BAKÉÉS
1 I mbus nyemb Yôsua,+ bon ba Israel* ba bat Yéhôva+ le: “Njee ikété yés a mbôk a kee i jôs bon ba Kanaan?” 2 Yéhôva a timbhe le: “Yuda nyen a mbôk a kee.+ Me nsem* loñ i moo mé.” 3 Yuda a kal manyañ wé Siméôn le: “Lo hôla me i jôs bôt ba Kanaan inyu yoñ nkoñ ba bi ti+ me.* I mbus, yak me m’a hôla we i yoñ nkoñ ba bi ti we.” Siméôn a ke lôñni nye.
4 I ngéda Yuda a bi ke i gwét, Yéhôva a sem bon ba Kanaan ni Lôk Péris i moo+ map, ba yémbél ki 10 000 di bôt i Bézek. 5 Ba bi koba Adôni-Bézek i Bézek, ba jôs nye gwét, ba yémbél ki Lôk Kanaan+ ni Lôk Péris.+ 6 Ndi Adôni-Bézek a ke ngwéé, ba noñ nye, ba gwel nye, ba kit nye balôm ba dinoo di moo ni di makôô. 7 Adôni-Bézek a kal le: “70 ma bikiñe ma gwé balôm ba dinoo di moo ni di makôô nkidik, ba mbada ki bijek isi téblé yem. Nyambe a ntimbhe me i jam me bi boñ bo.” I mbus, ba témbna nye i Yérusalem,+ nyoo nyen a bi wél.
8 Handugi hala, bôt ba Yuda ba bi ke, ba jôs ki Yérusalem,+ ba yoñ i tison i; ba nol i bôt ba bé mu ni pansoñ, ba ligis tison. 9 I mbus hala, bôt ba Yuda ba ke i jôs bôt ba Kanaan ba ba bé yééne i mbok dikôa, i Négeb ni i Séféla.+ 10 Bôt ba Yuda ba bi ke ba jôs bôt ba Kanaan ba ba bé yééne i Hébrôn (jôl li Hébrôn li bé ndugi le Kiriat-Arba), ba yémbél Sésai, Ahiman ni Talmai.+
11 Ba nyodi ha, ba ke ba jôs bôt ba Débir. (Jôl li Débir+ li bé ndugi le Kiriat-Séfer.)+ 12 Jon Kaleb+ a bi kal le: “I mut a ga bép Kiriat-Séfer, a yoñ ki i tison i, m’a ti nye ngond yem Aksa le a ba nwaa+ wé.” 13 Ha nyen Ôtniel,+ man Kénas,+ manyañ Kaleb nu mbus, a bi yoñ i tison i. Kaleb a bi ti nye ngond yé Aksa le a ba nwaa wé. 14 I ngéda muda a bé ke i ndap Ôtniel, a tinde nlôm i bat isañ wom. I mbus, muda a sôs i jagas jé.* Kaleb a bat nye le: “U nyéñ kii?” 15 A timbhe nye le: “Soho sayap me, inyule i nkoñ u bi ti me i pes nwelmbok* u yé nnumuk nkoñ. Ti ki me Gulôt-Maim.”* Jon Kaleb a bi ti nye Gulôt nu a yé i mabeda, ni Gulôt nu a yé i makuli.
16 Mbôda i man Lôk Ken,+ nkil Môsi,*+ i nyodi i tison maén+ lôñni litén li Lôk Yuda, ba ke i ñoñ u Yuda, i nwelmbok u Arad.+ Ba ke ba yén lôñni bôt+ ba bé nyoo. 17 Yuda a bi ke lôñni manyañ wé Siméôn, ba bi ke, ba jôs bon ba Kanaan ba ba bé yééne i Zéfat, ba tjé+ tison i. Jon ba o tison jôl le Hôrma.*+ 18 I mbus, Yuda a yoñ Gasa+ ni nkoñ wé, Askélôn+ ni nkoñ wé, Ékrôn+ ni nkoñ wé. 19 Yéhôva a bé lôñni bôt ba Yuda, ba bi yoñ minkoñ mi mbok dikôa, ndi ba bi la bé luhul i bôt ba bé yééne i tegep mbok,* inyule i bôt ba ba bééna bikak bi gwét bi bi gwé bakwade ba nhoo.*+ 20 Ba bi ti Kaleb tison Hébrôn kiki Môsi a bi bôn+ nye, a luhul bon bôlôm ba Anak+ bo baa ba ba bé yééne mu.
21 Lôk Benyamin i bi la bé luhul Lôk Yébus i i bé yééne i Yérusalem, inyu hala nyen Lôk Yébus i ngi yéénege i Yérusalem lôñni Lôk Benyamin letee ni len.+
22 Mu mangéda ma, mbôda Yôsep+ i bi ke i jôs tison Bétel gwét, Yéhôva a bi hôla bo.+ 23 Mbôda Yôsep i bi ep bôt ba mbep inyu hes tison i Bétel (jôl li tison i li bé ndugi le Luz),+ 24 bôt ba mbep ba bi tehe mut a mpémél mu tison. Ba kal nye le: “Soho, unda bés njel di nla jubul i tison, d’a boñ we loñge.”* 25 I mut nu a unda bo njel ba nla jubul i tison, ba nol bôt ba tison bobasôna lôñni pansoñ, ndi ba nwas i mut nu ni lihaa+ jé jolisôna. 26 I mut nu a ke i nkoñ u Lôk Hét, a oñ tison nyoo, a o yo jôl le Luz, i tison i, i ngi gwé i jôl li letee ni len.
27 Litén li Manasé li bi luhul bé bôt ba bé yééne i Bét-Séan ni minkoñ nwé,* to bôt ba Taanak+ ni minkoñ nwé, to bôt ba Dôr ni minkoñ nwé, to bôt ba Ibléam ni minkoñ nwé, to bôt ba Mégidô ni minkoñ+ nwé. Bon ba Kanaan ba bi nai le ba nyodi bé mu nkoñ u. 28 I ngéda bon ba Israel ba bi kônde bana ngui, ba nyégsa bon ba Kanaan i sélél bo bôlô njok,+ ndi ba bi luhul bé bobasôna.+
29 To litén li Éfraim li bi luhul bé bon ba Kanaan ba ba bé yééne i Gézer. Bon ba Kanaan ba bi kônde yén lôñni bo i Gézer.+
30 Litén li Zébulôn li bi luhul bé bôt ba Kitrôn, to bôt ba Nahalol.+ Bon ba Kanaan ba bi kônde yén lôñni bo, ndi litén li Zébulôn li bi nyégsa bo i gwel bôlô njok.+
31 Litén li Aser li bi luhul bé i bôt ba bé yééne i Akô, to i bôt ba bé yééne i Sidôn,+ i Alab, i Akzib,+ i Helba, i Afik+ ni i Réhob.+ 32 Inyu hala nyen, bon ba Aser ba bi kônde yén ni bon ba Kanaan ba ba bé yén mu nkoñ, inyule ba bi luhul bé bo.
33 Litén li Naftali li bi luhul bé i bôt ba bé yééne i Bét-Sémes, to bôt ba Bét-Anat,+ ndi li bi kônde yén lôñni bon ba Kanaan ba ba bé mu nkoñ.+ Bôt ba Bét-Sémes lôñni bôt ba Bét-Anat ba bi bôdôl sal bôlô njok inyu litén li Naftali.
34 Bon ba Amôr ba bi nyégsa bon ba Dan i yégle i mbok dikôa, inyule ba bi nwas bé bo le ba sôs i tegep mbok.+ 35 Hala nyen, Bon ba Amôr ba bi nai ndigi le ba nyégle i hikôa Héres, i Ayalôn,+ ni i Saalbim.+ Ndi i ngéda, mbôda Yôsep i bi kônde bana ngui,* ba bi nyégsa bon ba Amôr i sélél bo bôlô njok. 36 Nkoñ u bon ba Amôr u bé nyodi i hikôa Akrabim,+ u nyodak i Séla, u bedek.
2 Añgel i Yéhôva+ i bi nyodi i Gilgal,+ i ke i Bôkim, i kal le: “Me bi nyodna bé i loñ Égiptô, me lona bé munu loñ me bi bôn basôgôlsôgôl+ banan. Me bi kal ki le: ‘Kekikel, m’a bôk bé malômbla me bi boñ lôñni bé.+ 2 Ni nlama bé boñ malômbla ni bôt ba nyééne munu loñ+ ini, ni nlama bôk muu map ma bisesema.’+ Ndi ni bi nôgôl+ bé me. Inyuki ni bi boñ hala? 3 Jon yak me, me bi kal le: ‘M’a luhul bé bo i bisu binan,+ b’a yilna bé hiandi,+ banyambe+ bap b’a yoña bé.’”
4 I ngéda añgel i Yéhôva i bi mal kal bon ba Israel bobasôna bibañga bini, bôt ba litén ba bôdôl ee makeñi. 5 Inyu hala nyen ba bi o i homa nu jôl le Bôkim,* ba ti ki Yéhôva bisesema ha homa nu.
6 I ngéda Yôsua a bi huuha bôt ba litén, hiki man Lôk Israel a bi témb i ngababum a bi kôhna inyu boñ le ba yoñ loñ.+ 7 Litén li bi gwélél Yéhôva i dilo di Yôsua tjodisôna ni i dilo tjodisôna di mimañ mi litén mi mi bi yégle i mbus nyemb Yôsua, ni mi mi bi tehe mam makeñi momasôna Yéhôva a bi bôñôl Israel.+ 8 Yôsua man Nun, ngwélél nu Yéhôva, a bi wo, a ban-ga 110 nwii.+ 9 Ba bi jô nye i nkoñ u u bé ngababum yé, i Timnat-Hérés,+ i mbok dikôa i Éfraim, i pes ñombok i hikôa Gaas.+ 10 I hiai hi bôt hini hiosôna hi bi wo, hi juba ki ni basôgôlsôgôl bap; i hiai hi bi noñ ha, hi bi yi bé Yéhôva, to mam a bi bôñôl Israel.
11 Ha nyen bon ba Israel ba bi boñ béba i mis ma Yéhôva, ba kahal bégés Baal.+ 12 Hala nyen ba bi tjôô Yéhôva, Nyambe nu basôgôlsôgôl bap nu a bi nyodna bo i Égiptô.+ Ba kahal noñ banyambe bape, banyambe ba matén ma ma bé kéña bo,+ ba ôôbak i bisu gwap kayéle ba unbaha Yéhôva.+ 13 Ba tjôô Yéhôva, ba kahal bégés Baal ni bisat bi Astarôt.+ 14 Inyu hala nyen Yéhôva a bi unbene Israel ngandak, a sem bo i moo ma mintonba le mi kadal nkus wap.+ A sem ki bo i moo ma baoo bap ba ba bé kéña bo,+ jon bon ba Israel ba bé la ha bé jôs baoo+ bap. 15 Hiki homa ba bé ke, Yéhôva* a bé kolba bo, a boñok le bikuu bi kwél bo,+ kiki Yéhôva a bi pot ni kiki Yéhôva a bi kum soñ.+ Ba bé ikété ndutu ikeñi.+ 16 Jon Yéhôva a bé a ômle bo bakéés ba ba bé sôñ bo i moo ma mintonba.+
17 Ndi ba bi tjél yak emble bakéés, ba ke libambe ni bayambe bape, ba ôôbak i bisu gwap. Ba bi pala yék ndémbél ilam i basôgôlsôgôl bap, ba ba bi nôgôl mambén ma Yéhôva.+ Ba bi boñ bé kiki bo. 18 Hiki ngéda Yéhôva a bé a ômle bo nkéés,+ Yéhôva a bak ni i nkéés nu, a bé a tohol ki bo i moo ma baoo bap dilo tjodisôna di nkéés; inyule Yéhôva a bé a kônôl bo ngoo*+ i ngéda a bé a nok njelel yap inyule bôt ba bé tééñga bo,+ ba kébék ki bo mbai.
19 I ngéda nkéés a bé a wo, ba bé ba témb ba bôdôl boñ mam mabe iloo basañ bap, ba kahal noñ banyambe bape, ba béghak bo, ba ôôbak i bisu gwap.+ Ba bi nwas bé maboñok map mabe, to ndok yap. 20 Sôk i nsôk, Yéhôva a bi unbene Israel+ ngandak, a kal le: “Hala kiki bôt ba loñ ini ba mbôk malômbla+ mem me bi boñ ni basôgôlsôgôl bap, ba ndogbene+ ki me, 21 to me m’a luhul bé litén to jada ikété matén Yôsua a bi yék i mbus nyemb yé.+ 22 Hala nyen m’a noode bon ba Israel, inyu tehe too ba ga boñ kiki basañ bap, ba ba bi noñ i njel+ me Yéhôva me bi unda bo.” 23 Inyu hala nyen Yéhôva a bi nwas le i matén ma, ma yégle mu loñ. A bi pala bé luhul mo, a bi sem bé to mo i moo ma Yôsua.
3 I matén mana mon Yéhôva a bi nwas le ma yégle mu loñ inyu noode bon ba Israel bobasôna ba ba bi yi bé gwét bi Kanaan+ 2 (a bi boñ hala inyu boñ le tjai di bon ba Israel di di ga noñ ha, di yi kii i yé gwét, inyule ba bi yi bé i nya jam i): 3 Baane ba bôt ba Filistia+ bo batan, Lôk Kanaan yosôna, Lôk Sidôn+ ni Lôk Hivi+ i i bé yééne i hikôa Libañ,+ ipôla hikôa Baal-Harmôn ni Lébô-Hamat.*+ 4 I matén ma, ma bé inyu noode Israel, inyu boñ le Israel a unda too a ga nôgôl mambén Yéhôva a bi ti basañ bap ni njel Môsi.+ 5 Bon ba Israel ba bi niñ ipôla Lôk Kanaan,+ Lôk Hét, Lôk Amôr, Lôk Péris, Lôk Hivi, ni Lôk Yébus. 6 Ba bé bii bingond bi matén ma, ba tinak bôlôm ba matén bingond gwap, ba bôdôl ki bégés banyambe+ bap.
7 Hala nyen bon ba Israel ba bi boñ béba i mis ma Yéhôva, ba hôya Yéhôva Nyambe wap, ba bôdôl bégés Baal+ ni mél mapubhaga.*+ 8 Inyu hala nyen Yéhôva a bi unbene bon ba Israel ngandak, a sem bo i moo ma Kusan-Risataim, kiñe Mésôpôtamia.* Bon ba Israel ba bi gwélél Kusan-Risataim nwii juem. 9 I ngéda bon ba Israel+ ba bi sébél Yéhôva le a hôla+ bo, Yéhôva a ti bo Ôtniel+ man Kénas, manyañ Kaleb le a tohol bo. 10 Yéhôva a ti nye mbuu wé,+ a yila nkéés i Israel. I ngéda a bi ke i gwét, Yéhôva a sem Kusan-Risataim kiñe Mésôpôtamia* i moo mé, a yémbél Kusan-Risataim. 11 I mbus hala, loñ i yén ikété nsañ* 40 ma nwii. I mbus, Ôtniel man Kénas, a wo.
12 Bon ba Israel ba témb ba bôdôl boñ mam mabe i mis ma Yéhôva.+ Yéhôva a nwas le Églôn, kiñe Môab+ i yémbél bon ba Israel inyule ba bi boñ mam mabe i mis ma Yéhôva. 13 Églôn a bi tinde ki Lôk Amôn+ ni Lôk Amalek+ i jôs bon ba Israel. Ba bi jôs Israel gwét, ba kadal tison maén.+ 14 Bon ba Israel ba bi gwélél Églôn, kiñe Môab 18 nwii.+ 15 I mbus, bon ba Israel ba bat Yéhôva mahôla,+ Yéhôva a ômle bo ntohol+ le Éhud,+ man Géra, man Lôk Benyamin+ nu a bé limoña.*+ Lisañ jada, bon ba Lôk Israel ba bééga Éhud tas le a ti Églôn, kiñe Môab. 16 Ndi Éhud a bi bañ pansoñ i malo ima, i bé ap hikéñéé hi woo hiada.* A kañ yo isi mambot mé, i bel wé walôm. 17 I mbus, a ke a ti Églôn kiñe Môab tas. Églôn a bé nkeñi* ngandak.
18 I ngéda, Éhud a bi mal ti tas, a témb lôñni bôt ba bé ba bééga tas. 19 Kiki ba mpam i Gilgal,+ i homa mintjok mi biôñgba mi bé,* a témb ni mbus, a ke a kal kiñe le: “A kiñe, me gwé jam le me nlama kal ndigi wetama.” Kiñe i kal le: “Nwaha bés!” Bagwélél bé bobasôna ba pam. 20 Kiñe i bé i yii i tuñ* yé, i het lisuni li bé, Éhud a tiige nye bebee. Éhud a kal nye le: “Me gwééne we nwin u u nlôl yak Nyambe.” Ha nyen kiñe i bi nyodi i yééne yé ane, i telep. 21 Ni woo wé waé, Éhud a sodol pansoñ i bé nye i bel walôm, a ôm nye yo i libum. 22 Pansoñ yosôna i jôp nye i libum, yak ni ngwén,* mahoñ ma hô yo, tjibi di pam, inyule Éhud a bi nwas pansoñ mu libum jé. 23 Éhud a pémél i libebe,* a yip makôga ma tuñ, a kwés mo. 24 Kiki a nke, bagwélél ba kiñe ba témb ba lo, ba koba le makôga ma yé nkwéhék. Ba kal le: “Bebek le a yé i libee* ikété tuñ i i gwé lisuni.” 25 Kiki ba mbem ngim ngéda, ba tehe le a ta bé i yibil makôga ma tuñ, ba yoñ hiliba, ba kwihil, ba tehe le nwet wap a niñi ’isi, a ma wo!
26 Kiki ba bé lep ngéda, Éhud a so, a ke, a tagbe bebee ni mintjok mi biôñgba,*+ a bol i Séira, a pei. 27 Kiki a mpam ndigi i mbok dikôa i Éfraim,+ a kahal hem hioñ;+ bon ba Israel ba lo, ba kahal sôs dikôa, Éhud a bôgôk bo bisu. 28 I mbus, a kal le: “Noña me inyule Yéhôva a nsem baoo banan le Lôk Môab i moo manan.” Ha nyen ba bi noñ nye, ba yoñ mabôñ* ma Yordan inyu boñ le Lôk Môab i tagbe bañ, ba bi nwas bé mut nye ki nye le a yap. 29 I lisañ li nyen ba bi nol 10 000 di bon ba Môab,+ bobasôna ba bak bôt ba ngui ni bôt ba makénd; to wada wap a bi pei bé.+ 30 Ibôdôl ni yokel nyen bon ba Israel ba bi nyodi isi énél i Lôk Môab; loñ i yén ikété nsañ* 80 ma nwii.+
31 I mbus Éhud, Samgar+ man Anat, a bi yila nkéés, nyen a bi nol 600 bôt ba Filistia+ ni likoñ+ ba ntindne nyaga; yak nye a bi tohol Israel.
4 I mbus nyemb Éhud, bon ba Israel ba bi témb ba kahal boñ mam mabe i mis ma Yéhôva.+ 2 Yéhôva a sem bo i moo ma Yabin kiñe Kanaan,+ nu a bé yééne i Hazôr. Ñane ntôñ wé gwét a bé le Siséra, nu a bé yééne i Harôset+ nu matén.* 3 Bon ba Israel ba lôndôl Yéhôva+ inyule Yabin a bééna 900 bikak bi gwét bi bi bééna bakwade ba nhoo,*+ a bi tét bon ba Israel+ 20 ma nwii.
4 Ha ngéda i, mpôdôl nu muda+ le Débôra, nwaa Lapidôt nyen a bé nkéés i Israel. 5 Débôra a bééna lem i yén isi lién jé ipôla Rama+ ni Bétel,+ i mbok dikôa i Éfraim; bon ba Israel ba bé ke i nyeni inyu boñ le a bagal minkaa nwap. 6 Débôra a bi om nwin yak Barak+ man Abinôam, nu a nyééne i Kédes-Naftali,+ a kal nye le: “Yéhôva Nyambe nu Israel a nti we oda ini: ‘Yoñ 10 000 di bôt ba Naftali ni ba Zébulôn, u kee* i hikôa Tabor. 7 Me ga lona we Siséra, ñane ntôñ gwét u Yabin, nye lôñni bikak gwé bi gwét ni bisônda gwé i lép* Kison,+ me ga sem ki nye i moo moñ.’”+
8 Ndi Barak a kal Débôra le: “Ibale u nke ni me, m’a ke; ndi ibale u nke bé ni me, m’a ke bé.” 9 Ha nyen Débôra a bi kal nye le: “M’a ke ni we, ndi i gwét bini u nke i jo bi ga lona bé we lipém; inyule Yéhôva a ga sem Siséra+ i moo ma muda.” I mbus, Débôra a telep, a ke bo Barak i Kédes.+ 10 Barak a bi sébél litén li Zébulôn ni li Naftali+ i Kédes, 10 000 di bôt li noñ nye. Yak Débôra a ke lôñni nye.
11 Ndi Héber man Lôk Ken, a bi bagla ni ini Lôk Ken+ ipe, hala wee mbôda Hôbab, nkil*+ Môsi; a bi téé ndap yé libadô bebee ni e ikeñi i i yé i Zaananim, bebee ni Kédes.
12 Ba bi añle Siséra le Barak man Abinôam, a mbet i hikôa Tabor.+ 13 I nlélém ngéda, Siséra a kot bikak gwé gwobisôna, 900 bikak bi bi gwé bakwade ba nhoo,* a kot yak bisônda gwé gwobisôna bi bi bé lôñni nye i Harôset nu matén, ba kahal ke i lép* Kison.+ 14 Débôra a kal Barak le: “Telep, inyule Yéhôva a ga sem Siséra i moo moñ i len ini. Yéhôva a ga bôk we i bisu.” Ha nyen Barak a bi sôs hikôa Tabor, 10 000 di bôt li noñok nye. 15 Yéhôva a yubdaha+ Siséra ni bikak gwé gwobisôna ni ntôñ wé gwét wonsôna i bisu bi Barak. Siséra a sôs i kak yé, a ke ngwéé. 16 Barak a noñ bikak bi gwét ni ntôñ bisônda letee ni Hasôret nu matén. Ba nol ntôñ gwét u Siséra wonsôna ni pansoñ; to wada a bi pei bé.+
17 Ndi Siséra a ke ngwéé, a jôp i ndap libadô i Yael,+ nwaa Héber, man Lôk Ken, inyule nsañ u bé ipôla Yabin,+ kiñe Hazôr ni lihaa li Héber,+ man Lôk Ken. 18 Yael a pam, a ke i boma Siséra, a kal nye le: “A nwet wem, lo jôp, lo jôp nyono. U kon bañ woñi.” Ha nyen Siséra a bi lo, a jôp i ndap yé libadô, Yael a hô nye lañgat. 19 Siséra a kal Yael le: “Soho, ti me ndék malép, me nyo inyule nyus i gwé me.” Yael a yibil hibôi hi milik, a ti nye, a nyo,+ Yael a témb a hô nye lañgat. 20 Siséra a kal Yael le: “Telep hana lijubul li ndap libadô, ibale mut a nlo ndi a bat we le: ‘Baa munlôm a yé munu?’ W’a kal nye le: ‘To!’”
21 Ndi Yael, nwaa Héber, a yoñ mpomok kék u ndap libadô, a yoñ ki hama. Kiki Siséra a bé ke ’ilo inyule a bé nwaak, Yael a tiige mbeñel mbeñel ipañ yé, a tôp nye mapañ ma ño ni kék, kayéle kék i jôp ’isi, Siséra a wo.+
22 Barak a bé noñ Siséra, Yael a ke a boma nye, a kal nye le: “Loo me unda we i mut u nyéñ.” A ke lôñni nye, a ada Siséra a niñi mim, kék i bak nye nsomok munu mapañ ma ño.
23 Hala nyen, Nyambe a bi boñ le bon ba Israel+ ba yémbél Yabin, kiñe Kanaan i hilo hi. 24 Bon ba Israel ba bi waa bé jôs Yabin, kiñe Kanaan,+ letee Yabin, kiñe Kanaan+ a tjiba.
5 I kel i, Débôra+ bona Barak+ man Abinôam, ba bi tôp i hiémbi+ hini:
2 “Hala kiki bajogwét ba Israel ba nhohol tjôñ tjap,*
yak bôt ba loñ ba nti bomede nkikip,+
béghana Yéhôva!
3 Emblana, a bikiñe! Sédna ôô, a baane!
Me ga tubul Yéhôva+ hiémbi.
Me ga tôp hiémbi hi bibégés* inyu Yéhôva, Nyambe nu Israel.+
4 A Yéhôva, i ngéda u bi nyodi i Séir,+
i ngéda u bi hebi i nkoñ u Édôm,
hisi hi bi nyeñg, ngii i nôs nop,
ond i ti malép.
5 Dikôa di bi nyimbi* i bisu bi Yéhôva,+
yak hikôa Sinai hi bi nyimbi i bisu bi Yéhôva,+ Nyambe nu Israel.+
6 I dilo di Samgar+ man Anat,
i dilo di Yael,+ minloñ minkeñi mi bé hôlô;
bake liké ba bé kil i dinjela.
7 Bôt ba bé ha bé mambai ma Israel;
bôt ba bé ha bé, letee me Débôra+ me telep,
letee me telep kiki nyañ bon i Israel.+
Ba bé tehe bé ben, to pansoñ,
inyu 40 000 bisônda i Israel.
Béghana Yéhôva!
10 A bé ba ni nkil i magas,
a bé ba ni yiine i bañga bibuñga,
a bé ba ni nkil i minloñ,
ôda mahoñol mu jam lini!
11 Makiñ ma bôt ba nti bilém malép, ma bé nôga i maébél ma malép;
nyoo nyen ba ñañal maboñok ma telepsép ma Yéhôva,
maboñok ma telepsép ma bôt ba nyééne i mambai ma Israel.
Inyu hala nyen litén li Yéhôva li nke i manwemel ma bitison.
12 Tôde, tôde, a Débôra!+
Tôde, tôde, tôp hiémbi!+
Telep, a Barak!+ Kena bôt boñ ba mok, a man Abinôam!
13 Ba ba bi yégle, ba bi ke yak mintôô mi bôt;
litén li Yéhôva li bi lo i meeni inyu jôs mimpémba mi bôt.
14 I bôt bana ba nlôl i Éfraim, ba nyééne i nsôsôgô;*
ba yé i noñ we, a Benyamin, ipôla bôt boñ.
Ibôdôl i Makir+ baane ba mintôñ mi gwét ba bi sôs,
yak ibôdôl i Zébulôn i bôt ba mbegee ntoñgo* u mut nu a mpohol bisônda.
15 Baane ba Isakar ba bé ni Débôra,
kiki Isakar a bé, hala nyen yak Barak+ a bé.
Ba bi om nye le a kee i tegep mbok* ni makôô.+
Ikété mandap ma bikôkôa ma Ruben, pééna i bé bôt i ñem.
16 Inyuki u bi yén i ngii jagas, ipôla bibot biba,
u emblege kiki batat bilém ba nhem hikos inyu bilém+ gwap?
Ikété mandap ma bikôkôa ma Ruben, pééna i bé bôt i ñem.
Ndi ba bi yoñ+ bé silba.
20 Nyoo i ngii, tjôdôt di bi jo;
nyoo liyééne jap, di bi jôs Siséra.
Me* bi tidbe mimpémba mi bôt.
22 Bipal bi bihosi bi bi kumb ’isi,
i ngéda balôm ba bihosi ba bé ke ngwéé.+
23 Añgel i Yéhôva i bi kal le: ‘Tiihana Mérôs,
ñ, tiihana i bôt ba nyééne i nyeni,
inyule ba bi lo bé i hôla Yéhôva,
ba bi lona bé mimpémba nwap mi bôt i hôla Yéhôva.’
24 Yael,+ nwaa Héber+ man Lôk Ken,
a yé nsaibak iloo bôda bobasôna;
a yé nsaibak iloo bôda bobasôna ba nyééne i mandap ma mabadô.
25 Siséra a bi bat nye malép; a ti nye milik.
A ti nye milik*+ ikété libôndô li li yé inyu mangand makeñi.
26 Ni woo wé, a bi yoñ mpomok kék u ndap libadô,
ni woo wé walôm, a yoñ hama i bagwelnson.
A bép Siséra hama, a bol nye ño,
a tôp nye mapañ ma ño,+ a nyagat mo.
27 A bi kwo ipôla makôô mé; a bi kwo, a kida ’isi;
a bi kwo ipôla makôô mé, a nañlene ha;
i homa a bi kwél, ha nyen a bi wél.
28 Muda wada a bé béñgne i winda,
nyañ Siséra a bé peble i mapondo ma winda:
‘Inyuki kak yé gwét i ntiñha lo?
Inyuki me nogok bé kiki bipal bi bihosi bi kak yé bi nkumb ’isi?’+
29 Bôda bé, ba ba nlôôha ni pék ikété mintôô nwé mi bôda ba bé timbhe nye;
ñ, yak nyemede a podok mu ñem wé le:
30 ‘Bebek ba yé i kabna nkus ba nkadal,
ngond muda yada,* bingond bi bôda biba* inyu hiki njogwét,
nkus u mabadô ba nhoo tinti inyu Siséra; ñ, mabadô ba nhoo tinti,
mbot le ba mage, libadô le ba nhoo tinti, mambot ima le ba mage
inyu eñg joo li bakabna nkus.’
31 A Yéhôva, baoo boñ bobasôna ba nlama wo,+
ndi i bôt ba ngwés we ba ba kiki hiañgaa hi hi mpam ikété lipém jé.”
Loñ i bi yén ikété nsañ* 40 ma nwii.+
6 Ndi bon ba Israel ba bi témb ba boñ mam mabe i mis ma Yéhôva,+ inyu hala nyen Yéhôva a bi sem bo i moo ma Lôk Madian nwii minsaambok.+ 2 Lôk Madian i bi tét Israel.+ Lôk Madian i bi tinde bon ba Israel i oñ masolbene* i dikôa, i bihôk bi maaa ni i bahoma ba yé ndutu i ke.+ 3 Hiki ngéda bon ba Israel ba bé sal nwom, Lôk Madian, Lôk Amalek+ ni bôt ba Likôl+ ba nlo i jôs bo. 4 Ba bé jôp i nkoñ u Israel, ba ôbhak bijek gwobisôna letee ni i Gasa. Ba bé yigle bé Israel yom i je yo ki yo, to ntômba, to nyaga, to jagas.+ 5 Ba bé ba lo ngandak kiki bitandi,+ ba bak ni bilém gwap lôñni mandap map ma mabadô, mut a bé la bé soñgol bo, to kamél+ yap; ba bé ba jôp ikété loñ inyu tjé yo. 6 Lôk Madian i bi boñ le bon ba Israel ba yila liyep ngandak; inyu hala nyen bon ba Israel ba bi bôdôl sébél Yéhôva le a hôla+ bo.
7 I ngéda bon ba Israel ba bi sébél Yéhôva le a hôla bo inyu mam Lôk Madian+ i bé boñ bo, 8 Yéhôva a ômle bon ba Israel mpôdôl nu a bi kal bo le: “Yéhôva Nyambe nu Israel a nkal le: ‘Me bi nyodna bé i loñ Égiptô, i homa ni bé minkol.+ 9 Me kobol bé i moo ma bôt ba Égiptô, ni i moo ma bôt bobasôna ba bé tééñga bé, me luhul bo i bisu binan, me ti ki bé loñ+ yap. 10 Me kal ki bé le: “Men me yé Yéhôva Nyambe+ nan, ni nlama bé kon banyambe ba Lôk Amôr woñi, nyoo i loñ ni nke i yééne.”+ Ndi ni bi nôgôl bé me.’”*+
11 I mbus ngéda, añgel i Yéhôva i lo+ i yén isi e ikeñi i i bé i Ôfra; Yôas man Lôk Abiézer, nyen a bééna e i.+ Lok yé Gidéôn+ i bé bép blé i waa wai inyu boñ le Lôk Madian ba tehe bañ yo. 12 Añgel i Yéhôva i pémél nye, i kal nye le: “Yéhôva a yé lôñni we,+ a mpémba njogwét.” 13 Ha nyen Gidéôn a bi timbhe nye le: “A nwet wem, nwéhél me, ibale Yéhôva a bak toi ni bés, inyuki i mam mana momasôna ma nkwél bés?+ I bihélha gwé bi mam gwobisôna batata ba bi añle bés+ bi yé hee, ba kalak le: ‘Baa Yéhôva bé nyen a bi nyodna bés i Égiptô?’+ Nano, Yéhôva a ntjôô+ bés, a nti bés i moo ma Lôk Madian.” 14 Yéhôva a telep nye i bisu, a kal le: “Kenek, gwélél ngui yoñ inyu tohol Israel i moo ma Lôk Madian.+ Baa me bé nyen me ñom we?” 15 Gidéôn a timbhe nye le: “A Yéhôva, nwéhél me. Lelaa me yé le me kobol Israel? Nun-ki! Lôk* yem i nlôôha ba ntitigi ikété litén li Manasé, yak ikété lihaa li tata, men me nlôôha ba nuntitigi.” 16 Ndi Yéhôva a kal nye le: “Inyule m’a ba ni we,+ jon w’a bép Lôk Madian ndik wee ba bak mut wada.”
17 Ha nyen Gidéôn a kal nye le: “Nano, ibale me nene loñge i mis moñ, unda me ngim yimbne i i nkwés me nkaa le, we toi nyen u yé i pot ni me. 18 Soho, u nyodi bañ hana letee me témb me lo ni likébla jem, me bii jo i bisu gwoñ.”+ A timbhe le: “Me ga yégle hana letee u témb u lo.” 19 Gidéôn a jôp i ndap yé, a yoñ man kembee, a lamb nye, a yoñ yak jam kiki bo 11 kilô* i flawa,+ a boñ bret bi ngi-séñha. A ha nuga ikété sel, a ha mpele ikété hibee; i mbus, a lona gwo añgel nyono i mbégdé, a kébél nye gwo isi e ikeñi.
20 Añgel i bañga Nyambe i kal nye le: “Yoñ nuga ni bret bi ngi-séñha, u bii gwo i ngii soso liaa nu a yé hana, u kôp ki mpele mu ngii.” A boñ hala. 21 I mbus, añgel i Yéhôva i sambal woo, lisuk li ntoñgo wé li tihba nuga ni bret bi ngi-séñha,+ hié hi pémél i liaa, hi ligis nuga ni bret bi ngi-séñha. Ndi añgel i Yéhôva i nyoi. 22 Ha nyen Gidéôn a bi sôk nok le añgel i Yéhôva+ i.
I nlélém ngéda, Gidéôn a kal le: “Ngoo ni me, a Nwet Bayemlikok le Yéhôva, inyule me ntehe añgel i Yéhôva mbom ni mbom!”+ 23 Ndi Yéhôva a kal nye le: “Nsañ u ba ni we. U kon bañ woñi;+ w’a wo bé.” 24 Inyu hala nyen Gidéôn a bi oñ juu li bisesema inyu Yéhôva, ba o jo jôl le Yéhôva-Salom,*+ ba ngi séblak jo hala letee ni len. Li ngi yii i Ôfra nu Lôk Abiézer.
25 I u u, Yéhôva a kal nye le: “Yoñ man nlôm nyaga nu isoñ, man nyaga nu yônôs iba, nu a gwé nwii minsaambok. U bôk juu li bisesema li Baal li isoñ a bi oñ, u kit ki jél lipubhaga* li li yé ha ipañ.+ 26 I mbus, yoñ ngok, u kééha yo inyu ôñôl Yéhôva Nyambe woñ juu li bisesema mu ngii liaa li. U yoñ jél lipubhaga,* u bahal jo, mu nyen u ga tine man nlôm nyaga nu yônôs iba kiki sesema i ntul i hié.” 27 Gidéôn a bi yoñ jôm li bôt ikété bagwélél bé, a boñ i jam Yéhôva a bi kal nye. Kiki a bé kon lihaa li isañ ni bôt ba tison woñi ngandak, a bi boñ bé i jam li njamuha, ndi a bi boñ jo ni juu.
28 I ngéda bôt ba tison ba bi pule tôde kegla, ba tehe le ba mbôk juu li bisesema li Baal, ba koba le ba nkit yak jél lipubhaga* li li bé ha ipañ; ba koba ki le ba ñoñ juu li bisesema li mondo, ba sem man nlôm nyaga mu. 29 Ba kahal badna le: “Njee a mboñ i jam lini?” Kiki ba nwan, ba kal le: “Gidéôn nu, man Yôas nyen a mboñ i jam li.” 30 Ha nyen bôt ba tison ba bi kal Yôas le: “Pémés man woñ, di nol nye inyule a mbôk juu li bisesema li Baal, a kit ki jél lipubhaga* li li bak ha ipañ.” 31 Yôas+ a timbhe i bôt bobasôna ba bé nye i bisu le: “Baa bé bon ni nlama sôñ Baal? Baa bé bon ni nlama tohol nye? Nu ni nu a nsôñ nye a nlama nôla i kegla+ ini. Ibale a yé nyambe,+ a sôñ nyemede hala kiki ba mbôk juu jé li bisesema.” 32 I hilo hi nyen Yôas a bi sébél Gidéôn le Yérub-Baal,* a kal le: “Baal a sôñ nyemede hala kiki ba mbôk juu jé li bisesema.”
33 Lôk Madian+ yosôna, Lôk Amalek+ ni bôt ba Likôl ba kot mintôñ nwap mi gwét;+ ba yap lép, ba ke ba yééne i nsôsôgô* u Yézréel. 34 Ha nyen Gidéôn+ a bi kôhna mbuu u Yéhôva, a hem hioñ;+ Lôk Abiézer+ ba lo i nit nye. 35 A om balegelnwin ni nkoñ u Manasé wonsôna, yak bo ba lo i nit nye. A om balegelnwin bape i nkoñ u Aser, u Zébulôn ni u Naftali, yak bo ba kodba, ba lo i nit nye.
36 I mbus, Gidéôn a kal bañga Nyambe le: “Ibale u nsômbôl tohol Israel ni njel yem kiki u bi bôn+ me, 37 m’a tek koo ntômba i i gwé mahuu i litidil. Ibale me nkoba manwee ma nyôôs koo ntômba, ndi homa nyensôna a bak nnumuk; ha nyen m’a yi le w’a tohol Israel ni njel yem kiki u bi bôn me.” 38 Hala nyen i bi bôña. I ngéda a bi pule telep kegla, a nwot koo ntômba, malép ma pam mu, ma yônôs soso lidis. 39 Ndi Gidéôn a kal bañga Nyambe le: “U unbene bañ me, me nsômbôl ki bat we jam lipe. Soho, neebe le me gwélél ki koo ntômba ngélé ipe inyu yi too w’a ba lôñni me. Soho, boñ le koo ntômba yotama i ba nnumuk, ndi manwee ma yôôs homa nyensôna.” 40 Hala nyen Nyambe a bi boñ i u u; koo ntômba yotama yon i bé nnumuk, ndi manwee ma bi yôôs homa nyensôna.
7 Yérub-Baal hala wee Gidéôn+ ni bôt bobasôna ba bé lôñni nye, ba pule telep, ba ke ba yééne i lingen li Harod, ndi bôt ba Madian ba bééne Gidéôn i pes ñombok, i hikôa Môré, i nsôsôgô.* 2 Yéhôva a kal Gidéôn le: “M’a sem bé Lôk Madian i moo+ ma bôt bana inyule ba yé ngandak. Tiga le bon ba Israel ba kahal ngôgôp, ba kalak le: ‘Ni ngui yés nyen di nyémbél.’*+ 3 Soho, kal bôt ba litén le: ‘Nu ni nu a kon woñi, a sehlaga ki, a témb i mbai+ yé.’” Ha nyen Gidéôn a bi noode bo. I mbus, 22 000 bôt ba témb i mambai map, 10 000 di bôt jon li yégle.
4 Ndi Yéhôva a kal Gidéôn le: “Bôt ba ngi yii ngandak. Kena bo i lép inyu boñ le me noode bo nyoo. I ngéda m’a kal we le: ‘Nunu a nke ni we,’ wee nyen a ga ke ni we, ndi i ngéda m’a kal we le: ‘Nunu a nke bé lôñni we,’ wee nyen a ga ke bé lôñni we.” 5 Gidéôn a sôhna bisônda gwé i lép.
Ha nyen Yéhôva a bi kal Gidéôn le: “Bagal bisônda bi nla malép ni hilémb kiki ngwo pes yada; ni bisônda bi ñôm maboñ ’isi inyu nyo malép pes ipe.” 6 Nsoñgi u bisônda bi bé yoñ malép ni woo inyu nyo u bé 300; bini bisônda bi bi yégle, bon ba bé ôm maboñ ’isi inyu nyo.
7 Yéhôva a kal Gidéôn le: “Lôñni i 300 i bôt ini i i nla malép nyen m’a tohol bé, me ga sem Lôk Madian i moo+ manan. Ndi nwas bana bôt bape ba huu i mambai map.” 8 Inyu hala nyen ba bi yoñ bijek gwap ni dioñ tjap, Gidéôn a huuha bana bon ba Israel bape, a yégla ndigi 300 bôt. Liyééne li Lôk Madian li bak i pes makuli, nyoo i nsôsôgô.*+
9 I u u, Yéhôva a kal Gidéôn le: “Telep, ke jôs Lôk Madian, inyule me nsem bo i moo+ moñ. 10 Ndi ibale u nkon woñi i jôs bo, sôs nyoo i liyééne ni ngwélél woñ le Pura. 11 Emble i jam ba nkal, i mbus u ga bana makénd* i jôs bo.” Ha nyen Gidéôn bo ngwélél wé le Pura ba bi sôs i het baoo bap ba bé ba yii.
12 Lôk Madian, Lôk Amalek ni bôt ba pes Likôl+ bobasôna ba bé ntjamak ni nsôsôgô* wonsôna kiki bitandi; kamél yap i bé ngi nsoñgi+ kiki lisege li li yé i ngwañ tuye. 13 Gidéôn a lo, a ada sônda yada i yé añle liwanda jé jada eem, a kal nye le: “I eem ini yon me ñemel. Me ntehe ngiiña bret i kôn* i i mbiiñge i liyééne li Lôk Madian. I pam bebee ni ndap libadô yada, i kumul yo, i bôk+ yo. Ñ, ndap i kwo, i nyugda yosôna.” 14 Ha nyen liwanda jé li bi kal le: “I nla ndik ba pansoñ i Gidéôn+ man Yôas, mut Israel. Nyambe a mal sem Lôk Madian ni liyééne jap i moo+ mé.”
15 Ndik kiki Gidéôn a nok ba ñañal i eem i ni ndoñi+ yé, a ôôp inyu bégés Nyambe. I mbus, a témb i liyééne li bon ba Israel, a kal le: “Telbana, inyule Yéhôva a nsem Lôk Madian i moo manan.” 16 Gidéôn a kap 300 bôt mintôñ maa, a ti bobasôna dioñ,+ basoso ba dimbôga di di bé hôlô lôñni nwai. 17 Gidéôn a kal bo le: “Béñgnana me, ni boñ nlélém kiki me. I ngéda m’a ba bebee ni liyééne li baoo bés, ni nlama boñ ndik kiki ni ntehe me me mboñ. 18 I ngéda me ni i bôt bobasôna ba yé lôñni me di ga hem dioñ, yak bé ni nlama hem dioñ, ni kiiña ni liyééne jolisôna, ni londok le: “Inyu Yéhôva ni inyu Gidéôn!’”
19 Gidéôn ni 100 bôt i i bé lôñni nye, ba lo bebee ni liyééne i ñem mau,* i ngéda batat ba ntip yoñ nson wap. Ba hem dioñ,+ ba bol basoso bap ba dimbôga ba ba bééna i moo.+ 20 Hala nyen mintôñ nwo maa mi bi hem dioñ, mi bol ki basoso ba dimbôga. Ba gwel nwai nwap ni woo waé, ni woo walôm ba gwel dioñ, ba lond le: “Pansoñ i Yéhôva ni i Gidéôn!” 21 I ngéda i yosôna, hiki mut a bé a téé i homa wé, ba kéña liyééne, bisônda bi Madian gwobisôna bi ôt ngwéé,+ bi kenek bi londok. 22 I 300 bôt i, i kônde hem dioñ, ha nyen Yéhôva a bi boñ le bisônda bi Madian bi kahal nolna ni pansoñ mukété liyééne+ jap; bisônda bi Madian gwobisôna bi ke ngwéé letee ni i Bét-Sita, bebee ni Zéréra, ikepam i nwaa nkoñ u Abel-Méhôla+ bebee ni Tabat.
23 Ha nyen ba bi sébél bon ba Israel ba ba yé i Naftali, i Aser ni bôt ba Manasé+ bobasôna, ba kahal noñ bôt ba Madian. 24 Gidéôn a ep balegelnwin i mbok dikôa yosôna i Éfraim, a kal le: “Sôha inyu jôs bôt ba Madian, ni kéñ ki manjel ma ma nke i diléléba letee ni i Bét-Bara lôñni i Yordan.” Jon bôt ba Éfraim bobasôna ba bi kodba, ba kéñ manjel ma ma nke i diléléba letee ni i Bét-Bara lôñni i Yordan. 25 Ba gwel baane iba ba Madian, Ôreb bo Zéeb; ba nol Ôreb i liaa li Ôreb,+ ba nol Zéeb i waa wai u Zéeb. Ba kônde ki noñ bôt ba Madian,+ ba témbna ño u Ôreb ni ño u Zéeb, ba ti nwo Gidéôn i mbok Yordan.
8 Ha nyen bôt ba Éfraim ba bi kal nye le: “Inyuki u mboñ bés hala? Inyuki u nsébél bé bés i ngéda u kenek i jôs bôt ba Madian?”+ Jon ba bi nôôma nye béba ngandak.+ 2 Ndi Gidéôn a kal bo le: “Baa i jam me mboñ li nloo li ni bi boñ? Baa minyégla mi matam ma Éfraim+ mi nloo bé libumbul li Abiézer?+ 3 Baa i moo manan bé nyen Nyambe a bi sem baane ba Madian le Ôreb ni Zéeb,+ baa i jam me mboñ li nloo li ni bi boñ?” Kiki a mpot hala,* hiun hiap hi sôs.*
4 I mbus, Gidéôn a yap Yordan. Nye ni 300 bôt i bé ni nye, ba bé nwaak, ndi to hala ba bi kônde noñ baoo bap. 5 Ha nyen a bi kal bôt ba Sukôt le: “Soho, tina i bôt ba yé lôñni me bret, inyule ba yé nwaak, me yé i noñ Zéba bo Zalmuna, bikiñe bi Madian.” 6 Ndi baane ba Sukôt ba kal nye le: “Inyuki di nlama ti ntôñ woñ gwét bret? Baa u ma gwel ndugi Zéba bo Zalmuna?” 7 Ha nyen Gidéôn a bi timbhe bo le: “I ngéda Yéhôva a ga sem Zéba bo Zalmuna i moo mem, me ga yoñ nkôô biloo ni bikai bi ñoñ+ inyu bép bé.” 8 I mbus, a nyodi ha, a ke i Pénuel, a bat bôt ba Pénuel nlélém jam, ndi bôt ba Pénuel ba timbhe nye nlélém kiki bôt ba Sukôt. 9 A kal yak bôt ba Pénuel le: “Ibale me ntémb ni nsañ, m’a bôk nkum ndap+ unu.”
10 Zéba bo Zalmuna ba bé i Karkôr ni mintôñ nwap mi gwét, jam kiki bo 15 000 bôt. Botama bon ba bé ba ngi yii ikété ntôñ gwét wonsôna u bôt ba Likôl,+ inyule 120 000 bôt ba gwét ba ba bééna pansoñ ba bi wo. 11 Gidéôn a bi nôñôl i njel bôt ba nyééne i mandap ma mabadô ba nkil, i pes likôl i Nôba ni i Yogbeha,+ a leñ ntôñ bisônda gwét, nyoo i het ba bé ba sôlne. 12 Zéba bo Zalmuna, bikiñe bi Madian gwo biba bi bi ke ngwéé, Gidéôn a noñ bo, a gwel bo. Baoo bap bobasôna ba kahal sehla.
13 Gidéôn man Yôas, a kahal huu i gwét, a lôô i njel i nke i Héres. 14 Mu njel, a gwel mañge wanda nu a bé lôl i Sukôt, a kahal bat nye mambadga. I mañge wanda nu a tilna nye môl ma baane ni ma mimañ mi Sukôt, ba bé 77 bôt. 15 I mbus, Gidéôn a ke, a tehe bôt ba Sukôt, a kal bo le: “Zéba bo Zalmuna bana! Inyu yap bé nyen ni bé nyumblana me, ni kalak le: ‘Baa u ma gwel ndugi Zéba bo Zalmuna, inyu boñ le di ti bôt boñ bret inyule ba yé nwaak?’”+ 16 A gwel baane ni mimañ mi tison i Sukôt, a bép bo ni nkôô biloo ni bikai bi ñoñ.+ 17 I mbus, a bôk nkum ndap u Pénuel,+ a nol bôt ba tison.
18 Gidéôn a bat Zéba bo Zalmuna le: “Mimbe mintén mi bôt ni bi nol i hikôa Tabor?” Ba timbhe nye le: “Ba bé kiki we, hiki wada wap a bé pôna man kiñe.” 19 Ha nyen a bi kal bo le: “Ba bé lôk kéé yem, bon bôlôm ba mama yem. Ndi me nkum soñ ni niñ i Yéhôva le, ibale ni nwas bo le ba niñ, ki to me me ta bé nyégsaga i nol bé.” 20 I mbus, a kal Yéter, man wé nu bisu le: “Telep, nol bo.” Ndi mañge wanda a bi la bé bada pansoñ yé inyule a bé kon woñi, a bé a ngi yii mañge wanda. 21 Zéba bo Zalmuna ba kal le: “Telep, wemede u nol bés, inyule ba nyil bañga munlôm i ngui yé.”* Jon Gidéôn a bi telep, a nol Zéba bo Zalmuna,+ a yoñ bieñg bi bi bééna maôñg ma sôñ, bi bi bé kamél yap i joo.
22 I mbus ngéda, bon ba Israel ba kal Gidéôn le: “Yila ñane wés, we ni lok yoñ lôñni nlal woñ inyule u mpéyés bés i moo ma bôt ba Madian.”+ 23 Gidéôn a kal bo le: “To me, to man wem, di ga ane bé bé. Yéhôva nyen a ga ba ñane nan.”+ 24 Gidéôn a kônde le: “Nwaha, me bat bé ngim jam: hiki mut a ti me hilonde hi jôl mu nkus a nkadal.” (Inyule Lôk Ismael+ i bé i gwé dilonde di gôl di ba nhaba i môl.) 25 Ba timbhe le: “Di ga ti we i gwom u mbat.” Ba tek mbot ’isi, hiki wada a leñ hilonde a bi yoñ mukété gwom a bi kadal. 26 Dilonde di gôl le ba nhaba i môl Gidéôn a bi bat, di bé yét 1 700 sékel i gôl,* handugi bieñg bi bi bééna maôñg ma sôñ, dimbuñga,* mambot ma wedewede* bikiñe bi Madian bi nhaba, ni minsañ mi joo inyu kamél.+
27 Gidéôn a bi boñ éfôd*+ lôñni i gwom bi, a bii yo i tison yé le Ôfra;+ bon ba Israel bobasôna ba kahal bégés yo kiki nyambe,*+ i yilna Gidéôn ni lihaa jé hiandi.+
28 Hala nyen bon ba Israel ba bi yémbél Lôk Madian,+ Lôk Madian i bi noode ha bé ki jôs bo.* I dilo di Gidéôn,+ loñ i bi yén ikété nsañ* 40 ma nwii.
29 Yérub-Baal+ man Yôas a bi témb i mbai yé, a yén ki nyoo.
30 Gidéôn a bi bana 70 ma bon bôlôm* inyule a bééna ngandak baa. 31 Yak linyaa jé li li bé i Sikem li bi gwélél nye man munlôm, Gidéôn a o nye jôl le Abimélek.+ 32 Gidéôn man Yôas a bi wo, a ma un, ba jô nye i soñ isañ le Yôas, i Ôfra nu Lôk Abiézer.+
33 Kiki Gidéôn a nwo ndigi, bon ba Israel ba témb ba bôdôl bégés* Baal,+ ba yilha Baal-Bérit nyambe+ wap. 34 Bon ba Israel ba bi bigda ha bé Yéhôva Nyambe+ wap, nu a bi sôñ bo i moo ma baoo bap bobasôna ba bé bo ipañ;+ 35 ba bi unda bé to lihaa li Yérub-Baal, hala wee Gidéôn, loñgeñem* inyu mam malam momasôna a bi bôñôl Israel.+
9 I mbus ngéda, Abimélek+ man Yérub-Baal, a ke yak banyandôm* bé i Sikem, a pôdôs bo lôñni lihaa li sôgôl wé jolisôna le:* 2 “Soho, kala baéga* bobasôna ba Sikem le: ‘Kii i nlémél bé: le bon ba Yérub-Baal+ bobasôna ba ane bé, hala wee 70 ma bôt; tole mut wada nyen a ane bé? Ndi ni hôya bañ le me ni bé di yé matjél mada.’”*
3 Banyandôm bé ba bi pôdôs baane ba Sikem inyu yé. Baane ba Sikem ba kit le ba nit Abimélek, inyule ba bé kal le: “A yé mankéé wés.” 4 Ba ti nye 70 ma bipes bi silba bi bi nlôl i témpel* Baal-Bérit,+ Abimélek a gwélél i moni mi inyu boñ le ditégéé di bôt ni bôt ba lipamal ba noñ nye. 5 I mbus, a ke i ndap isañ i Ôfra,+ a nol lôkisañ,+ bon bôlôm ba Yérub-Baal, 70 ma bôt; a nôlôl bo i ngii ngok yada. Ndik Yôtam, man Yérub-Baal nu mbus nyen a bi pei inyule a bi solop.
6 I mbus hala, baane ba Sikem bobasôna ni baane ba Bét-Milô bobasôna ba kodba, ba téé Abimélek kiñe+ bebee ni e ikeñi, i homa jél li Sikem li bé.
7 Kiki ba ñañle Yôtam i mam mana, i nlélém ngéda a ke a telep i ngii hikôa Gérizim,+ a pot makeñi, a kal le: “Emblana me a baane ba Sikem, inyu boñ le yak Nyambe a emble bé.
8 “Kel yada, bie bi bi kodba inyu pohol njee a ga ba kiñe yap. Bi kal e ôlivé le: ‘Yila kiñe yés.’+ 9 Ndi e ôlivé i timbhe bo le: ‘Me nla bé nwas môô mem,* ma bôt ba ngwélél inyu ti Nyambe ni bôt ba binam lipém, inyu ndeñg i ngii bie bipe!’ 10 I mbus, bie bi kal e faigé le: ‘Loo, u yila kiñe yés.’ 11 Ndi e faigé i timbhe bo le: ‘Me nla bé nwas line jem ni matam mem malam inyu ke i ndeñg i ngii bie bipe!’ 12 I mbus, bie bi kal nkôô wai le: ‘Loo, u yila kiñe yés.’ 13 Nkôô wai u timbhe bo le: ‘Me nla bé nwas wai yem yondo i i nkônha Nyambe ni bôt ba binam maséé inyu ndeñg i ngii bie bipe!’ 14 Sôk i nsôk, bini bie bipe gwobisôna bi kal e biloo le: ‘Loo, u yila kiñe yés.’+ 15 Ha nyen e biloo i bi timbhe bie le: ‘Ibale men ni pohol toi le me ba kiñe nan, lona, ni solop isi yiye yem. Ndi ibale hala bé, wee hié hi pémél i e biloo, hi ligis bie bi sidar bi Libañ.’
16 “Baa ni mboñ mam ni maliga lôñni telepsép kiki ni ntéé Abimélek kiñe?+ Baa ni ñunda Yérub-Baal ni lihaa jé loñgeñem? Baa ni nti nye lipém li li kôli ni nye? 17 I ngéda pua yem a bi jo gwét inyu nan,+ a bé le a nimis niñ* yé inyu tohol bé i moo ma Madian.+ 18 Ndi i len ini, ni ntelep inyu jôs lihaa li pua yem, ni nol bon bé i ngii ngok+ yada, 70 ma bôt. I mbus, ni téé Abimélek man linyaa+ jé, kiñe i ngii baane ba Sikem, inyule manyuñ nan nu. 19 Ñ, ibale jam ni mboñ Yérub-Baal ni lihaa jé i len ini li yé lilam, li téé ki sép, wee kona maséé inyu Abimélek, yak nye a kon maséé inyu nan. 20 Ndi ibale hala bé, wee hié hi pémél yak Abimélek, hi ligis baane ba Sikem ni ba Bét-Milô;+ hié hi pémél ki yak baane ba Sikem ni ba Bét-Milô, hi ligis Abimélek.”+
21 I mbus, Yôtam+ a ke ngwéé, a solop i Béer, a yééne nyoo inyule a bé kon manyañ wé Abimélek woñi.
22 Abimélek a bi ane* Israel nwii maa. 23 I mbus ngéda, Nyambe a nwas le ôa i ba* ipôla Abimélek ni baane ba Sikem, ba tonbana ki Abimélek. 24 Hala a bi bôña le ndi ba pun 70 ma bon bôlôm ba Yérub-Baal ba ba bi nôla, ni le ba kogse i bôt ba bi nol bo: hala wee Abimélek inyule nyen a bi nol bo,+ ni baane ba Sikem inyule ba bi hôla nye i nol lôkisañ. 25 Baane ba Sikem ba om bôt i ngii dikôa le ba amb Abimélek, ba bé kadal gwom bi bôt ba bé tagbe bebee ni bo mu njel. I mbus ngéda, ba añle Abimélek i jam li.
26 Kel yada, Gaal man Ébed a ke ni lôknyañ i Sikem, baane ba Sikem+ ba bôdôl nye ñem. 27 Bôt ba Sikem ba bi ke i nwom nwap, ba ket matam ma nkôô wai, ba tjo mo inyu kôhna wai, ba boñ ngand; i mbus, ba jôp i ndap Nyambe+ wap, ba je, ba nyo, ba tiihe Abimélek. 28 I mbus, Gaal man Ébed a kal le: “Njee a yé Abimélek, njee a yé Sikem le di gwélél bo? Baa a ta bé man Yérub-Baal?+ Baa Zébul a ta bé nkenwin wé? Bé, gwéélana bôt ba Hamor, isañ Sikem! Ndi inyuki bés di nlama yila bagwélél ba Abimélek? 29 Ibale litén lini li bak isi énél yem, ki me nhéya Abimélek tel yé.” I mbus, a kal Abimélek le: “Kéñbaha ntôñ woñ gwét, u loo di joo.”
30 I ngéda Zébul, ñane tison, a bi nok bibañga bi Gaal man Ébed, a unup ngandak. 31 A om balegelnwin bisôsôli* yak Abimélek, a kal nye le: “Gaal man Ébed ni lôknyañ ba yé i Sikem, ba yé i tinde bôt ba tison le ba kolba we. 32 Hanano ni, telep ni juu, we ni bôt boñ ni solop i bikai. 33 I ngéda kel i nye ndigi, yak we pule telep, u leñ tison gwét; i ngéda nye ni bôt bé ba nlo i jôs we, w’a boñ kii yosôna u nla inyu yémbél nye.”*
34 Abimélek ni bôt ba bé lôñni nye ba telep ni juu, ba bagla mintôñ mina, ba ke ba solop bebee ni Sikem. 35 I ngéda Gaal man Ébed a bi pam, a telep i lijubul li tison, Abimélek ni bôt bé ba pam i masolbene map. 36 I ngéda Gaal a bi tehe bôt, a kal Zébul le: “Béñge ki! Bôt baa ba yé i lôl i ngii dikôa.” Ndi Zébul a kal nye le: “Bititii bi dikôa gwon bi yé i pôna we bôt ba binam.”
37 I mbus ndék ngéda, Gaal a kal le: “Béñge loñge! Bôt ba binam bon ba yé i lôl i ñem loñ, ntôñ wada u yé i lôl i njel e ikeñi i Méônénim.” 38 Ha nyen Zébul a bi kal nye le: “Ngôk woñ u yé hee nano? We nu u bé kal le: ‘Njee a yé Abimélek le di gwélél nye?’+ Baa i bôt bana bé bon u bé yan? Pamak ni nano, u jôs bo gwét.”
39 Hala nyen Gaal a bi éga baane ba Sikem i jôs Abimélek. 40 Gaal a ke ngwéé, Abimélek a noñ nye, ngandak bôt i bi wo, mim mi bé mi niñi letee ni lijubul li tison.
41 Abimélek a bi kônde yééne i Aruma; yak Zébul+ a bi luhul Gaal ni lôknyañ, ba nyodi i Sikem. 42 I kel i bé noñ ha, bôt ba Sikem ba nyodi i tison ba ke bikai, ba kal Abimélek hala. 43 A yoñ bôt bé, a bagal bo mintôñ maa, ba solop i bikai. I ngéda a bi tehe bôt ba nyodi i tison, a leñ bo gwét, a nol bo. 44 Abimélek ni ntôñ u bé lôñni nye ba ke ngwéé, ba telep i lijubul li tison; mini mintôñ ima mi jôs i bôt bobasôna ba bé i bikai, ba nol bo. 45 Abimélek a bi jôs i tison ini gwét kel yosôna, a yoñ yo. A nol i bôt ba bé mukété; i mbus, a bôk yo,+ a kôp yo bas.
46 I ngéda baane bobasôna ba nkum ndap u Sikem, ba bi nok hala, ba pala jôp i lisolbene li li yé ikété ’isi, i témpel* El-Bérit.+ 47 Kiki ba nkal Abimélek le baane ba nkum ndap u Sikem ba nkodba, 48 Abimélek ni bôt bobasôna ba bé lôñni nye ba ke i hikôa Zalmôn. Abimélek a yoñ nkuleñ, a kit ntjep e, a kéhi wo i tuu, a kal bôt bé le: “I jam ni ntehe me me mboñ, yak bé ni pala boñ nlélém!” 49 Bôt bé bobasôna ba kit mintjep mi bie, ba noñ Abimélek. I mbus, ba bii mintjep mi i lisolbene, ba kuye lisolbene hié. Hala nyen yak bôt ba nkum ndap u Sikem ba bi wo, ba bé jam kiki bo 1 000 hi bôt, bôlôm ni bôda.
50 I mbus hala, Abimélek a ke i Tébes; a jôs tison Tébes gwét, a yoñ yo. 51 Nkum ndap nkeñi u bé i ñemkété u tison, bôlôm bobasôna ni bôda bobasôna ni baane bobasôna ba tison ba ke, ba solop mu. Ba kwéhba mukété, ba bet i ngii nyôl u nkum ndap. 52 Abimélek a bi pam bebee ni nkum ndap, a leñ wo gwét. A ke bebee ni lijubul li nkum ndap inyu ha wo hié. 53 Ha nyen muda wada a bi leñ Abimélek man ngok kôgôl i ño, i bol nye ño.+ 54 A pala sébél mbegee bijôl gwé bi gwét, a kal nye le: “Yoñ pansoñ yoñ, u nol me, tiga le ba kal inyu yem le: ‘Muda nyen a bi nol nye.’” Mbegee bijôl gwé bi gwét a ôm nye pansoñ, a wo.
55 I ngéda bôt ba Israel ba bi nok le Abimélek a nwo, bobasôna ba huu mambai map. 56 Hala nyen Nyambe a bi timbhe Abimélek béba a bi boñ isañ i ngéda a bi nol 70 ma lôkisañ.+ 57 Nyambe a bi boñ ki le béba i bôt ba Sikem i timbil bo. Hala nyen ndiihe i Yôtam+ man Yérub-Baal,+ i bi kwél bo.
10 I mbus nyemb i Abimélek, Tôla man Pua, man Dôdô, man Lôk Isakar, a bi bôdôl tohol Israel.+ A bé yééne i Samir, i mbok dikôa i Éfraim. 2 A bi kéés Israel 23 nwii. I mbus, a wo, ba jô nye i Samir.
3 I mbus yé, Yair, man Lôk Giléad, a bi kéés Israel 22 nwii. 4 A bééna 30 ma bon bôlôm ba ba bé kil i ngii 30 ma magas, ba bééna 30 ma bitison; ba ngi séblak bitison bi le Havôt-Yair+ letee ni len, bi yé i nkoñ u Giléad. 5 I mbus ngéda, Yair a wo, ba jô nye i Kamôn.
6 Bon ba Israel ba bi témb ba boñ mam mabe i mis ma Yéhôva,+ ba bôdôl bégés Baal,+ ni bisat bi Astarôt, ni banyambe ba Aram,* ni banyambe ba Sidôn, ni banyambe ba Môab,+ ni banyambe ba Lôk Amôn,+ ni banyambe ba bôt ba Filistia.+ Bon ba Israel ba bi tjôô Yéhôva, ba bégés ha bé nye. 7 Yéhôva a bi unbene Lôk Israel, a sem bo i moo ma bôt ba Filistia ni Lôk Amôn.+ 8 I bôt ba matén ma, ba bi tét bon ba Israel, ba tééñga ki bo ngandak mu nwii u; inyu 18 nwii, ba bi tééñga bon ba Israel bobasôna ba ba bé yééne i Giléad, uu nwii u Yordan, mu nkoñ u u bé ndugi nkoñ u bon ba Amôr. 9 Bon ba Lôk Amôn ba bé yap lom Yordan inyu jôs bon ba Yuda, ba Benyamin ni ba Éfraim; Lôk Israel i bi son njonok ngandak. 10 Ha nyen Lôk Israel i bi lôndôl Yéhôva, i bat nye mahôla,+ i kal nye le: “Di bi boñ béba i mis moñ, di bi tjôô Nyambe wés, di kahal bégés Baal.”+
11 Ndi Yéhôva a bat bon ba Israel le: “Baa me bi tohol bé bé i moo ma bon ba Égiptô,+ ni ma Lôk Amôr,+ ni ma Lôk Amôn, ni ma bôt ba Filistia,+ 12 ni i moo ma bon ba Sidôn, ma bon ba Amalek ni ma bon ba Madian i ngéda ba bé tééñga bé? Me bi tohol bé i moo map i ngéda ni bi lôndôl me. 13 Ndi to hala, ni bi tjôô me, ni kahal bégés banyambe+ bape. Jon m’a tohol ha bé bé.+ 14 Kena yak banyambe ni bi pohol, ni bat bo mahôla.+ Ba tohlak bé i ngéda ni yé ikété njiiha.”+ 15 Bon ba Israel ba kal Yéhôva le: “Di bi boñ béba. Boñ bés to kii u ntehe loñge. Ndi soho, tohol ndigi bés i len ini.” 16 I mbus, ba héya bakén ba banyambe ba bé i boni, ba bôdôl gwélél Yéhôva,+ kayéle a bi neebe ha bé* le ba nok ndutu.+
17 I mbus ngéda, Lôk Amôn+ i kodba, i téé mintôñ nwap mi gwét i Giléad. Yak bon ba Israel ba kodba, ba téé mintôñ nwap mi gwét i Mizpa. 18 Bôt ba Giléad ni baane bap, ba kalna le: “Njee a ga éga bés i jôs Lôk Amôn?+ I mut nu nyen a ga ane bôt ba Giléad bobasôna.”
11 Yifta,+ man Lôk Giléad a bé njogwét nunkeñi; a bé man nu muda libambe wada, ndi jôl li isañ li bé le Giléad. 2 Ndi yak nwaa Giléad a bi gwélél nye bon bôlôm. I ngéda i bon bôlôm bana ba bi nañ, ba luhul Yifta, ba kal nye le: “W’a bana bé ngaba i bum i tata wés, inyule muda numpe nyen a bi gwal we.” 3 Yifta a bi ke lôkisañ ngwéé, a ke a yééne i loñ Tôb. Bôt ba ba bééna bé bibôlô ba jôp i lôñ yé, ba bôdôl kiha ni nye.
4 I mbus ngéda, Lôk Amôn i lo i jôs Israel+ gwét. 5 Kiki gwét bi bôdôl ndigi ipôla Lôk Amôn ni Israel, mimañ mi Giléad mi pala ke i loñ Tôb inyu yoñ Yifta. 6 Mi kal Yifta le: “Lo yila ñane ntôñ wés gwét, inyu boñ le di jôs Lôk Amôn.” 7 Ndi Yifta a kal mimañ mi Giléad le: “Ni bi oo me, ni luhul me i ndap tata.+ Baa nano nu ni yé ikété ndutu, nyen ni nlo i sébél me?” 8 Ha nyen mimañ mi Giléad mi bi kal Yifta le: “I jam li jon li nlona bés i weeni. Ibale u neebe i ke lôñni bés ni i jôs Lôk Amôn gwét, wen w’a ba ñane wés, bés bôt ba Giléad+ bobasôna.” 9 Yifta a kal mimañ mi Giléad le: “Ibale ni ntémbna me le me jôs Lôk Amôn, ndi Yéhôva a boñ le me yémbél gwét, m’a yila ñane nan!” 10 Mimañ mi Giléad mi kal Yifta le: “Yéhôva a ba mbôgi yés* le d’a boñ kiki u mpot.” 11 Ha nyen Yifta a bi ke lôñni mimañ mi Giléad, litén li yilha nye ñéga wap ni ñane ntôñ wap gwét. Yifta a bi tiimba bibañga gwé gwobisôna i bisu bi Yéhôva i Mizpa.+
12 I mbus, Yifta a om balegelnwin yak kiñe Lôk Amôn,+ a kal le: “Me ni we di gwééna kii* le u loo jôs me gwét i loñ yem?” 13 Kiñe Lôk Amôn i timbhe balegelnwin ba Yifta le: “Israel a bi kadal hisi hiem i ngéda ba bé lôl i Égiptô,+ ibôdôl i lép Arnôn+ ipam i lép u Yabôk, letee ni i Yordan.+ Nano, timbis hisi hi ni nsañ.” 14 Ndi Yifta a tiimba om balelgelnwin yak kiñe Lôk Amôn 15 inyu kal nye le:
“Yifta a mpot le: ‘Israel a bi kadal bé hisi hi Môab,+ to hisi hi bon ba Amôn,+ 16 inyule i ngéda ba bé lôl i Égiptô, bon ba Israel ba bi kil i ñoñ letee ni Tuye Nkôibaga,+ ba sôk pam i Kades.+ 17 I mbus, bon ba Israel ba bi om balegelnwin yak kiñe Édôm,+ i kal nye le: “Soho, nwas bés di lôô i loñ yoñ,” ndi kiñe Édôm i bi tjél. Yak kiñe Môab,+ ba bi ômle nye nwin, ndi a bi tjél. Jon bon ba Israel ba bi yén ha i Kades.+ 18 I ngéda ba bi témb ba jôp i njel, ba bi lôô i ñoñ, ba kiiña loñ Édôm+ ni loñ Môab. Ba bi kil i pes likôl i loñ Môab,+ ba yén bebee ni lép Arnôn; ndi ba bi lel bé nwaa nkoñ u Môab,+ inyule lép Arnôn won u bé nwaa nkoñ u Môab.
19 “‘I mbus, bon ba Israel ba bi om balegelnwin yak Sihôn, kiñe Lôk Amôr, nu a bé ane i Hesbôn, bon ba Israel ba kal nye le: “Soho, nwas bés di lôô i loñ yoñ letee di pam i homa+ di nke.” 20 Ndi Sihôn a bi neebe bé le bon ba Israel ba lôô i nkoñ wé inyule a bé bôdôl bé bo ñem, Sihôn a bi kot ntôñ wé gwét wonsôna, a téé wo i Yahaz, a leñ bon ba Israel+ gwét. 21 Yéhôva Nyambe nu Israel a bi sem Sihôn ni ntôñ wé gwét wonsôna i moo ma bon ba Israel; bon ba Israel ba yémbél gwét, ba yoñ disi tjodisôna i het bon ba Lôk Amôr ba bé yééne.+ 22 Hala nyen ba bi yoñ nkoñ wonsôna u Lôk Amôr ibôdôl i lép Arnôn letee ni lép u Yabôk, ibôdôl i ñoñ letee ni Yordan.+
23 “‘Yéhôva Nyambe nu Israel nyen a bi luhul Lôk Amôr inyu ti litén jé Israel+ i loñ i, nano we u nsômbôl luhul bon ba Israel? 24 Hiki yom nyambe woñ Kémôs+ a nti we, baa u nyoñ bé yo? Jon yak bés d’a luhul hiki mut Yéhôva Nyambe wés a bi luhul+ munu loñ ini. 25 Baa u nloo Balak+ man Zipôr, kiñe Môab? Baa u bi nok le a bi kolba Israel, to jôs nye gwét? 26 Ibôdôl nu bon ba Israel ba nyééne i Hesbôn lôñni minkoñ+ nwé,* i Arôer lôñni minkoñ nwé nwominsôna, ni i bitison gwobisôna bi yé bebee ni lép Arnôn, hala a yé 300 nwii nano, inyuki u bi noode bé témbna minkoñ mi mu ngéda i?+ 27 Me mboñ bé we béba, u kôli bé lo i jôs me. I len ini, Yéhôva nu a yé Nkéés,+ a kéés hop u yé ipôla bon ba Israel ni bon ba Amôn.’”
28 Ndi kiñe bon ba Amôn i bi emble bé nwin Yifta a bi ômle nye.
29 Yifta+ a bi kôhna mbuu u Yéhôva, a lôô i Giléad ni nkoñ u Manasé inyu ke i Mizpa* nu Giléad;+ a nyodi ha i Mizpa nu Giléad a ke i jôs Lôk Amôn.
30 I mbus, Yifta a bôn+ Yéhôva le: “Ibale u nsem bon ba Amôn i moo mem, 31 i mut a’ pémél i likôga li ndap yem inyu boma me i ngéda m’a lôl i gwét bi bon ba Amôn ni nsañ, m’a ti Yéhôva+ i mut nu kiki ba nti sesema i ntul i hié.”+
32 Yifta a bi ke i jôs bon ba Amôn gwét, Yéhôva a hôla nye, a yémbél bo. 33 A bi nol bo bañga linolok, a yoñ minkoñ nwap ibôdôl i Arôer ipam i Minit, 20 ma bitison, letee ni Abel-Kéramim. Hala nyen bon ba Israel ba bi bémbe bon ba Amôn.
34 Sôk i nsôk, Yifta a huu i mbai yé i Mizpa,+ ndi ngond yé yon i bi lo i boma nye, i kôdôk hingoma, i sagak! A bé pom yé man. A bééna bé man munlôm to man muda numpe, handugi nye. 35 I ngéda a bi tehe ngond yé, Yifta a pat mambot mé, a kal le: “Wééi! A ngond yem! U mpat me ñem,* inyule wen m’a sem. Me bi mal bôn Yéhôva jam, me nla ha bé héñha+ jo.”
36 Ndi ngond yé i kal nye le: “A ta, ibale u mbôn Yéhôva jam, boñ me kiki u mbôn+ nye, inyule Yéhôva a nhôla we i yémbél baoo boñ, Lôk Amôn.” 37 A kal ki isañ le: “Bôñôl me i jam lini: nwas me metama sôñ iba, le me kee i dikôa, me ee libak jem li konji, me ni mawanda mem ma bôda.”*
38 Isañ a kal nye le: “Kenek!” A ke sôñ iba ni mawanda mé i dikôa inyu ee libak jé li konji. 39 I mbus sôñ iba, a témb yak isañ, isañ a yônôs mbônga a bi boñ inyu yé.+ A bi lal bé ni munlôm niñ yé yosôna. I jam lini li bi yila lem* i loñ Israel le: 40 nwii ndi nwii, bingond bi bôda bi bé bi ke i bégés ngond Yifta, man Lôk Giléad, dilo dina hiki nwii.
12 I mbus, bon ba Éfraim ba kodba, ba yap lép, ba ke i Zafôn,* ba kal Yifta le: “Inyuki u bi sébél bé bés i ngéda u bi ke jôs Lôk Amôn?+ D’a ligis ndap yoñ ni wemede mukété.” 2 Ndi Yifta a timbhe bo le: “Lôk Amôn i bi leñ me ni bôt bem gwét bi ngui. Me bi sébél bé le ni hôla me, ndi ni bi sôñ bé me. 3 Kiki me ntehe le ni nlo bé i sôñ me, me yoñ makidik i jôs Lôk Amôn+ to hala kiki me bé le me nimis niñ yem* mu gwét; ndi Yéhôva a bi hôla me i yémbél gwo. Inyuki ni nlo i len ini i jôs me?”
4 Yifta a bi kot bôlôm ba Giléad+ bobasôna, ba jôs Éfraim gwét; bôlôm ba Giléad ba yémbél bôt ba Éfraim ba ba bé kal le: “Bé bôt ba Giléad, ba ni nyééne i nkoñ u Éfraim ni u Manasé, ni yé ndigi bôt ba Éfraim ba ba bi so.” 5 Bôlôm ba Giléad ba bi yoñ mabôñ ma Yordan+ ilole bon ba Éfraim ba ntagbe; i ngéda man Éfraim a bé a lo le a ntagbe, a bé kal le: “Nwaha me me tagbe;” ndi bôlôm ba Giléad ba bé ba bat nye le: “U yé man Lôk Éfraim?” Ibale a ntimbhe le: “To!” 6 Ba nkal nye le: “Soho, kal le Shibôlet.” Ndi nye a bé kal le: “Sibôlet,” inyule a bé la bé pahal i buk i loñge. Ha nyen ba bé ba gwel nye, ba nol nye ha mabôñ ma Yordan. I bon ba Éfraim ba bi wo ha ngéda i, ba bé 42 000.
7 Yifta a bi kéés Israel nwii minsamal, i mbus ha, Yifta man Lôk Giléad a wo, ba jô nye i tison yé i Giléad.
8 I mbus yé, Ibsan mut Bétléhém, nyen a bi kéés Israel.+ 9 A bééna 30 ma bon bôlôm ni 30 ma bon bôda. A bi om bingond gwé i mabii yak bôlôm ba ba bé lôl mahaa mape, a biine yak bon bé bôlôm 30 ma bôda. A bi kéés Israel nwii minsaambok. 10 I mbus, Ibsan a wo, ba jô nye i Bétléhém.
11 I mbus yé, Élôn man Lôk Zébulôn nyen a bi kéés Israel; a bi kéés Israel jôm li nwii. 12 I mbus, Élôn man Lôk Zébulôn a wo, ba jô nye i Ayalôn i nkoñ u Zébulôn.
13 I mbus yé, Abdôn man Hilel, man Lôk Piratôn nyen a bi kéés Israel. 14 A bééna 40 ma bon bôlôm ni 30 ma balal, ba ba bé kil i ngii 70 ma magas. A bi kéés Israel nwii juem. 15 I mbus, Abdôn man Hilel, man Lôk Piratôn a wo, ba jô nye i Piratôn i loñ Éfraim, i hikôa hi Lôk Amalek.+
13 Bon ba Israel ba bi témb ba boñ mam mabe i mis ma Yéhôva,+ Yéhôva a sem bo i moo ma bôt ba Filistia+ 40 ma nwii.
2 Ha ngéda i, mut wada a bé le Manôa,+ a bé mut Zôra,+ a lôlak i litén li Dan.+ Nwaa wé a bé kom muda, a bé gwal bé.+ 3 Kel yada, añgel i Yéhôva i pémél i muda nu, i kal nye le: “Nun-ki, u yé kom muda, u ngwal bé. Ndi w’a nembee, u gwal man munlôm.+ 4 Nano, yoñ yihe le u nyo bañ wai to maok+ mape, u je bañ to yom i nyega+ yo ki yo. 5 W’a nembee toi, u gwal man munlôm, ba nlama bé homb nye ño+ inyule i man nu a’ ba Nazir inyu Nyambe ibôdôl ligwéé jé,* nyen a ga tohol Lôk Israel i moo ma bôt ba Filistia.”+
6 I mbus, muda a ke a kal nlô wé le: “Mut bañga Nyambe a bak a lo i meeni, a pônaga añgel i bañga Nyambe, a bak ki mpémba. Me mbat bé nye hee a nlôl, a nkal bé to me jôl+ jé. 7 Ndi a nkal me le: ‘W’a nembee, u gwal man munlôm. U nyo bañ wai to maok mape, u je bañ to yom i nyega yo ki yo, inyule i man nu a ga ba Nazir inyu Nyambe ibôdôl ligwéé jé* letee ni i nyemb yé.’”
8 Manôa a bi yemhe Yéhôva le: “Soho, a Yéhôva. Soho ndigi, tiimba om i mut bañga Nyambe nu, le a niiga bés lelaa di nlama néñés i man a ga gwéé.” 9 Bañga Nyambe a bi emble Manôa, añgel i bañga Nyambe i témb i pémél muda i ngéda a bé a yii i wom; ndi nlô wé Manôa a bé bé lôñni nye. 10 Muda a bi pala ke ngwéé, a kal nlôm le: “I mut a bi lo i meeni to kekii, a ntémb a pémél me.”+
11 Ha nyen Manôa a bi telep, a ke lôñni nwaa. Kiki a mpam yak mut nu, a kal nye le: “Baa wen u bi pôdôs nwaa wem?” I mut nu a timbhe le: “Me nu.” 12 Manôa a kal le: “I bôña kiki u mpot! I man nu, niñ yé y’a ba lelaa? Imbe bôlô a ga sal?”+ 13 Añgel i Yéhôva i kal Manôa le: “Nwaa woñ a nlama tjél i mam momasôna me nkal nye.+ 14 A nlama bé je yom yo ki yo i nlôl i nkôô wai, a nlama bé nyo wai to maok+ mape, a nlama bé je yom i nyega+ yo ki yo. A nlama noñ i mam momasôna me nkal nye.”
15 Manôa a kal añgel i Yéhôva le: “Soho yén, di lémbél+ we man kembee.” 16 Ndi añgel i Yéhôva i kal Manôa le: “To ibale me nyén, m’a je bé bijek gwoñ; ndi ibale u nsômbôl ti Yéhôva sesema i ntul hié, u nla boñ hala.” Manôa a bé yi bé le añgel i Yéhôva i. 17 I mbus, Manôa a bat añgel i Yéhôva le: “Jôl+ joñ le njee, inyu boñ le di ti we lipém i ngéda bipôdôl gwoñ gw’a yon?” 18 Ndi añgel i Yéhôva i timbhe nye le: “Inyuki u mbat jôl jem, baa u nyi bé le li yé hélha jam?”
19 I mbus, Manôa a yoñ man kembee ni likébla li bijek, a sémél gwo Yéhôva i ngii liaa. Nyambe a bi boñ jam li hélha, Manôa bo nwaa ba béñgege. 20 Kiki hié hi juu li bisesema hi nkala, lindômbôô li hié li kahal bet i ngii, añgel i Yéhôva i bet i juu li bisesema ikété lindômbôô li hié, Manôa bo nwaa ba béñgege. Nlélém ngéda ba ôôp, ba ôm mbom ’isi. 21 Ha nyen Manôa a bi yi le añgel i Yéhôva i. Añgel i Yéhôva+ i bi pémél ha bé Manôa bo nwaa. 22 Manôa a kal nwaa le: “Di nla bé pei nyemb, inyule Nyambe nyen di ntehe.”+ 23 Nwaa a kal nye le: “Ibale Yéhôva a yéñék nol bés, ki a neebe bé sesema yés i ntul hié,+ to likébla jés li bijek, ki a ñunda bé bés i mam mana momasôna, ki a ñañle bé to bés i mam mana.”
24 I mbus ngéda, muda a bi gwal man munlôm, a o nye jôl le Samsôn;+ Yéhôva a bé sayap mañge kiki a bé nañ. 25 I mbus, mbuu u Yéhôva u bôdôl tinde nye+ i boñ mam i ngéda a bé i Mahané-Dan,+ ipôla Zôra ni Éstaôl.+
14 Samsôn a bi sôs i Timna; nyoo i Timna, a tehe ngond i bôt ba Filistia yada.* 2 A témb a bet i kal isañ bo nyañ le: “Ngond Lôk Filistia yada i nlémél me nyoo i Timna, me nsômbôl le ni bédél me nye libii.” 3 Ndi isañ bo nyañ ba kal nye le: “Baa bôda ba mal ikété lihaa joñ tole ikété litén+ joñ inyu boñ le u kee i yéñ muda ikété bôt ba Filistia ba ba yé ngi kweeba?” Ndi Samsôn a kal isañ le: “Biine ndik me nye inyule nyen a nlémél me.”* 4 Isañ bo nyañ ba bé yi bé le i jam li li bé lôl yak Yéhôva, inyule Nyambe a bé yéñ njel i jôs bôt ba Filistia, inyule bôt ba Filistia ba bé tét Lôk Israel ha ngéda i.+
5 Samsôn a bi sôs i Timna lôñni isañ bo nyañ. I ngéda ba bi pam i nwom mi minkôô mi wai mi Timna, a boma mbondo njéé,* i kônd nye. 6 Ha nyen mbuu u Yéhôva u bi ti nye ngui,+ a was yo bipes biba, kiki mut a nla was man kembee ni moo mé. Ndi a bi añle bé isañ bo nyañ i jam a bi boñ. 7 I mbus, Samsôn a sôs i Timna a pôdôs hingonda hi, Samsôn+ a bé nkwoog nkaa le i muda nu nyen a bé sômbla nye.
8 I ngéda a bi lo lisañ lipe inyu huuna nwaa+ wé, a béñge i homa mim u mbondo njéé u bé, a koba nkee nyôi lôñni wéi i mim u mbondo njéé. 9 A yoñ wéi a ha munu moo mé, a kenek, a jek. I ngéda a bi pam yak isañ bo nyañ, a ti bo ndék mu le ba je. Ndi a bi kal bé bo le a nyôñôl wéi i mim u mbondo njéé.
10 Isañ a bi sôs yak hingonda hi, Samsôn a naña ngand nyoo, inyule hala nyen boñge bôlôm ba bééna lem i boñ. 11 Kiki bôt ba ntehe nye, ba lona 30 ma boñge bôlôm le ba ba ni nye. 12 I mbus, Samsôn a kal bo le: “Soho, nwaha me me kôbe bé kôbi. Ibale ni nkoble me yo ilole dilo disaambok di ngand di mal, m’a ti bé 30 ma mambot nkôñlak ni mabadô ma loñge bôñgô* lôñni 30 ma mambot mape. 13 Ndi ibale ni nkoble bé me yo, bé bon n’a ti me 30 ma mambot nkôñlak ni mabadô ma loñge bôñgô* lôñni 30 ma mambot mape.” Ba kal nye le: “Kôbe bés kôbi yoñ; di nsômbôl nok yo.” 14 Samsôn a kal bo le:
“Yom ba nje i mpémél ikété nu a nje,
yom i ne+ i mpémél ikété nu a gwé ngui.”
I mbus dilo daa, ba bi la bé kobol kôbi. 15 I hilo hi nyônôs ina, ba kal nwaa Samsôn le: “Lop nlô woñ+ inyu boñ le a koble bés kôbi, tiga le di ligis we lôñni lihaa li isoñ. U naña bés hana inyu kadal nkus wés?” 16 Nwaa Samsôn a éé nlôm, a kal nye le: “U ñoo me; u ngwés bé me.+ U nkôbe bôt bem kôbi ndi u nkoble bé me yo.” Samsôn a timbhe nye le: “Ibale me nkoble bé yo pua yem to mama yem, wen me koble yo?” 17 Mu dilo di bé di ngi yii ikété ngand dilo disaambok, muda a bi éé nye letee. Sôk i nsôk, i hilo hi nyônôs isaambok, Samsôn a koble nwaa kôbi, inyule muda a bi nai nye. Yak muda a ke a koble bôt bé kôbi+ i. 18 Ilole u u nsude* i hilo hi nyônôs isaambok, bôt ba tison ba kal Samsôn le:
“Kii i ne iloo wéi,
kii i gwé ngui iloo mbondo njéé?”+
Samsôn a timbhe bo le:
“Ibale ñin wem nyaga+ u hôla bé bé,
ki ni nkobol bé kôbi yem.”
19 Ha nyen mbuu u Yéhôva u bi ti nye ngui,+ a sôs i Askélôn,+ a nol 30 ma bôt, a yoñ mambot map, a ti mo i bôt ba bi kobol kôbi+ yé. I mbus, a témb i mbai isañ lôñni hiun.
20 Ba bi ti nwaa Samsôn+ i libii yak mañge munlôm wada ikété boñge bôlôm ba bi yéga+ Samsôn i ngéda a bi ke i bii muda.
15 I mbus ndék ngéda, i dilo di libumbul li blé, Samsôn a ke i yuuga nwaa, a kena nye man kembee. A kal le: “Me nsômbôl jôp i tuñ* nwaa wem inyu tehe nye.” Ndi isañ nwaa a bi neebe bé le a jôp. 2 Isañ nwaa a kal nye le: “Me hoñlak le: ‘U ñoo nye.’+ Jon me nti nye mañge munlôm+ woñ wada. Manyañ nu muda nu mbus a yé nlam iloo nye. Soho, neebe nye.” 3 Ndi Samsôn a kal le: “Lini lisañ m’a bana bé nsohi inyu jam m’a boñ bôt ba Filistia.”
4 Samsôn a bi ke a gwel 300 ndon. A yoñ ngandak nwai, a yoñ ndon iba iba, a kañ nwel nwap, a ha nwai ha ñemkété. 5 I mbus, a kuye nwai, a nwas ndon le i kee ikété nwom mi blé mi bôt ba Filistia. Hala nyen a bi ligis gwom gwobisôna, mimbom mi blé, ni blé ba yé ngi bumbul, nwom mi minkôô mi wai ni nwom mi ôlivé.
6 Bôt ba Filistia ba bat le: “Njee a mboñ i jam lini?” Ba timbhe bo le: “Samsôn nu, nkil mut Timna, inyule a bi yoñ nwaa Samsôn, a ti nye mañge munlôm+ wada ikété boñge bôlôm ba ba bé ni nye.” Ha nyen bôt ba Filistia ba bi ke, ba ligis+ i muda nu bona isañ. 7 Samsôn a kal bo le: “Kiki ni mboñ hala, m’a yén bé nwee letee me pun memede.”+ 8 A nol bo wada i mbus wada,* bañga linolok; i mbus, a sôs, a yén i hôk liaa li Étam.
9 I mbus ngéda, bôt ba Filistia ba téé mintôñ nwap mi gwét i Yuda, ba sanda homa nyensôna i Léhi.+ 10 Bôt ba Yuda ba bat le: “Inyuki ni nlo i jôs bés?” Bôt ba Filistia ba timbhe le: “Di nlo i gwel* Samsôn inyu boñ nye kiki a bi boñ bés.” 11 Hala nyen 3 000 di bôt ba Yuda, di bi sôs i hôk liaa li Étam, ba kal Samsôn le: “U nyi le bôt ba Filistia bon ba ñane bés,+ inyuki u mboñ bés hala?” A kal bo le: “Me ntimbhe bo i jam ba mboñ me.” 12 Ndi ba timbhe nye le: “Di nlo i gwel* we le di ti we i moo ma bôt ba Filistia.” Samsôn a kal bo le: “Kuma soñ le bébomede n’a jôs bé me.” 13 Ba kal nye le: “To d’a kañ ndigi we, di nti bo we; ndi d’a nol bé we.”
Hala nyen ba bi kañ nye ni minkôô mi mondo ima, ba pémés nye ikété hôk liaa. 14 Kiki Samsôn a mpam i Léhi, bôt ba Filistia ba kahal lond ni maséé i ngéda ba bi tehe nye. Ha nyen mbuu u Yéhôva u bi ti nye ngui,+ i minkôô mi bé nye munu moo+ mi yila wengoñle minsiñga le hié hi nligis, mi kwo. 15 A tehe mañg u nlôm jagas nu a bi tip wo; a bada wo, a nol 1 000 hi bôt lôñni wo.+ 16 I mbus, Samsôn a kal le:
“Lôñni mañg u jagas, nwind wada, nwind ima!
Lôñni mañg u jagas, me nol 1 000 hi bôt.”+
17 Kiki a mal pot, a lep mañg u jagas, a sébél i homa nu le Ramat-Léhi.*+ 18 I mbus hala, nyus malép i bi gwel nye, a lôndôl Yéhôva, a kal le: “Wen u bi ti ngwélél woñ tohi ikeñi ini. Nano, baa w’a nwas le nyus malép i nol me, me kwo i moo ma bongikweeba?” 19 Ha nyen Nyambe a bi kan hisi ha i Léhi, malép ma pam.+ I ngéda Samsôn a bi nyo malép, a témbna ngui,* a bana ki makénd. Inyu hala nyen a bi sébél i homa nu le En-Hakôré,* a yé i Léhi letee ni len.
20 Samsôn a bi ba nkéés i Israel 20 ma nwii+ i dilo di bôt ba Filistia.
16 Kel yada, Samsôn a bi ke i Gasa, a tehe muda libambe nyoo, a jôp i nyeni. 2 Ba kal bôt ba Gasa le: “Samsôn a nlo i bééni.” Ha nyen ba bi kéña nye, ba amb ki nye u wonsôna i nwemel u tison. Ba mom nwee u wonsôna, ba kalnaga le: “I ngéda kel i nye, di nol nye.”
3 Ndi Samsôn a bi nañal letee ni kosi juu. I kosi juu, a telep, a gwel makôga ma tison lôñni i mél ima ma bé ma bééga mo, a nup mo lôñni bihimbil gwap. A bii mo bituu gwé, a kena mo letee ni i ngii hikôa hi yé i bisu bi Hébrôn.
4 I mbus ngéda, a gwés muda wada nu a bé yééne bebee ni nsôsôgô* u Sôrek, jôl li muda nu li bé le Dalila.+ 5 Baane ba bôt ba Filistia ba bi ke yak muda nu, ba kal nye le: “Lop nye,*+ u yi kii i nti nye i nya ngui i, ni lelaa di yémbél nye, di kañ nye, le a tééñga ha bañ bés. Ibale u mboñ hala, hiki wada wés a nti we 1 100 batjañtjañ ba silba.
6 I mbus, Dalila a kal Samsôn le: “Soho, kal me hee ngui yoñ ikeñi i nlôl, kii di nla gwélél inyu kañ we le ndi u tééñga ha bañ bés?” 7 Samsôn a kal nye le: “Ibale ba nkañ me ni minkôô mi mpihlôñgô* mi mondo minsaambok le ba numus bé, m’a nimis ngui yem me yila kiki bôt bobasôna.” 8 Baane ba bôt ba Filistia ba bi lona i muda nu minkôô mi mpihlôñgô mi mondo minsaambok le ba numus bé, a kañ Samsôn lôñni nwo. 9 Bôt ba bé ba sôli ikété tuñ ipe, muda a lond le: “A Samsôn, bôt ba Filistia ba yé we i nyuu!” Ha nyen, Samsôn a bi pat minkôô mi mpihlôñgô wengoñle bôñgô le ba ntiigaha bebee ni hié.+ Mut a bé yi bé hee ngui yé i bé lôl.
10 I mbus, Dalila a kal Samsôn le: “U nlôk me,* u nkal me bitembee. Soho ndigi, kal me kii ba nla gwélél inyu kañ we.” 11 A kal muda le: “Ibale ba nkañ me ni minkôô mi mondo le ba yé ngi gwélél inyu nson, m’a nimis ngui yem, me yila kiki bôt bobasôna.” 12 Dalila a yoñ minkôô mi mondo, a kañ nye lôñni nwo, a lond le: “A Samsôn, bôt ba Filistia ba yé we i nyuu!” (Mu ngéda i, bôt ba bé ba sôli ikété tuñ ipe.) Ndi a bi pat minkôô mi kiki nso bôñgô,+ mi nyodi nye munu moo.
13 I mbus, Dalila a kal Samsôn le: “Letee ni nano, u nlôk me, u nkal me bitembee.+ Kal me kii ba nla gwélél inyu kañ we.” Samsôn a kal nye le: “Yoñ bibabaga gwem gwo bisaambok, u téñ gwo ni bôñgô ba ngwélél inyu bañ mabadô.” 14 Ha nyen muda a bi kañ gwo i kék, a lond le: “A Samsôn, bôt ba Filistia ba yé we i nyuu!” Samsôn a ubla ’ilo, a nup kék ni bôñgô.
15 Ha nyen muda a bi kal nye le: “Lelaa u nla kal le: ‘Me ngwés+ we,’ ndi ki le ñem woñ u ta bé lôñni me? Ngélé aa ini le u nlôk me, u nkal bé me hee ngui+ yoñ ikeñi i nlôl.” 16 Hiki kel, muda a bé hombok nye, a tééñgaga nye kayéle Samsôn a waa nye, a la ha bé nihbe.*+ 17 Sôk i nsôk, a yible muda ñem wé, a kal le: “Me ma homb bé ño wem, inyule me yé mut Nazir inyu Nyambe ibôdôl i ligwéé+ jem.* Ibale ba nhomb me ño, me nimis ngui yem, me yila kiki bôt bobasôna.”
18 I ngéda Dalila a bi tehe le Samsôn a nyible nye ñem wé, a pala ke a sébél baane+ ba bôt ba Filistia, a kal bo le: “Lini lisañ, lona inyule a nyible me ñem wé.” Baane ba bôt ba Filistia ba lo yak muda, ba lona nye moni ba bi bôn nye. 19 Muda a bi kis nye ’ilo maboñ mé; a sébél mut le a homb bibabaga gwo bisaambok bi bé nye mu ño. I mbus hala, muda a bôdôl bémbe nye, inyule a bé nimis ngui yé. 20 Ha nyen muda a bi lond le: “A Samsôn, bôt ba Filistia ba yé we i nyuu!” Samsôn a ubla ’ilo, a kal le: “M’a boñ kiki lem,+ me pei.” Ndi a bi yi bé le Yéhôva a bé ha bé lôñni nye. 21 Bôt ba Filistia ba gwel nye, ba tôp nye mis. I mbus, ba sôhna nye i Gasa, ba kañ nye ni minsañ mi mamuna ima, a yila nu a nkok blé i ndap mok. 22 I ngéda ba bi homb+ nye ño, tjôñ tjé di bi témb di bôdôl nañ.
23 Baane ba bôt ba Filistia ba bi kodba inyu ti nyambe wap Dagôn+ sesema ikeñi ni inyu lôôs ngand, inyule ba bé kal le: “Nyambe wés a nhôla bés i yémbél ñoo wés Samsôn!” 24 I ngéda bôt ba bi tehe Samsôn, ba bégés nyambe wap, ba kal le: “Nyambe wés a nhôla bés le di yémbél ñoo wés, nu a bi tjé loñ+ yés, a nol ki bôt bés ngandak.”+
25 Kiki bôt ba bé maséé, ba kal le: “Séblana Samsôn le a nôlha bés.” Ha nyen ba bi pémés Samsôn i mok, ba lona nye le a nôlha bôt; ba téé nye ipôla mél. 26 Samsôn a kal i mañge a bé gwel nye i woo le: “Boñ le me tihba mél ma témpel, inyu boñ le me nigbene mu.” 27 (Témpel i bé nyonok ni bôt, bôlôm ni bôda. Baane bobasôna ba bôt ba Filistia ba bé ha, yak jam kiki bo 3 000 di bôt, bôlôm ni bôda, di bé i ngii nyôl, di béñgege Samsôn, di nolok.)
28 Ha nyen Samsôn+ a bi lôndôl Yéhôva, a kal le: “A Yéhôva, Nwet Bayemlikok, soho bigda me, lédés me,+ soho ndigi inyu ngélé i nsôk; A Nyambe, boñ le me pun to jis+ jem jada ndigi inyu jam bôt ba Filistia ba bi boñ.”
29 I mbus, Samsôn a gwel mél mo ima ma bé i ñemkété témpel, ma nidik yo; jél jada li bak i woo wé walôm, lipe li bak i woo wé waé. 30 Samsôn a lond le: “M’a wo ni bôt ba Filistia!” I mbus, a nyuge mél ni ngui yé yosôna, témpel i bugi, i kwél baane ni bôt+ bobasôna mukété. Hala nyen i bôt Samsôn a bi nol i nyemb yé, ba bi loo i bôt a bi nol i ngéda a bé niñ.+
31 I mbus, lôknyañ ni lihaa li isañ jolisôna ba sôs i Gasa inyu begee mim wé. Ba bedna wo, ba jô wo ipôla Zôra+ ni Éstaôl, i soñ i isañ wé Manôa.+ Samsôn a bi ba nkéés i Israel 20 ma nwii.+
17 Mut wada a bé yééne i mbok dikôa i Éfraim,+ jôl jé li bé le Mika. 2 Kel yada, a kal nyañ le: “I 1 100 batjañtjañ ba silba ba bi nibil we, me nok yak we u ntiihe i mut a bi nip gwo, men me gwé i silba i. Men me bi nip yo.” Ha nyen nyañ a bi kal le: “Yéhôva a sayap man wem.” 3 Mika a timbhe nyañ 1 100 batjañtjañ ba silba bana, ndi nyañ a kal le: “Ibabé set, m’a téé i silba ini ipubhaga inyu Yéhôva inyu boñ le man wem a gwélél yo i boñ ntjok ôñgba ni ñôôk ôñgba.*+ Jon m’a timbhe we i silba i.”
4 I ngéda a bi timbhe nyañ silba, nyañ a yoñ 200 batjañtjañ ba silba, a ti bo ñôô silba. Ñôô silba a bañ ntjok ôñgba ni ñôôk ôñgba;* ba bii gwo ikété ndap Mika. 5 I mut nunu le Mika a bééna ndap bisat,* a kôñôl éfôd,*+ a ôô bitérafim,*+ a téé ki* man wé wada le a yilna nye prisi.+ 6 Ha ngéda i kiñe i bé bé i loñ Israel.+ Hiki mut a bé boñ kiki a bé tehe loñge.*+
7 Mañge wanda wada a bé i Bétléhém+ i Yuda, a bé lôl i lihaa li Yuda.* Ndi a bé man Lôk Lévi+ nu a bi yén nyoo ndék ngéda. 8 A bi nyodi i tison i Bétléhém i Yuda le a yéñ homa numpe i yééne. Mu liké jé, a pam i mbok dikôa i Éfraim, i ndap Mika.+ 9 Mika a kal nye le: “U nlôl hee?” A timbhe le: “Me yé man Lôk Lévi, me nlôl i Bétléhém i Yuda, me yé i yéñ homa liyééne.” 10 Mika a kal nye le: “Yén i meeni, w’a ba kiki ntipék* ni prisi inyu yem. M’a ti we jôm li batjañtjañ ba silba hiki nwii lôñni mambot ni bijek.” Ha nyen man Lôk Lévi a bi jôp i nyeni. 11 Hala nyen man Lôk Lévi a bi neebe i yén yak Mika, mañge wanda a yila kiki man wé wada. 12 Mika a bi téé* man Lôk Lévi le a gwélél nye nson u prisi,+ a bé yééne ki i ndap Mika. 13 I mbus, Mika a kal le: “Nano, me nyi le Yéhôva a ga boñ me loñge inyule man Lôk Lévi a nyila prisi yem.”
18 Ha ngéda i, kiñe i bé bé i loñ Israel.+ Mu dilo di, litén li Dan+ li bé yéñ homa liyééne, inyule li bé ngi kôhna ngababum kiki mana matén ma Israel+ mape.
2 Lôk Dan i bi pohol bôt batan ikété litén jap, ba bé yééne i Zôra ni i Éstaôl,+ ba om bo i hes loñ ni i wan yo. Lôk Dan i kal bo le: “Kena, ni wan loñ.” I ngéda i bôt batan bana ba bi pam i mbok dikôa i Éfraim, ba telep i ndap Mika,+ ba lal ha. 3 I ngéda ba bé bebee ni ndap Mika, ba yi kiñ i mañge wanda nu a bé man Lôk Lévi, ba kôôge nye bebee, ba bat nye le: “Njee a bi lona we hana? Kii u mboñ hana? Kii i nyégsa we i yén hana?” 4 A timbhe bo le: “Mika a bi bôñôl me jam hisém ni jam hikaa, a nsaa me le me gwélél nye nson u prisi.”+ 5 I mbus, ba kal nye le: “Soho, bat Nyambe too liké jés li ga tagbe loñge.” 6 Prisi i timbhe bo le: “Kena ni nsañ. Yéhôva a’ ba ni bé mu liké linan.”
7 I bôt batan bana ba bi nyodi ha, ba ke i Lais.+ Ba tehe le bôt ba tison i ba niñ botama kiki bôt ba Sidôn, ibabé le yom i héñél bo. Ba niñ ikété nsañ, ba nhégda bé le yom ibe i nla pémél bo,+ to ñane nu a ntét bo, a ta bé mu loñ inyu tééñga bo. Ba bé haa ni bôt ba Sidôn, ba bééna bé to maada ni matén mape.
8 I ngéda ba bi témb yak lôkisañ yap i Zôra ni Éstaôl,+ lôkisañ yap i bat bo le: “Mam ma ntagbe lelaa?” 9 Ba timbhe le: “Di kenek, di jôs bo, inyule di ntehe le nkoñ wap u yé loñge. Ni kon bañ woñi. Ni tiñha bañ i ke yoñ i nkoñ u. 10 I ngéda n’a pam nyoo, n’a koba bôt ba ba nhégda bé le yom ibe i nla pémél bo,+ yak nkoñ u yé nkeñi. Nyambe a mal ti bé wo, i homa nu a nhañ bé yom yo ki yo.”+
11 Ha nyen bon ba Dan ba bi nyodi i Zôra ni i Éstaôl+ inyu jo gwét, ba bé 600 bôt. 12 Ba bi bet i Kiriat-Yéarim+ i Yuda, ba yén ha. Inyu hala nyen ba nsébél i homa nu le Mahané-Dan*+ letee ni len, nyen a yé i pes hiôñg i Kiriat-Yéarim. 13 I mbus, ba ke i mbok dikôa i Éfraim, ba pam i ndap Mika.+
14 I bôt batan ba bi bôk ba hes nkoñ u Lais,+ ba kal lôkisañ yap le: “Baa ni nyi le éfôd ni bitérafim,* ni ntjok ôñgba ni ñôôk ôñgba*+ bi yé munu mandap mana? Ni nyi i jam ni nlama boñ.” 15 Ba bi telep ha, ba ke i ndap Mika i homa mañge wanda nu a yé man Lôk Lévi+ a bé yééne, ba bat nye too a yé mbôô. 16 Ha ngéda i, ini 600 bon ba Dan+ i i bé ke i jo gwét, i bi telep i lijubul li lipénd. 17 I bôt batan ba bi bôk ba hes nkoñ,+ ba bi jôp i ndap inyu yoñ ntjok ôñgba, éfôd,*+ bitérafim*+ ni ñôôk ôñgba.*+ (Prisi+ i bé i téé i lijubul li lipénd lôñni 600 bôt i i bé ke i jo gwét.) 18 Ba bi jôp i ndap Mika, ba yoñ ntjok ôñgba, éfôd,* bitérafim* ni ñôôk ôñgba.* Prisi i bat bo le: “Kii ni yé i boñ?” 19 Ndi ba kal nye le: “Mom nwee. Yip nyo, loo ni bés inyu boñ le u ba ntipék* wés ni prisi yés. Baa u ntehe loñge le u ba prisi i ndap mut+ wada tole u ba prisi inyu ngim litén tole ngandak mahaa i Israel?”+ 20 Prisi i kon maséé, i yoñ éfôd,* ni bitérafim,* ni ntjok ôñgba,+ i ke lôñni bo.
21 Ba jôp i njel. Ba bugus boñge, bilém ni nkus i bisu. 22 Kiki ba nke jôga li liké ni ndap Mika, i bôt ba bé yééne i mandap ma bé bebee ni ndap Mika, ba kodba, ba noñ bon ba Dan, ba koba bo. 23 I ngéda ba bi sébél bon ba Dan, bon ba Dan ba hielba, ba bat Mika le: “Kii i nke bé? Inyuki u noñ bés ni ngandak bôt?” 24 A kal bo le: “Ni nyoñ banyambe bem, ni kena yak prisi yem. Me nyégla bé to yom. Lelaa ni mbat me le: ‘Kii i nke bé?’” 25 Bon ba Dan ba timbhe le: “U bédés bañ kiñ i ngéda u mpôdôs bés; tiga le bôt ba nyai* ba kwél bé, ba nol bé ni mahaa manan.” 26 Bon ba Dan ba bi témb ba jôp i njel; kiki Mika a ntehe le ba nloo nye ngui, a hielba, a huu i mbai yé.
27 Kiki ba mal yoñ gwom bi Mika ni prisi yé, ba ke i Lais,+ i homa bôt ba bé niñ ikété nsañ, ba hégdaga bé le yom ibe i nla pémél bo.+ Ba nol i bôt ba lôñni pansoñ, ba ligis tison yap. 28 Mut nye ki nye a bé bé inyu sôñ tison i, inyule i bé haa ni Sidôn, ba bééna bé to maada ni matén mape, i bé ki i nsôsôgô* i Bét-Réhôb.+ Bon ba Dan ba tiimba oñ i tison i, ba yén mu. 29 Ba o ki tison le Dan,+ jôl li isañ wap le Dan, nu Israel+ a bi gwal. Ndi jôl li bisu li tison i li bé le Lais.+ 30 I mbus ngéda, bon ba Dan ba bi ôô ntjok ôñgba+ ha homa nu; Yônatan,+ man Gersôm,+ man Môsi nye ni bon bé bôlôm ba bi ba prisi inyu litén li Dan letee ni i ngéda loñ i bi ke i minkôm. 31 Ba bi téé ntjok ôñgba u Mika le bôt ba bégés wo, u bi yégle ki ha ntel wonsôna ndap i bañga Nyambe i bé i Silô.+
19 Mu dilo di, i ngéda kiñe i bé bé i loñ Israel,+ man Lôk Lévi wada a bé yééne haa ikétékété mbok dikôa i Éfraim,+ a bi ke i Bétléhém+ i Yuda a yoñ muda nyoo le a ba linyaa jé. 2 Ndi linyaa jé li bi ke i ndéñg, li yék nye, li témb i ndap isañ i Bétléhém i Yuda. Li yén ki nyoo sôñ ina. 3 I mbus ngéda, nlôm a bi ke i soohe nye le a témb; a ke lôñni ngwélél wé ni magas ima. Muda a bi leege nye i ndap isañ. I ngéda isañ muda a bi tehe nye, a leege nye ni maséé. 4 Nkil wé, hala wee isañ mañge muda, a soohe nye le a yén i nyeni dilo daa; ba bé je, ba nyok, i mut nu a lalak ha.
5 I hilo hi nyônôs ina, i ngéda ba bi pule telep inyu ke, isañ mañge muda a kal nkil wé le: “Je ndék bijek inyu bana ngui,* i mbus, n’a jôp i njel.” 6 Ha nyen ba bi yén, bo iba ba je, ba nyo; i mbus, isañ mañge muda a kal i mut nu le: “Soho, kônde lal hana, u kon ki maséé.”* 7 I ngéda mut nu a bi telep le a nkahal ke, nkil wé a témb a soohe nye, a lal ki ha.
8 I hilo hi nyônôs itan, i ngéda a bi pule telep kegla inyu ke, isañ mañge muda a kal nye le: “Je ndék bijek inyu bana ngui.* Ba tégbaha ki ngéda letee kôkôa i kwo, bo iba ba jek ndigi. 9 I ngéda mut a bi telep ni linyaa jé ni ngwélél wé le a nkahal ke, nkil wé hala wee isañ mañge muda, a kal nye le: “Béñge ki! U u nkahal sude. Soho, lal ki hana. Kel i yé i ke. Lal hana, u kon ki maséé. Yani, n’a pule telep, ni jôp i njel, u huu i mbai* yoñ.” 10 Ndi mut nu a bééna ha bé ki ngôñ i lal ha, a telep, a ke letee ni i Yébus, hala wee i Yérusalem.+ A bé lôñni linyaa jé, ni gwélél wé ni magas mo ima ma ma bééna mambegee.
11 I ngéda ba bi pam bebee ni Yébus, u u bi bôdôl sude. Ngwélél a kal nwet wé le: “Baa di nla telep hana i tison i Lôk Yébus, di lal ha?” 12 Nwet wé a timbhe nye le: “Di telep bañ i tison i bakén ba bôt, i homa bon ba Israel ba ta bé. Di kenek letee ni i Gibéa.”+ 13 I mbus, a kal ngwélél wé le: “Di kenek, di noode pam i Gibéa tole i Rama;+ d’a lal i tison yada ikété bitison bi.” 14 Ba kônde ke ni bisu, hiañgaa i bi bôdôl nañal i ngéda ba bi pam bebee ni Gibéa nu a yé nkoñ u Benyamin.
15 Ba telep ha, ba jôp i tison Gibéa inyu tégbaha u. Kiki ba njôp, ba yén i ñem mbégdé u tison, ndi mut to wada a bi top bé yoñ bo le ba lal i nyeni.+ 16 Sôk i nsôk i kôkôa i, mañ mut wada u bé lôl i wom. Hala a bé ndék ngéda le a bé yééne i Gibéa, a bé mut mbok dikôa i Éfraim;+ ndi bôt ba tison i, ba bé bon ba Lôk Benyamin.+ 17 I ngéda mañ mut u bi tehe nkén mut a yii i ñem mbégdé u tison, a bat nye le: “U nke hee? U nlôl hee?” 18 A timbhe nye le: “Di nlôl i Bétléhém i Yuda, di nke haa ikétékété mbok dikôa i Éfraim, nyoo nyen mbai yem i yé. Me bak i Bétléhém i Yuda,+ nano me yé ke i ndap Yéhôva,* ndi mut nye ki nye a nleege bé me i ndap yé. 19 Di gwé bijek inyu magas+ més, di gwé ki bret+ ni wai inyu yem ni inyu muda ni ngwélél wés. Yom yo ki yo i nhéñél bé bés.” 20 Mañ mut u kal nye le: “Nsañ u ba ni we! Hiki jam li ga béda we, m’a ti we jo. Ndi u nañal bañ i ñem mbégdé.” 21 Mañ mut u u yoñ nye i ndap yé, u ti magas bijek. I mbus, ba jôwa makôô map, ba je, ba nyo.
22 Ba bé tégbaha loñge ngéda, ha nyen bibéba bi bôt bi tison bi bi kéña ndap, bi bôdôl kumb likôga, bi kalak i mañ mut u bé nwet ndap le: “Pémés i mut a jôp i weeni inyu boñ le di lalna nye.”+ 23 Nwet ndap a pam, a kal bo le: “To, a bilôk bikéé, ni boñ bañ béba. Soho, i mut nunu a yé nkén wem. Ni boñ bañ i jam li wonyuu lini. 24 Me gwé ngond yem i i yé konji ni linyaa li mut nunu. Ibale ni ngwés, me pémés bo, ni lalna bo*+ kiki ni nla. Ndi ni wéha bañ i mut nunu nyuu.”
25 Ndi bôt ba bi tjél emble nye, ha nyen man Lôk Lévi a bi gwel linyaa+ jé, a pémés nye. I bôt ba, ba lalna nye u wonsôna, ba tééñga ki nye letee ni maye ma kel. I maye ma kel, ba nwas nye le a kenek. 26 Kegla tutu, muda a lo, a kwo i lijubul li ndap mañ mut, i homa nlô wé a bé, a kida a niñi ha letee kel i ye. 27 I ngéda, nlôm a bi tôde kegla, a yibil likôga li ndap le a jôp njel, a koba muda, linyaa jé, a niñi i lijubul li ndap, moo mé ma ma yoomba i nwemel. 28 A kal muda le: “Telep, di kenek.” Ndi muda a bi timbhe bé. Ha nyen mut a bi begee nye, a bédi nye i ngii jagas, a kahal huu i mbai yé.
29 Kiki a pam i ndap yé, a yoñ ngwende ba nôlôl binuga, a kit linyaa jé bikét bikét, 12 bikét; a ômle hiki litén li Israel két yada. 30 I bôt bobasôna ba bi tehe i jam li, ba kal le: “I nya jam ini i bi bôk bé i bôña, to mut a yé ngi tehe i nya jam ini ibôdôl nu bon ba Israel ba bi pam i Égiptô letee ni len. Tiblana wan i jam lini,* tina mahoñol+ manan, ni kal bés i jam di nlama boñ.”
20 I mbus ngéda, bon ba Israel bobasôna, ibôdôl i Dan+ letee ni i Béer-Séba, ipam i loñ Giléad,+ hala wee litén jolisôna li kodba ngem yada* i bisu bi Yéhôva i Mizpa.+ 2 Baane ba litén lôñni bôt ba matén momasôna ma Israel ba bé ha ngéda litén li Nyambe li bi kodba; 400 000 bisônda bi bi nkil ’isi bi bé ha, bi ban-ga paminsoñ.+
3 Lôk Benyamin i bi nok le bon ba Israel ba mbet i Mizpa.
I mbus, bon ba Israel, ba kal le: “Kala bés lelaa i jam li bilim lini li mbôña?”+ 4 Ha nyen man Lôk Lévi,+ nlôm muda ba bi nol, a bi kal le: “Me bi ke i Gibéa+ nu Lôk Benyamin, me ni linyaa jem le di tégbaha u. 5 Ndi bôt* ba Gibéa ba bi telep ni juu, ba kéña ndap. Ba bé sômbôl nol me; sôk i nsôk, ba bi lalna linyaa jem ni ngui, a wo.+ 6 Me bi yoñ mim u linyaa jem, me kit wo bikét bikét, me om i bikét bi i nkoñ u Israel wonsôna,+ inyule i bôt bana ba bi boñ jam li wonyuu ni jam li mbolo i Israel. 7 Nano, a bôt ba Israel, tina mahoñol+ manan ni yoñ ki makidik hana.”
8 Ha nyen bôt bobasôna ba litén ba bi telep ngem yada,* ba kal le: “To wada wés a ga ke bé i ndap yé libadô, to témb i nyeni. 9 I jam lini jon di ga boñ: di nleñ mbam+ inyu yi bonjee ba ga ke i jôs Gibéa gwét. 10 Ikété loñ i Israel yosôna, d’a pohol 10 li bôt ikété 100, 100 bôt ikété 1 000, 1 000 hi bôt ikété 10 000, le ba kot bijek inyu ntôñ gwét; kayéle bajogwét ba kee i jôs Gibéa nu Lôk Benyamin inyu jam li mbolo ba bi boñ i Israel.” 11 Ha nyen bôt ba Israel ba bi kodba wengoñle mut wada inyu ke i jôs i tison i gwét.
12 I mbus, matén ma Israel ma om bôt inyu kal bôt bobasôna ba litén li Benyamin le: “Limbe jam li bilim di nok le li mbôña i bééni? 13 Tina bés bibéba bi bôt bi Gibéa+ le di nol bo, di héya jam libe i Israel.”+ Ndi bôt ba Lôk Benyamin ba bi tjél nôgôl bon ba Israel, lôkisañ yap.
14 Yak bon ba Lôk Benyamin ba nyodi bitison gwap, ba kodba i Gibéa inyu jôs bon ba Israel gwét. 15 I kel i, bon ba Lôk Benyamin ba bi sébél mu bitison gwap 26 000 bôt ba ba bééna paminsoñ, handugi i 700 bôt ba bi bôk ba pohol i Gibéa. 16 Mu ntôñ u, 700 bôt i bé limoña. Hiki wada wap a bé leñ ndamb, a bé les bé to ndék.
17 U héya Lôk Benyamin, bon ba Israel ba bééna 400 000 bôt ba ba bééna paminsoñ,+ hiki wada wap a bak njogwét nunkeñi. 18 Ba bi ke i Bétel inyu yi sômbôl i Nyambe.+ Bon ba Israel ba bat le: “Njee ikété yés a ga bôk ke inyu jôs Lôk Benyamin?” Yéhôva a timbhe le: “Yuda nyen a’ bôk ke.”
19 I mbus hala, bon ba Israel ba telep kegla, ba ke ba téé mintôñ nwap mi gwét bebee ni Gibéa.
20 Bon ba Israel ba bi kôôba le ba nleñ Lôk Benyamin gwét; ba téé mintôñ nwap mi gwét le mi ba bebee i jôs Gibéa gwét. 21 Ha nyen bon ba Lôk Benyamin ba bi nyodi i Gibéa ba nol 22 000 bon ba Israel i kel i. 22 Ndi ntôñ gwét u bon ba Israel u bi bana ñem ngui, ba témb ba téé mintôñ nwap mi gwét i nlélém homa, kiki hilo hi bisu. 23 Bon ba Israel ba bi bet i Bétel ba ee i bisu bi Yéhôva letee ni kôkôa, ba bat Yéhôva le: “Baa di nlama témb i jôs bilôk bikéé gwés Lôk Benyamin+ gwét?” Yéhôva a timbhe le: “Kena, ni leñ bo gwét.”
24 Ha nyen bon ba Israel ba bi kôôge bebee ni Lôk Benyamin i hilo hi nyônôs iba. 25 Lôk Benyamin i témb i nyodi i Gibéa inyu jôs bo hilo hi nyônôs iba, i nol 18 000 bon ba Israel+ bape, bobasôna ba bééba paminsoñ. 26 I mbus ha, bon ba Israel ba témb ba bet i Bétel. Ba ee i bisu bi Yéhôva,+ ba yén nyoo, ba sôga je*+ i kel i letee ni kôkôa; ba ti Yéhôva bisesema bi ntul i hié+ ni bisesema inyu kôp nsañ.+ 27 I mbus ha, bon ba Israel ba yéñ yi sômbôl i Yéhôva,+ inyule nkuu Malômbla u bañga Nyambe u bé nyoo ha ngéda i. 28 Finéhas+ man Éléazar, man Arôn nyen a bé gwel nson* i bisu bi nkuu Malômbla ha ngéda i. Ba bat le: “Baa di nlama témb i jôs bilôk bikéé gwés Lôk Benyamin gwét tole di ke ha bañ?”+ Yéhôva a timbhe le: “Kena, inyule yani m’a sem bo i moo manan.” 29 Bon ba Israel ba om ngim bôt le i solop+ mu mapañ ma Gibéa momasôna.
30 Bon ba Israel ba bi kôôba i ke jôs Lôk Benyamin i hilo hi nyônôs aa, ba témb ba téé mintôñ nwap mi gwét i bisu bi Gibéa i nlélém homa kiki ba bi bôk ba boñ.+ 31 I ngéda Lôk Benyamin i bi pam inyu jo gwét, ba kena bo haa ni tison+ yap. I mbus, kiki masañ ma bisu, Lôk Benyamin i bôdôl jôs ngim bisônda gwét mu minloñ, i nolok bo; nloñ wada mu u bé bet i Bétel, unu umpe u kenek i Gibéa. Ba bi nol jam kiki bo 30 ma bon ba Israel mu nwom.+ 32 Lôk Benyamin i kal le: “Di yé i yémbél bo kiki masañ ma bisu.”+ Ndi bon ba Israel ba kal le: “Di témb ni mbus, di ôt bo haa ni tison le ba pam i minloñ.” 33 Bon ba Israel bobasôna ba bi nyodi i homa wap, ba ke ba telep i Baal-Tamar; i nlélém ngéda, i bon ba Israel ba bé ba sôli bebee ni Gibéa ba tihil. 34 Hala nyen 10 000 di mimpohlak mi bôt ikété Israel yosôna mi bi tihil i bisu bi Gibéa, gwét bi bééna ngui ngandak. Ndi Lôk Benyamin i bé yi bé le ndutu i yé bo i nyuu.
35 Yéhôva a bi boñ le Israel a yémbél Lôk Benyamin;+ i kel i, bon ba Israel ba bi nol 25 100 bon ba Lôk Benyamin, bobasôna ba bééna paminsoñ.+
36 I ngéda Lôk Benyamin+ i bi tehe le bon ba Israel ba nke bo ngwéé, ba hoñol le ba ga yémbél gwét; ndi ba bi yi bé le bon ba Israel ba bi ke bo ngwéé inyule ba bé bôdôl i bôt ba bi solop bebee ni Gibéa+ ñem. 37 I bôt ba bé ba sôli ba bi pala boñ, ba leñ tison gwét. I mbus, ba tjama ikété tison, ba nol bôt ba tison ni pansoñ.
38 Bon ba Israel ba bi yegna ni bôt ba bi solop bebee ni tison le, i ngéda ba ga tehe hiida hi mbet i tison wee ba mal yémbél yo.
39 I ngéda bon ba Israel ba bi ôt ngwéé, bon ba Lôk Benyamin ba bôdôl leñ bo gwét, ba nol 30 ma bon ba Israel,+ ba kal le: “Ibabé pééna, di yé i yémbél bo gwét+ kiki ngéda bisu.” 40 Ndi hiida hi bi bôdôl bet i tison, kiki ba ntehe hala, ba yi le yimbne yap i. I ngéda bon ba Lôk Benyamin ba bi hielba, ba tehe le tison yosôna i yé i lék, hiida hi bedek i ngii. 41 Ha nyen bon ba Israel ba bi hielba, ba bôdôl jôs Lôk Benyamin gwét; miñem mi bôô Lôk Benyamin matjél inyule ba bi tehe le ndutu i nkwél bo. 42 Ba bôdôl ke bon ba Israel ngwéé, ba jôp i ñoñ; ndi bon ba Israel ba bi noñ bo; yak i bon ba Israel ba bi yémbél tison ba lo ba jôp mu gwét. 43 Ba bi kéña bon ba Lôk Benyamin, ba noñ bo ibabé waa. Ba tjé bo ibôdôl i bisu bi Gibéa, ba kenek i pes likôl. 44 Sôk i nsôk, 18 000 bon ba Lôk Benyamin ba wo, bobasôna ba bé bajogwét+ bakeñi.
45 Bon ba Lôk Benyamin ba bi ke ngwéé i ñoñ, ba solop i liaa li Rimôn,+ bon ba Israel ba bi nol* 5 000 di bon ba Lôk Benyamin mu minloñ, ba noñ ki bo letee ni Gidôm; ba nol ki 2 000 di bôt dipe. 46 Nsoñgi u bon ba Lôk Benyamin ba ba bi wo yokel u bé 25 000 bôt ba ba bééna paminsoñ;+ bobasôna bajogwét bakeñi. 47 Ndi 600 i bon ba Lôk Benyamin i bi ke ngwéé i ñoñ i liaa li Rimôn, ba yén nyoo liaa li Rimôn sôñ ina.
48 Bon ba Israel ba bi hielba, ba leñ bon ba Lôk Benyamin ba ba yé bitison gwét, ba nol bo lôñni pansoñ, bôt ba binam ni bilém, i bôt bobasôna ba bi yégle. Ba ligis ki bitison gwobisôna ba bé koba mu njel yap.
21 Ndi bon ba Israel ba bi kum soñ i Mizpa,+ ba kal le: “Mut to wada ikété yés a ga om bé ngond yé i libii yak man Lôk Benyamin.”+ 2 Bon ba Israel ba bi ke i Bétel,+ ba yén nyoo i bisu bi bañga Nyambe letee ni kôkôa, ba béglak, ba eek ngandak. 3 Ba bé kal le: “A Yéhôva Nyambe nu Israel, inyuki i jam lini li mbôña i Israel? Inyuki litén jada li nlama hañ i len ini i Israel?” 4 I kel i bé noñ ha, ba pule telep, ba oñ juu li bisesema, ba sem ki bisesema bi ntul i hié ni bisesema bi nsañ.+
5 I mbus, bon ba Israel ba bat le: “Ikété matén ma Israel momasôna, njee a nlo bé likoda i bisu bi Yéhôva?” Inyule bon ba Israel ba bi kum soñ le, i mut a ga lo bé i Mizpa i bisu bi Yéhôva, a nlama nôla ibabé set. 6 Bon ba Israel ba bi kônôl lôkisañ yap, bon ba Lôk Benyamin ngoo inyu jam li bi pémél bo. Ba kal le: “I len ini litén jada li nhañ i Israel. 7 Kii di nla ni boñ inyu lébna i bon ba Lôk Benyamin ba nyégle baa, hala kiki di mal kum soñ i jôl li Yéhôva+ le to wada wés a ga ti bé bo ngond yé i libii?”+
8 Ba bat le: “Ikété matén ma Israel, bonjee ba bi lo bé i bisu bi Yéhôva i Mizpa?”+ I nene le mut Yabes-Giléad to wada a bi lo bé i homa litén li bi kodba. 9 Kiki ba nsoñgol bôt, ba tehe le mut Yabes-Giléad to wada a ta bé ha. 10 Ha nyen bôt ba litén ba bi om 12 000 mimpémba mi bôt nyoo. Ba ti bo oda le: “Kena, ni nol bôt ba Yabes-Giléad ni pansoñ, yak bôda ni boñge.+ 11 I jam lini jon n’a boñ: n’a nol bôlôm bobasôna, ni nol ki bôda bobasôna ba ba ma lal ni munlôm.” 12 Ba bi koba 400 bingond bi bôda i Yabes-Giléad bi bi bé konji, bi bé ngi lal ni munlôm. Ba kena bingond bi i ñamb bisônda i Silô,+ nu a yé i loñ Kaanan.
13 Ha nyen likoda jolisôna li bi ep nwin yak bon ba Lôk Benyamin ba ba bé i liaa li Rimôn+ le ba loo, ba kôp nsañ. 14 Lôk Benyamin i témb i boni. Ba ti bo bôda ba Yabes-Giléad+ ba ba bi yégle i niñ, ndi ba bi kola bé bo. 15 Bon ba Israel ba kônôl Lôk Benyamin+ ngoo inyu jam li bi pémél bo, inyule Yéhôva a bi bagal matén ma Israel. 16 Mimañ mi litén mi kal le: “Kii di nlama boñ inyu boñ le i bon ba Lôk Benyamin ba nyégle ba bana bôda, hala kiki di bi tjé bôda ba Lôk Benyamin bobasôna?” 17 Ba timbhe le: “I mbéda le i bon ba Lôk Benyamin ba nyégle ba témbna ngababum yap inyu boñ le litén jada li lém bañ ikété Israel. 18 Ndi di kôli bé ti bo bingond gwés i mabii inyule litén li Israel li bi kum soñ le: ‘Tiihe tiihe ni mut a nti man Lôk Benyamin+ ngond yé i libii.’”
19 I mbus, ba kal le: “Ngand Yéhôva i yé hiki nwii i Silô,+ nu a yé i ñombok u Bétel ni i likôl li njel ikeñi i i nyodi i Bétel, i kenek i Sikem; nyen a yé ki i nwelmbok u Lébôna.” 20 Ba ti bon ba Lôk Benyamin oda le: “Kena, ni solop ikété nwom mi minkôô mi wai. 21 I ngéda n’a tehe bingond* bi Silô bi nyodi i tison yap, bi sagak, hiki wada nan a nyodi i nwom mi minkôô mi wai a yoñ muda ikété bingond bi Silô, i mbus, ni témb i nkoñ u Lôk Benyamin. 22 Ibale basañ bap tole lôkisañ yap i ntjeelene bés, d’a kal bo le: ‘Nwéhlana bo, boña hala inyu yés, inyule i bôda di bi lona i gwét+ ba bi kola bé bo, to bé ni nla bé ti bingond binan tiga le ni bôk i soñ ni bi kum.’”+
23 Hala nyen bon ba Lôk Benyamin ba bi boñ, hiki wada a yoñ muda ikété bingond bi bé sak. I mbus hala, ba témb i nkoñ wap, ba tiimba oñ bitison+ gwap, ba yén ki mu.
24 I mbus ngéda, bon ba Israel ba bi nyodi ha, hiki mut a témb i litén jé ni i lihaa jé; ba bi nyodi ha, hiki mut a témb i ngababum yé.
25 Ha ngéda i, kiñe i bé bé i loñ Israel.+ Hiki mut a bé boñ kiki a bé tehe loñge.*
Ni hop Lôk Héber, “bon bôlôm ba Israel.”
Tole “me mal sem.”
Ni hop Lôk Héber, “ngaba yem.”
I nla ki ba, “a bamb moo, a bak i ngii jagas.”
Tole “Négeb.”
Hala a nkobla le “Nkoñ u u gwé diléléba.”
Hala wee isañ nwaa Môsi.
Hala a nkobla le “I i nlama tjiba.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Ni hop Lôk Héber, “bikak bi bikei.”
Ni hop Lôk Héber, “d’a téñbe i gwés we.”
Tole “minkoñ mi mi nkéña nye.”
Ni hop Lôk Héber, “i ngéda woo u ndap Yôsep u bi yét.”
Hala a nkobla le “Bôt ba ñee.”
Ni hop Lôk Héber, “woo u Yéhôva.”
Tole “a bé a tam.”
Tole “lijubul li Hamat.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “Aram-Naharaim.”
Ni hop Lôk Héber, “Aram.”
Tole “nwee.”
Hala wee, mut nu a ngwélél woo tole kôô waé.
Bebek hikéñéé hi woo hititigi. Hi yé jam kiki bo 38 cm. Béñge Apendis B14.
Hala wee a bééna mahoñ ngandak.
I nla ki ba, “i homa ba mbôlôl ngok.”
Tole “tuñ i ngii.”
Tole “mbén.”
I nla ki ba, “i homa mbebi i njubul.”
Ni hop Lôk Héber, “a nhô makôô mé.”
I nla ki ba, “i homa ba mbôlôl ngok.”
A yé i homa i ba nyap lép.
Tole “nwee.”
Tole “Harôset-ha-Gôiim.”
Ni hop Lôk Héber, “bikak bi bikei.”
Tole “u tjam bôt boñ.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Hala wee isañ nwaa Môsi.
Ni hop Lôk Héber, “bikak bi bikei.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Bebek inyu unda le ba nti bomede nkikip yak Nyambe.
Tole “kôt nsik.”
I nla ki ba, “nyeñg.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
I nla ki ba, “i bet ba mbegee bisélél bi mut matila.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Tole “bahoma sitima a ntjak.”
Tole “a bi yan niñ yé.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Pulasi le crème.
Ni hop Lôk Héber, “libum jada.”
Ni hop Lôk Héber, “mabum ima.”
Tole “nwee.”
I nla ki ba, “bahoma ba ntéédana bijek ikété ’isi.”
Ni hop Lôk Héber, “ni bi emble bé kiñ yem.”
Ni hop Lôk Héber, “Hikôô.”
Ni hop Lôk Héber, “éfa yada.” Béñge Apendis B14.
Hala a nkobla le “Yéhôva a yé Nsañ.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Béñge Ndoñi bibuk.
Hala a nkobla le “Baal a kaa inyu nyemede (a sôñ nyemede).”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Ni hop Lôk Héber, “woo wem u ntohol me.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Ni hop Lôk Héber, “moo moñ ma ga bana ngui.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Unu ntén kôn won ba nsébél ni hop Pulasi le orge.
ipôla jam kiki bo jôm li ngeñ li juu ni ngeñ iba i juu.
Ni hop Lôk Héber, “a bi gwélél bibuk bini.”
Ni hop Lôk Héber, “ñem wap u mom nwee.”
Tole “inyule kiki mut a yé, hala nyen ngui yé i yé.”
Sékel yada i nyét 11,4 gram. Béñge Apendis B14.
Tole “bibasi.”
Ni hop Pulasi le pourpre.
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “ba ke i libambe ni yo.”
Ni hop Lôk Héber, “i bi pa ha bé ki ño wap.”
Tole “nwee.”
Ni hop Lôk Héber, “70 ma bon bôlôm ba ba bi lôl i bel wé.”
Tole “ke i libambe ni.”
Ni hop Lôk Héber, “ndéñbe i gwés.”
Tole “lôkisañ i nyañ.”
Ni hop Lôk Héber, “lihaa li ndap isañ nyañ.”
I nla ki ba, “bet ba disi.”
Tole “ni hôya bañ le me yé hés nan ni nsôn nan.”
Tole “ndap.”
Tole “ngandak yem libumbul.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “a bi saba tel i ñane.”
Ni hop Lôk Héber, “a om mbuu mbe.”
Tole “ni bipék bibe.”
Tole “i yom woo woñ u nla boñ.”
Ni hop Lôk Héber, “ndap.”
Tole “Siria.”
Tole “ñem wé u bi hônba ha bé.”
Ni hop Lôk Héber, “a ba nu a ñemble.”
Ni hop Lôk Héber, “Kii inyu me ni we?”
Tole “minkoñ mi mi nkéña nye.”
Ni hop Lôk Héber, “Mizpé,” litilga lipe li.
Ni hop Lôk Héber, “U nsuhus me ’isi kiyaga.”
Tole “me ee lôñni mawanda mem inyule m’a ke bé libii.”
Tole “litéak.”
I nla ki ba, “ba ke i pes i ñombok.”
Tole “me bi bii niñ yem i moo mem.”
Ni hop Lôk Héber, “ibôdôl i libum.”
Ni hop Lôk Héber, “ibôdôl i libum.”
Ni hop Lôk Héber, “muda ikété bingond bi bôt ba Filistia.”
Ni hop Lôk Héber, “nyen a kôli i mis mem.”
Tole “man mbondo njéé nu a gwé liyéé.”
I bôñgô ini yon ba nsébél ni hop Pulasi le lin.
I bôñgô ini yon ba nsébél ni hop Pulasi le lin.
I nla ki ba, “Ilole a njôp i tuñ i kété.”
Tole “tuñ i kété.”
Ni hop Lôk Héber, “a bép bo kôô i ngii bel.”
Tole “kañ.”
Tole “kañ.”
Hala a nkobla le “Hikôa hi mañg.”
Ni hop Lôk Héber, “mbuu.”
Hala a nkobla le “Lingen li nu a nlôndôl.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “Kwés nye nkaa.”
Tole “minliiñ.”
Tole “U mpôs me.”
Tole “a sômbôl wo.”
Ni hop Lôk Héber, “ibôdôl libum li mama yem.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Ni hop Lôk Héber, “ndap banyambe.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “banyambe ba ndap lihaa; bisat.”
Ni hop Lôk Héber, “a yônôs ki woo u.”
Tole “Kiki hala a bé nene loñge i mis més.”
Hala a nla kobla le a bi yééne i nkoñ u Yuda.
Ni hop Lôk Héber, “tata.”
Ni hop Lôk Héber, “a yônôs ki woo u.”
Hala a nkobla le “Liyééne li Dan.”
Tole “banyambe ba ndap lihaa; bisat.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “banyambe ba ndap lihaa; bisat.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “banyambe ba ndap lihaa; bisat.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Ni hop Lôk Héber, “tata.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “banyambe ba ndap lihaa; bisat.”
Tole “bôt ba lôlha ñem.”
Tole “tegep mbok i i yé nyoo isi nsôsôgô.”
Tole “inyu lédés ñem woñ.”
Tole “ñem woñ u nok loñge.”
Tole “inyu lédés ñem woñ.”
Ni hop Lôk Héber, “ndap libadô.”
I nla ki ba, “me ngwel nson i ndap Yéhôva.”
Tole “ni wéha bo nyuu.”
Tole “Hana miñem mu.”
Ni hop Lôk Héber, “kiki mut wada.”
I nla ki ba, “bet ba disi.”
Ni hop Lôk Héber, “kiki mut wada.”
Tole “ba kôôba yén njal.”
Ni hop Lôk Héber, “a bé telep.”
Ni hop Lôk Héber, “toohe.”
Tole “dingonda.”
Tole “kiki hala a bé nene loñge i mis mé.”