2026 kʼoꞈ, Yehꞈ siˬ ba la 3-9
Dawˬ caˇ 113 Aˬ dui˗euˬ nui saˇ oꞈ˗eu jeˬ
Aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗eu jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw
“Aˬ yawꞈ neh noeˬ taˬ˗euˬ jeˬ˗ahˇ tsawˇ pyehˇ taˬ pyehˇ.”—Loˇmaˆ 14:1.
Yaw muiˬ˗ehˇ ya haw˗eu tsahˇ
Aˬ dui mehˇ nmˇ tiˬ gʼaˬ na neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ nui ma maˬ tsaˬ kʼawꞈ yaw zeu baw˗eu lehˇ aˬ joˆ˗ehˇ mˇ mawˇ nya˗eu nga?
1-2. Tiˬ poˆ na mehˇ nmˇ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ, aˬ dui neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ aˬ jeˬ miˇ neh maˬ duˇ leˇ nga?
Nawˇ nawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ tiˬ jeˬ paˬ baˬ da neh maˬ tsaˬ maˬ dawˇ˗eu jeˬ˗ehˇ daˇ nehˬ laꞈ gaˇ ya daˬ haw maˬ loˇ? Nawˇ jiˇ ni mehˇ nmˇ deuˬ˗ahˇ aˬ yawꞈ maꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ tiˬ jeˬ na baˬ da neh daˇ nehˬ haw maˬ loˇ? Aˬ dui myaˬ tiˬ paˆ teu loꞈ˗ehˇ jahˇ haw˗euˬ paˬ.
2 Tiˬ poˆ na aˬ dui neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ mehˇ nmˇ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ naˇ, taˬ zahˬ leˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ maˬ duˇ leˇ˗eu miˇ neh meh. Yawˬ gʼaˬ na luꞈ yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ yawˬ ha baw˗awˇ, nui noeˬ heu jiˇ yawˬ ha˗euˬ zahˇ sahˇ kʼoꞈ hawˇ˗eu nymˇ jiˇ uˬ taꞈ, dehꞈ ziˇ laꞈ kʼoeˇ ya puˬ ya mawˇ haw laꞈ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ taꞈ˗eu meh. Tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ noeˬ˗eu maˬ duˇ leˇ kʼawꞈ, aˬ dui gaˇ kawˆ heu baˬ da neh aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ nui saˇ oꞈ˗eu jeˬ hawˇ˗eu mehˬ bawˬ gm˗eu jeˬ˗ahˇ maˬ ya bi laˆ cawˆ˗a.—Eˇpeˇsu 4:3.
3. Mehˇ nmˇ deuˬ tiˬ jeˬ paˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh aˬ dui aˬ yawꞈ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh daˇ˗iˇ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya nga?
3 Aˬ dui˗ahˇ mehˇ nmˇ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ nui ma maˬ tsaˬ ngeh, aˬ dui˗ahˇ aˬ yawꞈ˗ahˇ noeˬ paˇ ni ya jahˇ nga lehˇ noeˬ laˇ nya˗awˇ, aˬ yawꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ teu lehˬ˗iˇ shaw meh lehˇ dzawˇ nehˬ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya meh. Aˬ dui toˆ˗ehˇ jahˇ˗eu teu naˇ, aˬ yawꞈ˗ahˇ gaˬ˗awˇ kʼaˇ muiˬ˗eu jeˬ bi za mawꞈ˗eu miˇ neh kʼawꞈ pyeuꞈ nya meh. (Dawˬdaˬ 17:17) Teu miˇ neh aˬ dui aˬ yawꞈ˗ahˇ aˇ nah hawˇ˗eu nui ma ya cawˆ˗eu jeˬ˗ehˇ maˬ bi noeˬ tsehˆ mawꞈ, aˬ yawꞈ˗euˬ nui jahˇ˗ahˇ deuˬ˗eu jeˬ˗ehˇ maˬ bi noeˬ tsehˆ mawꞈ.
4-5. Aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ aˬ dui neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ ngeh aˬ joˆ˗ehˇ jahˇ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu nga?
4 Toˆ˗ehˇ naˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ nui ma maˬ tsaˬ nya lehˇ ehˇ nehˬ˗iˇ paˬ˗ehˇ gʼeh ngaˇ la? Tiˬ poˆ na ehˇ nehˬ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ ni tiˬ poˆ na ehˇ˗iˇ paˬ˗ehˇ maˬ gʼeh˗a. Aˬ dui aˬ yawꞈ Jaˇliꞈ nehˬ˗ehˇ maˬ tsaˬ˗eu jeˬ˗ahˇ mˇ˗eu lehˇ gʼeh ngeh ehˇ nehˬ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ˗ahˇ gaˬ˗eu miˇ neh aˬ yawꞈ noeˬ paˇ laˇ ni caw ba nehˬ mawꞈ˗eu ma. (Dawˬdaˬ 27:5, 6) Ehˇ kʼawꞈ mehˇ nmˇ deuˬ Jaˇliꞈ mehˬ˗eu jeˬ nehˬ˗ehˇ maˬ beu gaˇ˗eu jeˬ˗ahˇ mˇ ngeh tawˇ neh? Aˬ dui noeˬ˗eu nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya meh. Teu ngeh aˬ dui ngehˬ˗iˇ paˬ˗ehˇ gʼeh ngaˇ lo? Teu˗euˬ dawˬ kʼoꞈ heu kawˆ˗euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ daˬ ma hmˬ laꞈ kʼoeˇ uˇ meh. Teu gaˇ “aˬ yawꞈ neh noeˬ taˬ˗euˬ jeˬ˗ahˇ tsawˇ pyehˇ taˬ pyehˇ” lehˇ ehˇ taˬ˗euˬ meh.—Loˇmaˆ 14:1.
5 Aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw˗eu lehˇ ehˇ˗eu heu naˇ, yaw awˬ nmˇ maˬ ngeuˇ˗a. Aˬ dui heu kawˆ laꞈ kʼoeˇ aˬ dui aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh yaw zeu baw paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu nga lehˇ haw˗awˇ, teu loꞈ˗ehˇ aˬ joˆ˗ehˇ jahˇ nya˗eu nga lehˇ haw ma. Ehˇ kʼawꞈ jeˬ hu aˬ dui, yawˬ haˇ yawˬ ha ya noeˬ tsehˆ˗eu gaˇ kawˆ tiˬ jeˬ na˗ahˇ haw ma. Teu naˇ aˬ dui˗ahˇ teu kawˆ nehˬ˗ehˇ taꞈ leˇ˗awˇ, aˬ cawˬ˗ahˇ bi daˇ˗iˇ nya˗eu meh.
Aˬ yawꞈ maꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ baˬ da neh, aˬ jeˬ jeˇ˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ daˇ laˇ nya nga?
6-7. Aˬ dui˗ahˇ aˬ cawˬ aˬ joˆ˗ehˇ noeˬ tsehˆ ngeh daˇ laˇ nya˗eu nga?
6 Uˬ soe ja sawˇ laꞈ˗euˬ loꞈ˗ehˇ, aˬ dui neh ya huiˬ laˇ˗euˬ jeˬ maˬ ehˇ, dehꞈ ziˇ laꞈ kʼoeˇ ya puˬ laꞈ˗euˬ jeˬ maˬ ehˇ, heu naˇ aˬ dui˗ahˇ gaˇ kawˆ tiˬ kawˆ na kʼoeˇ loꞈ˗ehˇ heu loꞈ˗ehˇ tehꞈ˗ehˇ ya noeˬ tsehˆ meh lehˇ bi noeˬ laˇ nya meh. Kʼoeˇ naˇ aˬ dui aˬ cawˬ deuˬ jiˇ aˬ dui loꞈ˗ehˇ noeˬ˗eu paˬ lehˇ noeˬ nya˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ maˇ diˇ naˇ teu loꞈ˗ehˇ maˬ ngeuˇ˗a. Yaw jeˬ ma jeˬ gaˇ kawˆ smˬ kawˆ˗ahˇ haw kaˇ˗euˇ. Dahˬ beh˗eu kawˆ, aˬ li tiˬ gʼaˬ jiˇ baˬ dawˇ dzoˆ taˬ˗euˬ aˬ da nehˬ˗ehˇ ya huiˬ laˇ˗euˬ meh. Aˇ nah naˇ, aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ Saˇ kiˇ pyeuꞈ laˇ˗awˇ, mehˇ nmˇ deuˬ dzaˬ taꞈ dawˇ taꞈ gaˇ iˇ ngeh, mehˇ nmˇ tiˬ gʼaˬ na jiˇ baˬ dawˇ gaˇ ya mawˇ ngeh, toˆ˗ehˇ jahˇ˗eu maˬ tsaˬ nga lehˇ ehˇ˗iˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Nyiˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ, mehˇ nmˇ zaˬ miˬ aˬ buˇ tiˬ gʼaˬ, kʼaˆ˗eu naˇ gawˇ naˇ˗eu taˬ leˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Kʼoeˇ naˇ, mehˇ nmˇ zaˬ miˬ aˬ buˇ tiˬ gʼaˬ jiˇ aˬ yawꞈ loꞈ˗ehˇ gʼeh˗eu naˇ gawˇ naˇ luꞈ˗eu lehˇ ya gaˬ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ teu gʼaˬ jawˇ gaˇ iˇ˗awˇ, aˬ yawꞈ loꞈ˗ehˇ ya laˆ saˆ meh lehˇ ehˇ nehˬ˗iˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Yaw jeˬ ma jeˬ tiˬ jeˬ na dzaˬ lehˇ maˬ siˬ˗ehˇ, dahˇ taˆ˗euˬ jaˆ gʼaˬ jaˆ luˇ neh laˆ saˆ lehˇ maˬ siˬ˗ehˇ ehˇ nehˬ˗iˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Smˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ, mehˇ nmˇ zaˬ yo aˬ li tiˬ gʼaˬ, zahˇ kʼawꞈ laꞈ kʼoeˇ jawˇ ngeh aˬ yuiꞈ tiˬ gʼaˬ geuꞈ˗awˇ jawˇ laꞈ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Zahˇ kʼawꞈ deuˬ˗euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ˗ahˇ aˬ yawꞈ bye dui dui˗eu meh. Tiˬ nah aˬ yawꞈ mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ gʼaˬ zahˇ kʼawꞈ deuˬ˗euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ laꞈ kʼoeˇ tsawˇ shiˇ yaw bui jahˇ gaˇ iˇ˗euˬ gaˇ kawˆ ya gaˬ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Teu ngeh aˬ yawꞈ nui ma tiˬ pawꞈ˗iˬ maˬ muiˬ ni gʼeh˗eu meh.a
7 Yaw jeˬ ma jeˬ gaˇ kawˆ nui deuˬ˗ahˇ shaˇ noeˬ haw. Oeˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ, mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ gʼaˬ mehˇ nmˇ deuˬ myaˬ tiˬ paˆ aˬ li deuˬ naˇ, mehˬ mahˬ maˬ ya taˬ˗a, aˬ buˇ deuˬ naˇ tsaꞈ gaˬ˗iˇ ngeh, mehˬ bawˬ˗ahˇ iˇ ngeh, laꞈ di dm˗eu maˬ tsaˬ˗a lehˇ ehˇ˗eu saˇ ka˗ahˇ huiˬ laˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Mehˇ nmˇ aˬ li teu gʼaˬ gaˇ kawˆ teu nehˬ˗ehˇ taꞈ leˇ˗awˇ laˆ poˆ laˆ paˇ˗euˬ jeˬ jaˆ meh lehˇ siˬ nya kʼawꞈ, mehˇ nmˇ aˬ li deuˬ naˇ mehˬ mahˬ maˬ ya taˬ˗a, aˬ buˇ deuˬ naˇ tsaꞈ gaˬ˗iˇ ngeh, mehˬ bawˬ˗ahˇ iˇ ngeh, laꞈ di dm˗eu maˬ tsaˬ˗a lehˇ ehˇ luꞈ˗eu siˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Ngaˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu tiˬ gʼaˬ, sahˬ boꞈ dzaw tawꞈ˗awˇ aˇ nah naˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ˗ahˇ neh doˆ˗iˇ˗euˬ aˬ li tiˬ gʼaˬ˗ahˇ siˬ nya˗eu lehˇ ehˇ˗awˬ. Nymˬ˗mˇ poˆ jawˇ naˇ, aˬ yawꞈ˗euˬ aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ aˬ li tiˬ gʼaˬ sahˬ boꞈ dzaw tawꞈ˗eu lehˇ noeˬ tsehˆ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ kʼahˬ lahˇ˗awˇ, aˬ li teu gʼaˬ hawˇ˗eu aˬ li teu gʼaˬ˗euˬ aˬ da aˬ ma˗ahˇ noeˬ paˇ ni leh jeh˗eu lehˇ ehˇ˗awˬ.
8. (a) Mehˇ nmˇ aˬ da aˬ ma deuˬ, aˬ da aˬ ma nui deuˬ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh daˇ laˇ nya˗eu nga? (b) Aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ˗ahˇ daˇ naˇ, aˇ muˇ˗ahˇ aˬ joˆ˗ehˇ deuˬ˗eu nga?
8 Mehˇ nmˇ aˬ da aˬ ma deuˬ nehˬ˗ehˇ taꞈ˗eu tiˬ kawˆ paˇ jaˆ˗a siˬ. Koꞈ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ, nawˇ nawˬ˗euˬ zaˬ˗ahˇ ‘Miˬyehˇ˗euˬ zahˇ sahˇ kʼoꞈ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ˗awˇ bo saˆ huiˬ˗eu’ leh jeh˗eu meh. (Eˇpeˇsu 6:4) Ehˇ kʼawꞈ mehˇ nmˇ tiˬ pehˬ naˇ, zaˬ˗ahˇ yaw kʼaˆ˗ehˇ maˬ nyehꞈ tehˬ ni kʼaˇ jahˇ mawꞈ˗eu jeˬ bi jahˇ gaˇ duˇ˗eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, yaw haiˬ jeˬ maˬ ngeuˇ˗eu keˆ bi muiˬ˗eu, maˬ ngeuˇ naˇ zaˬ yaw nyiˇ˗ahˇ kʼawꞈ naˬ gaˬ bi muiˬ˗eu, heu loꞈ˗ehˇ gʼeh˗eu meh. Nawˬ˗euˬ zaˬ˗ahˇ, naw nyaꞈ naˇ aˇ dzehˬ nyehꞈ suꞈ dzeuˇ nya lehˇ bi noeˬ leˇ nya˗eu meh. Nawˬ˗euˬ zaˬ nawˬ˗ahˇ “Ngaˬ maꞈ˗euˬ cawˬ aˬ da aˬ ma naˇ kʼaˇ ngeuˇ˗eu jeˬ bi jahˇ meh” lehˇ ehˇ laˇ nya meh. Toˆ˗ehˇ ya puˬ ngeh nawˬ˗ahˇ, kʼoeˇ pehˬ˗euˬ aˬ da aˬ ma˗ahˇ maˬ ngeuˇ˗eu jeˬ˗ehˇ bi noeˬ laˇ nya meh. Ngeuˇ meh, aˬ dui˗ahˇ aˬ cawˬ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ nui ma˗ahˇ maˬ tsaˬ laˇ ngeh aˬ yawꞈ maꞈ˗ahˇ daˇ laˇ nya meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ pyuˇ zmˬ˗eu gaˇ kawˆ˗ahˇ, dawˬ deh aˇ dzehˬ˗ehˇ gʼa dzeuˇ˗eu gaˇ kawˆ˗ahˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh tseˇ˗euˬ byawˬ gʼaˬ muˆ gʼaˬ˗eu jeˬ˗ahˇ, nui ma maˬ tsaˬ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya meh. Ehˇ kʼawꞈ aˬ dui˗euˬ nui noeˬ heu˗ahˇ aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ mehˬ bawˬ gm˗eu jeˬ taꞈ˗ehˇ aˇ yeˇ maˬ ya bi huiˬ dzehˬ˗a.
9. Aˬ dui aˬ jeˬ ya noeˬ taˬ˗eu nga? (Aˇ baˇ˗ahˇ jiˇ haw.)
9 Aˬ dui tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ maˬ duˇ leˇ nga lehˇ˗aˬ, tiˬ gʼaˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ tsaˬ˗awˇ tiˬ gʼaˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ maˬ tsaˬ˗a lehˇ ehˇ mawꞈ˗eu maˬ ngeuˇ. (Loˇmaˆ 14:5) Jaˇliꞈ˗ahˇ “tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ˗awˬ” lehˇ ehˇ taˬ˗euˬ meh. Heu naˇ aˬ dui yawˬ gʼaˬ na luꞈ zahˇ dawˬ heu˗ahˇ ya mˇ caw˗eu lehˇ ehˇ mawꞈ˗eu meh. Toˆ˗ehˇ nga lehˇ˗aˬ, aˬ dui neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ aˬ myah luꞈ aˬ cawˬ nehˬ˗ehˇ ya bi duˇ leˇ meh lehˇ ehˇ mawꞈ˗eu maˬ ngeuˇ˗a. (2 Gawˇliˬtu 13:11) Aˬ dui yawˬ ha neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ heu˗ahˇ, aˇ pyaˇ daˬ˗awˇ tiˬ gaˇ paw iˇ luꞈ˗eu gaˇ ma doˆ zaˬ nehˬ˗ehˇ sheu cehˆ nya meh. Aˬ myah myah naˇ teu gaˇ iˇ keuˆ nya˗eu gaˇ ma gʼawˬ mya kahˇ dahˇ˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ aˬ dui yawˬ ha ya leˇ˗eu kahˇ, yawˬ ha˗euˬ gʼaˇ duˬ kʼaˇ muiˬ˗eu kahˇ iˇ˗eu lehˇ tseˇ˗eu meh. Teu gaˇ duˇ ni aˬ dui Ka li zaˬ deuˬ jiˇ, tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ noeˬ tsehˆ˗eu jeˬ maˬ duˇ leˇ˗a. Ehˇ kʼawꞈ aˬ dui yawˬ gʼaˬ na luꞈ˗euˬ aˇ pyaˇ naˇ Yeˬhawˇbaˬ nui kʼahˇ bi shiˇ˗eu gʼaˇ duˬ pyeuꞈ meh. Teu miˇ neh aˬ dui aˬ cawˬ neh tseˇ˗awˇ noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ daˇ paˬ˗ehˇ maˬ gʼeh˗a.—Maꞈtehˬ 7:1; 1 Teˇsaˬloˇni 4:11.
Yawˬ gʼaˬ na luꞈ tiˬ gaˇ iˇ˗eu nmˇ ngeuˇ kʼawꞈ, tiˬ gʼaˬ tiˬ paw neh iˇ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya meh. Teu gaˇ duˇ ni Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ tsawˇ haˬ deuˬ jiˇ aˬ cawˬ nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ ni noeˬ tsehˆ˗eu kʼawꞈ pyeuꞈ nya (Aˇ deuˆ 9-ahˇ haw)
Aˬ dui aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh yaw zeu ya baw˗eu nga?
10. Yaˬkoˆ 4:12-ahˇ ehˇ taˬ˗euˬ loꞈ˗ehˇ, aˬ dui aˬ jeˬ jahˇ˗eu aˬ kawˬ˗aˬ maˬ jaˆ˗eu nga? Aˬ jeˬ miˇ neh nga?
10 Jaˇliꞈ˗ahˇ ehˇ taˬ˗euˬ loꞈ˗ehˇ yaw zeu baw paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu gaˇ kawˆ gʼawˬ mya ni jaˆ˗eu meh. Jaˇliꞈ˗ahˇ yawˬ ha naꞈ˗i noeˬ tsehˆ˗eu jeˬ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh yaw zeu baw paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu gaˇ kawˆ ehˇ taˬ˗euˬ meh. Aˬ dui tiˬ kawˆ na˗ahˇ haw ma. Aˬ dui aˬ cawˬ neh yawˬ ha naꞈ˗i noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ daˇ˗iˇ˗eu aˬ kawˬ˗aˬ maˬ jaˆ˗a. (Yaˬkoˆ 4:12-ahˇ gui.) Yeˬhawˇbaˬ tehꞈ˗ehˇ zahˇ jahˇ doˆ˗awˇ, daˇ˗eu gʼaˬ pyeuꞈ˗eu meh. Aˬ yawꞈ tehꞈ˗ehˇ zahˇ sahˇ kʼoꞈ hawˇ˗eu tsaˬ˗eu dawˇ˗eu zahˇ jahˇ doˆ˗eu aˬ kawˬ˗aˬ jaˆ˗eu meh. Teu miˇ neh mehˇ nmˇ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ neh yawˬ ha naꞈ˗i noeˬ tsehˆ˗eu jeˬ aˬ dui˗ahˇ maˬ ngeuˇ˗eu Miˬyehˇ jawˇ gaˇ jaˇ laˇ ya sawˇ˗eu meh. (Loˇmaˆ 14:10) Mehˇ nmˇ deuˬ aˬ dui nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ ni noeˬ tsehˆ˗eu gaˇ aˬ dui ehˇ˗iˇ˗eu aˬ kawˬ˗aˬ maˬ jaˆ˗a.b
11. Aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ nui saˇ oꞈ˗eu jeˬ jaˆ ni aˬ dui aˬ joˆ˗ehˇ caw ba nya˗eu nga? (Aˇ baˇ˗ahˇ jiˇ haw.)
11 Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ˗euˬ gaˇ mˇ zaˬ yawˬ gʼaˬ na luꞈ˗ahˇ mehˬ bawˬ bi gm mawꞈ meh. Ehˇ kʼawꞈ yawˬ jeˬ na luꞈ duˇ leˇ jiˇ gaˇ maˬ noeˬ tmˬ˗a. Maˇ diˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ beu gaˇ˗eu jeˬ˗ahˇ ya leˇ˗eu meh. Gaˇ kawˆ heu aˬ yawꞈ neh beh˗euˬ jeˬ˗ahˇ haw ngeh siˬ laˇ˗eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˇ bawˇ tiˬ bawˇ laꞈ kʼoeˇ tehꞈ kʼawꞈ aˇ paꞈ tiˬ paꞈ tiˇ paꞈ maˬ duˇ leˇ˗a. Kʼoeˇ naˇ miˇ tsaˬ kʼoeˇ taˆ tsawˇ haˬ yehꞈ heˇ lam gʼaˬ ehˇ gʼaˬ ni jawˇ˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ maˬ duˇ leˇ jiˇ˗a. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui˗ahˇ beu gaˇ ni beh nehˬ taˬ˗euˬ meh. Aˬ yawꞈ aˬ dui˗ahˇ aˬ yawꞈ tiˬ kawˆ loꞈ˗ehˇ tehꞈ˗ehˇ jiˇ maˬ bi noeˬ mawꞈ˗a. Ehˇ kʼawꞈ aˬ yawꞈ aˬ dui˗ahˇ mehˬ bawˬ bi gm mawꞈ˗eu meh. Teu miˇ neh aˬ dui beu gaˇ˗eu jeˬ heu baˬ da neh maˬ tsaˬ maˬ dzoeˇ leˇ˗eu jeˬ maˬ bi doˆ laˇ. Aˬ dui yawˬ ha noeˬ˗eu jeˬ hawˇ˗eu yawˬ ha ya leˇ˗eu jeˬ˗ahˇ naˆ maˬ tseˇ, aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ mehˬ bawˬ gm˗awˇ, nui saˇ oꞈ˗eu jeˬ˗ahˇ aˇ yeˇ ya taˬ huiˬ dzehˬ˗eu meh.—Loˇmaˆ 14:19.
Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui˗ahˇ beu gaˇ ni beh nehˬ taˬ˗euˬ meh. Ehˇ kʼawꞈ aˬ yawꞈ aˬ dui˗ahˇ maˬ bi pyaˆ˗iˇ mawꞈ˗a (Aˇ deuˆ 11-ahˇ haw)
Aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu aˬ joˆ˗ehˇ baw nya˗eu nga?
12-13. Mehˇ nmˇ tiˬ gʼaˬ “mˇ lehˬ” shaw˗iˬ nga lehˇ noeˬ laˇ naˇ, aˬ dui aˬ jeˬ noeˬ taˬ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu nga? (Gaˬlaˬtiˆ 6:1; “Nawˇ nui ma maˬ tsaˬ ngeh” lehˇ ehˇ˗eu oeˬ coeˇ oeˬ bawˬ˗ahˇ jiˇ haw.)
12 Aˬ cawˬ deuˬ yawˬ ha˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh. Aˬ dui yawˬ ha˗ahˇ heu loꞈ˗ehˇ naˇ haˬ. ‘Nymˬ˗mˇ mehˇ nmˇ teu gʼaˬ “mˇ lehˬ” luꞈ nga laˬ? Aˬ yawꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ aˬ dui nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ˗eu tehꞈ nga la?’ Mehˇ nmˇ teu gʼaˬ Jaˇliꞈ mehˬ˗eu jeˬ˗ehˇ maˬ dehꞈ niˇ maˇ diˇ mˇ bahˬ luꞈ naˇ, ‘Ngaˇ aˬ yawꞈ˗ahˇ tsaˬ˗eu gaˇ ma˗ahˇ gʼoꞈ laˇ ni caw ba˗eu gʼaˇ duˬ Jaˇliꞈ˗ahˇ ehˇ taˬ˗euˬ loꞈ˗ehˇ noeˬ dahˇ doe miˇ˗a laˬ? Maˬ ngeuˇ naˇ, ngaˇ naˆ maˬ tseˇ aˬ yawꞈ˗ahˇ caw ba nehˬ nya˗eu tsaˬ dzehˬ˗eu gʼaˬ jawˇ ngaˇ laˬʼ lehˇ naˇ haˬ. Nawˇ aˬ yawꞈ˗ahˇ caw ba nehˬ nya˗eu tiˬ gʼaˬ pyeuꞈ naˇ, nahˬ yu ni caw ba nehˬ luꞈ˗uˇ. (Gaˬlaˬtiˆ 6:1-ahˇ gui.) Ehˇ kʼawꞈ myaˬ tiˬ paˆ naˇ mehˇ nmˇ deuˬ cah bahˬ˗eu paw iˇ˗eu maˬ ngeuˇ˗a. Aˬ yawꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ aˬ dui nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ leˇ˗eu heu tehꞈ meh. Toˆ˗ehˇ pyeuꞈ naˇ, aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ maˬ ya noeˬ bahˬ˗a. Maˬ muiˬ˗eu paw dzeˇ maˬ ya ja˗a. Aˬ yawꞈ maꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw nehˬ˗awˬ, taˬ daˇ.—Loˇmaˆ 14:2-4.
13 Yaw jeˬ ma jeˬ heu kawˆ˗ahˇ shaˇ noeˬ haw kaˇ˗euˇ. Nawˇ cawˬ deuˬ nehˬ˗ehˇ siˬ daˬ˗ahˇ hawˬ dzaˬ˗iˇ˗euˬ lehˇ ehˇ˗awˬ. Teu ngeh nawˇ cawˬ deuˬ˗ahˇ nawˇ dzaˬ˗eu jeˬ dzaˬ lehˇ ka tiˇ ma laˬ? Toˆ˗ehˇ maˬ jahˇ˗a. Nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ˗ahˇ yawˬ ha kʼaˇ dzaˬ mawꞈ˗eu jeˬ bi dzaˬ˗eu yaw duˬ baw meh. Maˇ diˇ naˇ, yawˬ ha kʼmˬ maˬ yawˬ ha dzaˬ˗eu miˇ neh tiˬ jeˬ maˬ taꞈ˗a. Nawˬ˗ahˇ jiˇ cawˬ deuˬ nawˬ˗ahˇ aˬ yawꞈ maꞈ dzaˬ˗eu jeˬ dzaˬ lehˇ ka tiˇ laˇ naˇ ya leˇ miˇ˗a laˬ? Maˬ ya leˇ˗a. Teu gaˇ duˇ meh. Aˬ dui aˬ cawˬ deuˬ˗ahˇ yawˬ ha˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ yawˬ ha naꞈ˗i bi noeˬ tsehˆ˗eu heu neh maˬ ehˇ, aˬ dui˗euˬ nui noeˬ nmꞈ ahˇ nehˬ˗eu maˬ leh jeh˗eu heu neh maˬ ehˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw˗eu lehˇ mˇ mawˇ nya˗eu meh.
14. Aˬ dui yawˬ ha˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh, aˇ muˇ mehˬ bawˬ gm ni aˬ joˆ˗ehˇ caw ba nya˗eu nga? (1 Gawˇliˬtu 8:12, 13)
14 Nawˇ yawˬ ha˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh. Mehˇ nmˇ deuˬ nui ma maˬ saˇ˗eu jeˬ maˬ mˇ˗eu gʼaˇ duˬ leh jeh˗eu heu neh aˇ muˇ mehˬ bawˬ gm ni caw ba nehˬ nya meh. (1 Gawˇliˬtu 8:12, 13-ahˇ gui.) Tiˬ kawˆ na laˆ tsoeˬ˗eu jeˬ maˬ jaˆ ni noeˬ tsehˆ nya meh lehˇ nawˇ siˬ nya meh. Ehˇ kʼawꞈ teu baˬ da neh mehˇ nmˇ deuˬ nui ma maˬ saˇ naˇ, maˇ diˇ “gaˇ dahˇ tsoeˬ” ngaˇ laˬ?c (1 Gawˇliˬtu 10:23, 24) Teu loꞈ˗ehˇ gʼeh˗eu gaˇ kawˆ˗ahˇ yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ tehꞈ˗ehˇ geuꞈ˗awˇ, “Ngaˇ yawˬ ha kʼaˇ jahˇ mawꞈ˗eu jeˬ jahˇ nya ma” lehˇ noeˬ ngeh to˗aˬ, mehˇ nmˇ deuˬ˗euˬ nui ma˗ahˇ noeˬ keuˆ nehˬ˗eu yaw muiˬ meh. (Loˇmaˆ 15:1) Aˬ dui nymˬ˗mˇ hawˇ˗eu aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu ya baw meh lehˇ ja sawˇ laꞈ˗euˬ maˬ ngeuˇ laˬ? Ngeuˇ meh. Aˬ cawˬ deuˬ jiˇ aˬ dui neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu taˬ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ aˬ dui Loˇmaˆ 12:18-ahˇ “Tsawˇ haˬ yawˬ gʼaˬ na luꞈ nehˬ˗ehˇ tsaˬ leˇ ni yawˬ ha kʼaˇ gʼeh nya˗eu loꞈ˗ehˇ leh jeh˗awˬ” lehˇ ehˇ˗eu dawˬ˗ahˇ maˬ ya ngehˇ˗a. Teu miˇ neh aˬ dui tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ˗awˇ nui saˇ oꞈ˗eu gʼaˇ duˬ hawˇ˗eu mehˇ nmˇ deuˬ nui ma maˬ saˇ maˇ saˇ˗ehˇ maˬ bi gʼeh˗eu gʼaˇ duˬ, kʼaˇ gʼeh nya gaˇ neh leh jah˗awˇ ya mˇ˗eu meh.
15. Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ aˇ muˇ mehˬ bawˬ gm ni aˬ joˆ˗ehˇ caw ba nya˗eu nga? (1 Gawˇliˬtu 4:6)
15 Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu ya baw. Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ, aˇ muˇ mehˬ bawˬ bi gm˗eu gʼaˇ duˬ yawˬ ha naꞈ˗i ya noeˬ tsehˆ˗eu gaˇ kawˆ˗ahˇ zahˇ maˬ jahˇ doˆ˗eu uˬ taꞈ, “Jaˇliꞈ laꞈ kʼoeˇ kʼaˇ boꞈ taˬ˗euˬ loꞈ˗ehˇ tehꞈ˗ehˇ” ya caw teh˗eu meh. (1 Gawˇliˬtu 4:6-ahˇ gui.) Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ, aˇ maꞈ aˇ muˇ˗euˬ paˇ dmˬ deuˬ laꞈ kʼoeˇ ehˇ nehˬ taˬ˗euˬ jeˬ taꞈ˗ehˇ dzehˬ ni jiˇ maˬ ya mˇ˗a. Kʼoeˇ uˬ taꞈ, mehˇ nmˇ deuˬ caw ba˗eu jeˬ shaˬ laˇ ngeh jiˇ yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ˗ahˇ dawˬ pehˬ taˬ˗awˇ, nui noeˬ nui duˇ maˬ biꞈ ni Jaˇliꞈ˗ahˇ dawˬ pehˬ taˬ˗awˇ ya biꞈ˗eu meh.—Iˇsaˬyaˇ 48:17, 18.
16. Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu nui deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ gʼaˬ aˬ joˆ˗ehˇ biꞈ nya˗eu nga?
16 Kʼoeˇ uˬ taꞈ, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ yawˬ gʼaˬ na luꞈ, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu ya baw˗eu meh. Aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ guiˬ lahˬ shaˇ˗awˇ, muiˬ˗eu shawˇ˗eu yaw sahˇ shaˇ˗eu laꞈ kʼoeˇ, Jaˇliꞈ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ nui noeˬ nui duˇ˗ahˇ ja sawˇ poˆ˗awˇ, Jaˇliꞈ zahˇ teu˗ahˇ aˬ joˆ˗ehˇ zmˬ˗eu lehˇ ja sawˇ˗awˇ noeˬ tsehˆ ngeh, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ yawˬ gʼaˬ na luꞈ noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ teu˗ahˇ nui ma maˬ tsaˬ kʼawꞈ, gʼaˬ biꞈ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu meh. (Eˇpeˇsu 5:17) Teu tehꞈ˗ehˇ maˬ gʼaˬ ni aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ Jaˇliꞈ hawˇ˗eu aˇ maꞈ aˇ muˇ˗euˬ paˇ dmˬ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ nui noeˬ nui duˇ deuˬ˗ahˇ yaw muiˬ˗ehˇ ya mˇ caw˗eu meh. Yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ˗ahˇ gʼaˬ bi biꞈ˗eu gʼaˇ duˬ teu˗ahˇ zmˬ paˬ˗ehˇ maˬ gʼeh˗a. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ˗ahˇ gʼaˬ bi biꞈ˗eu gʼaˇ duˬ aˇ maꞈ aˇ muˇ˗euˬ paˇ dmˬ deuˬ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ dawˬ tiˬ dawˬ na˗ahˇ yuˇ pyawˆ˗awˇ maˬ ya zmˬ˗a.
17. Aˬ dui aˬ cawˬ neh noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw naˇ, aˇ muˇ muˇ lah ni aˬ jeˬ za˗eu nga?
17 Aˬ dui neh ya dzaw laꞈ˗euˬ loꞈ˗ehˇ, aˬ dui tiˬ gʼaˬ tiˇ gʼaˬ maˬ duˇ leˇ˗a. Aˬ yawꞈ gʼaˬ yawꞈ yawˬ ha˗euˬ nui noeˬ yawˬ ha baw˗awˇ, yawˬ ha ya leˇ˗eu jeˬ yawˬ ha lehˇ jaˆ˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ heu loꞈ˗ehˇ beu gaˇ˗eu jeˬ heu naˇ muiˬ˗eu jeˬ pyeuꞈ meh. Ya huiˬ laˇ˗euˬ jawˇ kʼahˬ hawˇ˗eu nui ma maˬ duˇ leˇ˗eu jeˬ heu naˇ, aˇ muˇ˗ahˇ oe˗euˬ yawˬ gʼaˬ na luꞈ˗ahˇ nui ma bi saˇ leˇ˗eu meh. Aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ nui saˇ oꞈ˗eu jeˬ jaˆ˗awˇ, beu gaˇ˗eu jeˬ heu neh maˬ bi laˆ pyaˆ˗eu gʼaˇ duˬ kʼaˇ gʼeh nya gaˇ neh ya leh jeh˗eu meh. Aˬ dui aˬ cawˬ nui ma maˬ saˇ ni maˬ jahˇ. Aˬ cawˬ neh yawˬ ha naꞈ˗i noeˬ tsehˆ˗euˬ jeˬ˗ahˇ yaw zeu baw˗eu ma. Aˬ dui toˆ˗ehˇ jahˇ ngeh tiˬ jawˇ, aˇ muˇ laꞈ kʼoeˇ laˬ kʼaˬ cehˇ˗awˇ, mehˬ bawˬ gm˗eu meh.—Ja ceuˬ 133:1; Maꞈtehˬ 5:9.
Dawˬ caˇ 89 “Naˇ haˬ geuꞈ˗eu deuˬ guiˬ lahˬ za”
a Tiˬ gʼaˬ paˬ, jiˇ cehˇ baˇ gaˇ iˇ˗eu lehˇ gʼeh˗eu maˬ ehˇ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ˗ahˇ tsawˇ shiˇ yaw bui˗ahˇ iˇ˗eu lehˇ gʼeh˗eu maˬ ehˇ, iˇ˗eu lehˇ maˬ noeˬ tsehˆ mi naˆ˗ehˇ ya shaˇ noeˬ˗eu jeˬ gʼawˬ mya ni jaˆ˗eu meh. 2002 kʼoꞈ, Ngaˬ siˬ ba la 15 nah˗ahˇ˗euˬ Loꞈ˗eu nymˇgoˇ laꞈ kʼoeˇ ahˇ˗eu “Gui˗eu deuˬ naˇ haˬ˗eu jeˬ” lehˇ ehˇ gaˇ haw. (Aˬkaˬ paw maˬ jaˆ)
b Tiˬ poˆ na, aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ Jaˇliꞈ mehˬ˗eu jeˬ nehˬ˗ehˇ maˬ tsaˬ˗eu jeˬ mˇ˗eu mehˇ nmˇ deuˬ˗ahˇ ya daˇ laˇ˗eu lehˇ jaˆ˗eu meh. Sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ, heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ dah zaˇ mˇ˗eu jeˬ pyeuꞈ˗eu lehˇ maˬ ya ngehˇ˗a. Aˬ yawꞈ maꞈ yawˬ ha˗ahˇ tsaˬ˗eu jeˬ˗ehˇ maˬ ngeuˇ˗eu, Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ˗ahˇ zmˬ˗awˇ ya daˇ˗eu meh.—2 Laˬsaˬbaˬ 19:6 nehˬ˗ehˇ sheu cehˆ.
c Yaw jeˬ ma jeˬ, Aˬ dui mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ laˬ kʼaˬ cehˇ nya lehˇ ehˇ˗eu paˇ dmˬ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ, dzaw deuˆ 35, aˇ deuˆ 5-ahˇ haw.