KAAT I NYÔNÔS IBA I BIKIÑE

1 I mbus nyemb i Ahab, litén li Môab+ li kahal ndogbene bon ba Israel.

2 Kel yada, i ngéda Ahazia a bé mu ndap* yé i Samaria, a nyodne i winda i tuñ yé ngii, a kwo nyoo ’isi, a babaa. Jon a bi ep balegelnwin, a kal bo le: “Kena, ni bat Baal-Zébub, nyambe nu Ékrôn,+ ibale i mbabaa+ ini i ga mal.” 3 Ndi añgel i Yéhôva i kal Éliya,*+ mut Tisbé, le: “Telep, ke boma balegelnwin ba kiñe Samaria, u kal bo le: ‘Baa inyule Nyambe a ta bé i Israel, jon ni nke i bat Baal-Zébub, nyambe nu Ékrôn,+ mahoñol mé? 4 Jon Yéhôva a nkal le: “U ga nyodi bé mu nañi i het u niñne, inyule u ga wo ibabé pééna.”’” I mbus, Éliya a ke.

5 Ndik kiki balegelnwin ba bi témb yak Kiñe Ahazia, a bat bo le: “Yak témb ni ntémb?” 6 Ba timbhe nye le: “Mut wada a bak a boma bés, a kal bés le: ‘Kena, témba yak kiñe i i ñep bé, ni kal nye le: “Lana nyen Yéhôva a nkal: ‘Baa inyule Nyambe a ta bé i Israel, jon u ñep balegelnwin i bat Baal-Zébub, nyambe nu Ékrôn, mahoñol mé? Jon u ga nyodi bé mu nañi i het u niñne, inyule u ga wo+ ibabé pééna.’”’” 7 Ha nyen kiñe i bat bo le: “I mut nu a mboma bé, a kal ki bé i bibañga bini, a bak lelaa?” 8 Ba timbhe nye le: “A bak a hééba mbot mahuu+ ma nuga, a ban-ga ngôli i koo nuga i bôbôk.”+ Ndik kiki a nok hala, kiñe i kal le: “Éliya nu, mut Tisbé.”

9 Ha nyen kiñe i bi ep ñane 50 ma bôt, lôñni 50 mé ma bôt ba gwét le ba lona Éliya. I ngéda ñane ni bôt bé ba bi bet inyu boma nye, Éliya a bé a yii i ngii hikôa. Ñane a kal Éliya le: “A mut bañga Nyambe,+ kiñe i nkal le: ‘Sôs!’” 10 Ndi Éliya a timbhe ñane 50 ma bôt le: “Loñge, hala kiki me yé mut Nyambe, wee hié hi lôl i ngii,+ hi ligis we ni 50 moñ ma bôt ba gwét.” Ha nyen hié hi bi lôl i ngii, hi ligis nye ni 50 mé ma bôt ba gwét.

11 Jon kiñe i bi témb i ep ñane 50 ma bôt numpe, lôñni 50 mé ma bôt ba gwét. A ke a kal Éliya le: “A mut bañga Nyambe, kiñe i nkal le: ‘Pala sôs!’” 12 Ndi Éliya a timbhe bo le: “Hala kiki me yé mut bañga Nyambe, wee hié hi lôl i ngii, hi ligis we ni 50 moñ ma bôt ba gwét.” Ha nyen hié hi bi lôl i ngii, hi ligis nye ni 50 mé ma bôt ba gwét.

13 I mbus, kiñe i témb ki i ep ñane 50 ma bôt nu yônôs aa, lôñni 50 mé ma bôt ba gwét. I ngéda nunu ñane 50 ma bôt ba gwét a bi bet yak Éliya, a ôm maboñ i bisu gwé, a kahal yemhe Éliya le: “A mut bañga Nyambe, soho, niñ yem ni niñ i bana 50 ma bôt bi ba tik i mis moñ. 14 Hié hi mbôk hi lôl i ngii, hi ligis baane bo iba ba ba mbôk ba lo, hiki wada ni ntôñ wé u 50 ma bôt ba gwét; ndi nano, soho, niñ* yem i ba tik i mis moñ.”

15 Ha nyen añgel i Yéhôva i bi kal Éliya le: “Sôhôk lôñni nye. U kon bañ nye woñi.” Jon Éliya a bi telep, a sôs yak kiñe lôñni nye. 16 Éliya a kal kiñe le: “Lana nyen Yéhôva a mpot: ‘U ñep balegelnwin yak Baal-Zébub, nyambe nu Ékrôn,+ inyu bat nye mahoñol mé. Baa u mboñ hala inyule Nyambe a ta bé i Israel?+ Inyuki u mbat bé Nyambe mahoñol mé? Jon u ga nyodi bé mu nañi i het u niñne, inyule u ga wo ibabé set.’” 17 I mbus, Ahazia a wo, kiki Yéhôva a bi kal Éliya; ndi kiki Ahazia a bi yék bé man, Yéhôram*+ a yoñ tel yé kiñe. Hala a bi bôña i nwii mi nyônôs ima mi Yéhôram,+ man munlôm nu Yéhôsafat, kiñe Yuda.

18 Mana mam mape ma niñ i Ahazia,+ ni mam a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel.

2 I ngéda Yéhôva a bé sômbôl bedna Éliya+ i ngii* ikété mbuk mbebi,+ Éliya bo Élisa+ ba bi nyodi i Gilgal.+ 2 Éliya a kal Élisa le: “Soho yégle hana, inyule Yéhôva a ñep me i Bétel.” Ndi Élisa a timbhe nye le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva yak ni niñ yoñ le m’a tjôô bé we.” Jon bo iba ba bi sôs i Bétel.+ 3 Ha nyen bon ba bapôdôl* ba ba bé yééne i Bétel, ba bi lo i boma Élisa, ba kal nye le: “Baa u nyi le i len ini, Yéhôva a ga yoñ nwet woñ, ni le u ga ba ha bé isi ane yé?”+ Élisa a timbhe bo le: “Ñ, me nyi hala. Nwaha i nkwel u.”

4 I mbus, Éliya a kal Élisa le: “Soho yégle hana, inyule Yéhôva a ñep me i Yérikô.”+ Ndi Élisa a timbhe nye le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva yak ni niñ yoñ le m’a tjôô bé we.” Jon bo iba ba bi ke i Yérikô. 5 Ha nyen bon ba bapôdôl ba ba bé yééne i Yérikô, ba bi kôôge Élisa bebee, ba kal nye le: “Baa u nyi le i len ini, Yéhôva a ga yoñ nwet woñ, ni le u ga ba ha bé isi ane yé?” Élisa a timbhe bo le: “Ñ, me nyi hala. Nwaha i nkwel u.”

6 I mbus ha, Éliya a kal Élisa le: “Soho yégle hana, inyule Yéhôva a ñep me i Yordan.” Ndi Élisa a timbhe nye le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva yak ni niñ yoñ le m’a tjôô bé we.” Jon bo iba ba bi ke ntôñ. 7 Yak 50 ma bôt mukété bon ba bapôdôl ba noñ bo. I ngéda Éliya bo Élisa ba bi pam i ngwañ u Yordan, ba telep ha, bon ba bapôdôl ba nunuk bo, ba bak haa. 8 Ha nyen Éliya a bi yoñ mbot+ yé i mpôdôl, a hôt yo, a bép malép; malép ma bagla, ma ke i pes walôm ni i pes waé, kayéle bo iba ba yap mu nnumuk ’isi.+

9 Ndik kiki ba mal yap Yordan, Éliya a bat Élisa le: “Kii u gwé ngôñ le me bôñôl we ilole me nyék we?” Élisa a timbhe nye le: “Soho, baa me nla kôhna ngaba+ iba i mbuu+ woñ?” 10 Éliya a timbhe nye le: “I yom u mbat i yé ndutu. Ibale u ntehe me i ngéda m’a bet i ngii, wee u ga kôhna i yom u mbat; ndi ibale hala bé, wee u ga kôhna bé yo.”

11 Kiki ba bé ke mu njel ba kwelek, ha nyen kak hié ni bihosi+ bi hié bi bi bagal bo iba, Éliya a bet i ngii* ikété mbuk mbebi.+ 12 Kiki Élisa a bé béñge, a lond le: “A nwet wem, a nwet wem!* Nun-ki, kak i Israel ni bakilhosi+ bé!” I ngéda Élisa a bi tehe ha bé Éliya, a kan mambot mé bipes+ biba. 13 I mbus, a bada mbot+ Éliya i i bi kwo ’isi, a témb i ngwañ u Yordan. 14 A yoñ mbot Éliya i i bi kwo, a bép malép, a kal le: “Yéhôva, Nyambe nu Éliya a yé hee?” Kiki Élisa a mbép malép, malép ma bagla, ma ke i pes walôm ni i pes waé, kayéle a yap.+

15 I ngéda bon ba bapôdôl ba bi tehe Élisa nyoo haa, ba kal le: “Élisa+ a nkôhna mbuu u Éliya.” Jon ba bi ke i boma nye, ba ôôp i bisu gwé, ba ôm ki mbom ’isi. 16 Ba kal nye le: “Di gwé 50 ma bôt hana, ba yé mimpémba mi bôt. Soho, neebe le ba kee ba yéñ nwet woñ. Bebek le mbuu* u Yéhôva u mbedna nye, u leñ nye i ngii hikôa hiada, tole ikété nsôsôgô+ wada.” Ndi Élisa a kal bo le: “Ni ep bañ bo i yéñ nye.” 17 Ndi kiki ba nai, a sôk a neebe, a kal bo le: “Ni ebek bo.” Ha nyen ba bi ep i 50 ma bôt ba, ba yéñ Éliya dilo daa, ndi ba tehe bé nye. 18 I ngéda ba bi témb yak Élisa, a bé a yiine i Yérikô.+ A kal bo le: “Baa me bi kal bé bé le ni ke bañ i yéñ nye?”

19 I mbus ngéda, bôt ba tison ba kal Élisa le: “A nwet, kiki wemede u ntehe, i tison ini i yé i loñge homa;+ ndi malép ma yé mabe, yak hisi i nti bé bijek.”* 20 Ha nyen a bi kal bo le: “Ni lona me man lidis nu mondo, ni ha bas mukété.” Ba lona nye gwo. 21 Ha nyen a bi ke i lingen li malép, a leñ bas mu malép,+ a kal le: “Lana nyen Yéhôva a mpot: ‘Me mal yilha i malép mana malam; ma ga nol ha bé mut, ma ga boñ ki le hisi hi ti bijek.’”* 22 I malép ma, ma yii malam letee ni i len ini, kiki Élisa a bi kal.

23 I mbus, Élisa a nyodi nyoo, a bet i Bétel. A bé a kenek mu njel, boñge bôlôm ba pémél mu tison, ba kahal nol nye+ hiol, ba kalak le: “Bedek, a mut liseha! Bedek, a mut liseha!” 24 Sôk i nsôk, Élisa a hielba, a nun bo, a tiihe bo i jôl li Yéhôva. Ha nyen miñin mi ours+ ima mi bi pémél mu bikai, mi nol*+ 42 boñge ikété yap. 25 I mbus, Élisa a nyodi nyoo, a ke i hikôa Karmel;+ a nyodi ki nyoo, a témb i Samaria.

3 Yéhôram,+ man Ahab, a bi yila kiñe Israel i nwii mi nyônôs 18 mi ane i Yéhôsafat, kiñe Yuda; a ane 12 nwii i Samaria. 2 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, ndi ha kiki isañ bo nyañ bé, inyule a bi bôk jél lipubhaga li Baal isañ a bi boñ.+ 3 To hala, a bi nai ni boñ bibéba Yérôbôam a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ A bi tjôô bé gwo.

4 Mésa, kiñe Môab, a bé ntééda mintômba, a bé ti kiñe Israel 100 000 bon ba mintômba, ni 100 000 balôm ba mintômba ba yé ngi end inyu saa nye tas. 5 Ndik kiki Ahab a bi wo,+ kiñe Môab i kahal ndogbene kiñe Israel.+ 6 Jon Kiñe Yéhôram a bi nyodi i Samaria ha ngéda i, a kot bôt ba gwét ba Israel bobasôna. 7 A ep ki nwin yak Yéhôsafat, kiñe Yuda, a kal nye le: “Kiñe Môab i ndogbene me. Baa u ga ke lôñni me inyu jôs Môab gwét?” Yéhôsafat a timbhe nye le: “Ñ, m’a ke+ ni we. Me ni we di yé jam jada. Litén jem li yé litén joñ. Yak bihosi gwem bi yé bihosi+ gwoñ.” 8 I mbus, a bat nye le: “D’a yoñ imbe njel? Yéhôram a timbhe nye le: “D’a yoñ njel i ntagbene i ñoñ u Édôm.”

9 Ha nyen kiñe Israel, kiñe Yuda, ni kiñe Édôm+ ba bi jôp i njel. I mbus dilo disaambok le ba mal kiiña mu ñoñ, ba bana ha bé malép inyu bôt ba gwét ni inyu bilém ba bi kena. 10 Kiñe Israel i kal le: “Kinje béba jam! Ngo Yéhôva a nsébél bés bo baa ba di yé bikiñe inyu ti bés i moo ma bôt ba Môab!” 11 Ha nyen Yéhôsafat a bat nye le: “Baa mpôdôl Yéhôva a ta bé hana, le di bat nye mahoñol ma Yéhôva?”+ Jon ngwélél kiñe Israel wada a timbhe nye le: “Élisa,+ man Safat, a yé hana. Nyen a bé ngwélél* Éliya.”+ 12 Yéhôsafat a kal nye le: “Nyen a nla kal bés mahoñol ma Yéhôva.” Jon kiñe Israel, ni Yéhôsafat, ni kiñe Édôm ba bi sôs yak Élisa.

13 Élisa a kal kiñe Israel le: “Me ni we di gwééna kii?*+ Kenek yak bapôdôl ba isoñ ni yak bapôdôl ba nyuñ.”+ Ndi kiñe Israel i kal nye le: “To, inyule Yéhôva nyen a nsébél bés bo baa ba di yé bikiñe, inyu ti bés i moo ma bôt ba Môab.” 14 Ha nyen Élisa a kal nye le: “Me nkum soñ i jôl li Yéhôva nu a niñ, Nyambe nu mintôñ mi gwét nu me ngwélél,* le ibale me tinak bé kiñe Yuda le Yéhôsafat+ lipém, ki to nun me nun bé we, ki me gwé bé to ngéda yoñ.+ 15 Nano ni, ni lona ndugi me mut a nkôt hiluñ.”*+ Ndik kiki i mut nu a bi bôdôl kôt hiluñ, mbuu* u Yéhôva u lo i ngii Élisa.+ 16 A kal le: “Lana nyen Yéhôva a mpot: ‘Ni tém ngandak bibee munu nsôsôgô* unu, 17 inyule lana nyen Yéhôva a nkal: “Ni ga tehe bé mbebi, ni ga tehe bé to nop; ndi to hala, i nsôsôgô* unu u ga yon ni malép.+ Ni ga nyo mo, bé ni bilém binan lôñni bini binuga binan bipe.”’ 18 Ndi hala a ga ba isii jam inyu Yéhôva,+ inyule a ga ti yak bôt ba Môab i moo+ manan. 19 Ni nlama tjé bitison+ gwobisôna bi bi gwé mapénd ma ngui, ni bitison gwobisôna bi bi yé bilam; ni nlama kit biloñge bi bie gwobisôna, ni tjé mangen ma malép momasôna; ni nlama ki leñ ngok+ mu nwom minlam nwominsôna inyu ôbôs nwo.”

20 Ndi kegla, i ngéda ba bé ti likébla+ li bijek li kegla, malép ma pémél mu njel i nkena i Édôm, nsôsôgô wonsôna u yon ni malép.

21 Bôt ba Môab bobasôna ba nok le bikiñe baa bi nlo inyu jôs bo gwét. Jon ba bi kot bôt bobasôna ba ba bé la begee bijôl bi gwét.* I mbus, ba telep ha i nwaa nkoñ. 22 I ngéda bôt ba Môab ba bi pule telep bikegla, hiañgaa hi bé bai mu ngii malép. Kiki ba bé ii pes ipe, malép ma bé nene kôyôp i mis map kiki matjél. 23 Ba kal le: “Ngo matjél mana! Ibabé pééna bikiñe bi njok bisañ ni pansoñ, bi nolna ki bo ni bo. Nano ni, a Môab, di kenek di yoñ nkus!”+ 24 Ndi i ngéda bôt ba Môab ba bi jôp i homa bon ba Israel ba bé yééne, bon ba Israel ba bôdôl nol bo. Bôt ba Môab ba kahal ke bo ngwéé.+ Ha nyen bon ba Israel ba bi jôp letee ni i nkoñ u Môab, ba kenek, ba nolok bôt ba Môab. 25 Bon ba Israel ba tjé bitison, hiki mut a bé leñ yé ngok mu nwom minlam nwominsôna inyu yônôs nwo ni ngok; ba tjé mangen+ ma malép momasôna, ba kit ki biloñge bi bie+ gwobisôna. Ndik lipénd li ngok li Kir-Hareset+ jon li bi yégle li téé. Ndi baleñ ngok ba kéña i tison i, ba tjé ki yo.

26 I ngéda kiñe Môab i bi tehe le ba nyémbel nye i gwét, a yoñ 700 bôt i i bééna paminsoñ, le ba tagbe ni ngui ipôla baoo bap letee ba pam yak kiñe Édôm;+ ndi ba bi la bé. 27 Jon kiñe Môab i bi yoñ mbôkgwéé wé, man wé munlôm nu a bé lama yoñ tel yé kiñe, a ti nye kiki sesema i ntul i hié+ i ngii lipénd li tison. Ha nyen bôt* ba bi unbene bon ba Israel, kayéle ba nyodi mu nkoñ u kiñe Môab, ba témb i loñ yap.

4 Kel yada, muda wada mukété baa ba bon ba bapôdôl+ a lôndôl Élisa, a kal nye le: “Ngwélél woñ le nlô wem, a nwo; wemede u nyi loñge loñge le a bé kon Yéhôva+ woñi. Ndi mut wada nu a bé bat nlô wem pil, a nlo i yoñ bon bem bo iba le ba yila minkol nwé.” 2 Ha nyen Élisa a kal nye le: “Kii me nla boñ inyu yoñ? Kal me, u gwé kii mu ndap?” Muda a timbhe nye le: “A nwet, me gwé bé yom yo ki yo mu ndap, ndik hibôi hi môô*+ hiada.” 3 Élisa a kal nye le: “Kee yak bôt boñ ba libôk bobasôna, u bat bo bihôlô bi biébél. Yoñ yaga jôga li biébél. 4 I mbus, témb i ndap yoñ, we ni bon boñ bôlôm, u kwés likôga. Ha môô mu biébél bi gwobisôna; i biébél bi yé nyonok, bii gwo ipañ.” 5 Ha nyen muda a bi ke.

A jôp i ndap yé nye ni bon bé bôlôm, a kwés likôga. Bon bé ba bé ti nye biébél, a yônhak+ gwo. 6 I ngéda biébél bi bi yon, muda a kal man wé munlôm wada le: “Lona me ébél+ ipe.” Ndi man wé a timbhe nye le: “Ébél ipe i ta ha bé.” Yak môô ma kuli ha bé.+ 7 Muda a ke a kal mut bañga Nyambe hala. Mut bañga Nyambe a kal nye le: “Ke nuñul i môô ma, u saa mapil moñ. I mbus, we ni bon boñ bôlôm ni ga gwélél i yom i ga yégle inyu niñ.”

8 Lisañ jada, Élisa a ke i Sunem,+ i homa ntôô muda wada u bé yééne. I muda nu a nai ndik le Élisa a je ha i ndap yé.+ Hiki ngéda Élisa a bé tagbene ha i Sunem, a bé telep yak i muda nu le a je. 9 I muda nu a kal nlôm le: “Me yé nkwoog nkaa le mut mpubhaga nu Nyambe nyen a mbéna lo hana i béhni. 10 Soho, di bôñôl nye man tuñ mu nyôl,+ di biine nye nañi mu, ni téblé, ni yééne, ni tééne lambe. Hala a mboñ le a ga nañal nyoo hiki ngéda a ga lo+ i béhni.”

11 Kel yada, Élisa a bé i Sunem, a bet i tuñ yé i ngii, a nañal nyoo. 12 I mbus, a kal ngwélél wé Géhazi+ le: “Sébél i muda Sunem+ nu.” Géhazi a sébél i muda nu, a lo, a telep i bisu gwé. 13 Ha nyen Élisa a bi kal Géhazi le: “Soho, kal nye le: ‘U nyoñ ndun ngandak inyu yés.+ Kii mut a yé le a bôñôl we?+ Baa me pôdôs kiñe+ tole ñane ntôñ gwét inyu yoñ?’” Ndi muda a timbhe nye le: “U tôñ bañ, me niñ ikété nsañ ni bôt bem.” 14 Jon Élisa a bat le: “Kii mut a yé ni le a bôñôl nye?” Géhazi a timbhe nye le: “Ngo a gwé bé man munlôm,+ yak nlô wé a yé mañ mut.” 15 Ibabé i lep ngéda, Élisa a kal le: “Sébél nye.” Ha nyen Géhazi a bi sébél nye. Muda a lo, a telep ha i nwemel. 16 Élisa a kal nye le: “I nwii u nlo, i nya ngéda ini, u ga begee man munlôm+ mu moo moñ.” Ndi muda a kal nye le: “To, a nwet wem, a mut bañga Nyambe! U lôk bañ ngwélél woñ.”

17 Ndi muda a nembee; i nwii u bé noñ ha, i nlélém ngéda, a gwal man munlôm kiki Élisa a bi kal nye. 18 Mañge a nañ. Kel yada, a noñ isañ i homa a bé ni babumbul. 19 Mañge a bé waa bé kal isañ le: “Ño u nsii me, ño u nsii me!” Ha nyen isañ a bi kal ngwélél wé wada le: “Begee nye, kena nye yak nyañ.” 20 Jon ngwélél a bi témbna nye yak nyañ. Mañge a yén mu mabel ma nyañ letee ni i kosi. I mbus, a wo.+ 21 Nyañ a bedna nye, a niñi nye mu nañi i mut bañga Nyambe,+ a kwéhne nye mu, a ke. 22 I mbus ha, a sébél nlôm, a kal nye le: “Soho, ômle me ngwélél wada ni ñin jagas wada. Nwas ki le me pala ke yak mut bañga Nyambe, me ntémb me loo.” 23 Ndi nlôm a kal nye le: “Inyuki u nke i tehe nye len? Sôñ mondo*+ i ta bé len, to sabat i ta bé len.” Ndi muda a kal nye le: “U tôñ bañ, jam a ta bé.” 24 I mbus, a kôôba ñin jagas, a kal ngwélél wé le: “Pala kena jagas. U tôñ bañ inyu yem, u tiñha bañ, handugi le men me kal we hala.”

25 Ha nyen muda a bi ke i hikôa Karmel yak mut bañga Nyambe. Ndik kiki mut bañga Nyambe a bi tehe nye nyoo haa, a kal ngwélél wé Géhazi le: “Nun-ki! Muda Sunem nuu a yé i lo. 26 Soho, kee ngwéé, u boma nye, u bat nye le: ‘Baa u yé mbôô? Yak nlô woñ? Yak man woñ?’ Muda a timbhe nye le: “Mam momasôna ma nke loñge.” 27 I ngéda muda a bi pam yak mut bañga Nyambe nyoo hikôa, a gwelba nye i makôô.+ Ha nyen Géhazi a bi lo le a héya nye ha. Ndi mut bañga Nyambe a kal nye le: “Nwas nye nwee, a gwé ndutu i ñem,* Yéhôva a nsôô me hala, to yelel a nyeelene bé me i jam li.” 28 Muda a kal nye le: “A nwet wem, baa me bi bat we man? Baa me bi kal bé we le: ‘U bôn bañ me jam u nla bé yônôs’?”+

29 Ibabé i lep ngéda, Élisa a kal Géhazi le: “Téñ mbot mu bôbôk+ yoñ, gwel ki ntoñgo wem mu woo woñ, kenek. Ibale u mboma mut, u yéga bañ nye; to ibale mut a nyéga we, u timbhe bañ nye. Ke bii ntoñgo wem mu su u mañge.” 30 Ha nyen nyañ mañge a bi kal Élisa le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva yak ni niñ yoñ le m’a yék bé we.”+ Jon Élisa a bi telep, a ke ni nye. 31 Géhazi a bôk bo i bisu, a ke a bii ntoñgo mu su u mañge, ndi mañge a bi pot bé, to nyiñgha a nyiñgha bé.+ Ha nyen Géhazi a bi témb, a boma Élisa, a kal nye le: “Mañge a ntôde bé.”

32 I ngéda Élisa a bi jôp i ndap, mañge a bé nwok, a bak a niñi mu nañi+ yé. 33 A jôp ikété tuñ, a kwés likôga. Élisa bo mañge ndik bon ba bé mukété. Élisa a bôdôl soohe Yéhôva.+ 34 I mbus, a bet i nañi, a sambla i ngii mañge, a bii nyo wé i ngii nyo u mañge, mis mé i ngii mis ma mañge, yak moo mé i ngii moo ma mañge. Kiki a nsambla hala i ngii mañge, nyuu mañge i kahal biibe.+ 35 Élisa a kahal ke mu ndap, a lok, a témbék; a témb a bet mu nañi, a sambla ki hala i ngii mañge. Ha nyen mañge a bi tjiimbe ngélé isaambok; i mbus, a yibil mis.+ 36 Ha nyen Élisa a bi sébél Géhazi, a kal nye le: “Sébél nyañ man.” Géhazi a sébél nye, a lo. Ha nyen Élisa a bi kal muda le: “Yoñ man+ woñ.” 37 Muda a jôp, a kwo i makôô mé, a ôôp ki i bisu gwé; i mbus, a yoñ man wé, a pam.

38 I ngéda Élisa a bi témb i Gilgal, njal i bé nnayak mu loñ.+ I ngéda bon ba bapôdôl+ ba bé ba yii i bisu gwé, a kal ngwélél+ wé wada le: “Téé hibee hikeñi i juu, u lémbél bon ba bapôdôl sup.” 39 Man mpôdôl wada a ke i wom inyu ket bikai. Kiki a ntehe nkôô u ngond bikai, a ket matam mu, a yônôs mo mu mbot yé. A témb i ndap, a señde mo, a ha mo mukété hibee sup. Ndi a bé yi bé kii i. 40 I mbus ngéda, ba kébél bôt i sup i le ba je. Ndik kiki ba noode sup, ba kahal lond le: “A mut bañga Nyambe, mbôñ* i yé mukété hibee!” Ba la bé je sup. 41 Ha nyen Élisa a kal le: “Ni lona me flawa.” I mbus, a leñ yo mukété hibee, a kal le: “Nano, u nla kébél bôt sup le ba je.” Yom ibe yo ki yo i bé ha bé mukété hibee.+

42 Mut wada a bi lôl i Baal-Salisa,+ a lona mut bañga Nyambe 20 ma bret bi kôn,*+ mboñok ni matam ma bisu ma libumbul, a lona ki mpék u kôn ba ntip bumbul.*+ I mbus, Élisa a kal le: “Ti gwo bôt le ba je.” 43 Ndi ngwélél wé a timbhe nye le: “I bret bini bi ga kola bé 100 bôt.”+ Élisa a kal nye le: “Ti gwo bôt le ba je, inyule lana nyen Yéhôva a nkal: ‘Ba ga je, bi yégle+ ki.’” 44 Ha nyen ngwélél a bi ti bo i bret bi. Ba je, bi yégle+ ki, kiki Yéhôva a bi kal.

5 Naaman, ñane ntôñ gwét u kiñe Siria a bé ntôô mut. Kiñe i bé ti nye lipém ngandak, inyule nyen Yéhôva a bi gwélél inyu boñ le bôt ba Siria ba yémbél gwét.* A bé mpémba njogwét, ndi a bé kon lô.* 2 Lisañ jada, i ngéda bôt ba Siria ba bi ke i jo gwét mu nkoñ u Israel, ba kena hisii hi mañge muda hiada i minkôm, a yila ngwélél wada nu nwaa Naaman. 3 Kel yada, mañge a kal i nyañ wé nu le: “Ibale nwet wem a bak to le a ke i tehe mpôdôl+ nu a yé i Samaria, ki a mélés lô+ yé!” 4 Ha nyen a* bi ke, a añle nwet wé i yom hingonda hi nlôl i loñ Israel hi bi kal.

5 Kiñe Siria i kal Naaman le: “Kenek nano! M’a ti we kaat inyu kiñe Israel.” Naaman a kena 10 li talént* li silba, ni 6 000 di batjañtjañ ba gôl, lôñni 10 li mambot ma mondo. 6 A kena kaat yak kiñe Israel; i kaat i, i bé kal le: “Me ñômle we i kaat ini lôñni ngwélél wem Naaman, le u mélés lô yé.” 7 Ndik kiki kiñe Israel i mal añ kaat, i pat mambot mé, a kal le: “Baa men me yé Nyambe, nu a gwé ngui i nol ni i tééda i niñ?+ Inyuki a ñômle me i mut nunu, a kalak le me mélés lô yé? Baa bébomede ni ntehe bé le mindañ nwon a yé i yiñil me?”

8 Ndi i ngéda Élisa a bi nok le kiñe Israel i mpat mambot mé, a om i nwin unu yak kiñe: “Inyuki u mpat mambot moñ? Soho om i mut nu i meeni, inyu boñ le ba yi le mpôdôl a yé hana i Israel.”+ 9 Jon Naaman a bi ke ni bihosi gwé, ni bikak gwé bi gwét, a telep i lijubul li ndap Élisa. 10 Élisa a om nlegelnwin wada i kal Naaman le: “Ke nogop ngélé isaambok+ i Yordan,+ ha nyen u ga mbôôp, u pôp ki.” 11 Kiki a nok hala, Naaman a unup, a kahal ke, a kalak le: “Me hoñlak le: ‘A ga pam, a telep i bisu gwem, a soohe Yéhôva Nyambe wé, a pehge woo wé mu lô yem inyu boñ le i mal.’ 12 Baa balom ba Damaskô+ bana le Abana ni Parpar ba nloo bé malép momasôna ma Israel? Baa me ta bé le me nogop nyoo, me pôp?” Ha nyen a bi hielba, a kenek a unbak kiyaga.

13 Ndi bagwélél bé ba tiige nye bebee, ba kal nye le: “A nwet,* ibale mpôdôl a kal we le u boñ jam li nlet, baa ki u mboñ bé jo? Inyuki u ñemble bé nye, nano le a nkal ndik we le: ‘Ke nogop, u pôp’?” 14 Jon Naaman a bi sôs, a jôp i malép ma* Yordan ngélé isaambok kiki mut bañga Nyambe+ a bi kal nye, ha nyen nyuu yé i bi témb kiki nyuu i hisii hi mañge munlôm,+ a pôp+ ki.

15 I mbus ha, Naaman a témb yak mut bañga Nyambe,+ nye ni bôt bé bobasôna.* A telep i bisu gwé, a kal nye le: “Nano, me nyi le i hisi hiosôna, Nyambe numpe a ta bé ndik hana i Israel.+ Nano ni, soho, neebe likébla li* ngwélél woñ.” 16 Ndi Élisa a kal nye le: “Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva, Nyambe nu me ngwélél,* le m’a neebe bé i likébla li.”+ Naaman a nai ndik le Élisa a neebe likébla jé, ndi a tjél. 17 Sôk i nsôk Naaman a kal nye le: “Ibale hala a nwet, wee soho, ba ti me biték bi loñ ini, bi minyabén mi hosi* ima mi nla begee, inyule m’a ti ha bé sesema i ntul i hié, to sesema ipe i bisu bi banyambe bape, ndik i bisu bi Yéhôva nyetama. 18 Ndi Yéhôva a nwéhél me inyu jam lini le: i ngéda nwet wem a ga jôp i ndap* nyambe wé le Rimôn inyu ôôp i bisu gwé, kiki a nigbene i woo wem, jon yak me, me yé nyégsaga i ôôp ikété ndap Rimôn. I ngéda m’a ôôp ikété ndap Rimôn, soho, Yéhôva a nwéhél me inyu jam li.” 19 Ha nyen Élisa a kal nye le: “Kenek ni nsañ.” I mbus, Naaman a ke; a ke yaga jôga li liké. 20 Ndi Géhazi,+ ngwélél Élisa, mut bañga Nyambe+ a kal mu ñem wé le: ‘Nwet wem a nwas i mut Siria nunu le Naaman+ le a kee hala, inyule a ntjél neebe i yom a nlona. Me nkum soñ ni niñ i Yéhôva le me ga noñ nye ngwéé, me yoñ yom i nyeni.’ 21 Jon Géhazi a bi noñ Naaman. I ngéda Naaman a bi tehe le mut a yé i noñ nye ngwéé, a sôs i kak yé gwét, a ke i boma nye. A bat nye le: “Baa mam momasôna ma nke loñge?” 22 Géhazi a timbhe nye le: “Mam momasôna ma nke loñge. Nwet wem a ñom me i weeni le me kal we le: ‘Ngo boñge ba wanda iba mu bon ba bapôdôl ba ntip lo i meeni, ba lôlak nyoo i mbok dikôa i Éfraim. Soho, ti bo talént i silba yada ni mambot+ ma mondo ima.’” 23 Naaman a kal le: “Talént i silba iba ini, yoñ yo.” Naaman a nyégsa+ nye le a yoñ yo, a kañ talént yo iba i bibot biba, lôñni mambot ma mondo ima. I mbus, a kal bagwélél bé iba le ba beege gwo, ba kena gwo yak Géhazi.

24 I ngéda Géhazi a bi pam i Ôfel* a yoñ gwo, a bii gwo ikété ndap yé. I mbus, a huuha i bôt ba. Kiki ba nke, 25 a témb yak nwet wé. Élisa a bat nye le: “A Géhazi, u nlôl hee?” Géhazi a timbhe nye le: “A nwet, me bak bé to homa.”+ 26 Élisa a bat nye le: “Baa u nhoñol le me nyi bé le* u bak u noñ i mut nu, ni le a nsôs i kak yé gwét inyu boma we? Baa ngéda i neebe silba ini? To ngéda i neebe mambot ma mondo, to nwom mi ôlivé, to nwom mi minkôô mi wai, to balôm ba mintômba, to balôm ba nyaga, to bagwélél ba bôlôm, to bagwélél+ ba bôda? 27 Nano ni, bé bon n’a bana lô+ i Naaman i boga ni boga, we ni mbôda yoñ.” I nlélém ngéda, lô i kwél Géhazi, a pôp peeñ,*+ a nyodi i bisu bi Élisa.

6 Kel yada, bon ba bapôdôl+ ba kal Élisa le: “Nun-ki! I homa di nyén ni we a yé isii ngandak. 2 Soho, nwas le di kee i Yordan. Hiki mut a ga kit bie nyoo, di oñ homa di nla yééne.” Élisa a kal le: “Kena ni.” 3 Ndi wada wap a kal le: “Soho, baa u ga lo ni bés?” A timbhe nye le: “Ñ, m’a lo.” 4 Ha nyen a bi ke ni bo. Kiki ba mpam i Yordan, ba kahal kit bie. 5 I ngéda wada wap a bé kit e, nkuleñ a kwo i malép. A lond le: “Éé, a nwet wem, ngo me mpoo i nkuleñ nu!” 6 Mut bañga Nyambe a bat ni le: “Hee nkuleñ a nkwél?” A unda nye i homa a nkwél. Kiki a ñunda nye i homa nu, Élisa a kit kék, a leñ yo ha homa nu, a boñ le nkuleñ a leñel. 7 A kal nye le: “Pémés nkuleñ i malép.” Jon a bi sambal woo wé, a bada nkuleñ.

8 Nano ni, kiñe Siria a leñ bon ba Israel+ gwét. A kwel ni baane ba ntôñ wé gwét, a kal bo le: “Me ni bé di ga ke i yééne i homa hisém, i homa hikaa.” 9 Ha nyen mut bañga Nyambe+ a bi ep nwin yak kiñe Israel, a kal nye le: “Yoñ yihe. U tagbe bañ ha homa nu, inyule nyoo nyen bôt ba Siria ba ga suhul inyu leñ we gwét.” 10 Kiñe Israel i ep nwin inyu béhe i bôt ba bé yééne ha homa mut bañga Nyambe a bi pôdôl. Élisa a bé a béhe kiñe, yak kiñe i bé i keñgle i bahoma a bé kal nye; hala a bi bôña ngandak ngélé.*+

11 I jam li, li unbaha kiñe* Siria ngandak, a sébél baane ba ntôñ wé gwét, a kal bo le: “Kala me! Njee ikété yés a yé i pes i kiñe Israel?” 12 Ñane wada a timbhe le: “To mut, a nwet wem le kiñe! Élisa, mpôdôl nu a yé i Israel nyen a nkal kiñe Israel yak i mam u mpot ikété tuñ+ yoñ.” 13 Ha nyen kiñe i bi kal le: “Kena, ni yéñ i homa a yé, inyu boñ le me ep bôt i gwel nye.” I mbus ngéda, ba kal nye le Élisa a yé i Dôtan.+ 14 I nlélém ngéda, kiñe i ep ntôñ gwét nkeñi nyoo ni bihosi, ni bikak bi gwét; ba pam nyoo juu, ba kéña tison.

15 I ngéda ngwélél mut bañga Nyambe a bi pule telep, a pam i mbégdé, a tehe ntôñ gwét, ni bihosi, lôñni bikak bi gwét bi nkéña tison. Kunda yada, a kal le: “Éé a nwet wem! D’a boñ laa?” 16 Ndi Élisa a timbhe nye le: “U kon bañ woñi,+ inyule ba ba yé lôñni bés ba yé ngandak iloo ba ba yé lôñni bo.”+ 17 I mbus, Élisa a kahal soohe Nyambe, a kal le: “Soho, a Yéhôva, yibil mis mé le a tehe mam momasôna.”+ I nlélém ngéda, Yéhôva a yibil mis ma ngwélél, a kahal tehe mam momasôna; ndi nun-ki, mbok dikôa i bé nyonok ni bihosi, ni bikak bi hié,+ gwobisôna bi kéña Élisa.+

18 I ngéda bôt ba Siria ba bi kahal tiige bebee, Élisa a soohe Yéhôva, a kal le: “Soho, kwés i bôt bana* ndim.”+ Jon Nyambe a bi kwés bo ndim, kiki Élisa a bi bat. 19 Élisa a kal bo le: “Ni nyoba njel, i tison ini bé yon ni nyéñ; noña me, m’a kena bé yak mut ni nyéñ.” Ndi a kena bo i Samaria.+

20 I ngéda ba bi pam i Samaria, Élisa a kal le: “A Yéhôva, yibil mis map le ba tehna.” Kiki Yéhôva a nyibil mis map, ba tehe le ba yé i ñemkété Samaria. 21 I ngéda kiñe Israel i bi tehe bo, i bat Élisa le: “Baa me nol bo, a nwet?* Baa me nol bo?” 22 Ndi Élisa a timbhe nye le: “To! U nol bañ bo. I bôt u mbéna kena i minkôm ni pansoñ yoñ lôñni mpihlôñgô woñ, baa u yé u nol bo? Ti bo bret ni malép le ba je, ba nyo+ ki; i mbus, ba témb yak nwet wap.” 23 Ha nyen kiñe Israel i bi naña soso ngand inyu yap. Ba je, ba nyo; i mbus, kiñe i huuha bo yak nwet wap. Mintôñ mi mintonba mi Siria+ mi bi lo ha bé mu nkoñ u Israel to ngélé yada.

24 I mbus ha, kiñe Siria le Ben-Hadad a kot ntôñ wé gwét wonsôna, a ke a kéña Samaria.+ 25 Jon njal ikeñi+ i bi nai i Samaria. Bôt ba Siria ba bi kéña tison kayéle ño+ jagas u kahal hee 80 ma batjañtjañ ba silba, moo ima* ma tjibi di hibeñ ma heek batjañtjañ ba silba batan. 26 Kel yada, kiñe Israel i bé tagbe mu lipénd li tison, muda wada a lôndôl nye, a kal nye le: “Éé, a nwet wem le kiñe, hôla bés!” 27 Kiñe i timbhe nye le: “Ibale Yéhôva a nhôla bé we, hee m’a yôñlene we mahôla? Baa me yôñôl mo i litidil, i litjôl li môô, tole i litjôl li wai?” 28 Kiñe i bat ki nye le: “Kii i nke bé?” Muda a timbhe nye le: “I muda nunu a bi kal me le: ‘Ti man woñ nu munlôm, le di je nye len; yani,+ di ga je man wem nu munlôm.’ 29 Ha nyen di bi lamb man wem, di je+ nye. I kel i bé noñ ha, me kal nye le: ‘Ti man woñ le di je nye.’ Ndi a bi sôô man wé nu munlôm.”

30 Ndik kiki kiñe i bi nok bibañga bi muda nu, i pat mambot+ mé. Kiki kiñe i bé tagbe mu ngii lipénd li tison, bôt ba litén ba tehe le a hééba nsugut isi mambot mé.* 31 I mbus, a kal le: “Nyambe a kogse me bañga bañga* ibale i len ini,+ me nkit bé ño u Élisa, man Safat!”

32 Élisa a bé a yii i ndap yé, mimañ mi bak mi yii ni nye. Kiñe i bi om mut gwét wada le a bôk nye i bisu. Ndi ilole i mut nu a mpam yak Élisa, Élisa a kal mimañ le: “Baa ni ntehe i jam lini? I man mut manola+ nunu, a ñom mut le a kit me ño! I ngéda ni ga tehe i mut nu a nlo, ni kwés likôga, ni yék ki jo nkwéhék le a jôp bañ. Baa ni ta bé i nok kiki nwet wé a yé i lo nye i mbus?” 33 A bé a ngi podok ni bo i ngéda mut gwét a bi lo, kiñe ki i lo, i kal le: “Yéhôva nyen a nlona i jam libe lini, inyuki me nlama kida ha i bem Yéhôva?”

7 I mbus, Élisa a kal le: “Emblana i yom Yéhôva a nkal. Lana nyen Yéhôva a mpot: ‘Yani, i nya ngéda ini, i nwemel u* tison i Samaria, hihéga hiada* hi flawa ilam hi ga hee sékel* yada, yak dihéga di kôn* diba di ga hee sékel yada.’”+ 2 Ha nyen nhôla ñane ntôñ gwét, nu kiñe a bé bôdôl ñem a kal mut bañga Nyambe le: “To ibale Yéhôva a nyibil makôga ma ngii, baa i jam lini li* nla bôña?”+ Élisa a timbhe nye le: “U ga tehe hala ni mis+ moñ, ndi u ga je bé yom mu.”+

3 Bôt ba lô ba-na ba bé ba yii i lijubul li tison,+ ba kahal kalna le: “Inyuki di yii hana, di bemek nyemb? 4 Ibale di njôp i tison, ki d’a wo inyule njal i yé nnayak nyoo;+ to ibale di nyégle di yii hana, d’a wo ndigi. Jon di kenek nyoo i homa bôt ba Siria ba nyééne. Ibale ba nwas bés i niñ, ki d’a niñ; ndi ibale ba nol bés, wee di wok ndigi.” 5 Ha nyen ba bi telep, u u ma sude, ba ke i homa bôt ba Siria ba bé yééne. I ngéda ba bi pam bebee ni i homa bôt ba Siria ba bé yééne, ba tehe bé mut to wada nyoo.

6 Yéhôva a bi boñ le ntôñ gwét u bôt ba Siria u nok liyôgbe li bikak bi gwét, liyôgbe li bihosi, ni liyôgbe li soso ntôñ gwét,+ kayéle bôt ba Siria ba kalna le: “Baa ni yé i nok? Ngo kiñe Israel i nsaa bikiñe bi Lôk Hét ni bikiñe bi Égiptô le bi loo bi jôs bés gwét!” 7 Jon kunda yada, ba bi telep juu ni juu, ba ke ngwéé, ba tjôô mandap map ma mabadô, ni bihosi gwap, ni magas map; ba tjôô homa wap liyééne hala, ba ke ngwéé inyu sôñ biniñ* gwap.

8 I ngéda i bôt ba lô bana ba bi pam i homa bôt ba Siria ba bé yééne, ba jôp i ndap libadô yada, ba kahal je, ba nyok. I mbus, ba yoñ silba ni gôl, lôñni mambot ma bé mukété, ba ke ba sôô gwo. Ba témb ba lo, ba jôp i ndap libadô ipe, ba yoñ ki gwom bi bé mukété, ba ke ba sôô yak gwo.

9 Sôk i nsôk, ba kalna le: “I yom di yé i boñ ha i ta bé loñge. Di nlama añle bôt bape i ñañ nlam unu.* Ibale di nyén nwee letee ni i maye ma kel, wee di kôli ni kogse. Nano, di kenek, di añle bôt ba ndap kiñe i jam lini.” 10 Jon ba bi ke, ba sébél batat nwemel u tison, ba kal bo le: “Di bak di jôp i homa bôt ba Siria ba nyééne, di ntehe bé to mut; to nok, di nok bé to kiñ i mut nyoo. Di ntehe ndik bihosi ni magas bi bi yé ntéñék, ba ntjôô yak mandap map ma mabadô hala.” 11 I nlélém ngéda, batat nwemel ba yis litén hala. I nwin u, u pam letee ni i ndap kiñe.

12 Yak kiñe i telbene mu, juu ni juu, i kal bagwélél bé le: “Me nyi i yom bôt ba Siria ba yé i kôôbana bés, nwaha me añle bé yo. Kiki ba nyi le njal+ i gwé bés, jon ba ntjôô homa wap liyééne inyu solop i bikai, ba kalak le: ‘I ngéda ba ga pam mu tison yap, di ga gwel bo yômi yômi, di jôp ki mu tison+ yap.’” 13 Ha nyen ngwélél wé wada a bi kal nye le: “Soho, neebe le bôt ba yoñ bihosi bitan mu bihosi bi nyégle i tison, ba kee ba béñge i yom i yé toi i tagbe. To ba nke, to ba nyén ni bés, ba ga wo ndigi. Ba ga wo kiki litén li Israel jolisôna li bi wo. To kii i leñek, di ga wo ndigi.” 14 Jon kiñe i bi ep bôt i homa bôt ba Siria ba bé yééne, ni bikak bi gwét biba lôñni bihosi, a kal bo le: “Kena, ni béñge i yom i ntagbe nyoo.” 15 I bôt bana ba yik noñ bôt ba Siria letee ni i Yordan. I ngéda ba bé ke mu njel, ba tehe le kiki bôt ba Siria ba bé ke ngwéé, ba konok woñi, ba bi lep mambot map ni gwom gwap mu njel. I mbus, i bôt bana ba témb, ba kal kiñe i yom ba bi tehe.

16 Ha nyen bôt ba litén ba bi pam, ba yoñ nkus wonsôna nyoo i homa bôt ba Siria ba bé yééne. Inyu hala nyen hihéga hiada hi flawa ilam hi bi sôk hee sékel yada, yak dihéga di kôn diba di heek sékel yada, kiki Yéhôva+ a bi kal. 17 Kiñe i bi téé nhôla ñane ntôñ gwét, nu a bé bôdôl ñem, le a tat nwemel u tison ndi bôt ba litén ba bi tidbe nye letee a wo ha nwemel u tison, kiki mut bañga Nyambe a bi kal kiñe i ngéda a bi lo i tehe nye. 18 Mam ma bi tagbe kiki mut bañga Nyambe a bi kal kiñe le: “Yani, i nya ngéda ini, i nwemel u tison i Samaria,+ dihéga di kôn diba di ga hee sékel yada, yak hihéga hiada hi flawa ilam hi ga hee sékel yada.” 19 Ndi nhôla ñane ntôñ gwét a bi timbhe mut bañga Nyambe le: “To ibale Yéhôva a nyibil makôga ma ngii, baa i jam lini li* nla bôña?” Élisa a timbhe nye le: “U ga tehe hala ni mis moñ, ndi u ga je bé yom mu.” 20 Hala yaga nyen mam ma bi tagbe inyu yé, inyule bôt ba litén ba bi tidbe nye letee a wo i nwemel u tison.

8 Élisa a pôdôs i muda a bi tugul+ man wé,* a kal nye le: “Telep we ni lihaa joñ, u kee u yén i loñ ipe, to hee homa u nla yééne; inyule Yéhôva a ga boñ le njal+ i ba munu loñ ini nwii minsaambok.” 2 Ha nyen muda a telep, a boñ kiki mut bañga Nyambe a bi kal nye. A ke ni lihaa jé i loñ i bôt ba Filistia,+ a yén nyoo nwii minsaambok.

3 I ngéda nwii minsaambok mi bi tagbe, a nyodi i loñ i bôt ba Filistia, a témb. I mbus, a ke i tehe kiñe inyu bat le ba timbhe nye ndap yé ni wom wé. 4 A koba kiñe a nkwel ni Géhazi, mut bañga Nyambe; kiñe i bé bat Géhazi le: “Soho, añle me mam makeñi momasôna Élisa a bi boñ.”+ 5 Ndik kiki Géhazi a bé bebee i añle kiñe lelaa Élisa a bi tugul+ i mañge munlôm nu a bi wo, yak i muda nu a pémél ha; a bé lo i bat kiñe le ba timbhe nye ndap yé ni wom+ wé. Kunda yada, Géhazi a kal le: “A nwet wem le kiñe, i muda me kalak we, nye nunu; yak man wé nu munlôm nunu, nu Élisa a bi tugul.” 6 Ha nyen kiñe i bat muda le a añle nye i ñañ u, yak muda a añle nye i ñañ u wonsôna. I mbus, kiñe i sébél mut ngomin nu ndap kiñe wada, i kal nye le: “Timbhe i muda nunu gwom gwé gwobisôna, u timbhe ki nye moni a bé le a kôhna ibale a nuñul matam ma wom wé ibôdôl i ngéda a bi ke letee ni nano.”

7 Élisa a bi ke i Damaskô+ i ngéda Ben-Hadad,+ kiñe Siria, a bé kon. Ha nyen ba bi kal kiñe le: “Mut bañga Nyambe+ a nlo nyono.” 8 Jon kiñe i kal Hazael+ le: “Yoñ likébla, ke tehe mut bañga Nyambe.+ Kal nye le a bat Yéhôva ibale kon wem unu u ga mal.” 9 Ha nyen Hazael a bi ke i tehe Élisa ni likébla, a kena mintén mi gwom bilam bi Damaskô nwominsôna, mbegee inyu 40 ma kamél. Kiki Hazael a ntelep i bisu bi Élisa, a kal nye le: “Man woñ Ben-Hadad, kiñe Siria, a ñep me le me bat we ibale kon wé u ga mal.” 10 Élisa a timbhe nye le: “Kenek, ke kal nye le: ‘Kon woñ u ga mal;’ ndi ni maliga, Yéhôva a nyeelene me le a ga wo+ ndigi.” 11 I mbus, Élisa a nun nye siim kayéle hala a tééñga Hazael. Ha nyen mut bañga Nyambe a bi bôô maéya. 12 Jon Hazael a bi bat nye le: “A nwet wem, inyuki u ñee?” Élisa a timbhe nye le: “Inyule me nyi i njôghe u ga nôgha litén li Israel.+ U ga ligis bahoma bap ba lisolbene, u nol mimpémba nwap mi bôt ba gwét ni pansoñ, u kit bon bap batitigi bikét bikét, u yibil ki mabum+ ma bôda bap ba mém.” 13 Hazael a kal nye le: “A nwet wem, lelaa me nla boñ i nya jam i? Ngo me ta bé to yom!”* Élisa a timbhe nye le: “Yéhôva a nyeelene me le u ga ba kiñe Siria.”+

14 I mbus, Hazael a yék Élisa, a témb yak nwet wé. Nwet wé a bat nye le: “Kii Élisa a nkal we?” Hazael a timbhe nye le: “A nkal me le kon woñ u ga mal+ toi.” 15 Ndi i kel i bé noñ ha, Hazael a yoñ mboñ, a yube wo i malép, a hô* su u nwet wé ni wo letee a wo.+ I mbus, a yoñ tel yé kiñe.+

16 Yéhôram,+ man Yéhôsafat, a bi yila kiñe i nwii mi nyônôs mintan mi ane i Yéhôram+ man Ahab, kiñe Israel; i nlélém ngéda, Yéhôsafat a bé kiñe Yuda. 17 A bééna 32 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane nwii juem i Yérusalem. 18 Yak nye a bi noñ béba ndémbél i bikiñe bi Israel+ kiki lihaa li Ahab,+ inyule a bi bii+ ngond Ahab. A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva.+ 19 Ndi Yéhôva a gwés bé tjé ane i Yuda, inyu lipém a nti ngwélél+ wé David, inyule a bi bôn nye le a ga ti nye ni bon bé lambe*+ ngéda yosôna.

20 I dilo di Yéhôram, bôt ba Édôm ba kahal ndogbene litén li Yuda;+ bomede ba téé yap kiñe.+ 21 Jon Yéhôram a bi ke i Zair, nye ni bikak gwé bi gwét gwobisôna; nyoo nyen bôt ba Édôm ba bi kéña nye ni baane ba bikak gwé bi gwét. Ndi Yéhôram a bi telep juu, a yémbél bo. Ha nyen bôt ba gwét ba bi ke ngwéé i mandap map ma mabadô. 22 Ndi litén li Édôm li bi ke ni bisu i ndogbene ane i Yuda letee ni len. Ha ngéda i, yak bôt ba Libna+ ba kahal ndogbene ane i Yuda.

23 Mana mam mape ma niñ i Yéhôram, ni mam momasôna a bi boñ ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 24 I mbus, Yéhôram a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé, i Nkoñ u David;+ man wé Ahazia+ a yoñ tel yé kiñe.

25 Ahazia, man Yéhôram, kiñe Yuda, a bi bôdôl énél+ i nwii mi nyônôs 12 mi ane i Yéhôram, man Ahab, kiñe Israel. 26 Ahazia a bééna 22 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane nwii wada i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Atalia,+ nlal* Ômri,+ kiñe Israel. 27 A bi noñ béba ndémbél i lihaa li Ahab.+ A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva kiki bôt ba lihaa li Ahab, inyule a bi bii+ ngond yada mu lihaa li Ahab. 28 Jon a bi ke ni Yéhôram, man Ahab, i Ramôt-Giléad+ inyu jôs Hazael, kiñe Siria gwét; ndi bôt ba Siria ba bi babaa Yéhôram.+ 29 I mbus, Kiñe Yéhôram a témb i Yézréel+ inyu tibil mambabaa bôt ba Siria ba bi babaa nye i gwét, i Rama, i ngéda a bé jôs Hazael, kiñe Siria,+ gwét. Ahazia, man Yéhôram, kiñe Yuda, a sôs i Yézréel inyu yuuga Yéhôram, man Ahab, inyule ba bi babaa nye.*

9 Mpôdôl le Élisa a sébél wada mu bon ba bapôdôl, a kal nye le: “Téñ mbot mu bôbôk yoñ, yoñ i pôs môô* ini, pala ke i Ramôt-Giléad.+ 2 I ngéda u ga pam nyoo, yéñ Yéhu,+ man Yéhôsafat, man Nimsi. U ga koba nye ni bana baane ba mintôñ mi gwét bape; jôp nyoo, téé nye, u kena nye i tuñ i kétékété. 3 Yoñ pôs môô,* u kôp nye môô mu ño wé, u kal nye le: ‘Lana nyen Yéhôva a nkal: “Me ntéé* we kiñe Israel.”’+ I mbus, yibil likôga, kee ngwéé ibabé i lep ngéda.”

4 Jon i man mpôdôl nu a bi ke i Ramôt-Giléad. 5 I ngéda a bi pam nyoo, a koba baane ba mintôñ mi gwét ba yii. A kal le: “Me gwééne we nwin, a ñane.” Yéhu a kal nye le: “Inyu yen ipôla yés?” A timbhe nye le: “Inyu yoñ, a ñane.” 6 Ha nyen Yéhu a telep, a jôp i ndap; nlegelnwin a kôp nye môô mu ño, a kal nye le: “Lana nyen Yéhôva a nkal: ‘Me ntéé we le u ba kiñe i litén li Yéhôva, ñ, le u ba kiñe Israel.+ 7 U nlama nol lihaa li nwet woñ Ahab, m’a pun ki matjél ma bagwélél bem le bapôdôl ni bagwélél bobasôna ba Yéhôva, ba Yézabel+ a bi nol. 8 Lihaa li Ahab li ga wo; m’a tjé ki bôlôm bobasôna* ba lihaa jé, yak nu a nlôôha ntitigi mu loñ Israel.+ 9 M’a boñ lihaa li Ahab i yom me bi boñ lihaa li Yérôbôam,+ man Nébat, ni i yom me bi boñ lihaa li Baasa,+ man Ahiya. 10 Ngwo i ga je Yézabel mu hisi hi yé i Yézréel,+ to mut a ga jô bé nye.’” I mbus, nlegelnwin a yibil likôga, a ke ngwéé.+

11 I ngéda Yéhu a bi pam i ndap, bana baane bape ba ntôñ gwét u kiñe ba bat nye le: “Baa mam momasôna ma nke loñge? Inyuki i mut njék nunu a nlo i tehe we?” A timbhe bo le: “Bébomede ni nyi i nya bôt ini ni minkwel nwap.” 12 Ba kal nye le: “Baa wee! Soho, we kal le bés i yom i ntagbe.” Jon Yéhu a bi añle bo i yom i mut nu a bi kal nye, a kônde le: “Lana nyen Yéhôva a nkal: ‘Me ntéé we le u ba kiñe Israel.”’+ 13 Ha nyen bôt bobasôna ba bi yoñ mambot map, ba bii mo mu likala+ le Yéhu a telbene mu. I mbus, ba hem hioñ, ba kalak le: “Yéhu a nyila kiñe!”+ 14 Yéhu,+ man Yéhôsafat, a kahal uune Yéhôram jimb.

Yéhôram ni ntôñ gwét u Israel wonsôna ba ke i Ramôt-Giléad,+ inyu sôñ Israel i moo ma Hazael,+ kiñe Siria. 15 I mbus ngéda, Yéhôram a témb i Yézréel+ inyu tibla, inyule bôt ba Siria ba bi babaa nye i ngéda a bé jôs Hazael gwét, kiñe Siria.+

Yéhu a kal ni le: “Ibale ni yé i pes yem, ni nwas bañ le mut nye ki nye a nyodi i tison inyu añal i mam ma ntagbe i Yézréel.” 16 Yéhu a bet i kak yé gwét, a ke i Yézréel inyule nyoo nyen Yéhôram a bé a niñi kiki ba bi babaa nye; yak Ahazia, kiñe Yuda, a bi sôs nyoo i yuuga Yéhôram. 17 Kiki mut faa* a bé a téé i nkum ndap, i Yézréel, a tehe ntôñ gwét u Yéhu u ntiige bebee. Kunda yada, a kal le: “Me yé i tehe ntôñ gwét!” Yéhôram a kal nye le: “Om nkilhosi wada le a kee a boma bo, a bat bo le: ‘Baa ni yé i lo ni nsañ?’” 18 Ha nyen nkilhosi a bi ke i boma bo, a kal bo le: “Lana nyen kiñe i mbat: ‘Baa ni yé i lo ni nsañ?’” Ndi Yéhu a timbhe nye le: “Kii i mbéñge we mu?* Kee i mbus yem, u noñ me!”

Mut faa a legel ki le: “Nlegelnwin a mpam nyoo, ndi a ta bé i témb.” 19 Jon a bi ep nkilhosi nu yônôs iba. A ke a kal bo le: “Lana nyen kiñe i nkal: ‘Baa ni yé i lo ni nsañ?’” Ndi Yéhu a timbhe nye le: “Kii i mbéñge we mu?* Kee i mbus yem, u noñ me!”

20 Mut faa a témb a legel le: “Nlegelnwin a mpam nyoo, ndi a ta bé i témb, ñane ntôñ gwét a yé i luk kak yé kiki Yéhu, nlal* Nimsi, inyule a nluk yo kiki mut njék.” 21 Yéhôram a kal nye le: “Kôôbana kak yem!” Ba kôôba kak yé. Ha nyen kiñe Israel le Yéhôram ni kiñe Yuda le Ahazia+ ba pam, hiki wada mu kak yé gwét, ba ke i boma Yéhu. Ba boma nye i ngaba ’isi i Nabôt,+ mut Yézréel.

22 Ndik kiki Yéhôram a ntehe Yéhu, a bat nye le: “Baa u yé i lo ni nsañ?” Ndi Yéhu a timbhe nye le: “Umbe nsañ u nla ba i ngéda nyuñ Yézabel+ a nai ni libambe lôñni ngandak makañ?”+ 23 I nlélém ngéda, Yéhôram a hiel kak yé inyu so, a kalak Ahazia le: “A Ahazia, ngo jimb lini!” 24 Yéhu a yoñ mpihlôñgô wé, a leñ Yéhôram likoñ, li jôp ipôla bituu gwé, li pémél i ñem wé, a kwo mu kak yé gwét. 25 Yéhu a kal Bidkar, nhôla ñane ntôñ gwét, le: “Yoñ nye, leñ nye mu wom u Nabôt, mut Yézréel.+ Bigda ki, i ngéda me ni we di bé luk bikak* gwés i mbus isañ Yéhôram le Ahab, Yéhôva nyemede nyen a bi pémhene Ahab+ i mbagi ini: 26 ‘Me Yéhôva, me nkal le: “Me nkum soñ le i yom me bi tehe we u mboñ yani ni matjél ma Nabôt+ lôñni ma bon bé bôlôm, me ga boñ+ we nlélém jam munu ngaba ’isi ini,” hala nyen Yéhôva a mpot.’ Jon nano ni, leñ nye mu ngaba ’isi ini kiki Yéhôva+ a bi kal.”

27 I ngéda kiñe Yuda le Ahazia+ a bi tehe i jam li, a so, a tagbene mu wom mbônji nkeñi.* (I mbus ngéda, Yéhu a noñ nye, a kal le: “Nola yak nye!” Jon bôt bé ba bi babaa nye i ngéda a bé mu kak yé gwét, a bedek i Gur, bebee ni lbléam.+ Ndi to hala, Ahazia a ke ngwéé letee ni i Mégidô, nyoo nyen a wél. 28 Ha nyen bagwélél bé ba bi begee nye, ba kena nye i Yérusalem, ba jô nye i soñ yé i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé, i Nkoñ u David.+ 29 Ahazia+ a bi yila kiñe Yuda i nwii mi nyônôs 11 mi ane i Yéhôram, man Ahab.)

30 I ngéda Yéhu a bi pam i Yézréel,+ Yézabel+ a nok hala. Jon a bi pén mis mé ni libu li nhénd,* a eñg ño wé loñge loñge. I mbus, a kahal béñge i winda inyu tehe kii i ntagbe nyoo ’isi. 31 I ngéda Yéhu a bi lela likôga li tison, Yézabel a bat nye le: “Baa mam ma bi tagbe loñge inyu Zimri, nu a bi nol nwet+ wé?” 32 Yéhu a pa mis, a nun winda, a lond le: “Njee a yé i pes yem? Njee?”+ Kunda yada, bôt ba ngomin baa, ba ba bé sal mu ndap kiñe, ba nun nye nyoo ’isi. 33 Yéhu kal bo le: “Leña nye hana ’isi.” Ba leñ nye nyoo ’isi, matjél mé ma nwéha mu libap, ni mu bihosi. Yéhu a boñ le bihosi gwé bi tidbe nye. 34 I mbus, a jôp, a je, a nyo. A kal bôt bé le: “Soho, ni kee ni begee i ntiihege muda uu, ni jô nye. To i ba yaa lelaa, ngond kiñe+ i.” 35 Ndi i ngéda ba bé ke i jô nye, ba koba ndigi kégéé yé ño, ni makôô mé lôñni moo+ mé.* 36 I ngéda ba bi lo i kal nye i jam li, Yéhu a kal bo le: “Hala a nyônôs i jam Yéhôva+ a bi kal Éliya, mut Tisbé le: ‘Ngwo i ga je Yézabel+ munu ngaba ’isi i i yé i Yézréel. 37 Yak mim u Yézabel u ga yila kiki tjibi di binuga, di ba nkôp mu wom u u yé mu ngaba ’isi i Yézréel, inyu boñ le ba kal bañ le: “Yézabel nunu.”’”

10 Ahab+ a bééna 70 ma bon bôlôm i Samaria. Yéhu a tila bikaat, a om gwo i Samaria yak baane ba Yézréel, mimañ+ mi litén, ni yak batééda bon ba Ahab,* a kal bo le: 2 “Bon ba nwet nan Ahab ba yé nyoo i bééni; ni gwé yak bikak bi gwét, ni bihosi, ni ban-ga ki tison i i gwé lipénd li ngui lôñni bijôl bi gwét. I ngéda ni ga kôhna i kaat ini, 3 pohlana man munlôm wada nu a kôli mukété bon ba nwet nan, ni nu a gwé yaga ngap,* ni yis nye i yééne ane i isañ. I mbus, ni joo inyu sôñ lihaa* li nwet nan.”

4 Ndi i bôt bana ba kon woñi ngandak, ba kal le: “Ibale bikiñe biba bi bi la bé kolba nye,+ baa bés bon di ga la kolba nye?” 5 Jon ñane ndap* kiñe, ni ngomin tison, ni baane ba litén lôñni batééda bon bôlôm ba kiñe, ba bi ômle Yéhu i nwin unu le: “Di yé bagwélél boñ, di ga boñ i mam momasôna u ga kal bés. Di ga téé bé mut to wada kiñe. Boñ jam li nene loñge i mis moñ.”

6 Ha nyen Yéhu a bi tilna bo kaat i nyônôs iba, a kal le: “Ibale ni yé i pes yem, ibale ni yé ki bebee i nôgôl me, wee ni lona me miño mi bon bôlôm ba nwet nan; ñ, ni lona me nwo yani i Yézréel i nya ngeñ ini.”

Ha ngéda i, bañga bôt i tison yon i bé néñés 70 ma bon bôlôm ba kiñe. 7 Ndik kiki i bôt bana ba bi kôhna kaat, ba yoñ i 70 ma bon bôlôm+ ba kiñe ba, ba nol bo, ba ha miño nwap ikété bisel, ba om nwo i Yézréel. 8 Nlegelnwin wada a lo, a kal Yéhu le: “Ba ntip lona miño mi bon bôlôm ba kiñe.” Yéhu a kal ni le: “Ba tek nwo nwind ima i lijubul li tison, ba nwas nwo ha letee ni kegla.” 9 I kel i bé noñ ha, Yéhu a pam kegla, a telep i bisu bi limut jolisôna, a kal le: “Men me bi ôô jimb, me nol+ ki nwet wem; bé ni yé nginsohi,* ndi njee a nol i bôt bana bobasôna? 10 Jon yina le bañga i Yéhôva to yada mu mbagi yosôna Yéhôva a bi pémhene lihaa li Ahab i ga yégle bé ngi yon.*+ Yéhôva a mal boñ i yom a bi kal ngwélél wé Éliya.”+ 11 Yéhu a bi nol ki bôt bobasôna ba lihaa li Ahab, ba ba bi yégle i Yézréel. A nol yak bañga yé bôt yosôna, yak mawanda mé, lôñni biprisi+ gwé. A yék bé mut to wada i niñ.+

12 I mbus, Yéhu a ke i Samaria. Kiki a bé mu njel, a pam i ndap i batééda bémba, i het ba bé téñ mintômba.* 13 Nyoo nyen a boma lôkisañ i Kiñe Ahazia,+ kiñe Yuda; Yéhu a bat bo le: “Bé ni yé bonjee?” Ba timbhe nye le: “Di yé lôkisañ i Ahazia, di nke i béñge too mam momasôna ma nke loñge inyu bon bôlôm ba kiñe, ni inyu bon bôlôm ba kiñemuda.”* 14 I nlélém ngéda, Yéhu a kal le: “Gwela bo yômi!” Ha nyen ba bi gwel bo yômi, ba nol bo ha i bee i ndap batééda bémba, ba bé 42 bôt. Yéhu a yék bé to wada wap i niñ.+

15 I ngéda Yéhu a bi nyodi ha, a tehe Yônadab,+ man Rékab,+ nu a bé lo i boma nye. Kiki Yéhu a nyéga* nye, a bat nye le: “Baa ñem woñ wonsôna u yé ni me,* kiki ñem wem u yé ni ñem woñ?”

Yônadab a timbhe nye le: “Ñ, hala nyen ñem wem u yé.”

Yéhu a kal nye le: “Ibale hala, wee ti me woo woñ.”

Yônadab a ti nye woo wé, Yéhu a bédés nye mu kak yé gwét. 16 A kal nye le: “Loo ni me, wemede u tehe le me neebe bé le mut nye ki nye a kolba* Yéhôva.”+ Yéhu a kena nye mu kak yé gwét. 17 Kiki a mpam i Samaria, a nol bôt bobasôna ba ba bi yégle mu lihaa li Ahab i Samaria. Ñ, a tjé bobasôna+ kiki Yéhôva a bi kal Éliya.+

18 Handugi hala, Yéhu a kot bôt ba litén bobasôna, a kal bo le: “Ahab a bi bégés Baal ndék,+ ndi Yéhu a ga bégés Baal iloo ha. 19 Nano ni, séblana me bapôdôl ba Baal+ bobasôna, ni i bôt bobasôna ba mbégés nye, lôñni biprisi+ gwé gwobisôna. Mut to wada a nlama bé tôl, inyule me nlo i ti Baal sesema ikeñi. Nu ni nu a ga tôl, a ga wo.” Ndi Yéhu a bé boñ hala ni mandon, inyule a bé yéñ tjé i bôt bobasôna ba mbégés Baal.

20 Yéhu a kal ki le: “Kala* bôt le likoda li tôbôtôbô li ga ba inyu Baal.” Ba kal bôt hala. 21 I mbus, Yéhu a om nwin mu Israel yosôna. Ha nyen i bôt ba mbégés Baal ba lo, mut to wada a bi yégle bé. Ba jôp mukété ndap* Baal.+ Ndap Baal i yon le bañ, bôt ba pak mu. 22 Yéhu a kal i mut a bé sal i homa ba ntéédana mambot le: “Pémés mambot, u ti mo babégés Baal bobasôna.” I mut nu a pémés mambot, a ti bo mo. 23 I mbus, Yéhu a jôp i ndap Baal lôñni Yônadab,+ man Rékab; a kal babégés Baal le: “Tiblana yaga wan i homa nunu, le mbégés Yéhôva to wada a ba bañ hana, ndik babégés Baal.” 24 Ha nyen ba bi jôp inyu ti bisesema, ni bisesema bi ntul i hié. Yéhu a bi téé 80 ma bôt i mbégdé, a kal bo le: “Me mal ti bé i bôt bana. Ibale ni nwas le to wada a so, wee bé bon ni ga saa hala ni biniñ binan.”*

25 Ndik kiki a mal ti bisesema bi ntul hié, Yéhu a kal batat* ni bahôla baane ba ntôñ gwét le: “Jôba, nola bo! Ni nwas bañ le to wada a so!”+ Ha nyen batat ni baane ba mintôñ mi gwét ba bi nol bo ni pansoñ, ba leñ bo i mbégdé; ba ke letee ni i homa mpubhaga* nu a yé ikétékété ndap Baal. 26 I mbus, ba pamna mél mapubhaga+ i ndap Baal, ba ligis momasôna.+ 27 Ba bôk jél lipubhaga+ li Baal, ba bôk yak ndap Baal,+ ba yilha yo biluk; i ngi yii biluk letee ni i len ini.

28 Hala nyen Yéhu a bi tjé Baal mu Israel. 29 Ndi Yéhu a bi tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ. A bi tjôô bé to bon ba nyaga ba gôl iba i i bé i Bétel ni i Dan.+ 30 Jon Yéhôva a bi kal Yéhu le: “Hala kiki u mboñ jam lilam i bisu gwem, inyule u bi boñ mam momasôna me bééna ngôñ i boñ lihaa li Ahab,+ wee bon boñ bôlôm bon ba ga yén i yééne ane i Israel,+ letee ni tjai dina.” 31 Ndi Yéhu a bi téñbe bé ni mbén Yéhôva, Nyambe nu Israel, ni ñem wé wonsôna.+ A bi tjôô bé to bibéba Yérôbôam a bi tinde bon ba Israel i boñ.+

32 Mu dilo di, Yéhôva a kahal hubus minwaa mi nkoñ u Israel ndék ni ndék. Hazael a bi nai ni jôs bon ba Israel+ mu nkoñ wonsôna, 33 ibôdôl i Yordan, mu nkoñ u Giléad (hala wee mu nkoñ u Lôk Gad, u Lôk Ruben ni u Lôk Manasé),+ ni ibôdôl i Arôer, tison i i yé bebee ni nsôsôgô* u Arnôn, letee ni i Giléad ni nyoo i Basan.+

34 Mana mam mape ma niñ i Yéhu, ni mam momasôna a bi boñ, ni lipémba jé jolisôna, i mam mana momasôna ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 35 I mbus, Yéhu a wo,* ba jô nye i Samaria; man wé Yéhôahaz+ a yoñ tel yé kiñe. 36 Yéhu a bi ane Israel 28 nwii i Samaria.

11 I ngéda Atalia,+ nyañ Ahazia, a bi tehe le man wé nu munlôm a nwo,+ a ti oda le ba nol bon ba kiñe+ bobasôna.* 2 Ndi Yéhôséba, ngond Kiñe Yéhôram, manyañ nu muda nu Ahazia, a ke ipôla bon bôlôm ba kiñe ba ba bé lama nôla, a yoñ man Ahazia le Yôas+ bisôsôli, a sôô nye ni nléla wé i tuñ ndap i kétékété, inyu boñ le Atalia a nol bañ nye. 3 A yégle a sôli ni nléla wé i ndap* Yéhôva nwii minsamal, mu ngéda i, Atalia nyen a bé ane loñ.

4 I nwii mi nyônôs minsaambok, Yéhôyada a ep le ba sébél baane ba mbôgôl batat kiñe* ni baane ba mbôgôl batat ndap kiñe,*+ a boñ le ba loo i bisu gwé i ndap Yéhôva. A nôgla* ni bo, a boñ ki le ba kum soñ ikété ndap Yéhôva; i mbus, a unda bo man munlôm nu kiñe.+ 5 A ti ki bo i oda ini le: “Lana nyen ni nlama boñ: mu môga maa ma ma ga gwel nson i kel sabat, jôga linan jada li ga tibil tat ndap*+ kiñe. 6 Jôga lipe li ga telep i nwemel u Hikuu, jôga li nsôk li telep i nwemel, i mbus batat ndap kiñe. Hala nyen hiki jôga li ga tat ndap Nyambe i yé ngéda. 7 Mintôñ minan ima mi mi mbéna bé sal i kel sabat mi ga tibil tat ndap Yéhôva inyu sôñ kiñe. 8 Ni nlama kéña kiñe bipes gwobisôna, hiki mut a nlama bana bijôl gwé bi gwét i woo wé. Ni ga nol nu ni nu a ga noode gwélél ngui inyu jôp ipôla nan. Noña kiñe to hee homa a nke.”*

9 Baane ba mbôgôl+ ba boñ yaga kiki prisi le Yéhôyada a bi kal bo. Hiki ñane a yoñ bôt bé, hala wee i bôt ba bé sal i kel sabat ni ba ba bé sal bé i kel sabat; bobasôna ba ke yak prisi+ le Yéhôyada. 10 Ha nyen prisi i bi yoñ makoñ ni biben bi bi yé ngiiña, bi bi bé bi Kiñe David, bi bak mu ndap Yéhôva, i ti gwo baane ba mbôgôl. 11 Batat ndap kiñe+ ba ke, hiki wada ni bijôl gwé bi gwét i woo, ba telep ibôdôl i pes walôm i ndap Nyambe letee ni i pes waé i ndap Nyambe, ipañ juu li bisesema,+ ni ipañ ndap Nyambe, bobasôna ba kéña kiñe. 12 Ha nyen Yéhôyada a bi yoñ lok i kiñe,+ a kena nye i mbégdé, a ha nye ntut, a bédi nye nhôôk kaat u Mbôgi+ i ngii ño,* ba téé Yôas kiñe, ba hoo nye. I mbus, ba bamb moo, ba lond le: “A kiñe,+ niñ ntandaa ngéda!”

13 I ngéda Atalia a bi nok bôt ba nke ngwéé, a pala ke i ndap Yéhôva,+ i homa litén li bi kodba. 14 A tehe kiñe i téé ipañ jél, kiki hala a bé lem i loñ.+ Baane ni bahem sép+ ba bé ni kiñe. Bôt ba loñ bobasôna ba bé maséé, ba hemek sép. Ha nyen Atalia a bi was mambot mé, a lond le: “Jimb lini ôô! Jimb lini!” 15 Prisi le Yéhôyada a ti oda le baane ba mbôgôl,+ ba ba bé ane ntôñ gwét le: “Pémhana i muda nunu, ni héya nye ipôla minlôñ mi bôt ba gwét. Ibale mut a nyéñ sôñ nye, nola i mut nu ni pansoñ!” Ñ, prisi i bi bôk kal le ba nlama bé nol i muda nu i ndap Yéhôva. 16 Ha nyen ba bi gwel Atalia, ba kena nye i ndap* kiñe,+ i homa ba bé jôbna bihosi, ba nôlôl nye ha.

17 I mbus, Yéhôyada a boñ le kiñe ni litén+ ba boñ malômbla ni Yéhôva, le ba ga ba litén li Yéhôva; a boñ ki le litén+ li boñ malômbla ni kiñe. 18 I mbus ha, bôt ba loñ bobasôna ba ke i ndap* Baal, ba bôk muu mé ma bisesema,+ ba nyugut bisat+ gwé, ba nol ki Matan, prisi Baal,+ i bisu bi muu ma bisesema.

I ngéda ba bi mal, prisi i téé batééda ndap Yéhôva.+ 19 Handugi hala, a yoñ ki baane ba mbôgôl,+ ni batat kiñe, ni batat+ ndap kiñe lôñni bôt ba loñ bobasôna, le ba yéga kiñe ibôdôl i ndap Yéhôva letee ni i ndap kiñe. Ba yoñ njel i ntagbene i nwemel u batat ndap* kiñe. I ngéda a bi pam i ndap kiñe, Yôas a yén i yééne i bikiñe.+ 20 Bôt ba loñ bobasôna ba bé maséé, tison i témb i ba nwee inyule ba bi nol Atalia ni pansoñ i ndap kiñe.

21 Yôas+ a bééna nwii minsaambok i ngéda a bi yila kiñe.+

12 I nwii mi nyônôs minsaambok mi ane i Yéhu,+ Yôas+ a yila kiñe; a ane 40 ma nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Zibia, a bé lôl i Béer-Séba.+ 2 Mu ngéda yosôna prisi le Yéhôyada a bé niiga nye, Yôas a bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva. 3 Ndi bahoma ba nyôgi+ ba bi mal bé mu loñ, bôt ba litén ba bé ba ngi tinak bisesema i bahoma ba nyôgi, ba bé bédhene ki banyambe bap hiida mu juu li bisesema.

4 Kel yada, Yôas a kal biprisi le: “Yoña moni nwominsôna ba nlona i ndap Yéhôva inyu makébla mapubhaga,+ hala wee ndamba moni mbén i ntéé,+ moni hiki mut a nlama ti, ni moni nwominsôna hiki mut* a nti ni ñem wé wonsôna i ndap Yéhôva.+ 5 Biprisi gwomede gwon bi ga yoñ i moni mi i moo ma bôt ba nti nwo,* bi gwélél nwo inyu tibil ndap, mu bahoma bobasôna ba ñôbi.”*+

6 Ndi letee ni i nwii mi nyônôs 23 mi ane i Kiñe Yôas, biprisi bi bé ngi tibil ndap Nyambe.+ 7 Jon Kiñe Yôas a bi sébél prisi le Yéhôyada+ ni bini biprisi bipe, a kal bo le: “Inyuki ni ntibil bé ndap? Ni yoñ ha bañ moni i moo ma bôt ba nti nwo, ibale mi ngwéélana bé inyu tibil ndap.”+ 8 Biprisi bi neebe le bi ga yoñ ha bé moni mi bôt, ni le bi ga tibil ha bé to bahoma ba ndap Nyambe ba ba ñôbi.

9 Ha nyen prisi le Yéhôyada a bi yoñ nkuu,+ a tôp lipondo mu ngudul, a bii wo ipañ juu li bisesema; nkuu u bé i pes walôm i ngéda mut a njôp i ndap Yéhôva. Mu nyen biprisi, bi bi bé tat nwemel, bi bé leñ moni nwominsôna bôt ba bé lona i ndap Yéhôva.+ 10 I ngéda ba bé tehe le moni mi nyon mukété nkuu, mut matila nu kiñe ni prisi keñi ba bé ba lo, ba yoñ* i moni bôt ba nlona i ndap Yéhôva,+ ba soñgol nwo. 11 I ngéda ba bé ba mal soñgol moni, ba bé ba ti nwo baéga nson mu ndap Yéhôva. Baéga nson ba bé gwélél i moni mi, inyu saa bikapinda ni bôt ba maoñ ba ba bé tibil ndap Yéhôva,+ 12 ni babép brik, ni bakôñg ngok. Ba bé somb ki bikék ni minkôñgôk mi ngok inyu tibil ndap Yéhôva. Ba bé gwélél ki i moni mi, inyu somb gwom bipe bi bé béda inyu tibil ndap.

13 Ndi moni bôt ba bi lona i ndap Yéhôva mi bé gwéélana bé inyu boñ bibômbôô bi bipan bi silba, bilimil bi hié, to biséya, to sép,+ to yom ipe yosôna i i yé ni gôl tole ni silba inyu ndap Yéhôva.+ 14 Ba bé ti ndik nwo bagwelnson inyu tibil ndap Yéhôva. 15 I bôt ba bé ti moni inyu saa bagwelnson, ba bé bat bé bo lelaa ba ngwélél i moni mi, inyule ba bé bôt le ba nla bôdôl ñem.+ 16 Ndi moni mi makébla inyu hô hihôha,+ ni moni mi bisesema inyu béba mi bé gwéélana bé inyu tibil ndap Yéhôva; mi bé inyu biprisi.+

17 Ha ngéda i nyen kiñe Siria le Hazael+ a bi ke i jôs tison Gat,+ a yémbél ki yo. I mbus, a kit le a nleñ Yérusalem+ gwét.* 18 Ha nyen Yôas, kiñe Yuda, a bi yoñ gwom bipubhaga gwobisôna basôgôlsôgôl bé le Yéhôsafat, ni Yéhôram lôñni Ahazia, bikiñe bi Yuda, bi bi tééda inyu nson u Nyambe. Yôas a yoñ ki makébla mapubhaga nyemede a bi ti, ni gôl yosôna i bé mu matéédana* ma nkus ma ndap Yéhôva ni ma ndap* kiñe, a ep i gwom bi gwobisôna yak Hazael, kiñe Siria.+ Ha nyen Hazael a bi nyodna ntôñ wé gwét i Yérusalem.

19 Mana mam mape ma niñ i Yôas, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 20 Ndi bagwélél ba Yôas ba bi nôgla, ba ôô jimb,+ ba nol Yôas i ndap Milô,*+ mu njel i nsôs i Sila. 21 Bagwélél bé le Yôzakar man Siméat, ni Yéhôsabad man Sômer, bon ba bi nol nye.+ Ba bi jô Yôas i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé, i Nkoñ u David; man wé Amazia a yoñ tel yé kiñe.+

13 I nwii mi nyônôs 23 mi ane i Yôas+ man Ahazia,+ kiñe Yuda, Yéhôahaz man Yéhu,+ a yila kiñe Israel; a ane 17 nwii i Samaria. 2 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, a nai ki ni boñ béba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ A bi tjôô bé i mam mabe ma. 3 Jon Yéhôva a bi unbene+ bon ba Israel+ ngandak, a ti bo i moo ma kiñe Siria le Hazael+ ni i moo ma Ben-Hadad,+ man Hazael, inyu ntandaa ngéda.

4 I mbus ngéda, Yéhôahaz a yemhe* Yéhôva le a kon nye ngoo, yak Yéhôva a emble nye, inyule a bi tehe lelaa kiñe Siria i bé tééñga bon ba Israel.+ 5 Jon Yéhôva a bi ti Israel ntohol+ le a kobol bo i moo ma bôt ba Siria. Hala nyen bon ba Israel ba bi témb ba kahal niñ i boni kiki ngéda bisu.* 6 (Ndi Yéhôahaz a bi tjôô bé mam mabe lihaa li Yérôbôam li bi tinde bon ba Israel i boñ.+ Ba ke ni bisu i boñ* i béba i, yak jél lipubhaga*+ li bé li ngi téé i Samaria.) 7 Ntôñ gwét u Yéhôahaz u bi yégle ndik ni 50 ma bakilhosi, 10 li bikak bi gwét, ni 10 000 di bisônda bi bi nkil ’isi, inyule kiñe Siria i bi tjé bii bisônda+ bipe gwobisôna; a nyugut bo kiki biték le ba ntidbe i litidil.+

8 Mana mam mape ma niñ i Yéhôahaz, ni mam momasôna a bi boñ, ni lipémba jé, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 9 I mbus, Yéhôahaz a wo,* ba jô nye i Samaria;+ man wé Yôas a yoñ tel yé kiñe.

10 I nwii mi nyônôs 37 mi ane i Yôas, kiñe Yuda, Yôas+ man Yéhôahaz, a bi yila kiñe Israel; a ane 16 nwii i Samaria. 11 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, a tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ A nai ndik ni boñ* i bibéba bi.

12 Mana mam mape ma niñ i Yôas, ni mam momasôna a bi boñ, ni lipémba jé jolisôna, ni lelaa a bi jôs Amazia, kiñe Yuda,+ ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 13 I mbus, Yôas a wo,* ba jô nye, man wé Yérôbôam*+ a yoñ tel yé kiñe. Ba bi jô Yôas i Samaria i homa ba bi jô bini bikiñe bi Israel+ bipe.

14 I ngéda Élisa+ a bi kwo kon u u bi sôk nol nye, Yôas, kiñe Israel, a lo i tehe nye. A kahal ee, a kalak le: “A nwet wem, a nwet wem!* Ngo di gwé ngôñ ni bikak bi gwét bi Israel ni bakilhosi+ bé!”* 15 Élisa a kal nye le: “Yoñ mpihlôñgô ni makoñ.” A yoñ mpihlôñgô ni makoñ. 16 Élisa a kal ni kiñe Israel le: “Nimbil mpihlôñgô.” A nimbil mpihlôñgô, Élisa a kéhi moo mé i ngii moo ma kiñe. 17 A kal Yôas le: “Yibil winda i pes likôl.” A yibil winda. Élisa a kal nye le: “Leñ likoñ!” Kiki a nleñ likoñ, Élisa a kal le: “Likoñ li tohi* li Yéhôva lini, likoñ inyu yémbél* Siria! U ga yémbél* bôt ba Siria i Afek+ letee u tjé bobasôna.”

18 A kal ki nye le: “Yoñ makoñ.” A yoñ makoñ. Élisa a témb a kal kiñe Israel le: “Bép mo ’isi.” Kiki Yôas a mbép mo ’isi ngélé aa, a telep. 19 Ha nyen mut bañga Nyambe a bi unbene nye, a kal nye le: “U lamga bép makoñ ’isi to ngélé itan, to ngélé isamal! Ibale u boñ hala, ki u nyémbél bon ba Siria letee u mélés bo. Ndi nano, u ga yémbél ndik bôt ba Siria ngélé aa.”+

20 I mbus ha, Élisa a wo, ba jô nye. I bibôdle bi nwii,* mintôñ mi mintonba+ mi Lôk Môab mi bééna lem i lo mu loñ Israel. 21 Kel yada, bôt ba bé sômbôl jô mut wada; ndi kiki ba ntehe ntôñ u mintonba u nlo, ba leñ mim ikété soñ Élisa, ba ke ngwéé. I ngéda mim u bi tihba bihés bi Élisa, i mut nu a témb i niñ,+ a telep.

22 Mu ngéda yosôna kiñe Siria le Hazael+ a bé ane, a bi tééñga Israel.+ 23 Ndi Yéhôva a unda bon ba Israel loñgeñem, a kon ki bo ngoo.+ A bé tôñ bo inyule a bi boñ malômbla ni Abraham,+ Isak+ ni Yakôb.+ A yéñ bé tjé bo, a tjôô bé to bo letee ni len. 24 I ngéda kiñe Siria le Hazael a bi wo; man wé Ben-Hadad a yoñ tel yé kiñe. 25 Yôas, man Yéhôahaz, a témb a yoñ i bitison Ben-Hadad, man Hazael, a bi kadal i moo ma isañ le Yéhôahaz i ngéda gwét. Yôas a yémbél*+ Ben-Hadad ngélé aa, a témb a yoñ bitison bi Israel.

14 I nwii mi nyônôs ima mi ane i Yôas+ man Yéhôahaz, kiñe Israel, Amazia man Yôas, kiñe Yuda, a yila kiñe. 2 A bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 29 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yéhôadin, a bé lôl i Yérusalem.+ 3 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, ndi ha kiki sôgôlsôgôl wé David+ bé. A boñ mam momasôna isañ le Yôas+ a bi boñ. 4 Ndi bahoma ba nyôgi ba bi mal bé+ mu loñ, bôt ba litén ba bé ba ngi tinak bisesema i bahoma ba nyôgi,+ ba bé bédhene ki banyambe bap hiida mu juu li bisesema. 5 Ndik kiki ane yé i bi bana ngui, a nol bagwélél bé ba ba bi nol isañ le kiñe.+ 6 Ndi i bôt ba manola ba, a bi nol bé bon bap, inoñnaga ni mbén Yéhôva i i yé ntilga i kaat mbén Môsi le: “Basañ ba nlama bé nôla inyu bon bap, to bon ba nlama bé nôla inyu basañ bap; ndi hiki mut a nlama nôla inyu béba+ yé nyemede.” 7 Amazia a nol 10 000 di bôt ba Édôm,+ a yémbél bo gwét+ i nsôsôgô u Bas,+ a yoñ tison le Séla, a ti yo jôl le Yôktéel; ba ngi séblak yo hala letee ni len.

8 I mbus, Amazia a ep balegelnwin yak Yôas, man Yéhôahaz, man Yéhu, kiñe Israel, inyu kal nye le: “Lok, di joo gwét.”*+ 9 Ha nyen Yôas, kiñe Israel, a bi éble Amazia, kiñe Yuda, i nwin unu: “Kai biloo i Libañ i bi éble e sidar i Libañ i nwin unu: ‘Ti ngond yoñ i libii yak man wem nu munlôm.’ Ndi nuga bikai i Libañ i bé tagbene ha, i tidbe i kai biloo i. 10 I yé maliga le u mal yémbél bôt ba Édôm,+ jon u nyila ngôk. Konok maséé ni lipém joñ, ndi yén i weeni.* Inyuki u nyiñil wemede bikuu, u yéñék ki le u kwoo, kayéle hala a lona we ni Yuda ndutu?” 11 Ndi Amazia a bi tjél emble.+

Hala nyen kiñe Israel le Yôas a bi ke i jôs kiñe Yuda le Amazia gwét i Bét-Sémes,+ nyoo i nkoñ u Yuda.+ 12 Lôk Israel i yémbél Lôk Yuda, kayéle hiki mut a ke ngwéé i ndap yé.* 13 I Bét-Sémes nyen Yôas, kiñe Israel, a bi gwel Amazia, kiñe Yuda, man Yôas, man Ahazia. I mbus, a lo i Yérusalem, a bôk homa lipénd li Yérusalem nu a bé ap 400 dikéñéé di moo,* ibôdôl i nwemel u Éfraim+ letee ni i nwemel u Likas.+ 14 A yoñ gôl yosôna ni silba, a yoñ ki gwom gwobisôna bi bé mu ndap Yéhôva ni i matéédana* ma nkus ma ndap* kiñe, a gwel yak ngim bôt. I mbus ha, a témb i Samaria.

15 Mana mam mape ma niñ i Yôas, ni mam a bi boñ, ni lipémba jé, ni lelaa a bi jôs Amazia, kiñe Yuda, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 16 I mbus, Yôas a wo,* ba jô nye i Samaria,+ i homa ba bi jô bini bikiñe bi Israel bipe; man wé Yérôbôam*+ a yoñ tel yé kiñe.

17 Amazia,+ man Yôas, kiñe Yuda, a kônde niñ 15 nwii i mbus nyemb i Yôas,+ man Yéhôahaz, kiñe Israel.+ 18 Mana mam mape ma niñ i Amazia ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 19 I mbus ngéda, bôt ba ôô jimb+ i Yérusalem inyu nol Amazia. Ha nyen Amazia a bi ke ngwéé i Lakis. Ndi ba ep bôt le ba noñ nye i Lakis; nyoo nyen ba bi nôlôl nye. 20 I mbus, ba bii mim wé mu kak bihosi bi bé ôt, ba kena wo i Yérusalem. Ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé i Nkoñ u David.+ 21 I mbus, bôt ba Yuda bobasôna ba téé Azaria*+ kiñe, le a yoñ tel i isañ wé Amazia.+ Ha ngéda i, a bééna 16 nwii.+ 22 Azaria nyen a bi tiimba oñ tison Élat,+ a timbhe yo Yuda, ki kiñe* i ma wo.*+

23 I nwii mi nyônôs 15 mi ane i Amazia man Yôas, kiñe Yuda, Yérôbôam+ man Yôas, a yila kiñe Israel; a ane 41 nwii i Samaria. 24 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. A tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ 25 A timbhe bon ba Israel nkoñ wap, u u bé bôdôl i Lébô-Hamat,*+ u kenek letee ni i tuye Araba,*+ kiki Yéhôva, Nyambe nu Israel a bi kal mpôdôl wé nu a bé lôl Gat-Héfer,+ hala wee ngwélél wé Yôna,+ man Amitai. 26 Inyule Yéhôva a bi tehe ndutu ikeñi i bon ba Israel.+ Mut to wada a bé bé le a lôl Israel i mahôla, to nu a nlôôha ntitigi. 27 Ndi Yéhôva a bi bôn le a ga sas bé jôl li Israel+ hana ’isi. Jon a bi gwélél Yérôbôam, man Yôas,+ inyu tohol bon ba Israel.

28 Mana mam mape ma niñ i Yérôbôam, ni mam momasôna a bi boñ, ni lipémba jé jolisôna, ni lelaa a bi jo gwét, ni lelaa a bi yoñ Damaskô+ ni Hamat,+ a timbhe gwo Yuda nu a yé ikété Israel, i mam mana momasôna ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 29 I mbus, Yérôbôam a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô bini bikiñe bi Israel bipe; man wé Sakaria+ a yoñ tel yé kiñe.

15 I nwii mi nyônôs 27 mi ane i kiñe Israel le Yérôbôam,* Azaria*+ man Amazia,+ kiñe Yuda, a yila kiñe.+ 2 A bééna 16 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 52 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yékôlia, a bé lôl i Yérusalem. 3 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, kiki isañ le Amazia a bi boñ.+ 4 Ndi bahoma ba nyôgi ba bi mal bé+ mu loñ, bôt ba litén ba bé ba ngi tinak bisesema i bahoma ba nyôgi,+ ba bé bédhene ki banyambe bap hiida mu juu li bisesema. 5 Yéhôva a boñ le Kiñe Azaria a kwoo kon, a bi kon lô+ letee ni i nyemb yé; a yén i yé ndap nyetama.+ Man wé Yôtam+ nyen a bé éga bôt ba ndap* kiñe, nye ki nyen a bé kéés bôt ba loñ.+ 6 Mana mam mape ma niñ i Azaria,+ ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 7 I mbus, Azaria a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl+ bé, i Nkoñ u David; man wé Yôtam a yoñ tel yé kiñe.

8 I nwii mi nyônôs 38 mi ane i kiñe Yuda le Azaria,+ Sakaria+ man Yérôbôam, a yila kiñe Israel; a ane sôñ isamal i Samaria. 9 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, kiki basôgôlsôgôl bé ba bi boñ. A tjôô bé bibéba Yérôbôam a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ 10 Salum, man Yabes, a uune Sakaria jimb, a nol+ nye i lbléam.+ Kiki a nol nye, a yoñ tel yé kiñe. 11 Mana mam mape ma niñ i Sakaria, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 12 Hala a bi yônôs i yom Yéhôva a bi kal Yéhu le: “Bon boñ bôlôm+ bon ba ga yén i yééne ane i Israel,+ letee ni tjai dina.” Hala ki nyen mam ma bi tagbe.

13 I nwii mi nyônôs 39 mi ane i kiñe Yuda le Ôsiya,+ Salum man Yabes, a yila kiñe; a ane sôñ yada i Samaria. 14 Ménahem, man Gadi, a nyodi i Tirsa,+ a ke i Samaria; nyoo nyen a bi nôlôl Salum,+ man Yabes. Kiki a nol nye, a yoñ tel yé kiñe. 15 Mana mam mape ma niñ i Salum, ni i jimb a bi ôô, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 16 Ha ngéda i nyen Ménahem a bi nyodi i Tirsa, a nol bôt ba Tifsa bobasôna ni i bôt bobasôna ba bé mu minkoñ nwé. A bi boñ hala inyule bôt ba tison ba bi yible bé nye makôga. A nol bôt ba Tifsa, a kan ki mabum ma bôda ba mém.

17 I nwii mi nyônôs 39 mi ane i kiñe Yuda le Azaria, Ménahem, man Gadi, a yila kiñe Israel; a ane 10 li nwii i Samaria. 18 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. Niñ yé yosôna, a bi tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ 19 Kel yada, kiñe Asiria le Pul,+ a lo i jôs loñ Israel gwét. Jon Ménahem a bi ti Pul 1 000 hi talént* i silba, inyu boñ le a nit nye, a boñ ki le ane+ yé i kônde bana ngui. 20 Inyu kot i moni mi, Ménahem a nyégsa mingwañ mi bôt+ mi Israel le hiki wada wap a ti 50 ma sékel* i silba. Ha nyen kiñe Asiria le Pul a bi huu i loñ yé, a yén ha bé mu loñ Israel. 21 Mana mam mape ma niñ i Ménahem,+ ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel. 22 I mbus, Ménahem a wo;* man wé Pékahia a yoñ tel yé kiñe.

23 I nwii mi nyônôs 50 mi ane i kiñe Yuda le Azaria, Pékahia man Ménahem, a yila kiñe Israel; a ane nwii ima i Samaria. 24 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. A tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ 25 Nhôla ñane ntôñ wé gwét le Péka,+ man Rémalia, a uune nye jimb, a nol nye i Samaria i lisolbene li ngui li ndap* kiñe; a bé ni Argôb bo Arié. A ban-ga 50 ma bôt ba Giléad. Kiki Péka a nol Pékahia, a yoñ tel yé kiñe. 26 Mana mam mape ma niñ i Pékahia, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel.

27 I nwii mi nyônôs 52 mi ane i kiñe Yuda le Azaria, Péka+ man Rémalia, a yila kiñe Israel; a ane 20 ma nwii i Samaria. 28 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. A tjôô bé bibéba Yérôbôam, man Nébat, a bi tinde bon ba Israel i boñ.+ 29 I ngéda Péka a bé kiñe Israel, kiñe Asiria le Tiglat-Piléser+ a lo a yoñ bitison bini: Iyôn, Abel-Bét-Maaka,+ Yanôa, Kédes+ ni Hazôr; a yoñ ki minkoñ mi Giléad,+ mi Galiléa, ni mi Naftali+ nwominsôna. I bôt ba bé yééne nyoo, a kena bo i minkôm i Asiria.+ 30 I mbus ngéda, man Éla le Hôséa+ a ôô jimb, a nol man Rémalia le Péka. Kiki a nol nye, a yoñ tel yé kiñe. Hala a bi bôña i nwii mi nyônôs 20 mi ane i Yôtam,+ man Ôsiya. 31 Mana mam mape ma niñ i Péka, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Israel.

32 I nwii mi nyônôs ima mi ane i kiñe Israel le Péka, man Rémalia, Yôtam+ man kiñe Yuda le Ôsiya,+ a yila kiñe. 33 A bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 16 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Yérusa, a bé ngond Zadok.+ 34 A bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, kiki isañ le Ôsiya a bi boñ.+ 35 Ndi a bi héya bé bahoma ba nyôgi mu loñ, bôt ba litén ba bé ba ngi tinak bisesema i bahoma ba nyôgi,+ ba bé bédhene ki banyambe bap hiida mu juu li bisesema. Nyen a bi oñ likôga li nyôgi li ndap Yéhôva.+ 36 Mana mam mape ma niñ i Yôtam, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 37 I dilo di, Yéhôva a bi ep kiñe Siria le Rézin ni man Rémalia le Péka,+ inyu jôs Yuda.+ 38 I mbus, Yôtam a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé, i Nkoñ u David, sôgôlsôgôl wé. Kiki a nwo, man wé Ahas a yoñ tel yé kiñe.

16 I nwii mi nyônôs 17 mi ane i Péka, man Rémalia, Ahas+ man kiñe Yuda le Yôtam, a yila kiñe. 2 Ahas a bééna 20 ma nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 16 nwii i Yérusalem. Maselna ni sôgôlsôgôl wé David,+ a bé boñ bé mam malam i mis ma Yéhôva, Nyambe wé. 3 A bi noñ béba ndémbél i bikiñe bi Israel,+ a ligis yak man wé nu munlôm i hié,+ a boñok mam ma nsuñgaha ñem kiki matén+ mape Yéhôva a bi luhul mu loñ inyu ti yo bon ba Israel. 4 A bé ti bisesema i bahoma ba nyôgi,+ i ngii dikôa ni ’isi bie bikeñi+ gwobisôna, a bé bédhene ki banyambe bap hiida mu juu li bisesema.

5 Ha nyen kiñe Siria le Rézin ni man Rémalia le Péka, kiñe Israel, ba bi lo i jôs bôt ba Yérusalem+ gwét. Ba kéña tison, Ahas a bak mukété, ndi ba la bé yémbél yo. 6 Ha ngéda i nyen Rézin, kiñe Siria, a bi timbhe Lôk Édôm tison Élat,+ a ma luhul Lôk Yuda* mu tison. Lôk Édôm i témb i yoñ Élat, mu nyen ba yiine letee ni len. 7 Jon Ahas a bi ep balegelnwin i kal Tiglat-Piléser,+ kiñe Asiria, le: “Me yé ngwélél woñ ni man woñ. Lo sôñ me i moo ma kiñe Siria ni i moo ma kiñe Israel, ba ba yé i leñ me gwét.” 8 I mbus, Ahas a yoñ silba ni gôl bi bi bé mu ndap Yéhôva ni mu matéédana ma nkus ma ndap* kiñe, a éble gwo kiñe Asiria kiki bitek.+ 9 Kiñe Asiria i emble nye, i ke i tison Damaskô, i yoñ yo, i kena bôt ba Damaskô i minkôm i Kir,+ i nol yak Rézin.+

10 I mbus mam ma, Kiñe Ahas a ke i boma Tiglat-Piléser, kiñe Asiria, i Damaskô. Kiki a ntehe juu li bisesema i Damaskô, Kiñe Ahas a éble prisi Uriya titii i i ñunda lelaa ba bi boñ+ i juu li bisesema li. 11 Prisi Uriya+ a oñ juu li bisesema+ inoñnaga ni biniigana Kiñe Ahas a bi éble nye i ngéda a bé i Damaskô. A bi mal ki oñ jo ilole Kiñe Ahas a nyodi i Damaskô. 12 I ngéda Kiñe Ahas a bi nyodi i Damaskô, a témb i nyeni, kiki a ntehe juu li bisesema, a tiige jo bebee; mu ngii+ nyen a tine makébla. 13 Mu juu li bisesema li nyen a bi lighene bisesema bi bi ntul i hié ni makébla ma bijek; a yoñ makébla mé ma wai, a kôp mo i ngii juu. A yoñ ki matjél ma bisesema gwé inyu kôp nsañ, a nwes mo i ngii juu. 14 I mbus, Ahas a yoñ juu li bisesema+ li mamuna, li li bé i bisu bi Yéhôva, i bisu bi ndap Yéhôva, hala wee ipôla juu li bisesema li Ahas ni ndap Nyambe; a héya jo ha homa nu, a bii jo i pes ñombok i juu jé li bisesema. 15 Kiñe Ahas a ti ki prisi Uriya+ i oda ini le: “Ligis sesema i ntul i hié i kegla i ngii juu li bisesema likeñi,+ u ligis yak likébla li bijek li kôkôa+ mu, yak ni sesema i ntul i hié i kiñe lôñni likébla jé li bijek; u ga boñ nlélém ni bisesema bi ntul i hié, ni makébla ma bijek lôñni makébla ma wai ma bôt ba loñ bobasôna. Mu ki nyen u ga nwes matjél ma bisesema gwobisôna bi ntul hié, ni matjél ma bii bisesema bipe gwobisôna. I mbus ngéda, m’a yik béñge i yom d’a boñ ni juu li bisesema li mamuna.” 16 Prisi Uriya a boñ mam momasôna Kiñe Ahas a bi kal+ nye.

17 Handugi hala, Kiñe Ahas a yoñ mabam ma ma bé mu mapañ ma bikak,+ a kit mo ngéñ ngéñ, a héya ki basoso ba bibômbôô bi bipan bi bé i ngii bikak.+ A héya yak soso pan i mamuna ba bé sébél le Tuye, yon i bé mu ngii balôm ba nyaga ba mamuna,+ ba ba bé begee yo; a bii yo mu hisi ba nai ni ngok.+ 18 A héya yak homa libebe nu ndap Yéhôva ba bi hô, nyen ba bi oñ inyu hilo hi sabat. A yip ki lijubul li mbégdé li kiñe. A bi boñ hala, inyule a bé kon kiñe Asiria woñi.

19 Mana mam mape ma niñ i Ahas, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda.+ 20 Ahas a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé, i Nkoñ u David; man wé Hézékia*+ a yoñ tel yé kiñe.

17 I nwii mi nyônôs 12 mi ane i kiñe Yuda le Ahas, Hôséa+ man Éla, a yila kiñe Israel; a ane nwii bôô i Samaria. 2 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, ndi ha bé kiki bikiñe bi Israel bi bi bôk bi ane. 3 Salmanasar,+ kiñe Asiria, a leñ Hôséa gwét. I mbus, Hôséa a yila ngwélél wé, a kahal saa nye tas.+ 4 Ndi kel yada, kiñe Asiria i nok le Hôséa a njubul nye i jimb, inyule Hôséa a bi ep balegelnwin yak Sô, kiñe Égiptô;+ a saa ha bé kiñe Asiria tas kiki a bé saa nye mu nwii mi bi tagbe. Jon kiñe Asiria i bi kañ nye, i ha nye i ndap mok.

5 Kiñe Asiria i jôbna ntôñ wé gwét mu loñ yosôna, a kéña ki Samaria nwii maa. 6 I nwii mi nyônôs bôô mi ane i Hôséa, kiñe Asiria i yoñ Samaria.+ I mbus, a kena bôt ba Israel i minkôm+ i Asiria; a boñ le ba yééne i Hala ni i Habôr, bebee ni lom Gôzan,+ ni mu bitison bi bôt ba Média.+

7 Hala a bi bôña inyule bon ba Israel ba bi boñ béba i bisu bi Yéhôva Nyambe wap, nu a bi nyodna bo i loñ Égiptô+ isi ane i Faraô, kiñe Égiptô. Ba bé bégés banyambe+ bape,* 8 ba noñok maboñok ma matén Yéhôva a bi luhul mu loñ inyu ti bo yo, ba noñok ki maboñok bikiñe bi Israel bi bi téé.

9 Bon ba Israel ba bé boñ mam Yéhôva Nyambe wap a bé gwés bé. Ba bé oñ bahoma ba nyôgi mu bitison gwap gwobisôna, yak mu minkum mi mandap ni mu bitison+ bi bi gwé mapénd ma ngui.* 10 Ba bé téé mél mapubhaga* ni mbiñ ipubhaga+ mu dikôa tjodisôna di nyôgi ni ’isi bie bikeñi+ gwobisôna. 11 Mu bahoma ba nyôgi nyen ba bé bédhene banyambe bap hiida, kiki biloñ Yéhôva a bi luhul i bisu gwap,+ a ep gwo i minkôm. Ba bé boñ mam mabe inyu unbaha Yéhôva.

12 Ba bé bégés bisat bi nyega,*+ ki le Yéhôva a bi kal bo le: “Ni béghak bañ gwo!”+ 13 Yéhôva a bé ep bapôdôl bé bobasôna ni batehemam+ bé bobasôna inyu béhe Israel ni Yuda, a kalak bo le: “Ni tjôô maboñok manan mabe!+ Ni tééda mambén mem ni matéak mem, hala wee mambén momasôna me bi tééne basôgôlsôgôl banan, me éble ki bé mo ni njel bagwélél bem le bapôdôl.” 14 Ndi ba bi tjél emble, ba nai ni ndok* kiki basôgôlsôgôl bap ba ba bi hémle bé Yéhôva Nyambe+ wap. 15 Ba bé tjél matiñ ni malômbla+ Nyambe a bi boñ ni basôgôlsôgôl bap, ba tjélék mabéhna+ Nyambe a bé ti bo inyu sôñ bo. Ba bé gwélél bisat bi bi gwé bé nseñ,+ bomede ba yila yañga,+ ba niglege biloñ gwobisôna bi bé bo ipañ, ki le Yéhôva a bi kal bo le ba nigle bañ gwo.+

16 Ba bé tjôô mambén momasôna ma Yéhôva Nyambe wap, ba boñok miñôôk mi biôñgba* bi bon ba nyaga iba+ ni jél lipubhaga,*+ ba ôôbak i bisu bi ntôñ gwét u ngii+ wonsôna, ba béghak Baal.+ 17 Ba bé ligis bon bôlôm bap ni bon bôda bap i hié,+ ba bé bo ngambi, ba boñok makañ,+ ba nai ki ni* boñ mam mabe i mis ma Yéhôva inyu unbaha nye.

18 Jon Yéhôva a bi lôôha unbene bon ba Israel, kayéle a kôm bo mbus.*+ A yék litén li Yuda jotama mu loñ.

19 To Lôk Yuda i bi tééda bé mambén ma Yéhôva Nyambe+ wap; yak bo ba nigle+ maboñok ma bon ba Israel. 20 Yéhôva a tjôô bon ba* Israel bobasôna, a wéha bo nyuu, a ti ki bo i moo ma baoo bap, letee a luhul bo i bisu gwé. 21 Nyambe a héya Israel i ndap David; Israel a yoñ Yérôbôam, man Nébat,+ a téé nye kiñe. Ndi Yérôbôam a boñ le Israel a gwélél ha bañ Yéhôva, a tinde ki bon ba Israel i boñ béba ikeñi. 22 Bon ba Israel ba boñ bibéba gwobisôna Yérôbôam a bi boñ.+ Ba tjôô bé gwo, 23 letee Yéhôva a kôm bon ba Israel mbus,* kiki a bi kal bagwélél bé le bapôdôl.+ Ba bi héya bon ba Israel mu loñ yap, ba kena bo i minkôm i Asiria.+ Ba ngi yii nyoo letee ni len.

24 Kiñe Asiria i bi yoñ bôt ba bé lôl i Babilôn, i Kut, i Ava, i Hamat ni i Séfarvaim;+ a boñ le ba yén i bitison bi Samaria, mu homa bon ba Israel ba bé yééne; i bôt ba, ba yoñ Samaria, ba yééne mu bitison gwé. 25 I ngéda ba bi ke i yééne nyoo i Samaria, ba bé kon bé Yéhôva woñi;* jon Yéhôva a bi éble bo mbondo njéé,+ i nol ngandak bôt. 26 Ha nyen ba bi kal kiñe Asiria le: “I bôt u bi kena i minkôm nyoo i bitison bi Samaria, u boñ ki le ba yééne mu, ba nyi bé base* i Nyambe nu loñ i. Inyu hala nyen i Nyambe nu, a nwaa bé éble bo mbondo njéé inyu nol bo, inyule to wada wap a nyi bé base i Nyambe nu loñ i.”

27 Kiñe Asiria i kal le: “Yoña prisi yada mu biprisi ni bi kena i minkôm, ni témbna nye nyoo, le ndi a niiga bo base i Nyambe nu loñ i.” 28 Jon prisi yada mu biprisi ba bi nyodna i Samaria, ba kena i minkôm i bi témb i Bétel,+ i kahal niiga bôt lelaa ba nlama kon Yéhôva+ woñi.*

29 Ndi hiki litén li bi bañ wé wé nyambe,* li bii i banyambe ba mu mandap ma bibégés ma ma bé nyoo i bahoma ba nyôgi, ba bôt ba Samaria ba bi boñ. Hiki litén li bi boñ hala mu bitison ba bé yééne. 30 Bôt ba Babilôn ba bañ sat i Sukôt-Bénôt, bôt ba Kut ba bañ sat i Nergal, bôt ba Hamat+ ba bañ sat i Asima, 31 bôt ba Ava ba bañ sat i Nibhas ni sat i Tartak. Bôt ba Séfarvaim ba bé ligis bon bôlôm bap i hié inyu Adramélek ni Anamélek, banyambe ba Séfarvaim.+ 32 To hala kiki ba bé kon Yéhôva woñi, ba bi pohol ngim bôt mu litén jap, ba téé bo biprisi inyu bahoma ba nyôgi. I biprisi bi gwon bi bé bôñôl bo base mu mandap ma bibégés, ma ma bé mu bahoma ba nyôgi.+ 33 Ba bé kon Yéhôva woñi, ndi ba bé bégés ndik banyambe bap, inoñnaga ni bibase* bi biloñ ba bé lôl.+

34 Letee ni i len ini, ba ngi noñok bibase* gwap bi kôba. To wada wap a bé bégés bé Yéhôva,* to wada a noñ bé to matéak mé, to mabéhna mé, to mbén Môsi, to matiñ Yéhôva a bi ti bon ba Yakôb nu a bi héñha jôl jé, a o nye jôl le Israel.+ 35 I ngéda Yéhôva a bi boñ malômbla ni bon ba Israel,+ a bi kal bo le: “Ni nlama bé kon banyambe bape woñi, ni nlama bé to ôôp i bisu gwap, ni nlama bé bégés bo, to ti bo bisesema.+ 36 Ndi Yéhôva nu a bi gwélél lipémba likeñi ni woo wé ngui+ inyu nyodna bé i Égiptô nyen ni nlama kon woñi;+ i bisu gwé nyen ni nlama ôôp, nye ki nyen ni nlama ti bisesema. 37 Matéak, ni mabéhna, ni mbén Môsi, ni matiñ a bi tila inyu nan;+ ni nlama yaga noñ mo ngéda yosôna; ni nlama bé kon banyambe bape woñi. 38 Ni hôiga bañ malômbla me bi boñ ni bé,+ ni béghak bañ to banyambe bape. 39 Ndi Yéhôva Nyambe nan nyen ni ga kon woñi, inyule nyen a ga tohol bé i moo ma baoo banan bobasôna.”

40 Ndi i bôt ba, ba bi nôgôl bé, ba ke ni bisu i noñ base*+ yap i kôba. 41 Ba bé kon Yéhôva+ woñi, ndi ba béghak ki bisat gwap. Bon bap ni balal bap ba bé boñ kiki basôgôlsôgôl bap; hala ki nyen ba ngi boñok letee ni i len ini.

18 I nwii mi nyônôs maa mi ane i kiñe Israel le Hôséa+ man Éla, Hézékia+ man kiñe Yuda le Ahas,+ a yila kiñe. 2 A bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 29 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Abi,* ngond Sakaria.+ 3 Hézékia a bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva,+ kiki sôgôlsôgôl wé David a bi boñ.+ 4 Nyen a bi héya bahoma ba nyôgi+ mu loñ, a bôk mbiñ ipubhaga, a kit yak jél lipubhaga.*+ A nyugut ki nyoo i i bé ni mamuna, i Môsi a bi boñ;+ inyule ha ngéda i, bon ba Israel ba bé ba ngi bédhak hiida hi bisesema gwap i bisu bi nyoo i. Ba o yo jôl le sat nyoo i mamuna.* 5 Hézékia a bé bôdôl Yéhôva+ Nyambe nu Israel ñem. Ikété bikiñe bi Yuda gwobisôna bi bi ane, to i bisu bi ngéda yé, to i mbus ngéda yé, to wada a bi boñ bé kiki nye. 6 A bé a tiñi ni Yéhôva.+ A kôm bé nye mbus; a ke ni bisu i nôgôl mambén Yéhôva a bi ti Môsi. 7 Yak Yéhôva a bé ni nye. A bé boñ mam ni pék. A bi bédél kiñe Asiria, a tjél gwélél nye.+ 8 A yémbél yak bôt ba Filistia+ letee ni i Gasa ni mu minkoñ nwé, yak mu minkum mi mandap ni mu bitison bi bi gwé mapénd ma ngui.*

9 I nwii mi nyônôs mina mi ane i Kiñe Hézékia, hala wee i nwii mi nyônôs minsaambok mi ane i kiñe Israel le Hôséa,+ man Éla, kiñe Asiria le Salmanasar a lo i jôs tison Samaria gwét, a kéña ki yo.+ 10 Bôt ba Asiria ba bi yoñ Samaria+ i mbus nwii maa; i nwii mi nyônôs minsamal mi ane i Hézékia, hala wee i nwii mi nyônôs bôô mi ane kiñe Israel le Hôséa nyen Samaria a bi yôña. 11 I mbus, kiñe Asiria le Salmanasar a kena bon ba Israel i minkôm+ i Asiria, a boñ le ba yééne i Hala ni i Habôr, bebee ni lom Gôzan, ni mu bitison bi bôt ba Média.+ 12 Hala a bi bôña inyule bon ba Israel ba bi emble bé Yéhôva Nyambe wap, ndi ba bôk malômbla mé; ñ, i mam momasôna ngwélél Yéhôva le Môsi a bi kal+ bo, ba bi emble bé mo, ba nôgôl bé to mo.

13 I nwii mi nyônôs 14 mi ane i Kiñe Hézékia, kiñe Asiria+ le Sénakérib a lo i leñ bitison bi Yuda gwobisôna bi bi gwé mapénd ma ngui gwét, a yémbél+ ki gwo. 14 Ha nyen kiñe Yuda le Hézékia a bi ômle kiñe Asiria nwin i Lakis le: “Me nhôs. Ibale u nyodi mu nkoñ wem, m’a ti we kii yosôna w’a bat me.” Kiñe Asiria i nyégsa Hézékia, kiñe Yuda, le a saa nye 300 talént* i silba, ni 30 ma talént i gôl. 15 Jon Hézékia a bi ti nye silba yosôna i bé mu ndap Yéhôva ni mu matéédana ma nkus ma ndap* kiñe.+ 16 Ha ngéda i nyen Hézékia, kiñe Yuda, a bi héya* makôga ma témpel+ Yéhôva, a héya ki bitembee bi makôga nyemede a bi hoo gôl,+ a ti gwo kiñe Asiria.

17 Ha nyen kiñe Asiria i bi om tartan,* ni rabsaris,* ni rabsaké* le ba nyodi i Lakis+ lôñni ntôñ gwét nkeñi, ba kee yak Kiñe Hézékia i Yérusalem.+ Ba bet i Yérusalem, ba telep i mbôga malép u u nsul titimba i i yé i mabeda, yon i yé mu njel ikeñi i i nke i homa ba njôôna mambot.*+ 18 I ngéda ba bi sébél kiñe le i pam mu tison, Éliakim+ man Hilkia, ni Sebna, lôñni Yôa man Asaf, bon ba bi pam inyu boma bo. Éliakim a bé ñane ndap* kiñe, Sebna+ a bé mut matila, Yôa a bak ntééda bikaat.

19 Rabsaké a kal bo le: “Soho kala Hézékia le: ‘Lana nyen kiñe ikeñi, hala wee kiñe Asiria, i nkal: “Kii u mbôdôl ñem?+ 20 U nkalba le: ‘Me gwé likeñge ni ngui i jo gwét,’ ndi hala a yé bibuk bi yañga. Njee u mbôdôl ñem, kayéle hala a ntinde we i bédél me?+ 21 Emble ki! U mbôdôl Égiptô+ ñem le a ga nit we ndi a yé ndik likai li li mbugi. Ibale mut a nigbene jo, li ñôm nye i libai li woo, li tôp. Hala nyen Faraô, kiñe Égiptô, a mboñ bôt bobasôna ba mbôdôl nye ñem. 22 Ndi u kal bañ me le: ‘Di mbôdôl Yéhôva Nyambe+ wés ñem,’ inyule we Hézékia, wen u bi héya+ bahoma ba nyôgi ni muu ma bisesema ma Nyambe mu loñ, u kalak bôt ba Yuda ni ba Yérusalem le: ‘Ni nlama bégés Nyambe i bisu bi juu li bisesema lini i Yérusalem.’”’+ 23 Nano ni, loo me jubus we i pémsan ni nwet wem le kiñe Asiria: m’a ti we 2 000 di bihosi, di tehe ibale nsoñgi u bakilhosi boñ w’a kola inyu bihosi bi.+ 24 Lelaa ni w’a la yémbél ngomin i pes mbok yada, to nu a nlôôha ntitigi mukété bagwélél ba nwet wem, ki le u mbôdôl Égiptô ñem le a ga ti we bikak bi gwét ni bakilhosi? 25 Baa u nhoñol le me nlo i tjé i homa nunu ngi kunde i Yéhôva? Ngo Yéhôva nyemede nyen a nkal me le: ‘Ke jôs i loñ ini, u tjé ki yo.’”

26 Ha nyen man Hilkia le Éliakim, ni Sebna,+ lôñni Yôa, ba bi kal rabsaké+ le: “Soho, pôdôs bagwélél boñ ni hop Araméa,*+ inyule di nok wo; ndi u pôdôs bañ bés ni hop Lôk Yuda, inyule i bôt ba yé i ngii lipénd, ba yé i emble bés.”+ 27 Ndi rabsaké a timbhe bo le: “Baa u nhoñol le nwet wem a ñom me le me añle ndik we ni nwet woñ bibañga bini? Ngo a ñom ki me yak bôt ba ba yé i ngii lipénd, ba b’a je tjibi tjap ndék ngéda, ba nyo ki masai map lôñ yada ni bé.”

28 I mbus, rabsaké a pot makeñi ni hop Lôk Yuda le: “Emblana bibañga bi kiñe ikeñi le kiñe Asiria.+ 29 Lana nyen kiñe i nkal: ‘Hézékia a lôk bañ bé, inyule a nla bé sôñ bé i moo mem.+ 30 Hézékia a tinde bañ bé i bôdôl Yéhôva ñem ni i bibañga bini le: “Ibabé pééna, Yéhôva a’ sôñ bés! To kiñe Asiria+ i ga la bé yoñ i tison ini.” 31 Ni emble bañ Hézékia, inyule lana nyen kiñe Asiria i nkal: “Kôba nsañ ni me, ni ti ki moo;* ha nyen hiki wada nan a’ je matam ma nkôô wé wai ni ma e yé faigé, a nyo ki malép ma bee yé nyemede, 32 letee me lo, me kena bé i loñ i mpôna loñ nan,+ loñ i bijek* ni i wai yondo, loñ i bret ni i minkôô mi wai, loñ i bie bi ôlivé ni i wéi, le ndi ni kônde niñ, ni le ni wo bañ. Ni emble bañ Hézékia inyule a nlôk bé i ngéda a nkal le: ‘Yéhôva a’ sôñ bés.’ 33 Ikété banyambe ba biloñ bipe, baa nyambe wada a bi la sôñ loñ yé i moo ma kiñe Asiria? 34 Banyambe ba Hamat+ ni ba Arpad ba yé hee? Banyambe ba Séfarvaim,+ ba Héna ni ba Iva ba yé hee? Baa ba bi la sôñ Samaria i moo mem?+ 35 Bambe banyambe ikété banyambe ba biloñ gwobisôna ba bi la sôñ loñ yap i moo mem? Baa Yéhôva nyen a’ la sôñ Yérusalem i moo+ mem?”’”

36 Ndi bôt ba litén ba mom nwee, ba pot bé to buk, inyule kiñe i bi ti bo oda le: “Ni timbhege bañ nye.”+ 37 Ndi ñane ndap* kiñe le Éliakim, man Hilkia, ni mut matila le Sebna, lôñni ntééda bikaat le Yôa, man Asaf, ba bi was mambot map, ba ke yak Hézékia, ba añle nye i mam rabsaké a nkal.

19 Ndik kiki Kiñe Hézékia a bi nok hala, a was mambot mé, a haba nsugut, a jôp i ndap Yéhôva.+ 2 I mbus, a kal ñane ndap* kiñe le Éliakim, ni mut matila le Sebna, lôñni baéga biprisi, le ba haba minsugut, ba kee yak Yésaya,+ man Amôz. 3 Ba kal Yésaya le: “Lana nyen Hézékia a mpot: ‘I hilo hini hi yé hilo hi njiiha, hilo hi nôgôs,* ni hilo hi wonyuu; inyule di yé kiki muda nu a yé bebee ni gwal,* ndi a gwé ha bé ngui i gwal.+ 4 Bebek le Yéhôva Nyambe woñ a’ nok bibañga bi rabsaké gwobisôna, bibañga nwet wé le kiñe Asiria i ñep nye i pot inyu nyumbla Nyambe nu a niñ.+ Bebek ki le Yéhôva Nyambe woñ a’ kogse nye inyu bibañga a nok. Jon soohe+ inyu bôt ba litén ba ba nyégle, hala wee ba ba bi pei.’”

5 Kiki balegelnwin ba Kiñe Hézékia ba bi kal Yésaya+ hala, 6 Yésaya a kal bo le: “Kena, kala nwet nan le: ‘Lana nyen Yéhôva a mpot: “Bibañga u nok bi kônha bañ we woñi,+ ñ, bibañga bagwélél ba kiñe Asiria ba mpot inyu ôbôs me jôl.+ 7 M’a héñha mahoñol mé,* a’ nok ngim nwin, a témb i loñ yé; m’a boñ ki le a nôla ni pansoñ nyoo i loñ+ yé.”’”

8 I ngéda rabsaké a bi nok le kiñe Asiria i nhéya ntôñ wé gwét i Lakis,+ a ke i tehe nye, a koba nye a yé i jôs tison Libna.+ 9 Kiki kiñe Asiria i nok le Tiraka, kiñe Étiôpia, a yé i lo i jôs nye gwét, a témb a ep balegelnwin+ yak Hézékia i kal nye le: 10 “Lana nyen ni nlama kal Hézékia, kiñe Yuda: ‘Nyambe nu u mbôdôl ñem a lôk bañ we, i ngéda a nkal we le: “Kiñe Asiria+ i ga la bé yoñ Yérusalem.” 11 Emble ki! U bi nok i yom bikiñe bi Asiria bi bi boñ biloñ gwobisôna, bi tjé+ ki gwo. Baa u nhoñol le wen u ga pei? 12 I biloñ basôgôlsôgôl bem ba bi tjé, baa banyambe bap ba bi la sôñ bo? Gôzan, Haran,+ Rétsef ni bôt ba Éden ba ba bé yééne i Tél-asar, ba yé hee? 13 Bikiñe bi Hamat ni Arpad bi yé hee? Yak bikiñe bi bitison bi Séfarvaim, bi Héna ni bi Iva+ bi yé hee?’”

14 Hézékia a yoñ bikaat i moo ma balegelnwin. I mbus, a bet i ndap Yéhôva, a hudul gwo* i bisu bi Yéhôva.+ 15 Hézékia a kahal soohe+ Yéhôva le: “Éé a Yéhôva, Nyambe nu Israel, we nu u yii i yééne yoñ ane i ngii* bikérubim,+ wetama nyen u yé bañga Nyambe nu biane bi nkoñ ’isi wonsôna.+ Wen u bi hek ngii ni ’isi. 16 Éé a Yéhôva, sédi ôô, u emble!+ Éé a Yéhôva, yibil mis+ moñ, u béñge! Emble ni bibañga Sénakérib a mpot inyu nyumbla we, a Nyambe nu a niñ. 17 Éé a Yéhôva, i yé maliga le bikiñe bi Asiria bi bi tjé matén mape ni biloñ+ gwap, 18 ba leñ ki banyambe bap i hié, inyule ba bé toi bé banyambe;+ ba bé ndik gwom bôt ba binam+ ba bi bañ ni kék, ni ngok. Inyu hala nyen ba bi tjé bo. 19 Nano ni, éé a Yéhôva Nyambe wés, soho tohol bés i moo ma kiñe Asiria. Éé a Yéhôva,+ boñ hala le ndi biane bi nkoñ ’isi bi yi le wetama nyen u yé Nyambe.”

20 Ha nyen Yésaya, man Amôz, a bi éble Hézékia i nwin unu le: “Lana nyen Yéhôva, Nyambe nu Israel a nkal: ‘Me nok masoohe+ moñ inyu jam li mbéñge Sénakérib, kiñe Asiria.+ 21 I bibañga bini gwon Yéhôva a mpot inyu Sénakérib:

“Ngond Siôn ngi yi munlôm i nyan we, i nolok ki we hiol.

Ngond Yérusalem i mek ño, i yanak we.

22 U nyumbla njee? U ñôbôs jôl li njee?+

U mbédhene njee kiñ?+

U mpa mis moñ ma ngôk inyu béñge njee?

Ngo Numpubi nu Israel+ nyen u nkolba!

23 U bi om balegelnwin+ boñ inyu nyumbla Yéhôva,+ u kal le:

M’a kit bie gwé bi sidar bikeñi ni bie gwé bilam bi junipa.*

M’a jôp i masolbene mé ma kétékété ni i mapan mé.*

25 Baa u bi nok bé le me bi yoñ i makidik*+ ma ibôdôl behee.

Me bi kôôba* i jam li ibôdôl kôba.+

Nano m’a boñ jo.+

I bitison bi bi gwé mapénd ma ngui, u ga yilha gwo nwind mi binan.+

29 “‘I yimbne ini yon m’a ti we:* i nwii unu n’a je bijek bi bi ño gwotama;* i nwii mi nyônôs ima, n’a je ki bijek bi bi ga yik o gwotama;+ ndi i nwii mi nyônôs maa, n’a nwes mbôô, ni bumbul ki, n’a sal nwom mi minkôô mi wai, ni je ki matam+ map. 30 Bôt ba Lôk Yuda ba ba ga pei ni ba ba ga yégle,+ ba ga ba kiki bie bi bi ñôm minkañ ’isi, bi numuk ki matam nyoo i ngii. 31 Inyule i bôt ba ga yégle, ba ga pémél i Yérusalem; i bôt ba ga pei, ba ga pémél i hikôa Siôn. Ibabé pééna, Yéhôva nu mintôñ mi gwét a ga boñ i jam li.+

32 “‘Lana nyen Yéhôva a nkal inyu kiñe Asiria:+

35 I u u, añgel i Yéhôva i ke i homa bôt ba gwét ba Asiria+ ba bééne, i nol 185 000 bôt ba gwét ba Asiria. I ngéda bôt ba bi telep kegla tutu, ba koba mim+ mi béhi ’isi. 36 Jon Sénakérib, kiñe Asiria, a bi ke ngwéé; a témb i Ninivé,+ a yén nyoo.+ 37 Kel yada, Sénakérib a bé ôôp i ndap* nyambe wé le Nisrôk, bon bé le Adramélek bo Sarézer ba nol nye ni pansoñ;+ ba ke ngwéé i nkoñ u Ararat.+ I mbus, man wé Ésar-Hadôn+ a yoñ tel yé kiñe.

20 I dilo di, Hézékia a kwo kon, a bak bebee ni nyemb.+ Mpôdôl Yésaya, man Amôz, a ke i nyeni, a kal nye le: “Lana nyen Yéhôva a nkal: ‘Lagle lihaa joñ,* inyule u ga wo; u ga mbôôp bé.’”+ 2 Kiki a nok hala, Hézékia a hiel su wé i libap li ndap, a kahal soohe Yéhôva, a kal le: 3 “Éé a Yéhôva, soho, me nyemhe we le u bigda le me bi téñbe i gwélél we, me gwélél ki we ni ñem u yôni,* me boñok mam malam i mis+ moñ.” Hézékia a ee ngandak.

4 Yésaya a bé ngi pam i kotoo i ñemkété i ndap* kiñe, Yéhôva a kal+ nye le: 5 “Témb yak Hézékia, ñane litén jem, u kal nye le: ‘Lana nyen Yéhôva, Nyambe nu sôgôlsôgôl woñ David a mpot: “Me nok masoohe moñ, me ntehe ki gwiiha+ gwoñ. M’a mbuubaha we.+ I hilo i nyônôs aa, u ga bet i ndap Yéhôva.+ 6 M’a boñ le u kônde niñ 15 nwii, m’a péyés we, ni i tison ini, i moo ma kiñe Asiria,+ m’a sôñ i tison ini inyu jôl jem ni inyu ngwélél+ wem David.”’”

7 I mbus ha, Yésaya a kal le: “Ni lona koga i minumuk mi matam ma faigé.” Ba lona nye yo, a éde yo mu jot; ha nyen kiñe i bi bôdôl mbôôp+ ndék ni ndék.

8 Hézékia a bat Yésaya le: “Imbe yimbne+ i ñunda le Yéhôva a’ mbuubaha me, ni le me ga bet i ndap Yéhôva i hilo hi nyônôs aa?” 9 Yésaya a timbhe nye le: “I yimbne ini yon Yéhôva a nti we inyu unda le Yéhôva a’ yônôs i yom a nkal: baa u ngwés le yiye mu likala* i kee ni bisu 10 li bitééne bi makôô, tole i témb ni mbus 10 li bitééne bi makôô?”+ 10 Hézékia a kal le: “Hala a yé jam li ntomb le yiye i kee ni bisu 10 li bitééne bi makôô, ndi i nla bé témb ni mbus 10 li bitééne bi makôô.” 11 Ha nyen mpôdôl Yésaya a bi soohe Yéhôva. Nyambe a boñ le yiye i témb ni mbus 10 li bitééne bi makôô i likala li Ahas.+

12 Ha ngéda i nyen kiñe Babilôn le Bérôdak-Baladan, man Baladan, a éble Hézékia bikaat ni likébla, inyule a bi nok le Hézékia a bé kon.+ 13 Hézékia a leege* balegelnwin, a unda ki bo homa a bé téédana tik yé gwom,+ hala wee: silba, gôl, môô ma bie bi numb loñge,* biloñge bi môô bipe, bijôl gwé bi gwét, ni gwom gwobisôna bi bé mu matéédana mé ma nkus. Yom yo ki yo i bi yégle bé le Hézékia a bi unda bé bo mu ndap* yé, to mu nkoñ wonsôna a bé ane.

14 I mbus ha, mpôdôl Yésaya a bat Kiñe Hézékia le: “Kii i bôt ba, ba kalak we? Ba nlôl hee?” Hézékia a timbhe nye le: “Ba nlôl i loñ i yé haa ngandak, i Babilôn.”+ 15 Yésaya a bat ki le: “Kii ba ntehe mu ndap* yoñ?” Hézékia a timbhe nye le: “Ba ntehe gwom gwobisôna bi yé mu ndap* yem. Yom yo ki yo i nyégle bé le me ñunda bé bo mu matéédana mem ma nkus.”

16 Ha nyen Yésaya a kal Hézékia le: “Emble ni i jam Yéhôva+ a mpot: 17 ‘Ngéda y’a lo le ba ga yoñ i gwom gwobisôna bi yé mu ndap* yoñ, gwom gwobisôna basôgôlsôgôl boñ ba bi tééda letee ni len, ba kena gwo i Babilôn.+ Yom to yada i ga yégle bé,’ hala nyen Yéhôva a nkal. 18 ‘Ba ga kena bahogi ikété mbôda yoñ i minkôm,+ ba yila bôt ba ngomin i ndap kiñe Babilôn.’”+

19 Hézékia a timbhe Yésaya le: “I jam Yéhôva a mpot li yé loñge.”+ A kal ki le: “Hala a yé loñge le loñ yem i ba ikété nsañ ni nwee dilo di niñ+ yem tjodisôna.”

20 Mana mam mape ma niñ i Hézékia, ni lipémba jé jolisôna, ni lelaa a bi oñ titimba+ ni mbôga malép inyu jubus malép ikété tison,+ i mam mana momasôna ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 21 I mbus, Hézékia a wo,*+ man wé Manasé+ a yoñ tel yé kiñe.+

21 Manasé+ a bééna 12 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 55 nwii i Yérusalem.+ Jôl li nyañ li bé le Héfsiba. 2 Manasé a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, a boñok mam ma nsuñgaha ñem ma biloñ+ bipe Yéhôva a bi luhul mu loñ inyu ti yo bon ba Israel.+ 3 A tiimba oñ bahoma ba nyôgi, ba isañ wé Hézékia a bi tjé,+ a oñ ki muu ma bisesema inyu Baal, a téé ki mbiñ ipubhaga,*+ kiki isañ wé Ahab, kiñe Israel, a bi boñ.+ A bé ôôp ki i bisu bi ntôñ gwét u ngii wonsôna, a gwéélak wo.+ 4 A oñ ki muu ma bisesema ikété ndap Yéhôva;+ i homa nu nyen Yéhôva a bi kal le: “I Yérusalem+ nyen jôl jem l’a ba.” 5 A ôñôl ki ntôñ gwét u ngii+ wonsôna muu ma bisesema ikété bikotoo biba bi ndap Yéhôva.+ 6 A ligis yak man wé nu munlôm i hié; a bé boñ makañ, a bé bo ki ngambi,+ a kenek yak bôt ba nkwel ni bawoga, ni yak bôt ba mis ma-na.+ A boñ mam mabe i mis ma Yéhôva iloo hihéga, inyu unbaha nye.

7 A bi tjo ôñgba i jél lipubhaga,*+ a bii yo ikété ndap Yéhôva, inyu ndap i nyen a bi kal David ni man wé Salômô le: “Jôl jem l’a ba munu ndap ini i boga ni boga, ni i Yérusalem, tison me bi pohol mu nkoñ wonsôna u matén ma Israel.+ 8 Kekikel, m’a ndéñgés ha bé bon ba Israel haa ni loñ me bi ti basôgôlsôgôl+ bap, ibale ba ntibil nôgôl mam momasôna me bi kal+ bo le ba boñ, Mbén yosôna ngwélél wem Môsi a bi kal bo le ba noñ.” 9 Ndi ba bi nôgôl bé. Manasé a kônde tinde bo i boñ mam mabe iloo biloñ Yéhôva a bi tjé i ngéda bon ba Israel+ ba bé yoñ loñ.

10 Yéhôva a bé pot ni njel bagwélél bé le bapôdôl,+ a kalak le: 11 “Manasé, kiñe Yuda, a mboñ i mam mana momasôna ma nsuñgaha ñem. A mboñ ki mam mabe iloo Lôk Amôr+ yosôna i i bi bôk nye i bisu;+ a gwélél ki bisat gwé bi nyega* inyu tinde Lôk Yuda i boñ béba. 12 Inyu hala nyen me Yéhôva Nyambe nu Israel, me nkal lana le: ‘M’a boñ le bikuu bi kwél Yérusalem+ ni Yuda, i nya i yé le hiki mut nu a ga nok i jam li,+ maôô ma ga loñ nye. 13 M’a gwélél nkôô inyu hek Yérusalem, nlélém nkôô+ u u bi gwéélana inyu Samaria;+ m’a gwélél ki nkôô lipidô u u bi gwéélana inyu lihaa li Ahab.+ M’a sas Yérusalem kiki ba nsas séya, ba bude ki yo i ngéda ba mal sas+ yo. 14 M’a tjôô bôt ba litén+ jem ba ba nyégle, me ti ki bo i moo ma baoo+ bap. Baoo bap ba ga kena bo i minkôm, ba kadal ki nkus wap wonsôna, 15 inyule ba bi boñ mam mabe i mis mem, ba nai ni unbaha me ibôdôl i kel basôgôlsôgôl bap ba bi nyodi i Égiptô letee ni len.’”+

16 Handugi i béba Manasé a bi tinde Lôk Yuda i boñ, kayéle ba boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, a bi kôp ki matjél ma ngandak bôt ba nginsohi, a yônôs ki mo mu Yérusalem ibôdôl lini lisuk ipam lii lisuk lipe.+ 17 Mana mam mape ma niñ i Manasé, ni mam momasôna a bi boñ, ni mam mabe a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 18 I mbus, Manasé a wo,* ba jô nye i homa ba bi jô basôgôlsôgôl bé i wom mbônji u ndap yé, i wom mbônji u Uza;+ man wé Amôn a yoñ tel yé kiñe.

19 Amôn+ a bééna 22 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane nwii ima i Yérusalem.+ Jôl li nyañ li bé le Mésulémet. A bé ngond Harus, nu a bé lôl i tison Yôtba. 20 Amôn a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, kiki isañ le Manasé a bi boñ.+ 21 A noñ béba ndémbél i isañ,* a bé gwélél bisat bi nyega* isañ a bi gwélél, a ôôbak i bisu gwap.+ 22 Hala nyen a bi tjôô Yéhôva, Nyambe nu basôgôlsôgôl bé, a boñ bé i mam Yéhôva+ a bé bat. 23 Kel yada, bagwélél ba Amôn ba uune nye jimb, ba nol nye mu ndap yé. 24 Ndi bôt ba loñ ba nol ba bobasôna ba bi uune Kiñe Amôn jimb; ba téé man wé Yôsia kiñe le a yoñ tel isañ.+ 25 Mana mam mape ma niñ i Amôn, ni mam a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 26 Ba bi jô Amôn i soñ yé, i wom mbônji u Uza;+ man wé Yôsia+ a yoñ tel yé kiñe.

22 Yôsia+ a bééna nwii juem i ngéda a bi yila kiñe; a ane 31 nwii i Yérusalem.+ Jôl li nyañ li bé le Yédida; a bé ngond Adaya, nu a bé lôl i Bôzkat.+ 2 Yôsia a bé boñ mam malam i mis ma Yéhôva, a noñok loñge ndémbél i sôgôlsôgôl+ wé David, a bi tjôô bé yo le a kee i pes walôm, to i pes waé.

3 I nwii mi nyônôs 18 mi ane yé, Kiñe Yôsia a ep mut matila le Safan, man Azalia, man Mésulam, le a kee i ndap Yéhôva;+ a kal nye le: 4 “Kee yak prisi keñi le Hilkia,+ u kal nye le a yoñ moni nwominsôna ba nlona i ndap Yéhôva,+ mi batat nwemel ba nyoñ yak bôt ba litén.+ 5 Ba ti nwo i bôt ba ñéga nson mu ndap Yéhôva, le ba gwélél i moni mi inyu saa bagwelnson ba ba ntibil ndap Yéhôva mu bahoma bobasôna ba ñôbi.*+ 6 Ba ga saa baôô gwom, bôt ba maoñ, ni babép brik; ba ga somb ki bikék ni minkôñgôk mi ngok inyu tibil ndap.+ 7 Ndi ba ga bat bé bo lelaa ba ngwélél i moni mi, inyule ba yé bôt le ba nla bôdôl ñem.”+

8 I mbus ngéda, prisi keñi le Hilkia a kal Safan, mut matila,+ le: “Me nléba kaat mbén+ Môsi mu ndap Yéhôva!” Hilkia a ti Safan i kaat i; Safan a kahal añ yo.+ 9 I mbus, mut matila le Safan a ke yak kiñe, a kal nye le: “Bagwélél boñ ba nyoñ moni mi bak mu ndap, ba nti nwo i bôt ba ñéga nson mu ndap Yéhôva.”+ 10 Safan, mut matila, a kal ki kiñe le: “Prisi Hilkia a nti me i kaat+ ini.” Safan a bôdôl añ kaat i bisu bi kiñe.

11 Kiki kiñe i nok ndik i mam ma yé ntilga mu kaat Mbén, a was mambot+ mé. 12 I mbus, Kiñe Yôsia a pôdôs prisi Hilkia, ni man Safan le Ahikam,+ ni man Mikaya le Akbor, ni mut matila le Safan, yak ni nhôla kiñe le Asaya, a kal bo le: 13 “Kena yak Yéhôva inyu yem, inyu litén, ni inyu Lôk Yuda yosôna, ni bat nye mahoñol mé inyu mam ma yé ntilga munu kaat ba nléba. Hiun hi Yéhôva hi nkalna bés kiki hié hi hi nloñ,+ inyule basôgôlsôgôl bés ba bi nôgôl bé i bibañga bi kaat ini, ba boñ bé to mam momasôna ma yé ntilga inyu yés.”

14 Ha nyen prisi Hilkia, ni Ahikam, ni Akbor, ni Safan, lôñni Asaya ba bi ke yak Hulda, mpôdôl nu muda.+ A bé nwaa Salum, man Tikva, man Haras; Salum nyen a bé tat homa ba ntéédana mambot. Hulda a bé yééne i Nkoñ mondo u Yérusalem; nyoo nyen ba bi ke ba kwélés nye.+ 15 Hulda a kal bo le: “Haana nyen Yéhôva, Nyambe nu Israel a nkal: ‘Kala i mut a ñep bé i meeni le: 16 “Haana nyen Yéhôva a nkal: ‘Me ga boñ le bikuu bi kwél i homa nunu, ni i bôt bobasôna ba nyééne mu; ñ, i mam momasôna ma yé ntilga mu kaat kiñe Yuda i ñañ+ m’a yon. 17 Hala kiki ba bi tjôô me, ba bédhak hiida hi bisesema gwap inyu banyambe+ bape, jon hiun hiem hi ga kalna+ i homa nunu kiki hié hi hi nloñ, yom to yada i ga lém bé+ hio. 18 Ndi kala kiñe Yuda, i i ñep bé i bat mahoñol ma Yéhôva, le: “Haana nyen Yéhôva, Nyambe nu Israel a nkal inyu bibañga u nok: 19 ‘Hala kiki i mam mana ma ntihba* ñem woñ, u suhus ki wemede+ i bisu bi Yéhôva i ngéda u nok le m’a boñ le bikuu bi kwél i homa nunu ni i bôt ba nyééne mu, le b’a yila yom bilim ni yom ndiihe; u was ki mambot+ moñ, u ee yak i bisu gwem. Inyu manjom ma momasôna, yak me me ñemble we, hala nyen Yéhôva a mpot. 20 Inyu hala nyen u ga wo kiki basôgôlsôgôl boñ, u juba ki ni nsañ ikété soñ yoñ; mis moñ m’a tehe bé bikuu gwobisôna m’a lona hana homa nunu.’”’” I mbus, i bôt bana ba ke, ba legel kiñe i nwin u.

23 Kiñe Yôsia a ep nwin le ba sébél mimañ mi Yuda ni mi Yérusalem+ nwominsôna. 2 I mbus, kiñe i bet i ndap Yéhôva, nye ni bôlôm ba Yuda bobasôna, ni i bôt bobasôna ba nyééne i Yérusalem, yak biprisi ni bapôdôl, hala wee bôt ba litén bobasôna, ibôdôl yak nuntitigi ipam yak nunkeñi. Kiñe i éñél bo bibañga gwobisôna bi kaat+ malômbla,+ i ba bi léba mu ndap Yéhôva.+ 3 Kiñe Yôsia a telep bebee ni jél, a boñ malômbla* i bisu bi Yéhôva+ le a ga nôgôl Yéhôva, a noñ ki mambén mé, mabéhna mé, ni matéak mé ni ñem wé wonsôna, yak ni niñ* yé yosôna, a tééda ki i malômbla ma yé ntilga munu kaat ini. Yak bôt ba litén bobasôna ba neebe le ba ga tééda i malômbla+ ma.

4 I mbus, kiñe i kal ki prisi keñi le Hilkia,+ ni bini biprisi bipe lôñni batat nwemel, le ba pémés gwom gwobisôna bi bé mu témpel Yéhôva, bi bôt ba bi boñ inyu Baal, inyu jél lipubhaga,*+ ni inyu ntôñ gwét u ngii wonsôna. A nyodna i gwom bi mu tison Yérusalem, a ligis gwo nyoo i nwom mi yé i nsôsôgô; a kena libu jap i Bétel.+ 5 A téé bôlô i biprisi bi bi bé gwélél bakén ba banyambe, bi bikiñe bi Yuda bi bi téé le bi bédés hiida hi bisesema mu bahoma ba nyôgi ba bitison bi Yuda, ni mu bahoma ba yé mu mapañ ma Yérusalem. A téé ki bôlô i bôt ba bé bédés hiida hi bisesema inyu Baal, inyu hiañgaa, inyu sôñ, inyu ntôñ tjôdôt u zôdiak, ni inyu ntôñ gwét u ngii+ wonsôna. 6 A pémés jél lipubhaga*+ mu ndap Yéhôva, a kena jo letee ni i nwaa nkoñ u Yérusalem, i nsôsôgô u Kidrôn; a ligis+ jo ha i nsôsôgô u Kidrôn, a nyugut jo, li yila nluñ ték. I mbus, a nwes i nluñ ték unu i ngii bisoñ bi bôt ba litén.+ 7 A bôk yak bahoma bôlôm ba libambe*+ ba bé yééne mukété ndap Yéhôva, i homa bôda ba bé bañ mabadô ba bé gwélél inyu bégés mél mapubhaga.*

8 A pémés yak biprisi gwobisôna bi bé mu bitison bi Yuda, a boñ ki le bahoma ba nyôgi i het biprisi bi bé bédhene hiida hi bisesema ba gwéélana ha bañ inyu bibégés, ibôdôl i Géba+ letee ni i Béer-Séba.+ A bôk yak bahoma ba nyôgi ba ba bé i lijubul li nwemel u ñane tison le Yôsua; i ngéda mut a bé a jôp i tison, i bahoma ba nyôgi bana ba bééne nye i pes waé. 9 I biprisi bi bé sal i bahoma ba nyôgi bi bééna bé kunde i sal mu juu li bisesema+ li Yéhôva i Yérusalem, ndi ba bé le ba je bret bi ngi-séñha ni lôkisañ yap. 10 Inyu boñ le mut to wada a ligis ha bañ man wé nu munlôm, to man wé nu muda inyu Môlek,+ Kiñe Yôsia a ke i Tôfet,+ nu a yé mu nsôsôgô u Bon ba Hinom,*+ a boñ le i homa nu a gwéélana ha bañ inyu bibégés. 11 A sôña le bihosi, bi bikiñe bi Yuda bi bi ti inyu bégés hiañgaa, bi tagbene i tuñ* i Natan-Mélek, mut ngomin nu ndap kiñe, inyu jôp i ndap Yéhôva; i tuñ i yon i bé bebee ni libebe. A ligis yak bikak ba bi ti inyu bégés hiañgaa.+ 12 Kiñe Yôsia a bôk yak muu ma bisesema bikiñe bi Yuda bi bi bii i ngii tuñ+ Ahas, i i bé mu nyôl. A bôk ki muu ma bisesema Manasé a bi bii mu bikotoo biba bi ndap Yéhôva.+ A nyugut mo, ma yila nluñ ték. I mbus, a nwes i nluñ ték unu i nsôsôgô u Kidrôn. 13 Kiñe i boñ ki le bahoma ba nyôgi ba ba bé i mbombom Yérusalem ba gwéélana ha bañ inyu bibégés; kiñe Israel le Salômô a bi oñ i bahoma bana i pes nwelmbok* i hikôa Tjiba* inyu Astarôt, nyambemuda nu bôt ba Sidôn, nu a nsuñgaha bañga Nyambe ñem; inyu Kémôs, nyambe nu bôt ba Môab, nu a nsuñgaha bañga Nyambe ñem; ni inyu Milkôm,+ nyambe nu Lôk Amôn,+ nu a yé yom nyega i mis ma bañga Nyambe. 14 A nyugut mél mapubhaga, a kit yak jél lipubhaga,*+ a yônôs ki bahoma bap ni bihés bi bôt. 15 A bôk ki juu li bisesema li li bé i Bétel, a bôk yak homa a nyôgi Yérôbôam, man Nébat, a bi oñ, a gwélél ki i homa nu inyu tinde bon ba Israel i boñ béba.+ I ngéda a bi mal bôk juu li bisesema li ni homa a nyôgi, a ligis homa a nyôgi, a nyugut nye, a yilha nye nluñ ték; a ligis yak jél lipubhaga.*+

16 Kiki Yôsia a nhielba, a tehe bisoñ i ngii hikôa; a ti oda le ba pémés bihés bi bi yé mu bisoñ bi, ni le ba ligis gwo mu juu li bisesema inyu boñ le li gwéélana ha bañ inyu bibégés, inyu yônôs i jam Yéhôva a bi kal mut bañga Nyambe, nu a bi bôk pot i mam mana.+ 17 Ha nyen a bi bat le: “Njee ba bi jô mu soñ me ntehe nyoo?” Bôlôm ba tison ba timbhe nye le: “I yé soñ i mut bañga Nyambe nu a bi lôl i Yuda,+ nyen a bi bôk pot le i mam mana u mboñ ma ga yônôl juu li bisesema li li yé i Bétel.” 18 Ha nyen a bi kal bo le: “Nwaha nye. Mut to wada a tihba bañ bihés gwé.” Jon ba bi tihba bé bihés gwé, ba tihba bé to bihés bi mpôdôl nu a bi lôl i Samaria.+

19 Yôsia a tjé yak mandap ma bibégés momasôna ma ma bé nyoo i bahoma ba nyôgi, ma ma bé ikété bitison bi nkoñ u Samaria,+ ma bikiñe bi Israel bi bi oñ inyu unbaha Nyambe. I yom Yôsia a bi boñ homa a nyôgi nu Bétel,+ yo ki yon a bi boñ mandap ma bibégés. 20 A yoñ biprisi gwobisôna bi bahoma ba nyôgi bi bi bé ha, a ligis i biprisi bi mu juu li bisesema, a ligis yak bihés bi bôt ba binam mu ngii.+ I mbus, a témb i Yérusalem.

21 Kiñe i kal bôt ba litén bobasôna le: “Ni tégbaha ngand Pasa+ inyu Yéhôva Nyambe nan, kiki i yé ntilga munu kaat malômbla+ ini.” 22 Ba bé ngi tégbaha Pasa yo ki yo kiki ini, ibôdôl i dilo di bakéés ba Israel, to mu dilo tjodisôna di bikiñe bi Israel ni mu dilo di bikiñe bi Yuda.+ 23 Ndi i nwii mi nyônôs 18 mi ane i Kiñe Yôsia, ba bi tégbaha i ngand Pasa ini inyu Yéhôva i Yérusalem.

24 Yôsia a luhul ki i bôt ba nkwel ni bawoga mu loñ, ni bôt ba mis ma-na,+ a héya bitérafim,*+ bisat bi nyega,* ni i gwom gwobisôna bi nsuñgaha bañga Nyambe ñem, bi bi bé mu loñ Yuda ni i Yérusalem, inyu nôgôl bibañga gwobisôna bi mbén+ Môsi, bi bi bé ntilga mu kaat prisi Hilkia a bi léba mukété ndap Yéhôva.+ 25 Ikété bikiñe gwobisôna bi bi bôk nye i bisu, kiñe to yada i bi témb bé yak Yéhôva ni ñem wé wonsôna kiki nye, ni niñ*+ yé yosôna, to ni ngui yé yosôna, kiki mbén Môsi yosôna i nkal. To i mbus yé, mut to wada a bi ba bé kiki nye.

26 Ndi to hala, hiun hi Yéhôva hi bi sôs bé; hi kalna Yuda kiki hié hi hi nloñ, inyu mam momasôna Manasé a bi boñ inyu unbaha nye.+ 27 Yéhôva a kal le: “M’a héya Yuda i bisu gwem+ kiki me bi héya Israel;+ m’a tjôô ki Yérusalem, tison me bi pohol ni ndap me bi kal le: ‘Ha nyen jôl jem l’a ba.’”+

28 Mana mam mape ma niñ i Yôsia, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda. 29 I ngéda Yôsia a bé ane, kiñe Égiptô le Faraô Nékô a ke i lom Ufraté inyu hôla kiñe Asiria, Kiñe Yôsia nye a ke i jôs Nékô. Ndi i ngéda Nékô a bi tehe Yôsia bebee ni Mégidô,+ a nol nye. 30 Bagwélél bé ba begee mim wé i kak gwét, ba nyodna wo i Mégidô, ba kena wo i Yérusalem, ba jô nye i soñ yé. I mbus, bôt ba loñ ba yoñ Yéhôahaz, man Yôsia, ba téé nye kiñe* le a yoñ tel isañ.+

31 Yéhôahaz+ a bééna 23 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane sôñ aa i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Hamutal;+ a bé ngond Yérémia, nu a bé lôl i Libna. 32 Yéhôahaz a kahal boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, i mam mabe momasôna basôgôlsôgôl bé ba bi boñ.+ 33 Faraô Nékô+ a ha nye i mok i Ribla,+ i nkoñ u Hamat, inyu boñ le a ane bañ Yérusalem; a fane ki loñ le i saa nye 100 talént* i silba, ni talént gôl+ yada. 34 Handugi hala, Faraô Nékô a yoñ Éliakim, man Yôsia, a téé nye kiñe le a yoñ tel isañ; a héñha ki jôl jé, a o nye jôl le Yéhôyakim, ndi a kena Yéhôahaz i Égiptô,+ nyoo nyen a bi wél.+ 35 Yéhôyakim a ti Faraô silba ni gôl a bi bat, a nyégsa bôt ba loñ i saa tas inyu boñ le a saa Faraô Nékô. A nyégsa hiki mut loñ le a ti silba ni gôl inoñnaga ni yom a nla ti, le ndi a ti gwo Faraô.

36 Yéhôyakim+ a bééna 25 nwii i ngéda a bi yila kiñe; a ane 11 nwii i Yérusalem.+ Jôl li nyañ li bé le Zébida; a bé ngond Pédaya, nu a bé lôl i Ruma. 37 Yéhôyakim a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva,+ i mam mabe momasôna basôgôlsôgôl bé ba bi boñ.+

24 I ngéda Yéhôyakim a bé ane, Nébukadnézar,+ kiñe Babilôn, a leñ nye gwét; Yéhôyakim a yila ngwélél wé nwii maa. Ndi i mbus ngéda, Yéhôyakim a kahal ndogbene nye, a bédél ki nye. 2 Ha nyen Yéhôva a bi bôdôl ep mintôñ mi mintonba mi bôt ba Kaldéa,+ mi bôt ba Siria, mi bôt ba Môab ni mi bôt ba Amôn inyu kolba Yéhôyakim. Yéhôva a bé ep bo le ba kolba ane i Yuda inyu tjé yo, kiki a bi bôk pot+ ni njel bagwélél bé le bapôdôl. 3 Ibabé pééna, Yéhôva nyen a bi kit le i mam mana ma ga kwél Lôk Yuda, le ndi a héya bo i bisu gwé,+ inyu mam mabe momasôna Manasé a bi boñ,+ 4 ni inyu matjél ma bôt ba nginsohi a bi kôp;+ inyule a bi yônôs Yérusalem ni matjél ma bôt ba nginsohi. Yéhôva a bi top bé nwéhél+ nye.

5 Mana mam mape ma niñ i Yéhôyakim, ni mam momasôna a bi boñ, ma yé ntilga ikété kaat miñañ mi bikiñe bi Yuda.+ 6 I mbus, Yéhôyakim a wo;*+ man wé Yéhôyakin a yoñ tel yé kiñe.

7 Kiñe Égiptô i bi noode ha bé pamna ntôñ wé gwét i loñ yé, inyule kiñe Babilôn i bi yoñ gwom gwobisôna bi kiñe Égiptô,+ ibôdôl i hiléléba* hi Égiptô+ letee ni i lom Ufraté.+

8 Yéhôyakin+ a bééna 18 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane sôñ aa i Yérusalem.+ Jôl li nyañ li bé le Néhusta; a bé ngond Elnatan, nu a bé lôl i Yérusalem. 9 Yéhôyakin a bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, i mam momasôna isañ a bi boñ. 10 Ha ngéda i nyen bôt ba gwét ba kiñe Babilôn le Nébukadnézar ba bi bet i jôs Yérusalem,+ ba kéña ki tison. 11 I ngéda bôt bé ba gwét ba bi kéña Yérusalem, ha nyen yak kiñe Babilôn le Nébukadnézar a bi lo.

12 Yéhôyakin, kiñe Yuda, a ti nyemede i moo ma kiñe Babilôn,+ nye ni nyañ, ni bagwélél bé, ni baane* bé, ni bôt ba ngomin+ ba ndap kiñe. I nwii mi nyônôs juem mi ane+ yé, kiñe Babilôn i kena Yéhôyakin i minkôm. 13 A kena ki nkus wonsôna u ndap Yéhôva, ni nkus u ndap* kiñe Yuda.+ A nyagat yak gwom bi gôl gwobisôna Salômô, kiñe Israel, a bi bañ inyu témpel Yéhôva. I mam mana momasôna ma bi bôña kiki Yéhôva+ a bi pot. 14 A kena ki bôt ba Yérusalem bobasôna i minkôm, ni baane+ bobasôna, ni mimpémba mi bôt ba gwét nwominsôna, ni bôt ba likeñge bobasôna, lôñni baôô bikei*+ bobasôna; a kena 10 000 di bôt i minkôm. A yék bé mut to wada mu loñ,+ handugi i bôt ba nyep ngandak. 15 Hala nyen a bi kena Yéhôyakin+ i minkôm i Babilôn;+ a kena yak nyañ i minkôm, ni baa ba kiñe, ni bôt ba ngomin ba ndap kiñe, lôñni mintôô mi bôt mi loñ. A nyodna bo i Yérusalem, a kena bo i minkôm i Babilôn. 16 Kiñe Babilôn i kena ki bôt ba gwét bobasôna i Babilôn, ba bé 7 000; kiñe i kena ki 1 000 hi bôt ba ba gwé likeñge li bôlô, ni baôô bikei,* bobasôna ba bé mimpémba mi bôt mi mi bi nigil i jo gwét. 17 Kiñe Babilôn i yoñ Matania, manyañ isañ Yéhôyakin,+ a téé nye kiñe le a yoñ tel i Yéhôyakin. A héñha jôl jé, a sébél nye le Sédékia.+

18 Sédékia a bééna 21 nwii i ngéda a bi yila kiñe, a ane 11 nwii i Yérusalem. Jôl li nyañ li bé le Hamutal;+ a bé ngond Yérémia, nu a bé lôl i Libna. 19 A bé boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, kiki Yéhôyakim a bi boñ.+ 20 I mam mana ma bi bôña i Yérusalem ni i Yuda, inyule Yéhôva a bé ñunbak. Jon a bi héya bo i bisu gwé.+ Sédékia a bi bédél kiñe Babilôn.+

25 I nwii mi nyônôs 9 mi ane i Sédékia, i hilo hi nyônôs 10 hi sôñ i nyônôs 10 nyen Nébukadnézar,+ kiñe Babilôn, a bi leñ Yérusalem+ gwét. Nye ni ntôñ wé gwét ba yén bebee ni tison Yérusalem, ba kéña yo, ba oñ ki lipénd li biték mu mapañ ma tison momasôna.+ 2 Ba bi kéña tison letee ni i nwii mi nyônôs 11 mi ane i Kiñe Sédékia. 3 I hilo hi nyônôs bôô hi sôñ i nyônôs ina, njal i bé nnayak+ mu tison, to bôt ba loñ+ ba bééna ha bé bijek. 4 Ha nyen bôt ba Kaldéa ba bi bôk homa wada mu lipénd li tison.+ To hala kiki bôt ba Kaldéa ba bé kéña tison, bisônda bi Kiñe Sédékia gwobisôna bi so juu, bi tagbene i nwemel u yé ipôla mapénd mo ima, bebee ni wom mbônji u kiñe. Yak Kiñe Sédékia a yoñ njel i nke i Araba.+ 5 Ndi ntôñ gwét u bôt ba Kaldéa u noñ Kiñe Sédékia, u gwel nye i ñoñ u u nkéña Yérikô, bôt bé ba gwét bobasôna ba ke ngwéé, ba yék nye. 6 Hala nyen ba bi gwel Kiñe Sédékia,+ ba kena nye yak kiñe Babilôn i Ribla, ba pémhene nye mbagi nôgôs. 7 Ba nol ki bon ba Sédékia i bisu gwé. I mbus, Nébukadnézar a tôp Sédékia mis, a kañ nye ni minsañ mi mamuna, a kena nye i Babilôn.+

8 I hilo hi nyônôs isaambok hi sôñ i nyônôs itan, hala wee i nwii mi nyônôs 19 mi ane i kiñe Babilôn le Nébukadnézar,+ Nébusaradan, ñane batat kiñe ni ngwélél nu kiñe Babilôn, a bi lo i Yérusalem.+ 9 A ligis ndap Yéhôva,+ ni ndap* kiñe,+ ni mandap ma Yérusalem+ momasôna; a ligis yak mandap momasôna ma mintôô mi bôt.+ 10 Yak ntôñ gwét u bôt ba Kaldéa wonsôna u u bé lôñni ñane batat kiñe u bôk mapénd ma ma bé kéña Yérusalem.+ 11 Nébusaradan, ñane batat kiñe, a yoñ i bôt bobasôna ba bi yégle mu tison, ni i bôt ba bi so inyu ke i pes i kiñe Babilôn lôñni bana bôt bape ba litén, a kena bobasôna i minkôm+ i Babilôn. 12 Ndi ñane batat kiñe a yék ndék diyeyeba di bôt mu loñ, le ba sal i nwom mi minkôô mi wai, a nyégsa ki bo i sal bibôlô bipe bi wom.+ 13 Bôt ba Kaldéa ba nyagat ki mél ma mamuna+ ma ndap Yéhôva, ni bikak+ bi mamuna, ni soso bômbôô pan i mamuna ba bé sébél le Tuye,+ i i bé mu ndap Yéhôva; ba kena mamuna momasôna i Babilôn.+ 14 Ba yoñ ki minlôñga, bisoble, bilimil bi hié, mabôndô, ni bisélél bi mamuna gwobisôna ba bé gwélél inyu nson u témpel. 15 Ñane batat kiñe a yoñ ki bibeglene bi hié, a yoñ yak biséya bi bi bé ni bañga gôl,+ lôñni biséya bi bi bé ni bañga silba.+ 16 I gwom Salômô a bi boñ inyu ndap Yéhôva, hala wee mél mo ima, soso bômbôô pan ba bé sébél le Tuye, lôñni bikak; i gwom bi gwobisôna bi bé ni mamuna, mut a bé bé le a hek+ gwo. 17 Hiki jél li bééna ntel+ u 18 dikéñéé di moo;* i dikôtô di bé i ngii mél di bé ni mamuna, di ban-ga ntel u dikéñéé di moo daa. Minkébék mi minsañ mi bikei, ni matam ma grénad ma ma bé nkañak mu mapañ ma hiki hikôtô, gwobisôna bi bé ni mamuna.+ Mél mo ima, yak minkébék nwap mi minsañ mi bikei mi bé nlélém.

18 Ñane batat kiñe a yoñ ki prisi keñi le Séraya,+ a yoñ yak prisi i nyônôs iba le Sôfônia,+ ni batat nwemel+ bo baa, a ha bo i mok. 19 Mukété tison, a yoñ ki mut ngomin nu ndap kiñe nu a bé ane bisônda, a yoñ yak batipék batan ba kiñe, lôñni mut matila nu ñane bôt ba gwét, (i mut matila nu nyen a bé yoñ bôt i ntôñ gwét) lôñni 60 ma bôlôm ba litén ba bé ba ngi yii mu tison. 20 Nébusaradan,+ ñane batat kiñe, a gwel bo, a kena bo yak kiñe Babilôn i Ribla.+ 21 Kiñe Babilôn i nol bo i Ribla, mu nkoñ u Hamat.+ Hala nyen ba bi héya bôt ba Yuda mu loñ yap,+ ba kena bo i minkôm.

22 Nébukadnézar, kiñe Babilôn, a yoñ Gédalia,+ man Ahikam,+ man Safan,+ a téé nye le a ane i bôt kiñe a bi yék mu loñ Yuda.+ 23 Ndik kiki baane ba mintôñ mi gwét, ni bôt bap ba gwét ba bi nok le kiñe Babilôn i ntéé Gédalia ñane, ba lo i tehe Gédalia i Mizpa. Môl map mana: Ismael, man Nétania; Yôhanan, man Karéa; Séraya, man mut Nétôfa le Tanhumet; ni Yaazania, man mut Maaka; ba bi lo ni bôt bap ba gwét.+ 24 Gédalia a kumul i baane bana ni bôt bap ba gwét soñ, a kal bo le: “Ni kon bañ woñi i ba bagwélél ba bôt ba Kaldéa. Yéna mu loñ, ni gwélél kiñe Babilôn, inyu boñ le mam m’a kee loñge inyu nan.”+

25 I sôñ i nyônôs isaambok, Ismael+ man Nétania, man Élisama nu a bé mu lihaa li kiñe,* a lo ni 10 li bôt bape, a nol Gédalia, ni bôt ba Yuda, lôñni bôt ba Kaldéa ba ba bé ni nye i Mizpa.+ 26 I mbus jam li nyen bôt ba loñ bobasôna, ibôdôl yak nuntitigi ipam yak nunkeñi, lôñni baane ba mintôñ mi gwét, ba bi telep, ba ke i Égiptô+ inyule ba bé kon bôt ba Kaldéa+ woñi.

27 I nwii mi nyônôs 37 i mbus le Yéhôyakin, kiñe Yuda, a bi ke i minkôm,+ i hilo hi nyônôs 27 hi sôñ i nyônôs 12 nyen kiñe Babilôn le Évil-Mérôdak a bi pémés kiñe Yuda le Yéhôyakin i ndap mok;+ i nwii u nyen Évil-Mérôdak a bi yila kiñe. 28 A pôdôs Yéhôyakin loñge, a ti ki nye lipém iloo bii bikiñe bipe bi bi bé i minkôm ni nye i Babilôn. 29 Ha nyen Yéhôyakin a bi héya mambot mé ma mok. A bé je i téblé kiñe mu nwii mi nsôk mi niñ yé. 30 Kiñe i bé ti nye yé ngaba bijek hiki kel letee ni i nyemb yé.