe Salômô a bi boñ le silba i bôl i Yérusalem kiki ngok, a boñ ki le bie bi sidar bi bôl kiki bie bi sikômôr i Séféla.+ 28 Salômô a bééna bihosi bi bi bé lôl i Égiptô+ ni i biloñ bipe gwobisôna.

29 Mana mam mape ma niñ i Salômô,+ ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, ma yé ntilga ikété bitilna bi mpôdôl le Natan,+ ikété bipôdôl bi Ahiya+ mut Silô, ni ikété kaat i biyiinda ntehemam le Idô+ a bi tila inyu Yérôbôam+ man Nébat. 30 Salômô a bi ane loñ Israel yosôna 40 ma nwii, a bak a yiine i Yérusalem. 31 I mbus, Salômô a wo,* a juba i Nkoñ u isañ+ wé David; man wé Réhôbôam a yoñ tel yé kiñe.+

10 Réhôbôam a bi ke i Sikem,+ inyule bon ba Israel bobasôna ba bi ke i Sikem inyu téé nye kiñe.+ 2 Kiki Yérôbôam+ man Nébat, a nok ndik hala (ha ngéda i, a bé a ngi yii i Égiptô, inyule a bi ke Kiñe Salômô+ ngwéé), Yérôbôam a nyodi i Égiptô, a lo. 3 Ha nyen ba bi ep bôt i ke i yéñ Yérôbôam. Yérôbôam ni bon ba Israel bobasôna ba lo yak Réhôbôam, ba kal nye le: 4 “Isoñ a bi bééga bés mbegee i nyét.+ Ndi we, ibale u nhôyôs bôlô ngui isoñ a bi nyégsa bés i sal, u hôyôs ki mbegee i nyét* a bi bééga bés, di ga gwélél we.”

5 Ha nyen a bi kal bo le: “Kena ndugi, ni témb ni loo i meeni maômaa.” Bôt ba litén ba ke.+ 6 I mbus, Kiñe Réhôbôam a kwel ni mimañ mi bôt* mi mi bi sélél isañ le Salômô i ngéda a bé a ngi yii i niñ, a bat bo le: “Bé ni nti me mambe maéba? Lelaa me timbhe i bôt bana?” 7 Ba timbhe nye le: “Ibale u mboñ litén lini loñge, u lémél jo, u timbhe bo loñge, ba ga ba bagwélél boñ ngéda yosôna.”

8 Ndi a bi nôgôl bé maéba ma mimañ mi bôt,* a kwel ni boñge ba wanda ba ba bi nañ lôñni nye; ndi nano ba bi yila bagwélél+ bé. 9 A bat bo le: “Bé ni nti me mambe maéba? I litén lini li nkal me le: ‘Hôyôs mbegee isoñ a bi bééga bés.’ Lelaa me timbhe bo?” 10 I boñge ba wanda ba bi nañ lôñni Réhôbôam, ba kal nye le: “I bôt ba nkal we le: ‘Isoñ a bi bééga bés mbegee i nyét, ndi we hôyôs bés yo;’ lana nyen u nlama timbhe bo: ‘Man wem hinoo a ga ba nkeñi iloo bôbôk i tata. 11 Tata a bi bééga bé mbegee i nyét; ndi me, m’a kônde yidis mbegee nan. Tata a bi kogse bé ni disôô; ndi me, m’a kogse bé ni disôô di biloo.’”

12 I hilo hi nyônôs aa, Yérôbôam ni i bôt bobasôna ba bé lôñni nye ba témb yak Kiñe Réhôbôam, inyule kiñe i bi kal bo le: “Ni témb ni loo i meeni i hilo hi nyônôs aa.”+ 13 Ndi Kiñe Réhôbôam a bep timbhe bo, a tjél noñ maéba mimañ mi bôt* mi bi ti nye. 14 A noñ maéba ma boñge ba wanda, a kal bôt ba litén le: “Mbegee nan i nyét, ndi m’a kônde yidis yo. Tata a bi kogse bé ni disôô; ndi me, m’a kogse bé ni disôô di biloo.” 15 Hala nyen kiñe i bi tjél emble bôt ba litén, inyule bañga Nyambe+ nyen a bé kena mam inyu yônôs i yom Yéhôva a bi kal Ahiya+ mut Silô le a legel Yérôbôam man Nébat.

16 Kiki kiñe i ntjél emble bon ba Israel bobasôna, ba timbhe nye le: “Di gwé bé jam jo ki jo ni David! Di gwé bé to ngababum yak man Yésé! A Israel, hiki mut a témb i banyambe bé! Nano ni, wemede téédaga lihaa joñ, a David!”+ I mbus ha, bon ba Israel bobasôna ba témb i mandap map.*+

17 Ndi Réhôbôam a ke ni bisu i ane bon ba Israel, ba ba bé yééne i bitison bi Yuda.+

18 I mbus ngéda, Kiñe Réhôbôam a om Hadôram,+ nu a bé ñéga bôt ba nsal bôlô njok, le a kee a tehe bôt ba Israel; ndi bon ba Israel ba ôm nye ngok, a wo. Kiñe Réhôbôam a pala bet i kak yé gwét, a ke ngwéé i Yérusalem.+ 19 Ibôdôl i kel i, bon ba Israel ba nkolba lihaa li David.

11 I ngéda Réhôbôam a bi pam i Yérusalem, a pala kot bôt ba litén li Yuda ni li Benyamin,+ hala wee 180 000 bôt, ba ba yé nkôôbaga inyu jo gwét,* le ba jôs litén li Israel, inyu boñ le ane i témb yak Réhôbôam.+ 2 Ha nyen Yéhôva a bi pôdôs Sémaya,+ mut bañga Nyambe, a kal nye le: 3 “Pôdôs Réhôbôam kiñe Yuda, man Salômô, yak ni bon ba Israel bobasôna ba ba nyééne i Yuda ni i Benyamin, kal bo le: 4 ‘Haana nyen Yéhôva a nkal: “Ni nlama bé bet i jôs lôkisoñ nan. Hiki mut a témb i ndap yé inyule men me mboñ i jam lini.”’”+ Ha nyen ba bi nôgôl Yéhôva, ba huu, ba ke ha bé i jôs Yérôbôam.

5 Réhôbôam a bi niñ i Yérusalem, a oñ bitison bi gwé mapénd i nkoñ u Yuda. 6 Nyen a bi tiimba oñ* Bétléhém,+ Étam, Tékôa,+ 7 Bét-Zur, Sôkô,+ Adulam,+ 8 Gat,+ Marésa, Zif,+ 9 Adôraim, Lakis,+ Azéka,+ 10 Zôra, Ayalôn+ ni Hébrôn;+ bitison bi mapénd bi bi bé i nkoñ u Yuda ni u Benyamin. 11 A bi lédés ki bitison bi bi gwé mapénd, a téé bisônda mu, a tinak bo bijek, môô ni wai. 12 A lona ki biben bikeñi ni makoñ mu bitison bi gwobisôna; a tibil lédés bitison bi. Ha nyen nkoñ u Yuda ni u Benyamin u bi yégle isi énél yé.

13 Biprisi ni bon ba Lôk Lévi ba ba bé i loñ Israel yosôna, ba bi lôl i minkoñ nwap nwominsôna inyu nit Réhôbôam. 14 Bon ba Lôk Lévi ba bi yék minkoñ i het ba njéhne bilém gwap, ni nkus+ wap, ba ke i Yuda ni i Yérusalem inyule Yérôbôam ni bon bé ba bi héya bo nson wap u prisi inyu Yéhôva.+ 15 Yérôbôam a téé biprisi gwé nyemede inyu bahoma ba nyôgi,+ inyu banyambe ba ba mpôna balôm ba kembee*+ ni inyu bon ba nyaga a bi ôô.+ 16 Bôt ba matén ma Israel momasôna ba ba bi kit le ba nyéñ Yéhôva Nyambe nu Israel ni ñem wap wonsôna, ba bi noñ biprisi ni bon ba Lôk Lévi i Yérusalem inyu sémél Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap bisesema. 17 Ba bi lédés ane i Yuda, ba nit ki Réhôbôam man Salômô nwii maa; mu nwii maa mi, ba bi noñ ndémbél* i David bo Salômô.

18 I mbus, Réhôbôam a bii Mahalat nu a bé ngond Yérimôt, man David, a bak ki ngond Abihail nu a bé ngond Éliab,+ man Yésé. 19 I mbus ngéda, a gwélél nye bon bôlôm: Yéus, Sémaria ni Zaham. 20 I mbus Mahalat, a bi bii Maaka, nlal Absalôm.+ I mbus ngéda, Maaka a gwélél nye Abiya,+ Atai, Ziza ni Sélômit. 21 Réhôbôam a bé gwés Maaka, nlal Absalôm, iloo baa bé bobasôna ni manyaa mé momasôna. A bééna 18 baa+ ni 60 ma manyaa, a bana ki 28 bon bôlôm ni 60 ma bon bôda. 22 Jon Réhôbôam a bi téé Abiya man Maaka le nyen a ane, a éga ki lôkisañ yé, inyule a bééna ngôñ i téé nye kiñe. 23 Ndi a bi boñ mam ni likeñge, a om* bon bé bôlôm bahogi i minkoñ nwominsôna mi Yuda ni mi Benyamin, i bitison bi gwé mapénd,+ a ti bo ngandak bijek, a biine ki bo ngandak baa.

12 I ngéda Réhôbôam a bi tibil lédés ane yé,+ a bana ki ngui, a bi tjôô Mbén Yéhôva,+ nye ni loñ Israel yosôna. 2 I nwii mi nyônôs mintan mi ane i Kiñe Réhôbôam, Sisak+ kiñe Égiptô, a bi lo i jôs Yérusalem gwét, inyule Israel a bi téñbe bé i gwélél Yéhôva. 3 A bééna 1 200 bikak bi gwét, 60 000 bakilhosi ni bisônda ngi nsoñgi, bi bi bé lôl Égiptô lôñni nye: bôt ba Libia, bon ba Lôk Suk ni bôt ba Étiôpia.+ 4 A bi yoñ bitison bi Yuda bi bi gwé mapénd; sôk i nsôk, a bol i Yérusalem.

5 Mpôdôl le Sémaya+ a bi ke i boma Réhôbôam ni baane ba Yuda ba ba bi kodba i Yérusalem inyule ba bé kon Sisak woñi, a kal bo le: “Haana nyen Yéhôva a mpot: ‘Ni bi tjôô me, jon yak me me ntjôô+ bé i moo ma Kiñe Sisak.’” 6 Ha nyen kiñe ni baane ba Israel ba bi suhul nyuu+ i bisu bi Nyambe, ba kal le: “Yéhôva a téé sép.” 7 I ngéda Yéhôva a bi tehe le ba nsuhul nyuu, Yéhôva a pôdôs Sémaya, a kal nye le: “Ba nsuhul nyuu i bisu gwem. Me ga tjé+ ha bé bo; ndék ngéda, me ga tohol bo. Me ga kôp bé bo hiun hiem, me ga nwas bé le Sisak a tjé Yérusalem. 8 Ndi ba ga yila bagwélél bé, inyu boñ le ba yi maselna ma yé ipôla ligwélél me ni ligwélél bikiñe* bi biloñ bipe.”

9 Ha nyen Sisak, kiñe Égiptô, a bi ke i jôs Yérusalem gwét. A kadal matéédana* ma nkus ma ndap Yéhôva+ ni matéédana ma nkus ma ndap* kiñe. A kadal gwom gwobisôna, yak biben bi gôl Salômô a bi bañ.+ 10 Inyu héñha biben bi, Kiñe Réhôbôam a bi bañ biben bi mamuna, a ti gwo baane ba batat manwemel,* ba ba bé tat lijubul li ndap kiñe. 11 Hiki ngéda kiñe i bé lo i ndap Yéhôva, batat manwemel ba bé ba jôp, ba begee gwo; i mbus, ba bé ba témbna gwo i homa ba ntéédana gwo. 12 Kiki kiñe i bi suhul nyuu i bisu bi Nyambe, Yéhôva a bi unbene ha bé nye,+ a bi tjé ha bé to tison yosôna.+ Yak ngim bôt i bé boñ mam malam i Yuda.+

13 Kiñe Réhôbôam a bi lédés tel yé kiñe i Yérusalem, a kônde ki ane; Réhôbôam a bééna 41 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a bi ane 17 nwii i Yérusalem, tison Yéhôva a bi pohol ikété matén ma Israel momasôna le yon i bana jôl jé. Jôl li nyañ kiñe li bé le Naama, ngond Lôk Amôn.+ 14 Ndi a bi boñ mam mabe, inyule a bi yoñ bé makidik i yéñ Yéhôva+ ni ñem wé wonsôna.

15 Ñañ u Réhôbôam, ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, u yé ntilga ikété bitilna bi mpôdôl le Sémaya+ ni bi ntehemam le Idô;+ i bitilna bi, bi yé ikété bikaat bi mahaa. Gwét bi bé hiki ngéda ipôla Réhôbôam ni Yérôbôam.+ 16 I mbus, Réhôbôam a wo,* a juba i Nkoñ u David;+ man wé Abiya+ a yoñ tel yé kiñe.

13 I nwii mi nyônôs 18 mi ane i Kiñe Yérôbôam, Abiya a yila kiñe Yuda.+ 2 A bi ane nwii maa i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Mikaya,+ ngond Uriel, nu Gibéa.+ Gwét bi bé ipôla Abiya ni Yérôbôam.+

3 Abiya a bi ke i gwét lôñni ntôñ gwét u u bééna 400 000 mimpémba mi bôt,+ nkôôbaga* inyu gwét; yak Yérôbôam a téé ntôñ wé gwét inyu jôs nye, u bééna 800 000 mimpémba mi bôt, nkôôbaga* inyu gwét. 4 Abiya a telep i ngii hikôa Zémaraim, i mbok dikôa i Éfraim, a kal le: “A Yérôbôam, we ni Israel nyensôna, emblana me. 5 Baa ni nyi bé le Yéhôva Nyambe nu Israel a bi téé David ni bon+ bé le ba ane Israel i boga ni boga,+ jon a bi boñ malômbla ma bas*+ ni bo? 6 Ndi Yérôbôam+ man Nébat, ngwélél nu Salômô man David, a telep, a bôdôl ndogbene nwet+ wé. 7 Yak bôt ba yeñge ni ditégéé di bôt ba noñ nye. Ba yémbél Réhôbôam man Salômô, ki Réhôbôam a ngi yii mañge, a konok woñi, a bi la bé to jôs bo.

8 “Nano ni nhoñol le ni nla yémbél ane i Yéhôva i i yé i moo ma bon ba David inyule ni yé ngandak, ni gwé ki bon ba nyaga ba gôl Yérôbôam a bi béñél bé le ba ba banyambe+ banan. 9 Ni bi luhul biprisi bi Yéhôva,+ mbôda Arôn, yak ni Lôk Lévi; ni téé biprisi binan kiki bôt ba matén+ mape ba mboñ. Ibale mut a nlona* man nyaga ni balôm ba mintômba basaambok, ni ntéé nye prisi i bisat bi bi ta bé banyambe. 10 Ndi inyu yés, Yéhôva nyen a yé Nyambe+ wés, di bi tjôô bé nye; biprisi gwés bi nlôl i mbôda Arôn, bi ngwel ki nson u Yéhôva, yak bon ba Lôk Lévi ba nhôla bo mu nson wap. 11 Ba nti Yéhôva bisesema bi ntul i hié hiki kegla ni hiki kôkôa,+ yak ni biloñge bi binjiñjiñ,+ yak minlôñ mi bret*+ mi yé i ngii téblé i bañga gôl, ba nkuye bilambe bi bi yé i tééne bilambe i gôl+ hiki kôkôa,+ inyule di nyônôs nson wés i bisu bi Yéhôva Nyambe wés; ndi bé ni bi tjôô nye. 12 Nuna-ki! Bañga Nyambe a yé lôñni bés, nyen a ñéga bés, biprisi gwé gwon bi nhem sép inyu ti bés kunde i leñ bé gwét. A bôt ba Israel, ni jôs bañ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan, inyule ni ga yémbél+ bé.”

13 Ndi Yérôbôam a bi om bisônda le bi pémél ntôñ gwét u Yuda i mbus, inyu boñ le bisônda gwé bi leñ bôt ba Yuda gwét i bisu ni i mbus. 14 I ngéda bôt ba Yuda ba bi hielba, ba tehe le ba nleñ bo gwét i bisu ni i mbus; ba bôdôl lôndôl Yéhôva,+ biprisi bi hemek sép ni ngui. 15 Bôt ba Yuda ba leñ nlondok u gwét. Kiki bôt ba Yuda ba nleñ nlondok u gwét, bañga Nyambe a boñ le Abiya ni Yuda ba yémbél Yérôbôam ni Israel nyensôna gwét. 16 Bon ba Israel ba ke bôt ba Yuda ngwéé, hala nyen Nyambe a bi boñ le bôt ba Yuda ba yémbél bo. 17 Abiya ni ntôñ wé gwét ba yémbél bo, ba nol ngandak bôt. Ikété ntôñ gwét Israel, ba bi nol 500 000 mimpémba mi bisônda, nkôôbaga* inyu gwét. 18 Ha nyen bon ba Israel ba bi wo nyuu, bôt ba Yuda ba bi yémbél bo inyule ba bi bôdôl* Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap ñem. 19 Abiya a bi noñ Yérôbôam, a yoñ ki nye bitison: Bétel+ ni minkoñ nwé,* Yésana ni minkoñ nwé, Éfrain+ ni minkoñ nwé. 20 Yérôbôam a bi bana ha bé ngui i dilo di Abiya; i mbus ngéda, Yéhôva a kogse nye, a wo.+

21 Ndi Abiya a bi kônde bana ngui. I mbus ngéda, a bii 14 baa,+ a bana 22 bon bôlôm ni 16 bon bôda. 22 Mam mape ma niñ i Abiya, minson nwé ni bipôdôl gwé, bi yé ikété bitilna bi* mpôdôl le Idô.+

14 I mbus, Abiya a wo,* a juba i Nkoñ u David;+ man wé Asa a yoñ tel yé kiñe. I dilo tjé, loñ i bi yén ikété nsañ 10 li nwii.

2 Asa a bi boñ mam malam ni mam ma téé sép i mis ma Yéhôva Nyambe wé. 3 A bi héya muu ma bisesema ma bakén ba banyambe+ ni bahoma ba nyôgi, a nyugut mél mapubhaga,+ a kit yak mbiñ ipubhaga.*+ 4 A kal ki bôt ba Yuda le ba yéñ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap, ba noñ ki mbén Môsi ni biniigana gwé. 5 A bi héya bahoma ba nyôgi ni muu ma binjinjiñ+ ikété bitison bi Yuda gwobisôna; isi énél yé, loñ i bé nwee. 6 A bi oñ bitison bi gwé mapénd i Yuda,+ inyule loñ i bé nwee; a bi jo bé to gwét mu nwii mi inyule Yéhôva a bi ti nye nsañ.+ 7 A bi kal bôt ba Yuda le: “Loga, di oñ bitison bini, di kéñ gwo ni mapénd, ni minkum mi mandap,+ di ha ki makôga ni bihimbil. Loñ i ngi yii i moo més inyule di bi yéñ Yéhôva Nyambe wés. Di bi yéñ nye, inyu hala nyen a nti bés noi bipes gwobisôna.” Maoñ map ma bi ke loñge.+

8 Ntôñ gwét u Asa u bééna 300 000 bôt ba Yuda, ba ba bééna biben bikeñi ni makoñ. Bôt ba litén li Benyamin ba bé 280 000 mimpémba mi bôt ba gwét, ba ban-ga biben bititigi* ni mimpihlôñgô.*+

9 I mbus ngéda, Zéra man Étiôpia a lo i jôs bo gwét ni ntôñ gwét u u bééna 1 000 000 hi bisônda ni 300 bikak bi gwét.+ Kiki a mpam i Marésa,+ 10 Asa a ke i jôs nye, a téé mintôñ nwé mi gwét i nsôsôgô u Zéfata, i Marésa. 11 Asa a lôndôl Yéhôva Nyambe+ wé, a kal le: “A Yéhôva, i ngéda u nsômbôl hôla bôt, u mbéñge bé too ba yé ngandak, too ba gwééba bé.+ Hôla bés, a Yéhôva Nyambe wés inyule di mbôdôl we ñem,*+ i jôl joñ nyen di nlo i jôs i ntôñ gwét nkeñi+ unu. Éé a Yéhôva, wen u yé Nyambe wés. U nwas bañ le mut binam a yémbél we.”+

12 Ha nyen Yéhôva a bi boñ le Asa ni Yuda ba yémbél bôt ba Étiôpia, bôt ba Étiôpia ba ke ngwéé.+ 13 Asa ni ntôñ wé gwét ba noñ bo letee ni i Gérar,+ ba bi kônde nol bôt ba Étiôpia letee mut to wada ikété yap a bi pei bé, inyule Yéhôva ni ntôñ wé gwét ba bi tjé bo. I mbus, bisônda bi Yuda bi begee ngandak nkus. 14 Ba bi jôs ki bitison gwobisôna bi bi bé bebee ni Gérar, inyule Yéhôva a bi boñ le bôt ba bitison bi ba kon bo woñi. Ba bi kadal nkus ikété bitison bi gwobisôna, inyule nkus u bé mu ngandak. 15 Ba bi ke ki i jôs batat bémba ba ba bé ikété mandap map ma mabadô, ba yoñ ngandak mintômba ni kamél; i mbus, ba témb i Yérusalem.

15 Mbuu u Nyambe u lôl Azaria man Ôded. 2 A ke i boma Asa, a kal nye le: “A Asa, we ni Yuda ni Benyamin, emblana me! Yéhôva a yé lôñni bé ntel wonsôna yak bé ni yé lôñni nye;+ ibale ni nyéñ nye, a ga boñ le ni léba+ nye; ndi ibale ni ntjôô nye, yak nye a ga tjôô+ bé. 3 Israel a bi yén ntandaa ngéda* ibabé le bañga Nyambe a ba lôñni bo, ibabé le prisi i niiga bo, ibabé to le ba nok mbén.+ 4 Ndi ikété njiiha yap, i ngéda ba bi témb yak Yéhôva Nyambe nu Israel, ba yéñ ki nye, a nwas le ba témb ba léba nye.+ 5 Mu mangéda ma, mut a bé bé le a ke liké ikété nsañ,* inyule yubda ikeñi i bé ipôla bôt bobasôna ba ba bé yééne mu minkoñ mi loñ. 6 Litén jada li bé tét litén lipe, tison yada i tédék tison ipe, inyule Nyambe a bi nwas le ba ba ikété yubda, ba kôhna ki mintén mi njiiha nwominsôna.+ 7 Ndi bé, ni bana ñem ngui, ni tomb bañ,*+ inyule n’a kôhna bibom inyu minson minan.”

8 Kiki Asa a nok bibañga bini ni lipôdôl li mpôdôl le Ôded, a kôhna makénd, a héya bisat bi nyega i loñ Yuda+ yosôna, i Benyamin ni i bitison a bi yoñ i mbok dikôa i Éfraim, a tibil ki juu li bisesema li Yéhôva li li bé i bisu bi libebe li ndap Yéhôva.+ 9 A kot bôt ba Yuda ni ba Benyamin, yak ni bakén ba bôt ba ba bi lôl i Éfraim, i Manasé ni i Siméôn,+ inyule ngandak bôt i bi so nyoo i Israel, ba lo yak Asa i ngéda ba bi tehe le Yéhôva Nyambe wé a yé lôñni nye. 10 Ba bi kodba i Yérusalem i sôñ i nyônôs aa, i nwii mi nyônôs 15 mi ane i Asa. 11 Yokel, ba bi sémél Yéhôva bisesema ba bi yôñôl mu nkus ba bi kadal: 700 nyaga ni 7 000 di mintômba. 12 Ba bi boñ ki malômbla le ba nyéñ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap ni ñem wap wonsôna, ni niñ*+ yap yosôna. 13 Nu ni nu a nyéñ bé Yéhôva Nyambe nu Israel, a nlama nôla, too mañge, too mañ mut, too munlôm, too muda.+ 14 Ba kum soñ i bisu bi Yéhôva ni makiñ makeñi, ba leñek diléla, ba hemek sép ni dioñ. 15 Bôt ba Yuda bobasôna ba bi kon maséé ni i soñ ba bi kum, inyule ba bi kum soñ ni ñem wap wonsôna, ba yéñ ki Nyambe ni ñem wap wonsôna, Nyambe a nwas le ba léba nye;+ Yéhôva a bi kônde ti bo noi bipes gwobisôna.+

16 Kiñe Asa a bi héya yak majô mé* le Maaka+ tel yé i kiñemuda, inyule a bi bañ sat i nyega inyu bégés mbiñ ipubhaga.*+ Asa a bôk sat i nyega i, a nyugut yo, a ligis yo i nsôsôgô u Kidrôn.+ 17 Ndi bahoma ba nyôgi ba bi mal bé+ i Israel.+ To hala, Asa a bi gwélél Nyambe ni ñem u yôni* niñ*+ yé yosôna. 18 Asa a yoñ gwom nye ni isañ ba bi yilha bipubhaga, a jôbna gwo ikété ndap i bañga Nyambe, hala wee silba, gôl ni bisélél+ bipe. 19 Gwét bi bi ba bé letee ni nwii mi nyônôs 35 mi ane i Asa.+

16 I nwii mi nyônôs 36 mi ane i Asa, Kiñe Baasa+ nu Israel, a bi leñ Yuda gwét. A bôdôl oñ* Rama+ inyu kéñ bôt njel i pam ni i jôp i loñ i* Asa, kiñe Yuda.+ 2 Asa a yoñ silba ni gôl i masôô ma nkus ma ndap Yéhôva+ ni ma ndap* kiñe, a ômle gwo Ben-Hadad, kiñe Siria,+ nu a bé yééne i Damaskô, a kal nye le: 3 “Malômbla ma yé ipôla me ni we, ni ipôla tata ni isoñ. Me ñômle we silba ni gôl. Jon, bôk malômbla moñ ni Baasa, kiñe Israel, inyu boñ le a nyodi munu nkoñ wem.”

4 Ben-Hadad a emble Kiñe Asa, a ep ki baane ba mintôñ nwé mi gwét le ba leñ bitison bi Israel gwét. Hala nyen ba bi yoñ Iyôn,+ Dan,+ Abel-Maim lôñni bitison bi Naftali+ gwobisôna i het ba ntéédana bijek. 5 I ngéda Baasa a bi nok hala; i nlélém ngéda, a téé maoñ ma Rama, a kena ha bé bôlô ni bisu. 6 Ha nyen Kiñe Asa a bi sébél bôt ba Yuda bobasôna, le ba begee ngok ni bikék Baasa a bé gwélél inyu oñ*+ Rama.+ Ni i gwom bi nyen a bi ôñôl* Géba+ ni Mizpa.+

7 Ha ngéda i nyen ntehemam le Hanani+ a bi ke yak Asa, kiñe Yuda, a kal nye le: “Hala kiki kiñe Siria yon u mbôdôl ñem,* ndi u mbôdôl* bé Yéhôva Nyambe woñ ñem, u ga yémbél bé+ ntôñ gwét u kiñe Siria. 8 Ntôñ gwét u bôt ba Étiôpia ni u bôt ba Libia u bé nkeñi, u ban-ga ki ngandak bikak bi gwét ni bakilhosi. Ndi kiki u bi bôdôl Yéhôva ñem, a bi boñ le u yémbél+ bo. 9 Yi le mis ma Yéhôva ma nhiôm ni hisi hiosôna+ inyule a ngwés unda ngui yé inyu hôla* bôt ba ngwélél nye ni ñem u yôni.*+ U mboñ bijôñ munu jam lini; ibôdôl nano, bôt ba ga lo i jôs we gwét.”+

10 Ndi Asa a bi unbene ntehemam, a ha nye i ndap mok* inyule i jam a bi kal nye li bi hindha nye ñem. Ha ngéda i nyen Asa a bi bôdôl ki tééñga bôt bape ba litén. 11 Ñañ u Asa, ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, u yé ntilga ikété Kaat i bikiñe bi Yuda ni bi Israel.+

12 I nwii mi nyônôs 39 mi ane yé, Asa a bi kon i makôô. Kon u bi nai nye, ndi to ikété kon wé, a bi témb bé yak Yéhôva, a ke ndigi i yéñ bôt ba matibla. 13 I mbus ngéda, Asa a wo;*+ a bi wo i nwii mi nyônôs 41 mi ane yé. 14 Ba jô nye ikété bañga soñ a bi tém inyu yé nyemede i Nkoñ u David.+ Ba niñi nye i nañi mim, i ba bi yônôs ni môô ma bie bi bi numb loñge,* lôñni labinda nu a bé nlambak ni ngandak mintén mi binunumba+ le ba bi pôdna. I maéya mé, ba bi kuye ki hié hikeñi.*

17 Man wé Yéhôsafat+ a yoñ tel yé kiñe, a lédés ki ane yé i Israel. 2 A téé bisônda i bitison bi Yuda gwobisôna bi bi bééna mapénd, a téé ki mintôñ mi gwét i loñ Yuda ni i bitison bi Éfraim le isañ le Asa a bi yoñ.+ 3 Yéhôva a bé ni Yéhôsafat inyule a bi noñ ndémbél i sôgôlsôgôl wé David,+ a bi gwélél bé Baal. 4 A bi yéñ Nyambe nu isañ,+ a nôgôl* ki mambén mé; jon a bi nigle bé maboñok ma Israel.+ 5 Yéhôva a bi kônde lédés ane yé;+ bôt ba Yuda bobasôna ba bé ti Yéhôsafat makébla, kayéle a bana ngandak lingwañ ni ngandak lipém.+ 6 A bi bana makénd i boñ sômbôl i Yéhôva, a bi héya yak bahoma ba nyôgi+ i Yuda ni mbiñ ipubhaga.*+

7 I nwii mi nyônôs maa mi ane yé, a bi om baane bé le Ben-Hai, Ôbadia, Sakaria, Nétanel ni Mikaya, le ba niiga bôt i bitison bi Yuda. 8 I bon ba Lôk Lévi ba bé lôñni bo, bo bana: Sémaya, Nétania, Zébadia, Asahel, Semiramôt, Yéhônatan, Adôniya, Tôbiya ni Tôb-Adôniya; yak biprisi+ le Élisama ni Yéhôram bi bé lôñni bo. 9 Ba bi yoñ kaat Mbén Yéhôva,+ ba kahal niiga i Yuda. Ba bi tagbe i bitison bi Yuda gwobisôna, ba niigaga bôt.

10 Yéhôva a boñ le biloñ gwobisôna bi bé Yuda ipañ, bi bôdôl kon woñi, bi bi jôs ha bé Yéhôsafat gwét. 11 Bôt ba Filistia ba bi lona Yéhôsafat makébla ni moni inyu saa tas. Yak bôt ba Arabia ba bi yoñ 7 700 balôm ma mintômba ni 7 700 balôm ba kembee* ikété bémba yap, ba lona nye bo.

12 Ngui Yéhôsafat i bé kônde bet, bet ni bet;+ a bé oñ ki minkum mi mandap+ i Yuda yak ni bitison i het ba ntéédana bijek.+ 13 A bi sal ki ngandak bibôlô i bitison bi Yuda. A bééna ki bisônda i Yérusalem, bi bi bé mimpémba mi bôt ba gwét. 14 I bisônda bi, bi bé ntjegek inoñnaga ni mandap map ma bikôkôa: inyu litén li Yuda, ñane dikôô di bisônda nu bisu a bé le Adnah, a bééna 300 000 mimpémba mi bôt ba gwét.+ 15 Ñane le Yéhôhanan a bé isi énél yé, a bééna 280 000 bôt. 16 Yak Amasia, man Zikri, nu a bi ti nyemede i nson u Yéhôva a bé isi énél yé, a bééna 200 000 mimpémba mi bôt ba gwét. 17 Litén li Benyamin+ li bééna mpémba njogwét le Éliada, a bééna 200 000 bôt i i bééna mimpihlôñgô ni biben.+ 18 Yéhôsabad a bé isi énél yé, a bééna 180 000 bôt, nkôôbaga inyu jo gwét. 19 I bisônda bini gwon bi bé sélél kiñe, handugi bisônda kiñe i bi téé i bitison bi gwé mapénd ni i nkoñ Yuda+ wonsôna.

18 Yéhôsafat a bééna ngandak lingwañ ni lipém,+ ndi a bi boñ le mut wé lihaa a biiba ni mut lihaa li Ahab.+ 2 Jôga li nwii li bi tagbe, a ke yak Ahab i Samaria;+ Ahab a sem ngandak mintômba ni nyaga inyu yé ni inyu bôt ba bé lôñni nye. A tinde* Yéhôsafat le ba kee i jôs Ramôt-Giléad gwét.+ 3 Ha nyen Ahab, kiñe Israel, a bi bat Yéhôsafat, kiñe Yuda le: “Baa w’a ke lôñni me i jôs Ramôt-Giléad gwét?” A timbhe nye le: “Me ni we di yé jam jada. Litén jem li yé litén joñ, m’a nit we i gwét.”

4 Ndi Yéhôsafat a kal kiñe Israel le: “Soho, di bôk ndugi di bat Yéhôva+ i jam li.” 5 Ha nyen kiñe Israel i bi kot 400 bapôdôl, a bat bo le: “Baa me nlama ke i jôs bôt ba Ramôt-Giléad gwét, tole me nlama bé ke?” Ba kal nye le: “A kiñe, kenek, bañga Nyambe a ga ti we i tison i.”

6 Ndi Yéhôsafat a bat nye le: “Baa mpôdôl Yéhôva+ a ta bé hana,+ le di bat yak nye mahoñol ma Nyambe?” 7 Kiñe Israel i timbhe Yéhôsafat le: “Mut+ wada a yé hana, nu a nla kal bés mahoñol ma Yéhôva. Ndi me ñoo nye inyule a ta a podok bé jam lilam inyu yem, ndik mam mabe.+ Jôl jé le Mikaya, man Imla.” Ndi Yéhôsafat a kal nye le: “A kiñe, u pot bañ hala.”

8 Ha nyen kiñe Israel i bi sébél mut ngomin nu ndap kiñe wada, i kal nye le: “Ke pala lona Mikaya, man Imla.”+ 9 Kiñe Israel ni kiñe Yuda le Yéhôsafat ba bé ba yii hiki wada i yééne yé ane, ba bak ba hééba mambot map ma kiñe. Ba bé i litidil li li yé bebee ni lijubul li lipénd li Samaria, bapôdôl bobasôna ba podok mbañ i bisu gwap. 10 Sédékia, man Kénaana, a bañ bitoñ bi kei,* a kal le: “Lana nyen Yéhôva a mpot: ‘Ni i bitoñ bini nyen u ga bép* bôt ba Siria letee u tjé bo.’” 11 Bapôdôl bobasôna ba bé pot nlélém jam, ba kalak le: “A kiñe, bedek i Ramôt-Giléad, u ga yémbél+ gwét; Yéhôva a ga ti we i tison i.”

12 I nlegelnwin nu a bi ke i sébél Mikaya, a kal nye le: “Nun-ki, bapôdôl bobasôna ba nkal le loñge jam yon i ga pémél kiñe. Jon soho, boñ kiki bo,+ yak we pot loñge.”+ 13 Ndi Mikaya a timbhe le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva le i yom Nyambe wem a ga kal me, yon m’a pot.”+ 14 I ngéda a bi lo i bisu bi kiñe, kiñe i bat nye le: “A Mikaya, baa di nlama ke i jôs bôt ba Ramôt-Giléad gwét, tole di nlama bé ke?” Kunda yada, Mikaya a kal nye le: “A kiñe, kenek, u ga yémbél. Nyambe a ga ti we i tison i.” 15 Ndi kiñe i kal nye le: “Ngélé yañen me ma béhe we le u añle bañ me jam lipe, ndik maliga i jôl li Yéhôva?” 16 Mikaya a timbhe nye le: “Me ntehe bon ba Israel ba yé ntjamak mu dikôa, kiki mintômba mi mi gwé bé ntééda.+ Yéhôva a nkal le: ‘Bana ba gwé ha bé mut a ñéga bo. Hiki mut a témbék i ndap yé ni nsañ.’”

17 Ha nyen kiñe Israel i bi kal Yéhôsafat le: “Baa me nkal bé we le a ga pot bé mam malam inyu yem, ndik mam mabe?”+

18 Mikaya a kônde kal nye le: “Emble ni bañga i Yéhôva: me bi tehe Yéhôva a yii i yééne yé ane,+ yak ntôñ gwét wonsôna u ngii+ u bak u téé nye i walôm ni i waé.+ 19 Yéhôva a bat le: ‘Njee a ga lop Ahab, inyu boñ le a bet i Ramôt-Giléad le ndi a wo?’ Añgel yada i bé pot hisém, añgel ipe i podok hikaa. 20 Ndi ngim añgel*+ i lo, i telep i bisu bi Yéhôva, i kal nye le: ‘Me ga lop nye.’ Yéhôva a bat nye le: ‘Lelaa u ga boñ?’ 21 Añgel i timbhe nye le: ‘Me ga ke nyoo, me tinde bapôdôl bé bobasôna i pot bitembee.’* Ha nyen Nyambe a bi kal nye le: ‘U ga lop nye, ñ, u ga lop toi nye. Kenek, u boñ kiki u nkal.’ 22 Nano ni, Yéhôva a mal tinde bapôdôl+ boñ i pot bitembee.* Ndi i maliga, Yéhôva a mal kit le bikuu bi ga kwél we.”

23 Jon Sédékia,+ man Kénaana, a bi kôt Mikaya+ libai i limañ,+ a kal nye le: “Mbuu u Yéhôva u nôñôl imbe njel, inyu boñ le u yék me inyu pôdôs we?”+ 24 Mikaya a timbhe nye le: “U ga yi i njel i, i kel u ga jôp i tuñ i kétékété inyu solop.” 25 Ha nyen kiñe Israel i kal le: “Gwela nye, ni kena nye yak ñane tison le Amôn, ni yak Yôas, man kiñe. 26 Kala bo le: ‘Lana nyen kiñe i mpot: “Hana i mut nunu i ndap mok,+ ni tinak ndik nye bret ni malép, letee me témb ni nsañ.”’” 27 Ndi Mikaya a kal le: “Ibale u ntémb ni nsañ, wee Yéhôva bé nyen a mpôdôs me.”+ A kônde le: “A bé bôt ba litén bobasôna, ni hôiga bañ i jam me ntip mpot.”

28 I mbus, kiñe Israel ni Yéhôsafat, kiñe Yuda, ba ke i Ramôt-Giléad.+ 29 Kiñe Israel i kal Yéhôsafat le: “Me ga héñha mambot, le mut a yi bañ me, me ke i gwét, ndi we haba mbot yoñ kiñe.” Hala nyen kiñe Israel i bi héñha mambot le mut a yi bañ nye, ba ke i gwét. 30 Ndi kiñe Siria i bi kal baane ba bikak gwé bi gwét le: “Ni jôs bañ mut nye ki nye gwét, to yañga sônda, to ñane bisônda; ni jôs ndik kiñe Israel yotama.” 31 I ngéda baane ba bikak bi gwét ba bi tehe Yéhôsafat, ba kal le: “Ibabé pééna, kiñe Israel ini.” Jon ba bi noñ nye inyu jôs nye gwét; Yéhôsafat a bôdôl lond inyu bat mahôla,+ Yéhôva a hôla nye. Nyambe a pala boñ le ba nyodi i bisu gwé. 32 Kiki baane ba bikak bi gwét ba nyi le kiñe Israel bé i, ba témb ni mbus, ba noñ ha bé nye.

33 Ndi mut wada a bi leñ ndik likoñ hala,* li ôm kiñe Israel ipôla litôômana li mbot yé kei. Ha nyen kiñe i bi kal nluk kak yé gwét le: “Témb ni mbus, kena me haa ni homa gwét,* inyule me mbep babaa.”+ 34 Gwét bi bé nnayak yokel. Bôt ba gwét ba bé nit kiñe Israel inyu boñ le a yégle bitétéé ikété kak, a nunuk bôt ba Siria letee ni kôkôa. I kôkôa+ i, kiñe i wo.

19 Yéhôsafat, kiñe Yuda, a témb ni nsañ i ndap*+ yé i Yérusalem. 2 Ntehemam le Yéhu+ man Hanani+ a lo i boma Kiñe Yéhôsafat, a kal nye le: “Baa béba mut yon u nlama hôla,+ bôt ba ñoo Yéhôva bon u nlama gwés?+ Yéhôva a ñunbene we munu jam lini. 3 Ndi Nyambe a ntehe mam malam ikété yoñ,+ inyule u bi héya mbiñ ipubhaga* munu loñ, u kôôba ki ñem woñ* i yéñ bañga Nyambe.”+

4 Yéhôsafat a bi kônde yééne i Yérusalem, a témb i yuuga bôt ba litén ibôdôl i Béer-Séba letee ni i mbok dikôa i Éfraim,+ inyu témbna bo yak Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap. 5 A téé ki bakéés mu loñ, ikété hiki tison+ i Yuda i i gwé mapénd. 6 A kal bakéés le: “Yoña yihe ni mam ni mboñ, inyule ni nkéés bé inyu mut binam, ndi ni nkéés inyu Yéhôva, a yé ki ni bé i ngéda ni nkéés.+ 7 Jon, kona Yéhôva+ woñi. Yoña yihe ni mam ni mboñ inyule ngitelepsép+ i ta bé yak Yéhôva Nyambe wés, a ntodol bé bôt,+ a nyoñ bé to bitek.”+

8 Yak i Yérusalem, Yéhôsafat a bi téé ngim bon ba Lôk Lévi ni ngim biprisi, ni ngim baéga ba mandap ma bikôkôa ma Israel, le ba kéés i jôl li Yéhôva, ba bagal ki minkaa mi bôt ba Yérusalem.+ 9 A ti ki bo oda le: “Haana nyen ni nlama boñ mam ni ñem u yôni* inyu unda le ni nkon Yéhôva woñi, ni ban-ga telepsép: 10 hiki ngéda lôkisoñ nan i i nyééne i bitison bipe i nlona hop u u mbéñge mut nu a nkôp matjél,+ tole u u mbéñge ngim mbén, litéak, litiñ, tole ngim mbagi; ni nlama béhe bo le ba begee bañ libua i bisu bi Yéhôva, tiga le a unbene bé ni lôkison nan. Hala nyen ni nlama boñ le ndi ni ba nginsohi. 11 Amaria nunu, ñéga biprisi, nyen a yé ñéga nan inyu mam ma Yéhôva.+ Zébadia man Ismael a yé ñane litén li Yuda inyu mam ma kiñe. Lôk Lévi i mba i nhôla bé. Ni bana ñem ngui, ni jôp i bôlô, Yéhôva a ga ba ni bôt ba mboñ loñge.”*+

20 I mbus mam ma, bôt ba Môab+ ni bôt ba Amôn,+ ba pôdna ni bôt bape ba bé lôl i Amônim,* ba lo i jôs Yéhôsafat gwét. 2 Ha nyen, ba bi kal Yéhôsafat le: “Limut likeñi li nlo i jôs we gwét, li nlôl bebee ni tuye* nyoo i Édôm,+ nano ba tééne i Hazazon-Tamar, hala wee En-Gédi.”+ 3 Kiki Yéhôsafat a nok hala, a kon woñi, a yoñ makidik* le a nyéñ Yéhôva.+ Jon a bi legel bôt ba Yuda bobasôna le ba sôga je.* 4 Bôt ba Yuda ba kodba inyu bat mahôla ma Yéhôva;+ ba bé lôl i bitison bi Yuda gwobisôna inyu bat Yéhôva maéba.

5 Yéhôsafat a telep i bisu bi bôt ba Yuda ni ba Yérusalem i ndap Yéhôva, i kotoo mondo, 6 a kal le:

“A Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bés, baa u ta bé Nyambe i ngii;+ baa we bé nyen u ñane biloñ gwobisôna?+ Lipémba ni ngui bi yé i woo woñ, mut nye ki nye a nla bé jôs we.+ 7 A Nyambe wés, baa u bi luhul bé bôt ba loñ ini i ngéda litén joñ Israel li bé jôp mu, u ti yo mbôda* i liwanda joñ Abraham+ le i ba ngababum yap i boga ni boga? 8 Ba bi yén mu, ba oñ ki témpel inyu jôl+ joñ, ba kalak le: 9 ‘Ibale di nkôs ndutu to ni pansoñ, to kogse, to himala hi kon, to njal, di ga telep i bisu bi ndap ini ni i bisu gwoñ (inyule jôl joñ li yé munu ndap ini)+ ikété njiiha yés, ndi di sébél we le u hôla bés, w’a emble bés, u sôñ ki bés.’+ 10 Nano bôt ba Amôn, ba Môab ni ba mbok dikôa i Séir+ bana, u bi neebe bé le bon ba Israel ba jôp i biloñ gwap i ngéda ba bi nyodi i Égiptô. Bon ba Israel ba bi keñgle bo, ba tjé bé to bo.+ 11 Nano, ba yé timbhe bés béba, bo bana ba nlo i luhul bés munu loñ u bi ti bés le i ba ngababum+ yés. 12 A Nyambe wés, baa u ga kogse bé bo?+ Inyule bés di gwé bé ngui inyu jôs limut likeñi lini li nlo i jôs bés gwét; di nyi bé to i jam di nlama boñ,+ wen di mbéñge.”*+

13 Ha ngéda i, bôt ba Yuda bobasôna ba bé ba téé i bisu bi Yéhôva, ba bé lôñni baa bap, bon bap,* yak ni bon bap batitigi.

14 Ha nyen, i ñemkété u bôt ba litén, mbuu u Yéhôva u lo yak Yahaziel, man Sakaria, man Bénaya, man Yéel, man Matania, man Lôk Lévi, nu a nlôl i mbôda Asaf. 15 A kal le: “A bôt ba Yuda bobasôna ni bôt ba Yérusalem, yak we a Kiñe Yéhôsafat, emblana! Haana nyen Yéhôva a mpot: ‘Ni kon bañ limut li bôt lini woñi, ni sehla bañ to, inyule gwét bi ta bé binan ndi bi yé bi Nyambe.+ 16 Yani, sôha i boma bo. Ba ga lôl i njel Ziz, ni ga koba bo i mamélél ma nsôsôgô,* i bisu bi ñoñ u Yéruel. 17 Ni ga jo bé i gwét bini. Telbana ndigi i homa nan, ni mom nwee,+ ni tehe tohi*+ i Yéhôva. A bôt ba Yuda ni ba Yérusalem, ni kon bañ woñi, ni sehla bañ to.+ Yani, kena i boma bo, inyule Yéhôva a ga ba ni bé.’”+

18 I nlélém ngéda, Yéhôsafat a ôôp, a ôm mbom ’isi, yak bôt ba Yuda bobasôna ni bôt ba Yérusalem ba ôm maboñ ’isi i bisu bi Yéhôva inyu bégés Yéhôva. 19 I mbus, bon ba Lôk Lévi ba ba bé lôl i mbôda Kôhat+ ni i Kôra ba telep i bégés Yéhôva Nyambe nu Israel ni makiñ makeñi.+

20 I kel i bi noñ ha, ba pule telep kegla, ba ke i ñoñ u Tékôa.+ I ngéda ba bé ke, Yéhôsafat a telep, a kal le: “A bôt ba Yuda ni ba Yérusalem, emblana me! Hémlana Yéhôva Nyambe nan inyu boñ le ni ôm siñ.* Hémlana bapôdôl+ bé, ndi mam ma ga ke loñge inyu nan.”

21 Kiki a mal kwel ni bôt ba litén, a pohol bôt ba ga tubul Yéhôva tjémbi.+ Ba bak ba hééba mambot mapubhaga, ba bôgôk bisônda i bisu, ba tôbôk le: “Tina Yéhôva mayéga inyule loñge yé ñem* i nom i boga ni boga.”+

22 I ngéda ba bi bôdôl tôp tjémbi ni maséé, Yéhôva a amb bon ba Amôn, ni ba Môab ni ba mbok dikôa i Séir ba ba bi lo i jôs Yuda gwét, ba kahal nolna bo ni bo.+ 23 Bon ba Amôn ni bon ba Môab ba ke ba kahal jôs bôt ba mbok dikôa i Séir,+ ba tjé bo, ba sas ki bo; i ngéda ba bi mal nol bôt ba mbok dikôa i Séir, ba nolna bo ni bo.+

24 I ngéda bôt ba Yuda ba bi ke i nkum ntat u u yé i ñoñ,+ ba béñge i homa limut likeñi li bé, ba tehe mim mi niñi ’isi;+ mut to wada a bi pei bé. 25 Ha nyen, Yéhôsafat ni litén jé, ba bi ke ba begee nkus wap, ba léba ngandak gwom bilam, mambot, ni tik gwom, ba bi yoñ gwo letee ba la ha bé to begee.+ Hala a bi yoñ bo dilo daa inyu begee nkus u, inyule u bé ngandak. 26 I hilo hi nyônôs ina, ba ke ba kodba i tegep mbok* i Béraka, inyu bégés* Yéhôva. Inyu hala nyen ba nsébél i homa nu le tegep mbok i Béraka*+ letee ni i len ini.

27 I mbus, Yéhôsafat a témbna bon ba Yuda bobasôna ni ba Yérusalem i Yérusalem ni maséé, inyule Yéhôva a bi kônha bo maséé i ngéda a bi hôla bo i yémbél baoo+ bap. 28 Ba pam i Yérusalem, ba kôdôk nsik ni bikôkôda bi manganda, diluñ,+ ni sép;+ i mbus, ba jôp i ndap Yéhôva.+ 29 I ngéda ba bi nok le Yéhôva a nol baoo ba Israel,+ biloñ gwobisôna bi kahal kon Nyambe woñi. 30 Ane i Yéhôsafat i bi yén ikété nsañ, Nyambe a kônde ki ti bo noi bipes gwobisôna.+

31 Yéhôsafat a bi kônde ki ane loñ Yuda. A bééna 35 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane 25 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Azuba, ngond Silhi.+ 32 A bi kônde noñ ndémbél i isañ le Asa.+ A bi yoñ bé njel ipe, a boñ ki mam malam i mis ma Yéhôva.+ 33 Ndi bahoma ba nyôgi ba bi mal bé,+ litén li bi kôôba bé to ñem wap inyu yéñ Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap.

34 Mana mam mape ma niñ i Yéhôsafat, ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, ma yé ntilga ikété bitilna bi Yéhu+ man Hanani,+ bi yé i Kaat bikiñe bi Israel. 35 I mbus, Yéhôsafat, kiñe Yuda, a boñ malômbla ni Ahazia, kiñe Israel, nu a bé boñ mam mabe.+ 36 Jon ba bi nôgla inyu bañ bisitima bi nke i Tarsis,+ ba bi bañ gwo i Éziôn-Géber.+ 37 Ha nyen Éliézer man Dôdavahu, mut Marésa, a bi pot i mbañ ini ikolba Yéhôsafat, a kal le: “Yéhôva a ga tjé minson+ nwoñ inyule u mboñ malômbla ni Ahazia.” Jon bisitima bi bi yin,+ bi la ha bé pam i Tarsis.

21 I mbus, Yéhôsafat a wo,* ba jô nye i homa ba bi jul basôgôsôgôl bé, i Nkoñ u David; man wé Yéhôram a yoñ tel yé kiñe.+ 2 Lôkisañ hala wee bon ba Yéhôsafat, ba bé le Azaria, Yéhiel, Sakaria, Azaria, Mikael ni Séfatia; bobasôna ba bé bon ba Yéhôsafat, kiñe Israel. 3 Isañ wap a bi ti bo ngandak makébla ma silba ni ma gôl, ni tik gwom, yak ni bitison bi mapénd i Yuda;+ ndi a ti Yéhôram+ ane, inyule a bé man nu mañ.

4 I ngéda Yéhôram a bi yoñ tel kiñe i isañ, a nol lôkisañ+ yosôna ni pansoñ inyu lédés ane yé, a nol yak ngim baane ba Israel. 5 Yéhôram a bééna 32 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane nwii juem i Yérusalem.+ 6 Yak nye a bi noñ béba ndémbél i bikiñe bi Israel+ kiki lihaa li Ahab, inyule a bi bii+ ngond Ahab. A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. 7 Ndi to hala, Yéhôva a bi gwés bé tjé lihaa li David inyule a bi boñ malômbla ni David,+ a bôn ki nye le a ga ti nye ni bon+ bé lambe* ngéda yosôna.

8 I dilo di Yéhôram, bôt ba Édôm ba kahal ndogbene litén li Yuda;+ bomede ba téé yap kiñe.+ 9 Yéhôram a bi yoñ bikak gwé bi gwét gwobisôna ni baane ba ntôñ wé gwét, a tagbe nwaa nkoñ; ngim ngéda i bi pam le bôt ba Édôm ba kéña nye ni baane ba bikak gwé bi gwét, ndi Yéhôram a bi telep juu, a yémbél bo. 10 Ndi litén li Édôm li bi ke ni bisu i ndogbene ane i Yuda letee ni len. Ha ngéda i, yak bôt ba Libna+ ba kahal ndogbene Yéhôram inyule a bi tjôô Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bé. 11 A bi oñ ki bahoma ba nyôgi+ i dikôa di Yuda inyu tinde bôt ba Yérusalem i bégés banyambe bape,* a yumus ki Yuda.

12 Sôk i nsôk, mpôdôl Éliya+ a tilna nye kaat le: “Haana nyen Yéhôva Nyambe nu sôgôlsôgôl woñ David a mpot: ‘U noñ bé ndémbél i isoñ Yéhôsafat,+ to ndémbél i Asa,+ kiñe Yuda. 13 Ndi u noñ ndémbél i bikiñe bi Israel,+ u ntinde Yuda ni bôt ba Yérusalem i bégés banyambe bape*+ kiki lihaa li Ahab,+ u nol yak lôkisoñ,+ hala wee mbôda isoñ, i i bé loñge iloo we. 14 Inyu hala nyen Yéhôva a ga boñ le bikuu bi kwél litén joñ, bon boñ, baa boñ ni nkus woñ wonsôna. 15 Wemede w’a bana ngandak makon, yak kon u minla, kayéle i kon u u mba u mpémés minla nwoñ i mbégdé hiki kel.’”

16 I mbus ngéda, Yéhôva a tinde+ bôt ba Filistia*+ ni bôt ba Arabia+ ba ba bé yééne bebee ni Étiôpia, le ba jôs Yéhôram gwét. 17 Ba bi jôp i loñ Yuda ni ngui, ba tjama homa nyensôna, ba begee nkus wonsôna ba bi koba i ndap* kiñe,+ ba kena bon bé ni baa bé; ba yék ndik man wé munlôm nu nsôk le Yéhôahaz.*+ 18 I mbus mam mana momasôna, Yéhôva a leñ nye kon u minla u u mal bé.+ 19 I mbus nwii ima, kon u boñ le minla nwé mi pam, a wo ikété njôghe ikeñi. Ndi bôt ba litén ba bi ligis bé binjinjiñ inyu yé kiki ba bi lighene gwo basôgôlsôgôl+ bé. 20 A bééna 32 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane nwii juem i Yérusalem. Nyemb yé i bi tééñga bé mut to wada. Ba jô nye i Nkoñ u David,+ ndi i kotoo soñ i bikiñe+ bé.

22 I mbus, bôt ba Yérusalem ba ti lok yé i nsôk tel yé i kiñe, inyule ntôñ u mintonba u bi lo lôñni bôt ba Arabia, u nol bon ba mañ bobasôna.+ Hala nyen Ahazia man Yéhôram a bi bôdôl ane i loñ Yuda.+ 2 Ahazia a bééna 22 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane nwii wada i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Atalia,+ nlal* Ômri.+

3 Yak nye a bi noñ ndémbél i lihaa li Ahab,+ inyule nyañ nyen a bé ti nye maéba i boñ mam mabe. 4 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva kiki bôt ba lihaa li Ahab, inyule mbus nyemb isañ, bon ba bé ti nye maéba inyu tjiba yé. 5 A bi noñ maéba map, a ke ni Yéhôram man Ahab, kiñe Israel, i Ramôt-Giléad+ inyu jôs Hazael,+ kiñe Siria gwét; nyoo nyen baleñ mimpihlôñgô ba bi babaa Yéhôram. 6 I mbus, a témb i Yézréel+ inyu tibil mambabaa a bi kôhna i Rama, i ngéda a bi ke i jôs Hazael, kiñe Siria,+ gwét.

Ahazia,* man Yéhôram,+ kiñe Yuda, a sôs i Yézréel inyu yuuga Yéhôram,+ man Ahab, inyule ba bi babaa nye.*+ 7 Ndi Nyambe a bi boñ le tjiba i Ahazia i lôl mu mayuuga mé a bi ke i yuuga Yéhôram. I ngéda a bi bol nyoo, bo Yéhôram ba ke i boma Yéhu,+ nlal* Nimsi nu Yéhôva a bi pohol* le a tjé* lihaa li Ahab.+ 8 I ngéda Yéhu a bi bôdôl kogse lihaa li Ahab kiki i bi kéla, a bi boma yak baane ba Yuda ni bon ba bilôk bi nyañ bi Ahazia, ba bé bagwélél ba Ahazia, a nol bo.+ 9 I mbus, a yéñ Ahazia, ba gwel nye nyoo i homa a bé a sôli i Samaria, ba kena nye yak Yéhu. Ba nol nye. I mbus, ba jô nye+ inyule ba bi kal le: “A yé nlal Yéhôsafat, nu a bi yéñ Yéhôva ni ñem wé wonsôna.”+ Lihaa li Ahazia li bééna ha bé mut nu a nla ane.

10 I ngéda Atalia,+ nyañ Ahazia, a bi tehe le man wé nu munlôm a nwo, a telep, a nol mbôda kiñe* Yuda+ yosôna. 11 Ndi Yéhôsabéat, ngond kiñe, a nip Yôas+ man Ahazia ipôla bon bôlôm ba kiñe ba ba bé lama nôla, a sôô nye ni nléla wé ikété tuñ ndap. Yéhôsabéat, ngond Kiñe Yéhôram,+ (a bé nwaa prisi le Yéhôyada,+ a bak ki manyañ Ahazia) a bi sôô Yôas le Atalia a nol bañ nye.+ 12 A bi yén ni bo nwii minsamal, a bak a sôli i ndap i bañga Nyambe; mu ngéda i, Atalia nyen a bé ane loñ.

23 I nwii mi nyônôs minsaambok, Yéhôyada a bi bana makénd, a nôgla* ni baane ba mbôgôl:+ Azaria man Yérôham, Ismael man Yéhôhanan, Azaria man Ôbed, Maaséya man Adaya, ni Élisafat man Zikri. 2 Ba ke ni loñ Yuda yosôna, ba kot bon ba Lôk Lévi+ ba ba bé i bitison bi Yuda gwobisôna, yak ni baéga ba mandap ma bikôkôa ma Israel. I ngéda ba bi pam i Yérusalem, 3 ba kodba i ndap i bañga Nyambe, litén jolisôna li boñ malômbla+ ni kiñe; i mbus, Yéhôyada a kal bo le:

“Emblana! Man kiñe nyen a nlama ane loñ kiki Yéhôva a bi pot inyu bon ba David.+ 4 Haana nyen ni nlama boñ: ikété biprisi ni bon ba Lôk Lévi ba ba ga gwel nson+ i kel sabat, jôga jada ikété maa li ga tat manwemel;+ 5 jôga lipe li ga ba i ndap* kiñe,+ jôga lipe ki li ga ba i nwemel u Hikuu; ndi bôt ba litén bobasôna ba ga ba i kotoo i ndap Yéhôva.+ 6 Ni nwas bañ mut nye ki nye le a jôp i ndap Yéhôva handugi biprisi ni bon ba Lôk Lévi ba ba ngwel nson.+ Ba nla jôp inyule ba yé bapubhaga, yak bôt ba litén bobasôna ba ga tééda litéak li Yéhôva. 7 Bon ba Lôk Lévi ba nlama kéña kiñe bipes gwobisôna, hiki wada wap a ban-ga jôl yé gwét i woo. Nu ni nu a njôp i ndap a nlama nôla. Noña kiñe to hee homa a nke.”*

8 Bon ba Lôk Lévi ni bôt ba Yuda bobasôna ba bi boñ yaga kiki prisi le Yéhôyada a bi kal bo. Hiki ñane a yoñ bôt bé, hala wee i bôt ba bé sal i kel sabat ni ba ba bé sal bé i kel sabat;+ inyule prisi le Yéhôyada a bi nwas bé mintôñ mi biprisi+ le mi noi. 9 Prisi le Yéhôyada a bi yoñ makoñ, bon ba biben* ni biben bi yé ngiiña, bi bi bé bi Kiñe David,+ bi bak i ndap i bañga Nyambe;+ a ti gwo baane ba mbôgôl.+ 10 A téé bôt bobasôna, hiki wada ni jôl yé gwét* i woo, ba telep ibôdôl i pes walôm i ndap Nyambe letee ni i pes waé i ndap Nyambe, ipañ juu li bisesema ni ipañ ndap Nyambe, bobasôna ba kéña kiñe. 11 I mbus, ba yoñ lok i kiñe,+ ba kena nye i mbégdé, Yéhôyada a ha nye ntut, a bédi nye nhôôk kaat u Mbôgi*+ i ngii ño, ba téé nye kiñe; Yéhôyada ni bon bé ba hoo nye. I mbus, ba lond le: “A kiñe,+ niñ ntandaa ngéda!”

12 I ngéda Atalia a bi nok bôt ba nke ngwéé, ba béghak kiñe, a pala ke i ndap Yéhôva,+ i homa litén li bi kodba. 13 A tehe kiñe i téé ipañ jél li lijubul li ndap. Baane+ ni bahem sép ba bé lôñni kiñe. Bôt ba loñ bobasôna ba bé maséé,+ ba hemek sép, batôp tjémbi lôñni bikudul gwap bi nsik ba bé éga* tjémbi di bibégés. Ha nyen Atalia a bi was mambot mé, a lond le: “Jimb lini ôô! Jimb lini!” 14 Prisi le Yéhôyada a ti oda le baane ba mbôgôl ba ba bé ane ntôñ gwét ba pam i mbégdé, a kal ki bo le: “Pémhana i muda nunu, héyana nye ipôla bôt ba ba ntat nye. Ibale mut a nsôñ nye, nola i mut nu ni pansoñ!” Inyule prisi i bi bôk kal le ba nlama bé nol i muda nu i ndap Yéhôva. 15 Ha nyen ba bi gwel nye, ba kena nye i lijubul li nwemel u Hosi, i ndap* kiñe; ba nôlôl nye ha.

16 I mbus, Yéhôyada, bôt ba litén ni kiñe ba boñ malômbla, le ba ga téñbe ndik i ba litén li Yéhôva.+ 17 I mbus ha, bôt ba loñ bobasôna ba ke i ndap* Baal, ba bôk+ yo, ba nyugut muu mé ma bisesema ni bisat+ gwé, ba nol ki Matan, prisi Baal,+ i bisu bi muu ma bisesema. 18 I mbus, Yéhôyada a bii ndap Yéhôva i moo ma biprisi ni ma Lôk Lévi. David a bi kap bo mintôñ mintôñ, a téé bo i ndap Yéhôva inyu sémél Yéhôva+ bisesema bi ntul i hié kiki i yé ntilga i mbén Môsi;+ ba boñok hala ni maséé, ba tôbôk tjémbi, kiki David a bi ti bo biniigana.* 19 A téé ki batat manwemel+ i manwemel ma ndap Yéhôva, inyu boñ le mut nyega nye ki nye a jôbôk bañ mu. 20 A yoñ ki baane ba mbôgôl,+ mintôô mi bôt, baane ba litén ni bôt ba loñ bobasôna, ba nyodna kiñe i ndap Yéhôva. Ba lôô i nwemel u mabeda letee ba pam i ndap* kiñe, ba yis kiñe i yééne+ ane.+ 21 Bôt ba loñ bobasôna ba bé maséé, tison i témb i ba nwee inyule ba bi nol Atalia ni pansoñ.

24 Yôas a bééna nwii 7 i ngéda a bi yila kiñe,+ a ane 40 ma nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Zibia, a bé lôl i Béer-Séba.+ 2 Yôas a bi boñ mam malam i mis ma Yéhôva, i dilo tjodisôna prisi+ le Yéhôyada a bé a ngi yii i niñ. 3 Yéhôyada a bi biine nye baa iba, a bana ki bon bôlôm ni bon bôda.

4 I mbus ngéda, Yôas a bi bana ngôñ i tibil ndap Yéhôva.+ 5 A kot biprisi ni bon ba Lôk Lévi, a kal bo le: “Kena i bitison bi Yuda, ni kot moni i loñ Israel yosôna le ndi ba tibil ndap Nyambe+ nan hiki nwii; ni nlama pala boñ i jam li.” Ndi bon ba Lôk Lévi ba bi pala bé boñ hala.+ 6 Kiñe i bi sébél Yéhôyada, ñéga biprisi, a kal+ nye le: “Inyuki u mbat bé bon ba Lôk Lévi le ba kee i Yuda ni i Yérusalem, ba lona tas ipubhaga Môsi+ ngwélél Yéhôva a bi bat le ba kot, tas ipubhaga i likoda li Israel inyu ndap libadô i Mbôgi?+ 7 Inyule bon ba béba muda ini le Atalia+ ba bi jôp ni ngui i ndap bañga Nyambe,+ ba yoñ gwom bipubhaga gwobisôna bi ndap Yéhôva inyu bégés Baal.” 8 Ha nyen, kiñe i bi ti oda le ba bañ nkuu,+ ba bii wo i nwemel u ndap i Yéhôva,+ ha i mbégdé. 9 I mbus ha, ba legel ni loñ Yuda yosôna ni i Yérusalem le bôt ba nlama lona Yéhôva tas ipubhaga,+ Môsi, ngwélél bañga Nyambe, a bi tamb bon ba Israel i ñoñ. 10 Baane bobasôna ni bôt bobasôna ba kon maséé,+ ba lona makébla map, ba leñ mo ikété nkuu letee u yon.*

11 Hiki ngéda bon ba Lôk Lévi ba bé tehe le moni mi yé ngandak ikété nkuu, ba nlo ba yoñ wo, ba kena wo yak kiñe; mut matila nu kiñe lôñni nkenwin nu ñéga biprisi, ba nlo ba yoñ i moni mi yé ikété nkuu,+ ba témbna wo i homa u bak. Hala nyen ba bé boñ hiki kel, ba bi kot ngandak moni. 12 Kiñe bo Yéhôyada ba bé ti baéga nson u ndap Yéhôva i moni mi; baéga nson ba bé yoñ bakôñg ngok ni bôt ba maoñ inyu tibil ndap Yéhôva,+ yak ni bôt ba ngwel nson u bikei* ni u mamuna inyu tibil ndap Yéhôva. 13 Baéga nson ba bi bôdôl bôlô, bôlô i bé ke loñge isi oda yap. Ba bi tibil ndap bañga Nyambe, ba boñ le i bana ngui, i témb i yila loñge kiki i bé. 14 Kiki ba bi mal maoñ, ba kena i moni mi bi yégle yak kiñe bo Yéhôyada, ba gwélél i moni mi inyu bañ bisélél bi ndap Yéhôva, bisélél inyu nson ni inyu ti makébla, mabôndô ni bisélél bi gôl ni bi silba.+ I dilo tjodisôna Yéhôyada a bé a yii i niñ, ba bé sem bisesema bi ntul i hié+ i ndap Yéhôva hiki ngéda.

15 Yéhôyada a bi wo, a ma un, a nuu dilo di niñ; a bi wona 130 nwii. 16 Ba bi jô nye i Nkoñ u David, i kotoo soñ i bikiñe,+ inyu mam malam a bi bôñôl Israel,+ bañga Nyambe ni ndap Nyambe.

17 I mbus nyemb Yéhôyada, baane ba Yuda ba lo ba ôôp i bisu bi kiñe, yak kiñe a nôgôl bo. 18 Ba tjôô ndap Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap, ba bôdôl bégés mbiñ ipubhaga* ni bisat, kayéle Nyambe a unbene* Yuda ni Yérusalem inyu béba yap. 19 A bé ômle bo bapôdôl inyu témbna bo yak Yéhôva, bapôdôl ba bé béhe bo,* ndi ba bi tjél emble.+

20 Ha nyen Sakaria man prisi le Yéhôyada,+ a bi kôhna mbuu u Nyambe, a telep i homa a nyôgi, a kal bôt ba litén le: “Haana nyen bañga Nyambe a mpot: ‘Inyuki ni mbôk mambén ma Yéhôva? Mam m’a ke bé loñge inyu nan! Hala kiki ni ntjôô Yéhôva yak nye a ga tjôô bé.’”+ 21 Ndi ba bi uune nye jimb,+ kiñe i ti oda, ba ôm nye ngok i kotoo i ndap Yéhôva.+ 22 Hala nyen Kiñe Yôas a bi hoñol ha bé loñge* isañ wé Yéhôyada* a bi bôñôl nye, ndi a nol nye man; i ngéda a bé wo, i man nu a kal le: “Yéhôva a béñge i jam u mboñ, a kéés+ ki we.”

23 I bibôdle bi nwii, ntôñ gwét u bôt ba Siria u lo i jôs Yôas gwét, ba tjama i Yuda ni i Yérusalem.+ Ba nol baane+ ba litén bobasôna, ba ômle kiñe Damaskô nkus wonsôna ba bi yoñ. 24 To hala kiki i bôt ba gwét ba Siria ba ba bi jôp i loñ ba bé ndék, Yéhôva a bi boñ le ba yémbél ntôñ gwét nkeñi,+ inyule bôt ba litén ba bi tjôô Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap; hala nyen bôt ba Siria ba bi kogse Yôas. 25 I ngéda ba bi ke (inyule ba bi yék nye a ma babaa ngandak*), bagwélél bé ba uune nye jimb inyule a bi nol bon ba* prisi le Yéhôyada.+ Ba bi nôlôl nye i nañi+ yé. Hala nyen a bi wo, ba jô nye i Nkoñ u David;+ ndi ba bi jul bé nye i kotoo soñ i bikiñe.+

26 I bôt ba bi uune nye jimb,+ bo bana: Zabad, lok Siméat, ngond Lôk Amôn; lôñni Yéhôsabad, lok Simrit, ngond Lôk Môab. 27 Miñañ mi bon bé, ni ngandak bipôdôl* inyu mam mabe a bi boñ,+ ni kiki a bi tibil ndap i bañga Nyambe,+ i mam ma momasôna ma yé ntilga ikété Kaat bikiñe. Man wé Amazia a yoñ tel yé kiñe.

25 Amazia a bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 29 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yéhôadan, a bé lôl i Yérusalem.+ 2 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, ndi ni ñem wé wonsôna bé. 3 Kiki ane yé i bi bana ngui, a nol bagwélél bé ba ba bi nol isañ le kiñe.+ 4 Ndi a bi nol bé bon bap, inyule a bi nôgôl i yom i yé ntilga ikété mbén Môsi, i het Yéhôva a nkal le: “Basañ ba nlama bé wo inyu bibéba bi bon bap, to bon ba nlama bé wo inyu bibéba bi basañ bap; ndi hiki mut a nlama wo inyu béba+ yé nyemede.”

5 Amazia a bi kot bôt ba Yuda, a téé bo inoñnaga ni mandap map ma bikôkôa, inoñnaga ni baane ba dikôô ni baane ba mbôgôl. A bi boñ hala inyu loñ Yuda yosôna ni Benyamin.+ A bi soñgol bôt ba bééna 20 ma nwii tole iloo ha,+ nsoñgi wap u pam 300 000 bôt ba ba yé nkôôbaga* inyu jo gwét, ba ba nla gwel likoñ ni ben ikeñi. 6 A bi saa ki Israel 100 talént* i silba inyu bana 100 000 mimpémba mi bôt ba gwét. 7 Ndi mut bañga Nyambe wada a bi ke a kal nye le: “A kiñe, u nwas bañ le ntôñ gwét u Israel u kee i gwét lôñni we inyule Yéhôva a ta bé ni Israel,+ a ta bé to ni bon ba Lôk Éfraim bobasôna. 8 Ndi kenek wetama, joo ki gwét ni makénd, tiga le bañga Nyambe a boñ le u kwoo i bisu bi ñoo woñ, inyule Nyambe a gwé ngui i hôla+ we ni i kwés we ’isi.” 9 Ha nyen Amazia a bi bat mut bañga Nyambe le: “Di ga boñ lelaa ni 100 talént di nti bisônda bi Israel?” Mut bañga Nyambe a timbhe nye le: “Yéhôva a nla ti we iloo hala.”+ 10 Hala nyen Amazia a bi huuha i bisônda bi bi lôl i Éfraim, ba témb i mambai map. Ndi ba bi unbene Yuda ngandak, jon ba bi huu, miñem mi héndék bo.

11 I mbus, Amazia a bi bana makénd, a kena mintôñ nwé mi gwét i nsôsôgô u Bas,+ a nol 10 000 di bôt ba Séir.+ 12 Bôt ba Yuda ba bi gwel ki 10 000 di bôt yômi. Ba bedna bo i ngii liaa, ba nyuge bo, ba kwo, ba bugi ngéñ ngéñ. 13 Ndi i bisônda Amazia a bi huuha le ba ke bañ i gwét lôñni nye, ba ke ba leñ bitison bi Yuda gwét,+ ibôdôl i Samaria+ letee ni Bét-Hôron;+ ba bi nol 3 000 di bôt, ba yoñ ngandak nkus.

14 Ndi i ngéda Amazia a bi mal nol bôt ba Édôm, a yoñ banyambe ba bôt ba Séir, a yilha bo banyambe+ bé, a bôdôl ôôp i bisu gwap, a bédhene ki bo hiida hi bisesema. 15 Yéhôva a bi unbene Amazia ngandak, a om mpôdôl i kal nye le: “Inyuki u mbégés banyambe ba litén lini ba ba nla bé sôñ bôt bap i moo moñ?”+ 16 Kiki mpôdôl a bé pôdôs nye, kiñe i kal le: “Njee a ntéé we ntipék nu kiñe?+ Yip nyo woñ+ tiga le di nol we!” Ndi ilole mpôdôl a nke, a kal nye le: “Me nyi le Nyambe a mal yoñ makidik i tjé we, inyule u mboñ jam lini, u ñemble bé to maéba+ mem.”

17 Kiki a nkwel ni batipék bé, Amazia kiñe Yuda, a ômle Yôas man Yéhôahaz, man Yéhu, kiñe Israel, nwin le: “Lok, di joo gwét.”*+ 18 Ha nyen Yôas, kiñe Israel, a bi éble Amazia, kiñe Yuda, i nwin unu: “Kai biloo i Libañ i bi éble e sidar i Libañ i nwin unu: ‘Ti ngond yoñ i libii yak man wem nu munlôm.’ Ndi nuga bikai i Libañ i bé tagbene ha, i tidbe kai biloo. 19 U bi kal le: ‘Me* mal yémbél bôt ba Édôm.’+ Jon u nyila ngôk, u gwé ngôñ le ba ti we lipém. Ndi nano, yén i ndap* yoñ. Inyuki u nyiñil wemede bikuu, u yéñék ki le u kwoo, kayéle hala a lona we ni Yuda ndutu?”

20 Ndi Amazia a bi tjél emble,+ inyule hala a bé lôl yak bañga Nyambe, nu a bi mal kit le a nsem Amazia ni litén jé i moo ma ñoo+ wé, inyule ba bi bégés banyambe ba Édôm.+ 21 Hala nyen kiñe Israel le Yôas a bi ke i jôs kiñe Yuda le Amazia gwét i Bét-Sémes,+ nyoo i nkoñ u Yuda. 22 Lôk Israel i yémbél Lôk Yuda, kayéle hiki mut a ke ngwéé i ndap yé.* 23 I Bét-Sémes nyen Yôas, kiñe Israel, a bi gwel Amazia, kiñe Yuda, man Yôas, man Yéhôahaz.* I mbus, a kena nye i Yérusalem, a bôk homa lipénd li Yérusalem nu a bé ap 400 dikéñéé di moo,* ibôdôl i nwemel u Éfraim+ letee ni i nwemel u Likas.+ 24 A yoñ gôl yosôna ni silba, a yoñ ki gwom gwobisôna bi bé i ndap bañga Nyambe, i gwom bi bé yak Ôbed-Édôm,* ni i gwom bi bé i masôô ma nkus ma ndap* kiñe,+ a gwel yak ngim bôt. I mbus ha, a témb i Samaria.

25 Amazia,+ man Yôas, kiñe Yuda, a kônde niñ 15 nwii i mbus nyemb i Yôas,+ man Yéhôahaz, kiñe Israel.+ 26 Mana mam mape ma niñ i Amazia, ibôdôl bibôdle ipam lisuk, baa ma ta bé ntilga ikété Kaat bikiñe bi Yuda ni bi Israel? 27 Ibôdôl i ngéda Amazia a bi kôm Yéhôva mbus, bôt ba bi ôô jimb+ i Yérusalem inyu nol Amazia. Ha nyen Amazia a bi ke ngwéé i Lakis. Ndi ba ep bôt le ba noñ nye i Lakis; nyoo nyen ba bi nôlôl nye. 28 I mbus, ba begee mim wé i kak le bihosi bi bé ôt. Ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé i tison Yuda.

26 I mbus, bôt ba Yuda bobasôna ba téé Ôsiya+ kiñe, le a yoñ tel i isañ wé Amazia;+ a bééna 16 nwii. 2 Nyen a bi tiimba oñ tison Élat,+ a timbhe yo Yuda, ki kiñe* i ma wo.*+ 3 Ôsiya+ a bééna 16 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 52 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yékôlia, a bé lôl i Yérusalem.+ 4 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, kiki isañ le Amazia a bi boñ.+ 5 A bi yéñ Nyambe i dilo di Sakaria, nu a bi niiga nye i kon bañga Nyambe woñi. I ngéda a bé yéñ Yéhôva, bañga Nyambe a bé a boñ le mam ma kee loñge inyu yé.+

6 A bi nyodi, a ke i jôs bôt ba Filistia+ gwét, a bôk lipénd li Gat,+ lipénd li Yabné+ ni lipénd li Asdôd.+ I mbus, a oñ bitison i minkoñ mi Asdôd yak ni i minkoñ mi bôt ba Filistia. 7 Bañga Nyambe a hôla nye i yémbél bôt ba Filistia, bôt ba Arabia+ ba ba bé yééne i Gur-Baal, yak ni bôt ba Méunim. 8 Bôt ba Amôn+ ba bôdôl saa Ôsiya tas. Jôl jé li bi ke ngan ipam Égiptô, inyule ngui yé i bi lôôha keñep. 9 Handugi hala, Ôsiya a bi oñ minkum mi mandap+ i Yérusalem, bebee ni nwemel u Likas,+ ni nwemel u Nsôsôgô,+ ni Jél li lipénd, a kéña ki nwo ni mapénd. 10 A bi oñ minkum mi mandap+ i ñoñ, a tém* ki ngandak bibee bi malép (inyule a bééna bémba ikeñi); a bi boñ ki nlélém i Séféla ni i tegep mbok. A bééna basalnwom mi bijek ni basalnwom mi minkôô mi wai i dikôa ni i Karmel, inyule a bé gwés nson wom.

11 Handugi hala, Ôsiya a bééna bisônda nkôôbaga inyu gwét. Ba bé ke i gwét nkabak mintôñ mintôñ. Mut matila+ le Yéel lôñni nhôla wé le Maaséya ba bi soñgol bo, ba tila ki môl map;+ ba bé sal isi oda i Hanania, ñane wada nu a bé sélél kiñe. 12 Nsoñgi wonsôna u baéga ba mandap ma bikôkôa ba ba bé éga mimpémba mi bôt ba gwét u bé 2 600. 13 Nsoñgi u bisônda bi bi bé isi oda yap u bé 307 500 bôt nkôôbaga inyu gwét, ntôñ wap gwét u bééna ngui inyu hôla kiñe i jôs baoo+ bé. 14 Ôsiya a bi ti ntôñ wé gwét wonsôna biben, makoñ,+ bikôñgô, mambot ma bikei,+ mimpihlôñgô ni ndamb+ inyu leñ ngok. 15 Bôt bé ba likeñge ba bi béñél nye bikei bi gwét i Yérusalem, ba bii gwo i ngii minkum mi mandap,+ ni i makas ma lipénd; ni bikei bi, ba bé leñ makoñ ni ngok ikeñi. Jôl jé li bé ke ngan mbok yosôna, inyule a bi kôhna ngandak mahôla, a yila ki mut ngui.

16 Ndi kiki a bi bana ngui, a yila ngôk inyu tjiba yé nyemede, a kahal boñ mam ma téé bé sép i mis ma Yéhôva Nyambe wé, a jôp i témpel Yéhôva, a kahal ligis binjinjiñ i juu li binjinjiñ.+ 17 I nlélém ngéda, prisi le Azaria ni 80 ma biprisi bipe bi Yéhôva bi bi bééna makénd bi pémél nye i mbus. 18 Bi kolba Kiñe Ôsiya, bi kal nye le: “A Ôsiya, u kôli bé ligis binjinjiñ inyu Yéhôva!+ Ndik biprisi gwon bi kôli ligis binjinjiñ inyule bi yé mbôda Arôn,+ gwon bi yé mpubhaga. Pam munu témpel, inyule u mboñ jam libe, Yéhôva Nyambe a ga ti bé to we lipém inyu jam lini.”

19 Ndi Ôsiya a bééna beglene binjinjiñ i woo inyu ligis binjinjiñ, a unup;+ kiki a bé unbene biprisi, lô+ i pam nye i mbom i bisu bi biprisi, ikété ndap Yéhôva, bebee ni juu li binjinjiñ. 20 I ngéda Azaria ñéga biprisi, ni bini biprisi bipe ba bi nun nye, ba tehe le lô i mpam nye i mbom! Ba pala pémés nye, nyemede a hoo ke i mbégdé, inyule Yéhôva a bi kogse nye.

21 Kiñe Ôsiya a bi kon lô letee ni nyemb yé, a bé yééne i yé ndap nyetama inyule a bé mut lô,+ a bééna bé to kunde i jôp i ndap Yéhôva. Lok yé Yôtam i bôdôl éga ndap* kiñe, a kééhak ki bôt ba loñ.+

22 Mam mape ma niñ i Ôsiya, ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, mpôdôl Yésaya+ man Amôz, nyen a bi tila mo. 23 I mbus, Ôsiya a wo,* a juba i homa ba bi jul basôgôlsôgôl bé, ndi i wom soñ u bikiñe inyule ba bi kal le: “A yé mut lô.” Man wé Yôtam,+ a yoñ tel yé kiñe.

27 Yôtam+ a bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 16 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yérusa, a bé ngond Zadok.+ 2 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, kiki isañ wé Ôsiya a bi boñ.+ Ndik le a bi jôp bé i témpel Yéhôva.+ Ndi bôt ba litén ba bi waa bé boñ mam mabe. 3 Nyen a bi oñ likôga li mabeda li ndap Yéhôva,+ a boñ ki ngandak bôlô mu lipénd li Ôfel.+ 4 A bi oñ bitison+ i mbok dikôa i Yuda,+ a oñ mapénd ma ngui+ ni minkum mi mandap+ i mapan. 5 A bi jôs kiñe Lôk Amôn gwét, a sôk a yémbél yo, inyu hala nyen bon ba Lôk Amôn+ ba bi ti nye i nwii u, 100 talént* i silba, 1 600 000 i kilô* i blé, 1 300 000 i kilô* i kôn.* Bon ba Lôk Amôn ba bi saa ki nye nlélém tas i nwii mi nyônôs ima ni i nwii mi nyônôs maa.+ 6 Hala nyen ngui Yôtam i bé bet, bet ni bet, inyule a bi yoñ makidik le a mboñ sômbôl i Yéhôva Nyambe wé.*

7 Mana mam mape ma niñ i Yôtam, gwét gwobisôna a bi jo ni mam a bi boñ, ma yé ntilga ikété Kaat bikiñe bi Israel ni bi Yuda.+ 8 A bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane 16 nwii i Yérusalem.+ 9 I mbus, Yôtam a wo,* ba jô nye i Nkoñ u David.+ Man wé Ahas a yoñ tel yé kiñe.+

28 Ahas+ a bééna 20 ma nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 16 nwii i Yérusalem. Maselna ni sôgôlsôgôl wé David,+ a bé boñ bé mam malam i mis ma Yéhôva. 2 A bi noñ béba ndémbél i bikiñe bi Israel,+ a boñ yak bisat*+ bi Baal bi bi bé ni kei. 3 A bi bédés ki hiida hi bisesema i nsôsôgô u Man Hinom,* a ligis yak man wé nu munlôm i hié,+ a boñok mam ma nsuñgaha ñem kiki matén+ mape Yéhôva a bi luhul mu loñ inyu ti yo bon ba Israel. 4 A bé ti bisesema i bahoma ba nyôgi,+ i ngii dikôa ni isi bie bikeñi+ gwobisôna, a boñok ki le hiida hi bisesema gwé hi tu.

5 Inyu hala nyen, Yéhôva Nyambe wé a bi sem nye i moo ma kiñe Siria,+ kayéle bôt ba Siria ba yémbél nye, ba gwel ngandak bôt, ba kena bo i minkôm i Damaskô.+ Nyambe a bi sem ki nye i moo ma kiñe Israel, nu a bi yémbél nye gwét, a nol ki ngandak bôt. 6 Péka+ man Rémalia a bi nol 120 000 bôt i Yuda kel yada, bobasôna ba bé bilôs bi bôt; inyule bôt ba Yuda ba bi tjôô Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap. 7 Yak njogwét wada le Zikri, man Lôk Éfraim, a bi nol Maaséya lok i kiñe, Azrikam nu a bé éga mam i yale* kiñe, ni Elkana nu a bé mut nu yônôs iba i mbus kiñe. 8 Bon ba Israel ba bi kena ki 200 000 i bilôk bisañ gwap i minkôm, bôda, bon bôlôm ni bon bôda; ba yoñ ki ngandak nkus, ba kena wo i Samaria.+

9 Ndi Ôded, mpôdôl Yéhôva wada, a bé ha. A ke a boma bôt ba gwét ba ba bé ke i Samaria, a kal bo le: “Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan a ñunbene Yuda, jon a nsem nye i moo manan.+ Ndi ni nol bo ni ñem mbe, kayéle Nyambe nyemede a ntehe jam li. 10 Nano, ni nsômbôl yilha bôt ba Yuda ni ba Yérusalem minkol minan mi bôlôm ni mi bôda.+ Ndi ki le, to bébomede ni ta bé nginsohi i bisu bi Yéhôva Nyambe nan. 11 Nano, emblana me, huuhana ki minkol ni nyoñ nyoo yak lôkisoñ nan, inyule Yéhôva a ñunbene bé.”

12 Ha nyen ngim baane ba Lôk Éfraim, hala wee Azaria man Yéhôhanan, Bérékia man Mésilémôt, Yéhizkia man Salum, ni Amasa man Hadlai, ba bi kolba i bôt ba bé lôl i gwét, 13 ba kal bo le: “I bôt ni ngwel, ni lona bañ bo hana, tiga le hala a lona bés libua i mis ma Yéhôva. I jam ni nsômbôl boñ, li ga kôndba mu bibéba gwés ni i libua jés; inyule libua jés li yé likeñi, Nyambe a ñunbene ki Israel ngandak.” 14 Ha nyen bisônda bi bi yoñ i bôt ba bi gwel i gwét lôñni nkus ba bi kadal,+ ba ti baane ni bôt bobasôna ba bé ba kôdi ha. 15 I mbus, ba pohol ngim bôt le ba yoñ ngéda ni bôt ba bi gwel i gwét, ba yoñ ki mambot munu nkus ba bi kadal, ba ti mo i bôt bobasôna ba bé nso. Ba bi ha bo mambot, ba ti bo bitamb, bijek ni yom i nyo, ni môô inyu hooba. Ba bédi ki ba ba bé ntombok i ngii magas, ba témbna bo yak lôkisañ yap i Yérikô, tison i maén. Bomede ba huu i Samaria.

16 Ha ngéda i yon Kiñe Ahas a bi bat bikiñe bi Asiria mahôla.+ 17 Bôt ba Édôm ba bi témb ba jôp i loñ Yuda, ba jôs bo gwét, ba kena bôt i minkôm. 18 Yak bôt ba Filistia+ ba bi leñ bitison bi Séféla+ gwét, ni bitison bi Négeb i Yuda, ba yoñ Bét-Sémes,+ Ayalôn,+ Gédérôt, Sôkô ni minkoñ nwé,* Timna+ ni minkoñ nwé, Gimzô ni minkoñ nwé; ba yééne mu. 19 Yéhôva a bi wéha loñ Yuda nyuu inyu Ahas, kiñe Israel, inyule a bi nwas le loñ Yuda i yubda, kayéle bôt ba ndogbene Yéhôva iloo hihéga.

20 Tilgat-Pilnéser+ kiñe Asiria, a bi lo jôs nye gwét, a nôgha Ahas ndutu+ iloole a hôla nye. 21 Ahas a bi hôgôô nkus wonsôna u bé i ndap Yéhôva, i ndap* kiñe+ ni i mandap ma baane, a kébél wo kiñe Asiria; ndi hala a bi hôla bé nye. 22 Yak i ngéda a bé ikété njiiha, Kiñe Ahas a bi kônde ndik boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. 23 Banyambe ba bôt ba Damaskô+ ba bi yémbél nye,+ a bôdôl sémél bo bisesema, inyule a bé kal le: “Kiki banyambe ba bikiñe bi Siria ba bi hôla bo, m’a sémél bo bisesema inyu boñ le ba hôla yak me.”+ Ndi a bé kuuha nyemede ni Israel yosôna ndutu. 24 Handugi hala, Ahas a bi kot bisélél bi ndap i bañga Nyambe;+ a nyugut bisélél bi ndap i bañga Nyambe, a kwés makôga ma ndap Yéhôva,+ a oñ muu ma bisesema inyu banyambe bape i makanda ma Yérusalem momasôna. 25 A oñ bahoma ba nyôgi i bitison bi Yuda gwobisôna inyu bédhene banyambe+ bape hiida hi bisesema, a unbaha Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bé.

26 Mam mape ma niñ yé, maboñok mé ibôdôl i bibôdle ipam lisuk, ma yé ntilga ikété Kaat bikiñe bi Yuda ni bi Israel.+ 27 I mbus, Ahas a wo,* ba jô nye i tison Yérusalem, ndi i kotoo soñ i bikiñe bi Israel+ bé. Man wé Hézékia a yoñ tel yé kiñe.

29 Hézékia+ a bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane 29 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Abiya, ngond Sakaria.+ 2 Hézékia a bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva,+ kiki sôgôlsôgôl wé David a bi boñ.+ 3 I nwii bisu u ane yé, i sôñ bisu, a yibil makôga ma ndap Yéhôva, a tibil ki mo.+ 4 I mbus, a sébél biprisi ni bon ba Lôk Lévi, a kot bo i pes likôl i tison. 5 A kal bo le: “Emblana me, a bon ba Lôk Lévi. Pubhana bébomede,+ pubhana yak ndap Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan, héyana gwom bi nyega i homa mpubhaga.+ 6 Inyule basañ bés ba bi ndogop, ba boñ mam mabe i mis ma Yéhôva Nyambe+ wés. Ba tjôô nye, ba kôm lap i Yéhôva mbus, ba kôm ki yak nyemede mbus.+ 7 Ba kwés yak makôga ma libebe+ li témpel, ba lém bilambe.+ Ba waa ligis binjinjiñ,+ ba waa ki sem bisesema bi ntul i hié+ i homa mpubhaga inyu Nyambe nu Israel. 8 Inyu hala nyen, Yéhôva a bi unbene bôt ba Yuda ni bôt ba Yérusalem,+ a boñ le bikuu bi kwél bo, kayéle hiki mut a ntehe i jam li, a nok ki jo, hala a suk nye, a hel, a ndegle ki bo,* kiki bébomede ni yé i tehe ni mis manan.+ 9 Inyu hala nyen basôgôlsôgôl bés ba bi wo ni pansoñ;+ bon bés bôlôm ni bingond gwés, ni baa bés ba ke i minkôm+ inyu jam li. 10 Nano, me gwé ngôñ i boñ malômbla ni Yéhôva Nyambe nu Israel,+ inyu boñ le a unbene ha bañ bés. 11 Nano, a bon bem, ngéda bé ini le ni ngeñel,* inyule bé bon Yéhôva a bi pohol le ni telep i bisu gwé, ni gwélél+ nye, ni sémél ki nye bisesema.”+

12 Bon ba Lôk Lévi ba bi jôp i bôlô. Ikété Lôk Kôhat:+ Mahat man Amasai, ni Yôel man Azaria. Ikété Lôk Mérari:+ Kis man Abdi, ni Azaria man Yéhalélel. Ikété Lôk Gersôn:+ Yôa man Zima, ni Éden man Yôa. 13 Ikété bon ba Élizafan: Simri ni Yéuel. Ikété bon ba Asaf:+ Sakaria ni Matania. 14 Ikété bon ba Héman:+ Yéhiel ni Siméi. Ikété bon ba Yédutun:+ Sémaya ni Uziel. 15 Ha nyen ba bi kot bilôk bisañ gwap, ba pubhana, ba lo i pubus ndap Yéhôva kiki kiñe i bi kal bo le ba boñ i jôl li Yéhôva.+ 16 Biprisi bi bi jôp i ndap Yéhôva inyu pubus yo, bi pémés i gwom bi nyega gwobisôna ba bi koba i témpel Yéhôva, ba bii gwo i kotoo+ i ndap Yéhôva. I mbus, Lôk Lévi i yoñ gwom bi, i kena gwo i nsôsôgô u Kidrôn.+ 17 Ba bi bôdôl téé témpel mpubhaga i hilo hi bisu hi sôñ bisu, i hilo hi nyônôs juem i sôñ bisu ba bé ba tééne i libebe li ndap Yéhôva.+ Ba téé ndap Yéhôva mpubhaga inyu dilo juem dipe, ba mal i hilo hi nyônôs 16, i sôñ bisu.

18 I mbus, ba ke yak Kiñe Hézékia, ba kal nye le: “Di mal pubus ndap Yéhôva yosôna, ni juu li bisesema li ntul hié+ lôñni bisélél+ gwé gwobisôna, yak ni téblé i het ba ntek minlôñ mi bret*+ lôñni bisélél gwé gwobisôna. 19 Yak bisélél gwobisôna Kiñe Ahas a bé gwélél ha bé i ngéda a bi ndogbene+ Nyambe i dilo di ane yé, di nkôôba gwo, di téé ki gwo bipubhaga,+ bi yé i bisu bi juu li bisesema li Yéhôva.”

20 Ha nyen Kiñe Hézékia a bi pule telep, a kot baane ba tison, ba ke i ndap Yéhôva. 21 Ba kena balôm ba nyaga basaambok, balôm ba mintômba basaambok, bon ba mintômba basaambok, ni balôm ba kembee* basaambok i sem gwo kiki sesema inyu béba. Ba sem gwo inyu lihaa li kiñe, inyu témpel ni inyu loñ Yuda.+ I mbus, kiñe i kal biprisi, mbôda Arôn, le ba sem binuga bi i juu li bisesema li Yéhôva. 22 Ba bi nol nyaga,+ biprisi bi yoñ matjél, bi nwes mo i ngii juu li bisesema;+ i mbus, ba nol balôm ba mintômba, ba nwes matjél i ngii juu li bisesema; ba nol ki bon ba mintômba, ba nwes matjél i ngii juu li bisesema. 23 I mbus, ba tiigaha balôm ba kembee* bebee inyu sesema inyu béba i bisu bi kiñe ni i bisu bi bôt ba litén; ba kéhi moo i ngii kembee. 24 Biprisi bi nol i kembee i, bi ti yo kiki sesema inyu béba, ba nwes matjél i ngii juu li bisesema, le ndi ba bat nwéhél inyu loñ Israel yosôna, inyule kiñe i bi kal le sesema i ntul hié ni sesema inyu béba bi nlama ba inyu loñ Israel yosôna.

25 Mu ngéda i, a bi téé bon ba Lôk Lévi i ndap Yéhôva, ba bééna bibende bi mamuna, bikôkôda bi manganda, ni diluñ;+ ba bi telep inoñnaga ni biniigana bi David,+ bi ntehemam nu kiñe le Gad,+ bi mpôdôl Natan;+ inyule Yéhôva nyen a bi ti biniigana bi ni njel bapôdôl bé. 26 Bon ba Lôk Lévi ba bé ba téé, ba ban-ga bikôkôda bi David, biprisi bi bééna sép.+

27 I mbus, Hézékia a ti oda le ba sem sesema i ntul hié i juu li bisesema.+ I ngéda ba bi bôdôl sem sesema i ntul i hié, hiémbi hi Yéhôva hi bôdôl tuba, yak bahem sép ba bôdôl hem sép; bikôkôda bi David, kiñe Israel gwon bi bé éga bahem sép. 28 Likoda li bi ôôp, li ôm mbom ’isi i ngéda tjémbi di bé tuba, ba hemek sép; ba bi boñ hala letee sesema i ntul hié i mal. 29 Kiki ba mal sem sesema, kiñe lôñni bôt bobasôna ba bé ni nye ba ôôp, ba ôm mbom ’isi. 30 Kiñe Hézékia lôñni baane ba kal bon ba Lôk Lévi le ba bégés Yéhôva lôñni tjémbi di David+ ni di ntehemam le Asaf.+ Hala nyen ba bi bégés Nyambe ni ngandak maséé, ba ôôbak, ba ômôk mbom ’isi.

31 I mbus, Hézékia a kal le: “Nano, ni ntééba bapubhaga* inyu Yéhôva, lonana bisesema ni makébla inyu ti mayéga i ndap Yéhôva.” Ha nyen, likoda li bi bôdôl lona bisesema ni makébla inyu ti mayéga, yak hiki mut nu ñem u bé tinde nye, a bi lona bisesema bi ntul i hié.+ 32 Bisesema bi ntul i hié litén li bi lona bi bé 70 ma nyaga, 100 balôm ba mintômba, 200 bon ba mintômba; binuga gwobisôna bi bé bisesema bi ntul i hié inyu Yéhôva.+ 33 Makébla mapubhaga ma bé 600 nyaga ni 3 000 di mintômba. 34 Ndi biprisi bi bé bé ngandak inyu tos bisesema bi ntul i hié gwobisôna; jon lôkisañ yap, bon ba Lôk Lévi ba bi hôla bo+ letee bôlô i mal, ni letee biprisi bipe bi tééba bipubhaga;+ inyu jam li téé bomede bapubhaga, bon ba Lôk Lévi ba bé diihe* i jam li iloo biprisi. 35 Bisesema bi ntul i hié+ bi bé ngandak; yak ni mahoñ ma bisesema inyu kôp nsañ,+ ni makébla ma wai inyu bisesema bi ntul i hié+ ma bé ngandak. Hala nyen nson u ndap Yéhôva u bi témb u bôdôl.* 36 Hézékia ni litén jolisôna ba bi kon maséé inyu jam bañga Nyambe a mbôñôl litén+ jé, inyule i mam mana momasôna ma bi bôña kunda yada.

30 Hézékia a bi ep nwin ni Israel+ yosôna ni i Yuda, a tilna yak bôt ba Éfraim ni ba Manasé+ bikaat, le ba loo i ndap Yéhôva i Yérusalem i tégbaha ngand Pasa inyu Yéhôva Nyambe nu Israel.+ 2 Kiñe ni baane bé lôñni bôt ba Yérusalem bobasôna ba yoñ makidik i tégbaha ngand Pasa i sôñ i nyônôs iba,+ 3 ba bi la bé tégbaha yo i ngéda ba bé lama tégbaha yo,+ inyule ngandak biprisi i bé bé bipubhaga,+ to litén li bi kodba bé i Yérusalem. 4 Kiñe ni bôt ba litén bobasôna ba tehe le bitelbene bi bi yé bilam. 5 Inyu hala nyen, ba bi yoñ makidik i legel ni Israel yosôna, ibôdôl i Béer-Séba ipam i Dan,+ le litén li nlama lo tégbaha ngand Pasa inyu Yéhôva Nyambe nu Israel i Yérusalem, inyule ba bi tégbaha bé yo ntôñ kiki mbén i nkal.+

6 Kiñe i bi ti oda le balegelnwin* ba kena bikaat kiñe ni baane bé ba bi tilna Israel yosôna ni Yuda, i bé ntilga mu le: “A litén li Israel, témba yak Yéhôva Nyambe nu Abraham, Isak, ni Israel, inyu boñ le a témb ni bôt ba litén ba ba bi pei i moo ma kiñe Asiria.+ 7 Ni boñok bañ kiki basôgôlsôgôl banan ni lôkisoñ nan i i bi boñ mam ma téé bé sép i mis ma Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap, inyu hala nyen a bi kogse bo kayéle i bôt ba ntehe i jam li, ba nok ki jo, ba kon woñi kiki ni yé i tehe.+ 8 Nano ni ndogop bañ kiki basôgôlsôgôl+ banan. Suhlana bébomede isi Yéhôva, lona i témpel+ yé a bi téé mpubhaga i boga ni boga, ni gwélél ki Yéhôva Nyambe nan inyu boñ le a unbene ha bañ bé.+ 9 Ibale ni ntémb yak Yéhôva, i bôt ba bi kena lôkisoñ nan ni bon banan i minkôm, ba ga kônôl bo ngoo,+ ba nwas ki bo le ba témb munu loñ+ ini, inyule Yéhôva a yé konangoo,* a nwéhél+ ki, a ga kôm bé bé mbus ibale ni témb i nyeni.”+

10 Balegelnwin* ba bi ke tison i mbus tison, ibôdôl i nkoñ u Éfraim ni u Manasé,+ ikepam i Zébulôn, ndi bôt ba bi ndegle bo, ba nol ki bo hiol.+ 11 Ndi to hala, ngim bôt i litén li Aser, li Manasé ni li Zébulôn ba bi suhul nyuu, ba ke i Yérusalem.+ 12 Woo u bañga Nyambe u bé ni bôt ba litén li Yuda le ba adna,* bobasôna ba nôgôl biniigana kiñe ni baane ba bi ti bo i jôl li Yéhôva.

13 Limut li bôt likeñi li bi kodba i Yérusalem inyu lôôs ngand Bret+ bi ngi-séñha i sôñ i nyônôs iba;+ bôt ba bé ngandak kiyaga. 14 Ba bôdôl héya muu ma bisesema ma bé i Yérusalem,+ ba héya ki muu ma binjinjiñ+ momasôna, ba leñ mo i nsôsôgô u Kidrôn. 15 I hilo i nyônôs 14 hi sôñ i nyônôs iba, ba nol binuga inyu sesema i Pasa. Biprisi ni bon ba Lôk Lévi ba wo nyuu, kayéle ba téé bomede bapubhaga, ba lona bisesema bi ntul i hié i ndap Yéhôva. 16 Ba telep i bahoma bap ba nson inoñnaga ni Mbén Môsi, mut bañga Nyambe; i mbus, biprisi bi nwes matjél+ bon ba Lôk Lévi ba bé ti bo. 17 Kiki ngandak bôt ikété litén i bé bé bapubhaga, bon ba Lôk Lévi ba bé lama nol binuga bi sesema i Pasa inyu bôt bobasôna ba bé bé bapubhaga,+ le ndi yak bo ba pubhana inyu Yéhôva. 18 Ngandak bôt ba litén, téntén bôt ba Éfraim, ba Manasé,+ ba Isakar ni ba Zébulôn, ba bi téé bé bomede bapubhaga ndi ba bi je sesema i Pasa, to hala kiki mbén i bé sôña le ba boñ hala. Ndi Hézékia a bi soohe inyu yap, a kal le: “Yéhôva nu a gwé loñgeñem,+ a nwéhél 19 hiki mut a nkôôba ñem wé i yéñ bañga Nyambe,+ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bé, to ibale a ta bé mpubhaga kiki matiñ inyu ba mpubhaga+ ma nkal.” 20 Yéhôva a bi emble Hézékia, a nwéhél* bôt ba litén.

21 Bon ba Israel ba ba bé i Yérusalem ba bi tégbaha ngand Bret+ bi ngi-séñha dilo disaambok ikété ngandak maséé.+ Bon ba Lôk Lévi ni biprisi ba bé bégés Yéhôva hiki kel, ba kôdôk nsik makeñi inyu bégés Yéhôva.+ 22 I bon ba Lôk Lévi bobasôna ba bé gwélél Yéhôva ni pék, Hézékia a bi ti bo makénd.* Bôt ba litén bobasôna ni bon ba Lôk Lévi ba je bijek bi ngand dilo disaambok,+ ba tinak bisesema inyu kôp nsañ,+ ba tinak ki Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap mayéga.

23 I mbus, likoda jolisôna li yoñ makidik le ba ntégbaha ngand dilo disaambok dipe, hala nyen ba bi tégbaha yo ikété maséé+ dilo disaambok dipe. 24 Hézékia, kiñe Yuda, a bi ti bôt ba litén 1 000 hi nyaga ni 7 000 di mintômba; baane ba ti bôt ba litén 1 000 hi nyaga ni 10 000 di mintômba;+ yak ngandak biprisi i bé téé bomede bapubhaga.+ 25 Bôt ba Yuda bobasôna, biprisi, bon ba Lôk Lévi, bôt bobasôna ba bi lôl i Israel,+ ni bakén ba bôt+ ba bi lôl i Israel ni i Yuda, bobasôna ba kônde kon maséé. 26 Ngandak maséé i bé i Yérusalem. Ibôdôl i dilo di Salômô man David, kiñe Israel, i nya jam ini i bé ngi bôña i Yérusalem.+ 27 I mbus ngéda, biprisi bi Lôk Lévi bi telep, bi sayap litén;+ Nyambe a nok kiñ yap, masoohe map ma pam i liyééne jé lipubi nyoo i ngii.

31 Kiki ba mal i mam mana momasôna, bon ba Israel bobasôna ba ba bé ha, ba ke i bitison bi Yuda, ba bôk mél mapubhaga,+ ba kit mbiñ ipubhaga,*+ ba bôk bahoma ba nyôgi+ ni muu ma bisesema+ i Yuda ni i Benyamin yak ni i Éfraim ni i Manasé.+ Mut to wada a bi huu bé i mbai yé letee ba mal tjé gwobisôna; i mbus, bon ba Israel bobasôna ba témb i bitison gwap.

2 I mbus, Hézékia a téé mintôñ+ mi biprisi ni mintôñ+ mi bon ba Lôk Lévi, hiki prisi ni hiki man Lôk Lévi inoñnaga ni nson+ wé, inyu ti bisesema bi ntul i hié ni bisesema inyu kôp nsañ, inyu gwel nson, inyu ti mayéga ni inyu bégés Nyambe i manwemel ma bikotoo* bi Yéhôva.+ 3 Kiñe i bi ti ngaba yada ikété nkus wé inyu bisesema bi ntul i hié,+ bisesema bi ntul i hié bi kegla ni bi kôkôa,+ yak ni bisesema bi ntul i hié inyu sabat,+ sôñ mondo+ ni mangand,+ kiki i yé ntilga i Mbén Yéhôva.

4 Kiñe i bi ti ki bôt ba nyééne i Yérusalem oda le ba ti biprisi ni bon ba Lôk Lévi+ ngaba yap, inyu boñ le ba nôgôl mbén Yéhôva kiki i nsômbla.* 5 Kiki oda i mpam ndigi, bon ba Israel ba lona ngandak blé, ngandak wai yondo, môô,+ wéi ni ngandak bijek bipe ba bi sal i nwom+ nwap. Ba bi yôñôl i bijek bi mu libumbul jap li bisu, ba pohol ki bi bi nlôôha bilam. Ba bé ti jôga jada ikété jôm li hiki yom.+ 6 Yak bôt ba Israel ni ba Yuda ba ba bé yééne i bitison bi Yuda, ba lona jôga jada ikété jôm li nyaga ni li mintômba, ni jôga jada ikété jôm li gwom bipubhaga+ bi bi bé inyu bégés Yéhôva Nyambe wap. Ba lona gwo, ba boñ ngandak nwind. 7 I sôñ+ i nyônôs aa nyen ba bi bôdôl lona makébla map, ba boñok nwind; i sôñ i nyônôs isaambok,+ ba mal. 8 I ngéda Hézékia ni baane ba bi lo ba tehe nwind mi makébla, ba bégés Yéhôva, ba sayap ki bôt ba Israel.

9 Hézékia a bat biprisi ni Lôk Lévi i het nwind mi makébla mini mi nlôl, 10 Azaria, ñéga biprisi i lihaa li Zadok, a timbhe nye le: “Ibôdôl nu ba bi bôdôl lona makébla i ndap Yéhôva,+ bôt ba litén ba bi je, ba nuu ndi to hala bijek bi bi yégle ngandak, Yéhôva a nsayap litén jé, jon bini gwon bi nyégle.”+

11 Ha nyen, Hézékia a bi kal bo le, ba kôôba bituñ* i het ba ntéédana gwom+ i ndap Yéhôva, hala ki nyen ba bi boñ. 12 Ba bi kônde lona makébla ni ñem wap wonsôna, ni jôga jada ikété jôm+ li bijek, ni gwom bipubhaga; i gwom bi gwobisôna bi bé isi oda i Kônania ni manyañ le Siméi nu a bé nhôla wé. 13 Yéhiel, Azazia, Nahat, Asahel, Yérimôt, Yôzabad, Éliel, Ismakia, Mahat ni Bénaya ba bé ikété bakenwin ba ba bé nit Kônania ni manyañ le Siméi, kiki Kiñe Hézékia a bi ti oda, Azaria a bak ñéga mam i ndap bañga Nyambe. 14 Kôré man Imna, man Lôk Lévi, nu a bé ntat nwemel i pes likôl,+ nyen a bé leege makébla ñem wap u bé tinde bo+ i ti bañga Nyambe, nye ki nyen a bé kap ki makébla ba bé ti inyu Yéhôva,+ yak ni gwom bi nlôôha bipubhaga.+ 15 Éden, Miniamin, Yésua, Sémaya, Amaria ni Sékania ba bé sal isi oda Kôré, i bitison bi biprisi,+ ba bi bééga bo minson mi inyule ba bé bôdôl bo ñem; bon ba bé lama kébha lôkisañ yap i makébla ma; ba bé ti hiki mut nlélém ngaba,+ to a yé ntitigi, to a yé nkeñi. 16 Handugi hala, ba bééna ki nson i kébél Lôk Lévi i i bééna môl map ntilga ikété kaat lihaa, i i bé gwel nson hiki kel i ndap Yéhôva, i yônhak ki minson mimpe, hiki wada ikété ntôñ wé, yak ni bon bap ba ba bééna nwii maa tole iloo ha.

17 Ba bé tila môl ma biprisi ikété kaat lihaa inoñnaga ni mandap map ma bikôkôa,+ yak ni Lôk Lévi i i bééna 20 ma nwii tole iloo ha+ kiki minson mi mintôñ+ nwap mi bé. 18 Ba bi tila yak môl ma baa bap bobasôna, ma bilok gwap gwobisôna, bingond gwap gwobisôna, Lôk Lévi ni mahaa map momasôna; kiki ba bi bééga bo minson mi inyule ba bé bôdôl bo ñem, ba bé boñ biliya i ba babuphaga inyu sal minson nwap mimpubi. 19 Ba bi tila yak môl ma mbôda Arôn, hala wee biprisi bi bi bé yééne i mambai ma ma bé kéña bitison+ gwap. Ikété bitison bi gwobisôna, ba bi pohol ngim bôlôm, ba ti bo nson i kébél biprisi bijek, yak ni hiki mut a bééna jôl ntilga ikété bikaat bi mahaa ma Lôk Lévi.

20 Hézékia a bi boñ hala ni Yuda yosôna, a bi kônde ki boñ mam malam ni ma ma téé sép i mis ma Yéhôva Nyambe wé, a téñbe ki ni nye. 21 Hiki jam a bé boñ inyu yéñ Nyambe wé, to inyu gwel nson u ndap i bañga Nyambe,+ to inyu Mbén ni matiñ, a bi boñ hala ni ñem wé wonsôna, mam momasôna ma kenek ki nye loñge.

32 I mbus le Hézékia a bi boñ mam mana momasôna ikété telepsép,+ Sénakérib, kiñe Asiria, a lo i Yuda, a tjama ni mbok yosôna. A kéña bitison bi bi bééna mapénd ma ngui, a ban-ga mahoñol le a mbôk mapénd ma, a jôp, a kadal bitison+ bi.

2 I ngéda Hézékia a bi tehe le Sénakérib a nlo ni mahoñol le a njôs Yérusalem gwét, 3 a kwel ni baane ni bôt bé ba gwét, a yoñ makidik le a nyip mangen le malép ma pam bañ i tison,+ le ma kuli homa numpe; ba nit makidik mé. 4 Ngandak bôt i bi kodba, i yip mangen momasôna ni lép u u bé kuli i loñ, i kalak le: “I mbéda bé le bikiñe bi Asiria bi loo, bi koba ngandak malép.”

5 A bi yoñ ki makidik i tiimba oñ lipénd jolisôna li li bi bugi, yak ni minkum mi mandap i ngii lipénd; a oñ ki lipénd lipe i mbus lipénd li bisu. A tibil ki Milô*+ i Nkoñ u David, a bañ ki ngandak bijôl bi gwét* ni biben. 6 A bi téé ki baane ba mintôñ mi gwét inyu éga bôt ba litén, a kot bôt bobasôna i homa bôt ba nkodba i lijubul li tison, a ti bo makénd,* a kal le: 7 “Ni bana ñem ngui, ni lédés ki. Ni kon bañ kiñe Asiria+ woñi, to limut li bôt li li yé lôñni nye, ni sehla bañ to, inyule ba ba yé lôñni bés ba yé ngandak iloo ba ba yé lôñni nye.+ 8 Woo minsôn* won u yé lôñni nye, ndi Yéhôva Nyambe wés nyen a nsôñ bés, a nhôla ki bés i jo gwét.”+ Bibañga bi Hézékia, kiñe Yuda+ bi bi lédés bôt ba litén.

9 I mbus, Sénakérib kiñe Asiria nu a bé i Lakis+ lôñni ntôñ wé gwét wonsôna ni lipémba jé, a om bagwélél bé i Yérusalem+ inyu kal Hézékia kiñe Yuda, ni bôt ba Yuda bobasôna ba ba nyééne i Yérusalem le:

10 “Haana nyen Sénakérib kiñe Asiria a mpot: ‘Njee ni mbôdôl ñem inyu yén i Yérusalem ndi ki le me nkéña nye?+ 11 Hézékia a yé i lôk bé inyu boñ le ni wo njal ni nyus, inyule a nkal bé le: “Yéhôva Nyambe wés a ga sôñ bés i moo ma kiñe Asiria.”+ 12 Baa nya Hézékia bé nu nyen a bi héya bahoma ba nyôgi+ ni muu ma bisesema+ ma Nyambe nan?* I mbus, a kal ki bôt ba Yuda ni ba Yérusalem le: “Ni nlama ndik ôôp i bisu bi juu li bisesema jada, mu ki nyen ni nlama bédhene hiida hi bisesema binan.”+ 13 Baa ni nyi bé mam me ni basôgôlsôgôl bem di bi boñ bôt bobasôna ba biloñ+ bipe? Baa banyambe ba biloñ bi, ba bi la sôñ biloñ gwap i moo mem?+ 14 Ikété banyambe bobasôna ba biloñ basôgôlsôgôl bem ba bi tjé, numbe nyambe a bi la sôñ bôt bé i moo mem, inyu boñ le Nyambe nan a sôñ bé i moo mem?+ 15 Ni nwas bañ le Hézékia a teembene bé tole a yumus bé hala!+ Ni bôdlene bañ nye ñem, inyule nyambe nu loñ to yada a bi la bé sôñ bôt bé i moo mem, to i moo ma basôgôlsôgôl bem. Jon ni hoñol bañ le Nyambe nan nyen a ga sôñ bé i moo mem!’”+

16 Bagwélél bé ba kônde pot ngandak mam inyu kolba Yéhôva bañga Nyambe, ni ngwélél wé le Hézékia. 17 Sénakérib a bi tila yak bikaat+ inyu sol Yéhôva Nyambe nu Israel,+ a pot ki mam inyu kolba nye, a kalak le: “Kiki banyambe ba biloñ ba bi la bé sôñ bôt bap i moo mem,+ hala nyen Nyambe nu Hézékia a ga la bé sôñ litén jé i moo mem.” 18 Bagwélél bé ba bé pot makeñi ni hop u bon ba Lôk Yuda, inyu boñ le bôt ba Yérusalem ba ba bé i ngii lipénd, ba nok, ba kon woñi, ba kahal ki sehla, le ndi a kadal tison+ yap. 19 Ba bé pot inyu kolba Nyambe nu Yérusalem kiki ba bé boñ ni banyambe ba matén ma nkoñ ’isi, banyambe moo ma mut binam ma bi bañ. 20 Ndi Kiñe Hézékia ni mpôdôl Yésaya+ man Amôz, ba bé soohe inyu jam li, ba séblak Nyambe nu ngii le a hôla+ bo.

21 Ha nyen Yéhôva a bi om añgel, i sas mimpémba mi bajogwét+ ba kiñe Asiria nwominsôna, yak bisônda bikeñi ni baane; kayéle kiñe Asiria i huu i loñ yé ni hison. I mbus, a jôp i ndap* nyambe wé, nyoo nyen bon bé bahogi ba bi nôlôl nye ni pansoñ.+ 22 Hala nyen Yéhôva a bi tohol Hézékia ni bôt ba Yérusalem i moo ma Sénakérib ni i moo ma baoo bap bobasôna, a ti ki bo noi bipes gwobisôna. 23 Ngandak bôt i bi lona Yéhôva makébla i Yérusalem, yak tik gwom inyu Hézékia, kiñe Yuda.+ I mbus mam mana, biloñ gwobisôna bi bôdôl ti kiñe lipém.

24 I dilo di, Hézékia a kwo kon, a bak bebee ni nyemb, a soohe Yéhôva,+ a timbhe nye, a ti ki nye yimbne.*+ 25 Ndi Hézékia a bi ti bé mayéga inyu mam malam ba bi bôñôl nye, inyule a bi yila ngôk, inyu hala nyen Nyambe a bi unbene nye ni bôt ba Yuda ni ba Yérusalem. 26 Ndi i mbus ngéda, Hézékia a suhul nyuu, a tam le nye ni bôt ba Yérusalem ba bi ngôgôp.+ Jon Yéhôva a bi unbene ha bé bo i dilo di Hézékia.+

27 Hézékia a bi bana lingwañ ngandak, a kôhna ki lipém;+ a oñ mandap+ inyu téédana silba, gôl, tik ngok, môô ma bie bi numb loñge,* biben ni gwom gwobisôna bi bé lémél nye. 28 A oñ ki mandugi inyu téédana, wai yondo ni môô; a oñ yak mandap inyu mintén mi bibémba nwominsôna, ni mandap inyu mintômba. 29 A bi oñ bitison, a bana ki bémba ikeñi, nyaga ni mintômba; inyule Nyambe a bi ti nye ngandak nkus. 30 Hézékia nyen a bi yip malép+ ma lingen li mabeda li Gihôn,+ a boñ le ma kuli i pes hiôñg, i Nkoñ u David;+ hiki jam Hézékia a bé boñ li bé ke loñge. 31 Ndi, i ngéda baane ba Babilôn ba bi om bakenwin i nyeni i bat nye inyu yimbne*+ i bi bôña i loñ;+ bañga Nyambe a nwas le a boñ i jam a nsômbôl, inyule a bé yéñ noode+ nye inyu yi jam li yé nye ikété ñem.+

32 Mana mam mape ma niñ i Hézékia, biloñge bi mam a bi boñ,*+ ma yé ntilga ikété yiinda i mpôdôl le Yésaya+ man Amôz, ni ikété Kaat bikiñe bi Yuda ni bi Israel.+ 33 I mbus, Hézékia a wo,* ba jô nye i mabeda ma kotoo soñ i bon ba David;+ bôt ba Yuda ni ba Yérusalem bobasôna ba bi ti nye lipém. Man wé Manasé a yoñ tel yé kiñe.

33 Manasé+ a bééna 12 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 55 nwii i Yérusalem.+

2 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, a boñok mam ma nsuñgaha ñem ma biloñ bipe Yéhôva a bi luhul mu loñ inyu ti yo bon ba Israel.+ 3 A bi tiimba oñ bahoma ba nyôgi isañ wé Hézékia a bi bôk,+ a oñ ki muu ma bisesema inyu Baal, lôñni mbiñ ipubhaga,* a bé ôôp ki i bisu bi ntôñ gwét u ngii wonsôna, a gwéélak+ wo. 4 A oñ ki muu ma bisesema ikété ndap Yéhôva;+ i homa nu nyen Yéhôva a bi kal le: “I Yérusalem nyen jôl jem l’a ba i boga ni boga.”+ 5 A ôñôl ki ntôñ gwét u ngii wonsôna muu ma bisesema ikété bikotoo biba bi ndap Yéhôva.+ 6 A ligis+ ki bon bé* i nsôsôgô u Man Hinom;+ a boñ makañ,+ a bo ngambi, a kenek liemb, a téé bôt ba nkwel ni bawoga ni bôt ba mis ma-na.+ A bi boñ mam mabe i mis ma Yéhôva iloo hihéga, inyu unbaha nye.

7 A bi tjo ôñgba, a bii yo i ndap i bañga Nyambe; inyu ndap i nyen Nyambe+ a bi kal David ni man wé Salômô le: “Jôl+ jem l’a ba munu ndap ini i boga ni boga, ni i Yérusalem, tison me bi pohol mu nkoñ wonsôna u matén ma Israel. 8 Kekikel, m’a héya ha bé makôô ma bon ba Israel i loñ me bi ti basôgôlsôgôl bap, ibale ba ntibil nôgôl mam momasôna me bi kal bo le ba boñ, Mbén yosôna, matiñ ni matéak Môsi a bi ti bo.” 9 Manasé a kônde tinde Yuda ni bôt ba Yérusalem i boñ mam mabe iloo biloñ Yéhôva a bi tjé i ngéda bon ba Israel+ ba bé yoñ loñ.

10 Yéhôva a bé pôdôs Manasé ni litén jé, ndi ba bi emble bé.+ 11 Yéhôva a tinde baane ba mintôñ mi gwét mi kiñe Asiria i jôs bo, ba gwel Manasé ni dikoba,* ba kañ nye ni minsañ mi mamuna, ba kena nye i Babilôn. 12 Ikété njiiha yé, a soohe Yéhôva Nyambe wé le a kônôl nye ngoo,* a suhul nyuu ngandak i bisu bi Nyambe nu basôgôlsôgôl bé. 13 Kiki a bé soohe nye, minyemhe nwé mi lémél Nyambe, a kônôl nye ngoo, a témbna nye i Yérusalem, a ti ki nye tel yé i kiñe.+ Ha nyen Manasé a bi yi le Yéhôva a yé bañga Nyambe.+

14 I mbus mam ma, a oñ lipénd i mbus Nkoñ u David,+ i pes hiôñg i Gihôn+ i i yé nyoo i nsôsôgô,* i nwemel u Tjobi,+ a kena maoñ ni bisu letee lipénd li kéña Ôfel,+ li bé i ngii ngandak. A téé baane ba ntôñ gwét i bitison bi Yuda gwobisôna bi bi gwé mapénd. 15 I mbus, a héya bakén ba banyambe ni bisat bi bé i ndap Yéhôva,+ ni muu ma bisesema momasôna a bi oñ i ngii hikôa hi ndap Yéhôva+ ni i Yérusalem, ba lep gwo i mbus tison. 16 A tibil ki juu li bisesema li Yéhôva,+ a bôdôl sem bisesema inyu kôp nsañ+ ni bisesema inyu ti mayéga+ mu, a kal ki bôt ba Yuda le ba gwélél Yéhôva Nyambe nu Israel. 17 To hala kiki bôt ba bé ba ngi semek bisesema i bahoma ba nyôgi, ndi Yéhôva Nyambe wap nyen ba bé sémél gwo.

18 Mana mam mape ma niñ i Manasé, masoohe a bi soohe Nyambe wé ni mam batehemam ba bé kal nye i jôl li Yéhôva Nyambe nu Israel, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 19 Yak masoohe+ mé, ni lelaa Nyambe a bi neebe minyemhe nwé, bibéba gwé gwobisôna ni ngitelepsép+ yé, bahoma ba nyôgi a bi oñ, a téé ki mbiñ ipubhaga*+ lôñni bisat ilole a nsuhul nyuu, i mam mana ma yé ntilga ikété bitilna bi batehemam bé. 20 I mbus, Manasé a wo,* ba jô nye i ndap yé, man wé Amôn a yoñ tel yé kiñe.+

21 Amôn+ a bééna 22 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane nwii ima i Yérusalem.+ 22 Amôn a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, kiki isañ wé Manasé a bi boñ.+ I bisat gwobisôna isañ wé Manasé a bi bañ,+ Amôn a bi sémél gwo bisesema, a gwélél ki gwo. 23 Ndi a bi suhul bé nyuu i bisu bi Yéhôva+ kiki isañ wé Manasé a bi boñ;+ ndi Amôn a bi boñ béba iloo hihéga. 24 Kel yada, bagwélél ba Amôn ba uune nye jimb,+ ba nol nye mu ndap yé. 25 Ndi bôt ba loñ ba nol ba bobasôna ba bi uune Kiñe Amôn+ jimb; ba téé man wé Yôsia+ kiñe le a yoñ tel isañ.

34 Yôsia+ a bééna nwii juem i ngéda a bi yila kiñe; a ane 31 nwii i Yérusalem.+ 2 Yôsia a bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, a noñok loñge ndémbél i sôgôlsôgôl wé David, a bi tjôô bé yo le a kee i pes walôm tole i pes waé.

3 I nwii mi nyônôs 8 mi ane yé, to hala kiki a bé a ngi yii mañge, a bôdôl yéñ Nyambe nu sôgôlsôgôl+ wé David; i nwii mi nyônôs 12, a bôdôl héya bahoma ba nyôgi,+ mbiñ ipubhaga,* mintjok mi biôñgba,+ ni bisat bi bikei* inyu pubus Yuda ni Yérusalem.+ 4 Ba bôk muu ma bisesema ma Baal i bisu gwé, ba bôk yak muu ma binjinjiñ ma ma bé ma téé mu ngii. Ba nyugut mbiñ ipubhaga,* mintjok mi biôñgba lôñni bisat bi bikei* letee bi yila libu, ba kôp libu li i ngii bisoñ bi bôt ba bé ba nsémél gwo bisesema.+ 5 A ligis bihés bi biprisi i ngii muu map ma bisesema.+ Hala nyen ba bi pubus Yuda ni Yérusalem.

6 Yak ikété bitison bi Manasé, bi Éfraim,+ bi Siméôn letee ni bi Naftali ni bibumbuu gwap gwobisôna bi bi kéña gwo, 7 a bôk muu ma bisesema, a nyugut mbiñ ipubhaga*+ ni mintjok mi biôñgba, letee bi yila libu; a bôk muu ma binjinjiñ momasôna i loñ Israel+ yosôna, i mbus, a témb i Yérusalem.

8 I nwii mi nyônôs 18 mi ane yé, i ngéda a bi mal pubus loñ ni témpel,* Yôsia a ep Safan+ man Azalia, Maaséya ñane tison lôñni ntila miñañ le Yôa man Yôahaz le ba tibil ndap Yéhôva Nyambe+ wé. 9 Ba ke yak Hilkia, prisi keñi, ba ti nye moni mi ba bi lona i ndap Nyambe, Lôk Lévi i i bé batat nwemel yon i bi kot moni mi bôt ba Manasé, ba Éfraim ni matén ma Israel+ mape, yak moni mi bôt ba Yuda, ba Benyamin ni bôt ba Yérusalem. 10 I mbus, ba ti nwo i bôt ba ñéga nson mu ndap Yéhôva. Nwon bôt ba bôlô ba bé gwélél inyu tibil ni bôñgôl ndap Yéhôva. 11 Ba ti baôô gwom ni bôt ba maoñ moni inyu somb minkôñgôk mi ngok, ni bikék inyu tibil minyôl ni inyu héñha mbiñ i mandap bikiñe bi Yuda bi bi yôi.+

12 I bôt bana ba bi sal bôlô ni ñem wap wonsôna.+ Ba téé bon ba Lôk Lévi le bon ba éga nson wap, bo bana: ikété bon ba Mérari,+ Yahat ni Ôbadia; ikété bon ba Kôhat,+ Sakaria ni Mésulam. Ni Lôk Lévi ipe, i bôt bobasôna ba bé yi kôt nsik,+ 13 ba bé lama yoñ ngéda ni bôt ba bôlô,* ba bé éga ki minson nwominsôna bôt ba bé sal; bahogi ikété Lôk Lévi ba bé bôt ba matila, bahôla nson ni batat nwemel.+

14 Kiki ba bé ke yoñ moni ba bi lona i ndap Yéhôva,+ prisi Hilkia a léba kaat Mbén Yéhôva,+ i a bi ti* Môsi.+ 15 I mbus ngéda, Hilkia a kal Safan, mut matila, le: “Me nléba kaat Mbén mu ndap Yéhôva.” Ha nyen, Hilkia a bi ti Safan i kaat i. 16 Safan a kena kaat yak kiñe, a kal nye le: “Bagwélél boñ ba mboñ bôlô yosôna ba bi kal bo le ba boñ. 17 Ba bi ke ba yoñ moni mi mi bé i ndap Yéhôva, ba ti nwo bôt ba ñéga nson ni bôt ba bé sal bôlô.” 18 Safan, mut matila, a kal ki kiñe le: “Prisi Hilkia a nti me i kaat ini.”+ Safan a bôdôl añ kaat i bisu bi kiñe.+

19 Kiki kiñe i nok ndik i mam ma yé ntilga mu kaat Mbén, a was mambot+ mé. 20 I mbus, Kiñe Yôsia a kal Hilkia, Ahikam+ man Safan, Abdon man Mikaya, Safan mut matila, lôñni Asaya ngwélél kiñe le: 21 “Kena yak Yéhôva inyu yem, inyu bôt ba bi yégle i Israel ni inyu Lôk Yuda, ni bat nye mahoñol mé inyu mam ma yé ntilga munu kaat ba nléba. Hiun hi Yéhôva hi hi ga kôbna bés hi yé soso, inyule basôgôlsôgôl bés ba bi nôgôl bé bibañga bi Yéhôva, ba bi boñ bé to mam momasôna ma yé ntilga munu kaat ini.”+

22 Ha nyen Hilkia, ni i bôt kiñe i bi ep, ba bi ke yak Hulda, mpôdôl nu muda.+ A bé nwaa Salum, man Tikva, man Haras; Salum nyen a bé tat homa ba ntéédana mambot, Hulda a bé yééne i Nkoñ mondo u Yérusalem; nyoo nyen ba bi ke ba kwélés+ nye. 23 Hulda a kal bo le: “Haana nyen Yéhôva, Nyambe nu Israel, a nkal: ‘Kala i mut a ñep bé i meeni le: 24 “Haana nyen Yéhôva a nkal: ‘Me ga boñ le bikuu bi kwél i homa nunu, ni i bôt+ bobasôna ba nyééne mu; i ndiihe yosôna i yé ntilga mu kaat+ kiñe Yuda i ñañ, i ga yon. 25 Hala kiki ba bi tjôô+ me, ba bédhak hiida hi bisesema gwap inyu banyambe bape inyu unbaha+ me ni minson mi moo map nwominsôna, hiun hiem hi ga kôbna i homa nunu, yom to yada i ga lém bé hio.’”+ 26 Ndi kala kiñe Yuda, i i ñep bé i bat mahoñol ma Yéhôva, le: “Haana nyen Yéhôva, Nyambe nu Israel a nkal inyu bibañga u nok:+ 27 ‘Hala kiki i mam mana ma ntihba* ñem woñ, u suhus ki wemede i bisu bi Nyambe i ngéda u bi nok le m’a boñ le bikuu bi kwél i homa nunu ni i bôt ba nyééne mu, u was ki mambot moñ, u ee yak i bisu gwem. Inyu manjom ma momasôna, yak me me ñemble+ we, hala nyen Yéhôva a mpot. 28 Inyu hala nyen u ga wo kiki basôgôlsôgôl boñ, u juba ki ni nsañ ikété soñ yoñ; mis moñ m’a tehe bé bikuu gwobisôna m’a lona hana homa nunu ni bôt ba nyééne hana.’”’”+

I mbus, i bôt bana ba ke, ba legel kiñe i nwin u. 29 Kiñe Yôsia a ep nwin le ba sébél mimañ mi Yuda ni mi Yérusalem+ nwominsôna. 30 I mbus, kiñe i bet i ndap Yéhôva, nye ni bôlôm ba Yuda bobasôna, ni i bôt bobasôna ba nyééne i Yérusalem, yak biprisi ni Lôk Lévi, hala wee bôt ba litén bobasôna, ibôdôl nuntitigi ipam nunkeñi. Kiñe i éñél bo bibañga gwobisôna bi kaat malômbla, i ba bi léba mu ndap Yéhôva.+ 31 Kiñe Yôsia a telep i homa wé, a boñ malômbla*+ i bisu bi Yéhôva le a ga nôgôl Yéhôva, a noñ ki mambén mé, mabéhna mé, ni matéak mé ni ñem wé wonsôna, yak ni niñ*+ yé yosôna, a téédaga i malômbla ma yé ntilga munu kaat+ ini. 32 Handugi hala, a ti bôt ba Yérusalem ni bôt ba Benyamin makénd le ba noñ i malômbla ma. Bôt ba Yérusalem ba boñ kiki malômbla ma Nyambe ma bé kal, Nyambe nu basôgôlsôgôl+ bap. 33 Yôsia a héya gwom bi nyega* gwobisôna bi bon ba Israel ikété loñ, a ti hiki man Israel+ makénd i gwélél Yéhôva Nyambe wap. Ikété niñ yé yosôna,* Yôsia a bi tjôô bé Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bé.

35 Yôsia a bi tégbaha Pasa+ i Yéhôva i Yérusalem, ba nol binuga inyu Pasa+ i hilo hi nyônôs 14 hi sôñ bisu.+ 2 A téé biprisi ikété minson nwap, a ti ki bo makénd i gwel nson wap i ndap Yéhôva.+ 3 I mbus, a kal Lôk Lévi i i bé niiga Israel+ yosôna, ni i bôt ba bé bapubhaga inyu Yéhôva le: “Biina Nkuu mpubhaga i ndap Salômô man David,+ kiñe Israel a bi oñ; ni ga begee ha bé wo i bituu+ binan. Nano, gwéélana Yéhôva Nyambe nan ni litén jé Israel. 4 Kôôbana bôlô inoñnaga ni mandap manan ma bikôkôa ni mintôñ minan kiki David,+ kiñe Israel, ni man wé Salômô+ ba bi tila. 5 Telbana i homa mpubi inoñnaga ni mintôñ mi mandap ma bikôkôa ma lôkisoñ nan, hala wee bana bôt ba litén bape,* inyu boñ le hiki ndap bikôkôa ikété litén i bana ntôñ u Lôk Lévi u u ngwélél bo nson. 6 Nola binuga inyu Pasa,+ ni téé bébomede bapubhaga, ni kôôba ki bilôk bisoñ binan inyu boñ le ba nôgôl bañga i Yéhôva, i a bi ti Môsi.”

7 Yôsia a yoñ mu bémba yé, balôm ba mintômba, bon ba balôm ba kembee, a ti gwo litén ni i bôt bobasôna ba bé ha inyu Pasa, binuga gwobisôna bi bé 30 000, yak ni 3 000 di nyaga. Binuga bi, bi bé lôl i nkus u kiñe.+ 8 Yak baane bé ba bi ti makébla ñem u bé tinde hiki wada wap i ti, inyu litén, biprisi ni Lôk Lévi. Hilkia,+ Sakaria ni Yéhiel baane ba ndap i bañga Nyambe ba bi ti biprisi, 2 600 binuga inyu Pasa ni 300 nyaga. 9 Kônania ni bilôk bisañ le Sémaya bo Nétanel, lôñni Hasabia, Yéiel ni Yôzabad, lôñni baane ba Lôk Lévi, ba ti Lôk Lévi 5 000 di binuga inyu Pasa ni 500 i nyaga.

10 I ngéda ba bi mal kôôba, biprisi bi telep i bahoma bap, yak Lôk Lévi i telep kiki mintôñ+ nwap mi bé, kiki kiñe i bi ti oda. 11 Ba nol binuga inyu Pasa,+ biprisi bi nwehek matjél ba bi ti bo,+ Lôk Lévi yo i tohok binuga.+ 12 I mbus, ba kôôba bisesema bi ntul i hié inyu kébél gwo bôt ba litén, ba ba bé ba kôdi inoñnaga ni mandap ma bikôkôa, inyu boñ le ba téé gwo i bisu bi Yéhôva kiki i yé ntilga i kaat Môsi; ba bi boñ ki hala inyu nyaga. 13 I mbus, ba lamb* nuga i Pasa kiki ba bé boñ;+ ba lamb ki makébla mapubhaga i dibee, i mintjéñe ni i biflapan; kiki ba mal, ba pala lona bôt ba litén bobasôna bijek bi. 14 Ha nyen, ba kôôba Pasa inyu yap ni inyu biprisi, inyule biprisi, mbôda Arôn, bi bé sem bisesema bi ntul i hié, ni mahoñ ma binuga letee u u sude. Hala nyen Lôk Lévi i bi kôôba inyu yap ni inyu biprisi, mbôda Arôn.

15 Batôp tjémbi, hala wee bon ba Asaf,+ ba bé ba téé i bahoma bap inoñnaga ni oda i David,+ i Asaf,+ i Héman ni i Yédutun+ ntehemam nu kiñe. Batat manwemel ba bé ba téé i manwemel.+ Ba bééna bé ngôñ i yék nson wap, inyule bilôk bisañ gwap Lôk Lévi i bi kôôbana bo bijek bi Pasa. 16 Hala nyen ba bi kôôba nson wonsôna u Yéhôva i hilo hi inyu tégbaha Pasa,+ ba sem ki bisesema bi ntul i hié i juu li bisesema li Yéhôva kiki Kiñe Yôsia+ a bi ti oda.

17 I bon ba Israel ba bé ha, ba bi tégbaha Pasa ni ngand Bret bi ngi-séñha dilo disaambok.+ 18 Ba ma tégbaha bé i nya Pasa i i Israel ibôdôl i dilo di mpôdôl Samuel; to bikiñe bi Israel bipe bi bi tégbaha bé Pasa kiki Pasa i Yôsia,+ biprisi, Lôk Lévi ni Yuda yosôna, ni bon ba Israel ba ba bé ha, ni bôt ba ba nyééne i Yérusalem. 19 I Pasa ini i bi tagbe i nwii mi nyônôs 18 mi ane i Yôsia.

20 I mbus mam ma momasôna, i ngéda Yôsia a bi mal kôôba témpel,* Kiñe Nékô+ nu Égiptô a ke i jo gwét i Karkémis bebee ni Ufraté. Yôsia a nyodi, a ke i kolba nye.+ 21 Ha nyen, a bi ep bakenwin le ba legel nye le: “Kii u nyéñ, a kiñe Yuda? We bé nyen me nlo i jôs len, ndi me nke i jôs loñ ipe, yak Nyambe a nkal me le me nlama pala. Inyu tohi yoñ, u kolba bañ Nyambe inyule a yé ni me, tiga le a nol we.” 22 To hala, Yôsia a nok bé, ndi a boñ le ba yi bañ nye,+ a ke i jôs Nékô gwét, a nok bé mabéhna ma Nékô ma ma bé ma nlôl ni Nyambe. A ke i gwét i tegep mbok i Mégidô.+

23 Baleñ mimpihlôñgô ba ôm Yôsia likoñ, a kal bagwélél bé le: “Pémhana me munu, inyule me mbabaa ngandak.” 24 Bagwélél bé ba pémés nye i kak yé gwét, ba ke ba ha nye i kak yé gwét i nyônôs iba, ba kena nye letee ni i Yérusalem. Hala nyen Yôsia a bi wo, ba jô nye i soñ i basôgôlsôgôl+ bé, bôt ba Yuda ni ba Yérusalem bobasôna ba ee Yôsia. 25 Yérémia+ a tôp hiémbi hi maéya inyu Yôsia; letee ni len ini, batôp tjémbi+ bobasôna ba bôlôm ni ba bôda ba nsima Yôsia ikété tjémbi tjap di maéya;* ba yoñ makidik le i tjémbi di, di ga ba di ntuba i Israel, ba tila ki tjo i kaat tjémbi.

26 Mana mam mape ma niñ i Yôsia, biloñge bi mam a bi boñ* ni kiki a bé diihe Mbén Yéhôva, 27 i mam a bi boñ, ma yé ntilga ibôdôl i bibôdle ipam lisuk ikété Kaat bikiñe bi Israel ni bi Yuda.+

36 I mbus, bôt ba loñ ba yoñ Yéhôahaz,+ man Yôsia, ba téé nye kiñe i Yérusalem le a yoñ tel isañ.+ 2 Yéhôahaz a bééna 23 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane sôñ aa i Yérusalem. 3 Ndi kiñe Égiptô i bi héya nye tel yé kiñe i Yérusalem, i fane loñ le i saa 100 talént* i silba ni talént i gôl+ yada. 4 Kiñe Égiptô i yoñ ki manyañ Yéhôahaz le Éliakim, i téé nye kiñe Yuda ni Yérusalem, i héñha ki jôl jé, i sébél nye le Yéhôyakim; ndi Nékô+ a gwel Yéhôahaz, a kena nye i Égiptô.+

5 Yéhôyakim+ a bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 11 nwii i Yérusalem. A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva Nyambe+ wé. 6 Kiñe Babilôn le Nébukadnézar+ a bi lo i jôs nye gwét, ni mahoñol le a kañ nye ni minsañ mi mamuna ima, a kena nye i Babilôn.+ 7 Nébukadnézar a bi yoñ ngim bisélél bi ndap i Yéhôva, a kena gwo i Babilôn, a bii gwo i yale yé nyoo i Babilôn.+ 8 Mana mam mape ma niñ i Yéhôyakim, bibéba bi mam a bé boñ, mam mabe momasôna ba bi léba le a bi boñ, ma yé ntilga ikété Kaat bikiñe bi Israel ni bi Yuda; man wé Yéhôyakin a yoñ tel yé kiñe.+

9 Yéhôyakin+ a bééna 18 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane sôñ aa ni jôm li dilo i Yérusalem; a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva.+ 10 I bibôdle bi nwii,* Kiñe Nébukadnézar a om bôt le ba gwel nye, ba kena nye i Babilôn+ lôñni tik gwom bi ndap Yéhôva.+ A téé manyañ isañ wé Sédékia kiñe Yuda ni Yérusalem.+

11 Sédékia+ a bééna 21 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane 11 nwii i Yérusalem.+ 12 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva Nyambe wé. A bi suhul bé nyemede i bisu bi mpôdôl Yérémia+ nu Yéhôva a bi om le a pôdôs nye. 13 A bi tonbana ki Kiñe Nébukadnézar+ to hala kiki a bi kum soñ i bisu bi Nyambe le a ga nôgôl nye; a bi kônde ndogop,* a lédés ñem wé, a tjél le a nôgôl bé Yéhôva Nyambe nu Israel. 14 Baane ba biprisi bobasôna, yak ni bôt ba litén ba bi kônde boñ mam mabe iloo hihéga, ba boñok mam ma nsuñgaha ñem ma bôt ba matén, ba hindis ndap Yéhôva,+ ndap a bi téé mpubhaga i Yérusalem.

15 Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bap a bi waa bé ômle bo balegelnwin inyu béhe bo, a bi béhe bo, a podok, a tiimbaga inyule a bé kônôl litén jé ni liyééne jé ngoo. 16 Ndi ba bé ndegle balegelnwin ba bañga Nyambe,+ ba yanak bipôdôl+ gwé, ba nolok bapôdôl+ bé hiol, letee Yéhôva a unbene litén+ jé, kayéle ba la ha bé kôhna mahôla.

17 Jon Nyambe a bi tinde kiñe i bôt ba Kaldéa+ i jôs bo gwét. I kiñe i, i bi nol njohok yap boñge bôlôm ni pansoñ+ i témpel+ yap; i bi kônôl bé mañge munlôm, to mañge muda,* to mañ mut, to bôk mut+ ngoo. Nyambe a bi sem mam momasôna i moo mé.+ 18 Bisélél gwobisôna bi ndap i bañga Nyambe, bikeñi ni bititigi; yak ni nkus u ndap Yéhôva ni nkus u kiñe ni u baane, a bi kena gwom gwobisôna i Babilôn.+ 19 A ligis ndap bañga Nyambe+, a bôk lipénd li Yérusalem,+ a ligis minkum mi mandap nwominsôna, a tjé hiki yom i bé tik.+ 20 I bôt bobasôna ba bi pei, a kena bo minkôm i Babilôn,+ ba yila minkol+ nwé ni minkol mi bon bé letee loñ Persia i bôdôl ane,+ 21 inyu yônôs lipôdôl li Yéhôva, li Yérémia+ a bi legel; loñ i bi noi inyu nwii mi sabat+ nwominsôna i bi la bé noi. Ngéda yosôna loñ i bi yégle hôlô, i bi noi* letee 70 ma nwii+ ma mal.

22 I nwii bisu u ane i kiñe Persia le Kirus,+ Yéhôva a tinde nye le a legel nwin ikété nkoñ wonsôna a bé ane, inyu boñ le bibañga Yéhôva a bi kal Yérémia+ bi yon. Ba bi tila+ yak i nlegla u, won u bé le: 23 “Haana nyen kiñe Persia le Kirus a nkal: ‘Yéhôva, Nyambe nu ngii a mal ti me biane gwobisôna bi nkoñ ’isi,+ a kal ki me le me ôñôl nye ndap i Yérusalem, yon i yé i Yuda.+ Tonjee ikété nan a yé mut litén jé, Yéhôva Nyambe wé a ba lôñni nye, a bet+ i Yérusalem.’”