Watchtower INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Watchtower
INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Aɣɩnda
  • BAYƖBƲLƲ
  • AWUUKU NƖƖ NNINYENI MVƲLƆ
  • DƖYƐZUMANLƐ
  • w26 May owu. azʋ. 26-31
  • Mátɩndɛ Tiyia Mmenii Mvʋlɔ Bɔ Pɔkɔzilɛ

Vidiyo bela íni ɔfʋã ɛkɩhyɩ.

Yɛpakyɛbɛ wʋ, dɩyɛ be ɩákɔ bʋwɔ wɔ vidiyo mɔɔ ɔtwɩ̃ɩ̃ yɩ nu.

  • Mátɩndɛ Tiyia Mmenii Mvʋlɔ Bɔ Pɔkɔzilɛ
  • Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2026
  • Odwokɔtile ngyɩkɩ̃ɩ̃ngyɩkɩ̃ɩ̃
  • Ndwokɔ mɔɔ ɩ nɩɩ yɩ di nsɛ́
  • BƲWABƖLƐ AZƲLƆTƲ MƆƆ ƖKƆHƲLA KƐMA YƐKƐDƖNDƐ KEDIYIA ABIYE YƖ PƆKƆZILƐ
  • SIANTI MƆƆ ÍNI KƐƐ YƐTƖNDƐ YETIYIA MMENII MVƲLƆ BƆ PƆKƆZILƐ
  • MƆƆ ƖKƆWƲWA YƐ NA YƐÁDƖNDƐLƖ YEÁDIYIALƖ ABIYE YƖ PƆKƆZILƐ
  • Si Pɔkɔ Mɔɔ Ɩsɔ Gyehova Anyɩ
    Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2025
  • Abɔkɔ Mɔɔ Ikile Kɛɛ Yɛfa Yɛ Nwʋ Yetiã Gyehova Zʋ
    Yɛ Kilisinyianɩ Ɛbɩlawɔlɛ Nɩɩ Dasɩlɛlilɛ—Dɩyɛzumanlɛ Kɛlɛta—2023
  • Kezimɔ Yekezizi Abɔkɔ Baaba
    Sa Ɔkʋla Enyia Anyɩnlɩlelɛ Daabaa!—Buuku Mɔɔ Ɩbʋwa Ma Ɛtɩ Bayɩbʋlʋ Yɩ Tʋ
  • Ma Asafʋ Nu Mbanimbani Wʋwa Wʋ
    Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2025
Kilá Sʋ̃maa
Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2026
w26 May owu. azʋ. 26-31

AUGUST 3-9, 2026

NDWOMI 113 Yɛwɔ Azʋ̃nudwolɩyɛ

Mátɩndɛ Tiyia Mmenii Mvʋlɔ Bɔ Pɔkɔzilɛ

“Bɛzabɛ mɔɔ bɛ nɩɩ bɛ adwɩnɩ iáyiyia wɔ debe nwʋ nɩ, máma bobuwa bɛ ndɛnɩ.”—WUL. 14:​1, NWT.

BƲTAYƖ

Mɔɔ yɛkɛyɛ mmɩlɩ mɔ yɛ nɩɩ ye mmeliyema adwɩnɩ iáyiyia wɔ bɔ pɔkɔzilɛ nwʋ nɩ.

1-2. Mɩnla ti mɔɔ ɩyɛ a, yɛ pɔkɔzilɛ dɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ mmenii mvʋlɔ bɛ dɩyɛ nwʋ a?

ASƲ̃ ezi pɔkɔ be ma abiye dɩndɛ diyia wʋ kyɩ̃ a? Na wʋzawʋ sʋ̃ ɛ, ɛdɩndɛ diyia abiye yɩ pɔkɔzilɛ kyɩ̃ a? Pɩlazunɛ bela íni nwʋmɔ kɛɛ odwokɔ eyi be dʋ ye munwala kyɩ̃.

2 Mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, yɛ pɔkɔzilɛ dɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ mmenii mvʋlɔ bɛ dɩyɛ nwʋ, na íni kɛɛ ɩyɛ yɛ asibɔnwʋ kʋlaa. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ ɩsʋnɩ kezimɔ ye nu bela dɩ. Akʋ̃ sʋ̃, iluwakɛɛ ɩsʋnɩ ye nu bela yɩ amamɩlɛ, abusunwa mɔɔ yɛzʋ̃ nu, nɩɩ nninyeni mɔɔ ɩdʋdʋ yɛ wɔ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ ti, ɩsʋnɩ kezimɔ ye nu bela sunzu nninyeni nwʋ. Naasʋ̃ íni kɛɛ yɛma nninyeni eyimmɔ sɩkɛ azʋ̃nudwolɩyɛ nɩɩ ɔkʋ̃yɛlɛ mɔɔ ɩwɔ asafʋ yɩ nu nɩ.—Ɛfɩ. 4:3.

3. Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɛma yɛkɛdɩndɛ kediyia yɛ anlima Kilisinyianii be yɩ pɔkɔzilɛ a?

3 Sɛ yɛ anlima Kilisinyianii be si pɔkɔ be, na yɛ nɩɩ yɩ ɩáyɛ adwɩnɩ a, ebiye a yɛkɔwɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛkɛzɩnza yɩ adwɩnɩ anzɛnyɩɩ yɛkɛma mmenii kɔnwʋ kɛɛ iási pɔkɔba. Eyi iáhile kɛɛ yɛwɔ yɛ anlima yɩ nwʋ adwɩnɩ tanɩ. Yɛpɛ ye mmeliyema bo odwokɔ paa na yɛpɛ kɛɛ isi bɔ bʋwɔ. (Ɛɣɛ. 17:17) Eyi ti, yɛábɛ kɛɛ besi pɔkɔ be mɔɔ aɣinzi yi, bokonlu bɔ nwʋ anzɛnyɩɩ ɩkɛzɩkɛ bɛ nɩɩ Gyehova avinli abusunwawɔlɛ yɩ.

4-5. Sɛ yɛ anlima Kilisinyianii be si pɔkɔ be na yɛ nɩɩ yɩ ɩáyɛ adwɩnɩ a, mɩnla yɛ ɩsɛ kɛɛ yɛyɛ a?

4 Sɛ eliyema be si pɔkɔ be na yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ iási pɔkɔba a, asʋ̃ sa yɛkʋla yɛ nɩɩ yɩ bɔ nwʋmɔ nkɔmmɔ a? Pɔkɔzilɛ yɩ yɛ ikehile kɛɛ yɛ nɩɩ yɩ wɔ́ nwʋmɔ nkɔmmɔ anzɛnyɩɩ áma yɛ nɩɩ yɩ bɔ nwʋmɔ nkɔmmɔ a. Kɛ ndianwʋ nɩ, sɛ yɛnwʋ kɛɛ ye anlima be pɛ kɛɛ ɩyɛ debe mɔɔ itiyia Gyehova yɩ mmɛla a, yɛzʋ̃ ɔlɔlɛ nu yɛbʋwa yɩ ma ɩsɩnza yɩ ahʋanɩ. (Ɛɣɛ. 27:​5, 6) Naasʋ̃ sɛ eliyema be si pɔkɔ be mɔɔ Bayɩbʋlʋ yɩ ɩádɩndɛ tiyia, naasʋ̃ yɛ nɩɩ yɩ ɩáyɛ adwɩnɩ sʋ̃ ɛ? Mɩnla yɛ yɛkɛyɛ a? Nwʋmɔ munwalɩyɛ yɩ wɔ ɛhɛlɛlɛdwokɔ mɔɔ dɩyɛzumalɛ yɩ gyĩ zʋlɔ nɩ nu. Ɩkã kɛɛ, “Bɛzabɛ mɔɔ bɛ nɩɩ bɛ adwɩnɩ iáyiyia wɔ debe nwʋ nɩ, máma bobuwa bɛ ndɛnɩ.”—Wul. 14:​1, NWT.

5 Naasʋ̃ mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, ɩyɛ sɩ ɩma yɛ kɛɛ yekele mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ yekediã numɔ. Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yɛkɔnwʋ sianti mɔɔ íni kɛɛ yɛtɩndɛ yetiyia mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ nɩɩ mɔɔ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɛyɛ zɔ. Naasʋ̃, bɛmá yeli bɔmʋnlɩ yehila bʋwabɩlɛ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩkɔhʋla kɛma yɛkɛdɩndɛ kediyia abiye yɩ pɔkɔzilɛ nɩ be.

BƲWABƖLƐ AZƲLƆTƲ MƆƆ ƖKƆHƲLA KƐMA YƐKƐDƖNDƐ KEDIYIA ABIYE YƖ PƆKƆZILƐ

6-7. Bʋwabɩlɛ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩkɔhʋla kɛma yɛkɛdɩ nɣanlɩ kɛɛ abiye iási pɔkɔba nɩ, kã numɔ ɔkʋ̃ nwʋ odwokɔ.

6 Kɛmɔ yeli bɔmʋnlɩ yɛhã yɩ daada nɩ, dɩka mɔɔ yɛzʋ̃ nɩɩ nninyeni mɔɔ ɩdʋdʋ yɛ wɔ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ kɔhʋla kɛma yɛkɛdɩ nɣanlɩ kɛɛ kezimɔ yɛyɛ ye nninyeni be nɩ, ɔzɔ la yɛ ɩsɛ kɛɛ abiyela sʋ̃ yɛ yɩ dɩyɛ a. Akʋ̃ sʋ̃, yɛkɔhʋla kenyia adwɩnɩ kɛɛ kezimɔ yesunzu nninyeni nwʋ nɩ, ɔzɔ la yɛ abiyela sʋ̃ dɩ a. Naasʋ̃ ɩ́dɩ zɔ kʋlaa. Ma yehilá ndianwʋ azʋlɔtʋ be. Ndianwʋ 1: Ansaana eliyema benyia be ɩbanwʋ nɔhʋanlɛ yɩ nɩ, nɩ ɩ nɩɩ yɩ papa mɔɔ ɩpɩza nzã nɩ yɛ bɛda a. Ɩɣa ɩyɛlɩ Dasɩvʋlɔ mɛda nɩ, ɩ nɩɩ mmeliyema yɩ be vindenli na ɩnwʋnlɩ kɛɛ bɔnʋʋ nzã. Eyi manlɩ ɩvalɩ bɔ nwʋ ɛya ɛzɩzɩbɛ ɛzɩzɩbɛ na ɩdɩndɛnlɩ idiyialɩ mɔɔ bɛyɛɛ nɩ. Ndianwʋ 2: Eliyema baalɛ be nwʋ balɩ yɩ ɛzɩzɩbɛ ɛzɩzɩbɛ, naasʋ̃ aɣinzi yi yɩ nwʋ dɔlɩ yɩ. Aɣinzi yi, ɩɣa ɩnwʋnlɩ kɛɛ adimakɛlɛ mɔɔ ɩwɔlɩ yɩ be ɩwɔ eliyema baalɛ fʋlɔ be sʋ̃. Ɩpɛ kɛɛ ɩbʋwa yɩ, meti mɔɔ ɩyɛlɩ mɔɔ yɩ nwʋ dɔlɩ yɩ nɩ, ɩpɛ kɛɛ mɛyɩ sʋ̃ ɩyɛ ɔzɔ la. Eyi ti, ihileli nninyeni azʋlɔtʋ be mɔɔ ɩyɛ a, yɩ nwʋ kɔdɔ yɩ. Dɩkɛɛ alɩyɛ be mɔɔ íni kɛɛ idi, awudo pɔkyɩɩ be mɔɔ ɩsɛ kɛɛ ɩnʋ anzɛnyɩɩ adimakɛlɛzalɛ be. Ndianwʋ 3: Nɩ eliyema benyia be wɔ ɔzʋ̃mɩnlɛ be nu ansaana ɩbanwʋ nɔhʋanlɛ yɩ. Na ɩábɛ kɛɛ ɩ nɩɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ mɔɔ nɩ ɩwɔ numɔ nɩ bɔ numɔ yɛ debela dɔkʋ̃ kyɩ̃. Mmɩlɩ mɔ ɩɣa ɩnwʋnlɩ kɛɛ yɩ anlima Kilisinyianii be ɩhɔ yɩ nwʋ enii be yɩ ayile wɔ asɔlɩ aliyia be nu nɩ, ɩvalɩ ɛɣa paa.a

7 Ma yehilá ndianwʋ mvʋlɔ be sʋ̃. Ndianwʋ 4: Wɔ eliyema benyia be yɩ mmɩlɩ zʋ nɩ, nɩ mmenii sʋ̃maa tɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩávata kɛɛ mmenyia yiaki bɛ abɔdwɩ na íni kɛɛ mmaalɛ sʋ̃ wula tʋlawʋzɛsɩ kɔ dɩyɛzumanlɛ, ayiyialɩyɛ, anzɛnyɩɩ dasɩlɛlilɛ. Eliyema benyia yɩ zi ɔhʋanɩhilelɛ fʋlɔ mɔɔ ɩfalɩ ɔzɔ odwokɔ yɩ nwʋ dɩyɛ, naasʋ̃ ɩlanwʋ la ɩtɩndɛ itiyia mmeliyema mmenyia mɔɔ beyiaki bɛ abɔdwɩ nɩɩ mmeliyema mmaalɛ mɔɔ bowula tʋlawʋzɛsɩ bɛyɛ tiyokɩlasi egyimalilɛ azʋlɔtʋ nɩ. Ndianwʋ 5: Asafʋ nu ebani be zi eliyema benyia be mɔɔ ɩdʋwalɩ yɩ sukuulu zʋ mɔɔ aɣinzi yi iyiakili Gyehova yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nɩ. Na eliyema abɩlantɩyɛ be mɔɔ ɩ nɩɩ ɔzɔ asafʋ nu ebani yi wɔ asafʋ ɔkʋ̃ nu nɩ zi pɔkɔ kɛɛ ɩkɔdʋwa yi sukuulu zʋ. Eyi ma asafʋ nu ebani yi yɩ ɛɣɛɛlɛ ɩwɔ paa na ɩbɔɔ mmɔdɩnɩ bela kɛɛ ɩkɛma eliyema abɩlantɩyɛ yɩ nɩɩ yɩ awʋvʋlɔ kɛzɩnza bɛ adwɩnɩ.

8. (a) Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɛma awʋvʋlɔ be kɛdɩndɛ kediyia awʋvʋlɔ mvʋlɔ a? (b) Sɛ yɛtɩndɛ yetiyia mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ a, kɛ ɩkɛhã asafʋ yɩ ikeze a?

8 Kila ndianwʋ be mɔɔ ɩfalɩ awʋvʋlɔ nwʋ. Ndianwʋ 6: Kɛ ɔwʋvʋlɔ nɩ, ɛyɛ mɔɔ ɔkɔhʋla bela kɛɛ ɔkɔwʋwa wu nnwuakula ma bɔkɔlɔ Gyehova na bɛayɛ mɔɔ ɩsɔ yɩ anyɩ. (Ɛfɩ. 6:4) Naasʋ̃ nninyeni azʋlɔtʋ be mɔɔ wʋáma ɔhʋanɩ wɔ wu nnwuakula ma bɛyɛ nɩ, Kilisinyiamaa awʋvʋlɔ be ma ɔhʋanɩ wɔ bo nnwuakula ma bɛyɛ. Kɛ ndianwʋ nɩ, bɛma ɔhʋanɩ ma bo nnwuakula bɔ vidiyo geemi mɔɔ awulilɛ ndwokɔ íni numɔ, na bɛma bo nnwuakula mɔɔ bɛ anyɩ lɛ́tɩlɩ fa foonu di egyima. Eyi ma wu nnwuakula dɩyɛ yɩ tɩ nɣanlɩ kɛɛ ɛyɛ kyɩngyɩ̃ɩ̃ wɔ bɔ zʋ sʋ̃maa. Na bebizia wʋ po kɛɛ, “Mɩnla ti mɔɔ mɔwʋ wʋáma ɔhʋanɩ bɛ ma bɛyɛ nninyeni azʋlɔtʋ be dɩkɛɛ bɔ ɔhɔnwʋmmɔ bɛ awʋvʋlɔ yɩ a?” Bʋwabɩlɛ eyi kɔhʋla kɛma ɛkɛdɩndɛ kediyia awʋvʋlɔ mɔɔ bɛma ɔhʋanɩ ma bo nnwuakula yɛ nninyeni azʋlɔtʋ be nɩ. Nɔhʋanlɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, sɛ yɛ anlima Kilisinyianii be si pɔkɔ be na yɛ nɩɩ yɩ ɩáyɛ adwɩnɩ a, ebiye a, yɛkɛdɩndɛ yekediyia yɩ anzɛnyɩɩ yekowuwa yɩ ndɛnɩ po. Kɛ ndianwʋ nɩ, ebiye a, yɛkɛdɩndɛ yekediyia kezimɔ abiye fa yi ozukua di egyima, mbɔmɩ sʋ̃maa mɔɔ ifinde ɩkɔ ide yɩ anyɩ, anzɛnyɩɩ nninyeni mɔɔ ɩfa idide yɩ anyɩ nɩ. Naasʋ̃ íni kɛɛ yɛma kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ wɔ nninyeni be nwʋ nɩ sɩkɛ ɔkʋ̃yɛlɛ mɔɔ ɩwɔ asafʋ yɩ nu nɩ.

9. Mɩnla yɛ iziye ye munwala yɛ anyɩ zʋ a, na mɩnla yɛ ɩsɛ kɛɛ yekila bʋwɔ na yɛáyɛlɩ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)

9 Ebiye a, pɔkɔ mɔɔ yekezi wɔ odwokɔ be nwʋ nɩ kɛyɛ sʋnʋnkʋ̃ wɔ yɛ anlima be yɩ dɩyɛ nwʋ, naasʋ̃ eyi iáhile kɛɛ amɩyɛ yezi pɔkɔba na yɛ anlima yɩ mɛyɩ iási pɔkɔba. (Wul. 14:5) Ɩwɔ numɔ, Bayɩbʋlʋ yɩ tu Kilisinyiamaa fʋlɔ kɛɛ “bɛmá bo munwa ɩzɛlɩ bɔ nwʋ” dɩyɛ, naasʋ̃ eyi iáhile kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ye munwala yɛ pɔkɔzilɛ yɛ ɔkʋ̃. Mfomi, ɔzɔ odwokɔ yɩ kile kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ye munwala yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛkɛyɛ Gyehova yɩ apɛdɩ. (2 Kɔl. 13:11) Sa yɛkʋla yɛfa abɔkɔ azʋlɔtʋ mɔɔ yesizi nɩ yetindiã ɔhʋanɩdulɛ nwʋ. Twonwa be wɔ kɛnɩ a, ɔkʋla duwa ahʋanɩ sʋ̃maa zʋ kɔ kɛnɩ. Naasʋ̃ sɛ yɛkɔɔ kɛnɩ a, yɛzayɛ yekila dɩka mɔɔ yeduwa a, yɛ nwʋ ɩlɛ́kyɩlɩ yɛ nɩ. Ɔzɔ la yɛ ɩsʋnɩ abɔkɔ mɔɔ ye nu bela sizi a, naasʋ̃ mɔɔ iziye ye munwala yɛ anyɩ zʋ yɛ lɛ kɛɛ yɛkɛma Gyehova yɩ anyɩ kele. Meti yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛlɛ́tɩndɛ kediyia mmenii mvʋlɔ.—Mt. 7:1; 1 Tɛs. 4:11.

Map mɔɔ ɩwɔ foonu yi zʋ nɩ ikilee ɔhʋanɩ azʋlɔtʋ be mɔɔ yi munwala kɔ dɩka ɔkʋ̃.

Twonwa be wɔ kɛnɩ a, ɔkʋla duwa ahʋanɩ sʋ̃maa zʋ kɔ kɛnɩ. Naasʋ̃ sɛ abiye pɛ kɛɛ ɩkɔ kɛnɩ a, yɩzayɩ yɛ ikehila dɩka mɔɔ iduwa a, yɩ nwʋ ɩlɛ́kyɩlɩ yɩ a. Ɔzɔ la yɛ ɩsʋnɩ abɔkɔ mɔɔ Gyehova yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ bo nu bela sizi wɔ bɛ ɛbɩlawɔlɛ nu a (Kila nkyɩkyɛmi 9)


SIANTI MƆƆ ÍNI KƐƐ YƐTƖNDƐ YETIYIA MMENII MVƲLƆ BƆ PƆKƆZILƐ

10. Kɛmɔ Gyemisi 4:12 kile nɩ, mɩnla yɛ yéni nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ yɛkɛyɛ a, na mɩnla ti a?

10 Bayɩbʋlʋ yɩ ma yɛnwʋ sianti azʋlɔtʋ be ti mɔɔ íni kɛɛ yɛtɩndɛ yetiyia mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ nɩ. Ma yezunzu numɔ be nwʋ yehila. Sɛ abiye si pɔkɔ be na iádiyia Nyamɩnlɩ yɩ mmɛla bela a, yéni nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ yebuwa yɩ ndɛnɩ anzɛnyɩɩ yɛtɩndɛ yetiyia yɩ. (Kɩnga Gyemisi 4:12.) Gyehova nkʋ̃ la yɛ ɩma mmɛla na ibuwa ndɛnɩ a, meti yɩzayɩ nkʋ̃ la yɛ ɩlɛ nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ ikile yɛ mɔɔ yɛyɛ́ a. Eyi ma yɛnwʋ kɛɛ, Gyehova yɛ ikowuwa ye mmeliyema ndɛnɩ a, na kɛ amɩyɛ yɛ a. (Wul. 14:10) Meti sɛ ye anlima be si pɔkɔ be na yɛ nɩɩ yɩ adwɩnɩ iáyiyia wɔ nwʋmɔ a, yéni nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ yekowuwa yɩ ndɛnɩ anzɛnyɩɩ yɛkɛdɩndɛ yekediyia yɩ.b

11. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛawʋwa ma ɔkʋ̃yɛlɛ ɩawʋwa asafʋ yɩ nu a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)

11 Gyehova pɛ kɛɛ ɔkʋ̃yɛlɛ bʋwa yi mmenii avinli, naasʋ̃ iáhila ɔhʋanɩ kɛɛ kezimɔ bɛyɛ bɛ dɩyɛ nɩ kɛyɛ ɔkʋ̃. Nɔhʋanlɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, Gyehova yɩ anyɩ deli nninyeni azʋlɔtʋ azʋlɔtʋ nwʋ paa! Na yɛnwʋ eyi nwʋ dasɩlɛ wɔ yɩ abɔdɩ nu. Kɛ ndianwʋ nɩ, ngyasʋwa mɔɔ bɔwɔ owudo ɔkʋ̃ zʋ po nɩ, ɩsʋnɩ kezimɔ numɔ bela dɩ. Na sɛ ekila mmenii sʋ̃maa mɔɔ bɔwɔ oyuwadɩ nɩ a, ɩsʋnɩ kezimɔ abiyela dwɩ̃ na ɩyɛ yɩ dɩyɛ wɔ nninyeni nwʋ. Ɔzɔ yɛ Gyehova wɔlɩ yɛ a. Ɩábɔ yɛ kɛɛ yɛyɛ́ pɛpɛɛpɛ wɔ debela nu anzɛnyɩɩ mɔɔ abiye pɛ yɩ nɩ, mɛyɩ sʋ̃ la yɛ ɩsɛ kɛɛ yɛzayɛ sʋ̃ yɛ anyɩ deli nwʋmɔ a. Meti kɛ ankɩ yɛkɛma abiye yɩ pɔkɔzilɛ mɔɔ ɩdɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ yɛ dɩyɛ nwʋ kɛhyɩhyɛ ye nu nɩ, yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛkɛma azʋ̃nudwolɩyɛ kɔwʋwa yɛ avinli mfomi. Iluwakɛɛ Gyehova pɛ kɛɛ ɔkʋ̃yɛlɛ bʋwa yɛ avinli. Azʋ̃nudwolɩyɛ nɩɩ ɔkʋ̃yɛlɛ mɔɔ ɩwɔ yɛ nɩɩ ye mmeliyema avinli nɩ nwʋ hyinyia yɛ paa, meti yɛáhila ɔhʋanɩ kɛɛ bɛkɛyɛ be nninyeni kɛmɔ amɩyɛ yɛpɛ yɩ nɩ.—Wul. 14:19.

Gyehova Dasɩvʋlɔmaa be mɔɔ ɩsʋnɩ bo nu bela yɩ alʋbɔ nɩɩ dɩka mɔɔ ɩzʋ̃ nɩ bɔwɔ numɔ bedii alɩyɛ. Mbiyemmɔ bɔnʋʋ nzã, na mbiyemmɔ sʋ̃ bɔlɔ́nʋ nzã. Mmeliyema mmenyia yɩ be sʋ̃ yiaki bɛ abɔdwɩ, na bo nu be sʋ̃ dɩdɩ bɛ abɔdwɩ.

Gyehova ɩábɔ yɛ kɛɛ yɛyɛ́ yɛ dɩyɛ pɛpɛɛpɛ wɔ debela nu, naasʋ̃ ɩpɛ kɛɛ ɔkʋ̃yɛlɛ bʋwa yɛ avinli (Kila nkyɩkyɛmi 11)


MƆƆ ƖKƆWƲWA YƐ NA YƐÁDƖNDƐLƖ YEÁDIYIALƖ ABIYE YƖ PƆKƆZILƐ

12-13. Sɛ yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ abiye zi pɔkɔ be mɔɔ itiyia Bayɩbʋlʋ yɩ mmɛla a, mɩnla nninyeni yɛ ɩsɛ kɛɛ yesunzu nwʋmɔ a? (Galatiyiamaa 6:1; kila alɩka mɔɔ ise “Mmɩlɩ Mɔ Wʋ Anyɩ Iáleli Abiye Yɩ Pɔkɔzilɛ Nwʋ” nɩ sʋ̃.)

12 Mmɩlɩ mɔ abiye pɛ kɛɛ isi pɔkɔ be. Bizia wʋ nwʋ kɛɛ, ‘Asʋ̃ Bayɩbʋlʋ yɩ tɩndɛ tiyia mɔɔ enii ɔkʋ̃ nɩ pɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ a? Anzɛnyɩɩ mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ la yɛ ɩdɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ yɛ dɩyɛ nwʋ a?’ Na sɛ ɩdɩ amba kɛɛ Bayɩbʋlʋ yɩ tɩndɛ tiyia mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ a, bizia wʋ nwʋ kɛɛ, ‘Asʋ̃ mamɩ yɛ ɩsɛ kɛɛ mɩ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ a, anzɛnyɩɩ abiye fʋlɔ wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩfata kɛɛ ɩ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ?’ Sɛ mɔwʋ yɛ ɩsɛ kɛɛ ɛ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ a, ɔzʋ̃ kunlumiba nu ɛ nɩɩ yɩ zunzu nninyeni nwʋ. (Kɩnga Galatiyiamaa 6:1.) Naasʋ̃ mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, ebiye a, ekehila numɔ paa nɩ, nɩ enii ɔkʋ̃ nɩ ilótu agyiakɛ tanɩ, mfomi mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ yɛ ɩdɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ wʋ dɩyɛ yɩ nwʋ a. Meti sɛ abiye yɩ pɔkɔzilɛ iádiyia Bayɩbʋlʋ yɩ mmɛla a, áma ebiziabizia nwʋmɔ ndwokɔ yɩ anzɛnyɩɩ ɛtɩndɛ tiyia yɩ. Abiyela wɔ nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ ikezizi yɩzayɩ yɩ abɔkɔ, meti áma obuwa abiyela ndɛnɩ.—Wul. 14:​2-4.

13 Tua ndianwʋ eyi nwʋ mfonyini kila: Fa yɩ kɛɛ ɛ nɩɩ wʋ ɔhɔnwʋ be bekelii alɩyɛ wɔ restaurant, asʋ̃ ɛkɛhã kɛɛ ɩdɔ́ alɩyɛ mɔɔ ɔdɔlɩ nɩ be la a? Anhã. Mfomi ekeyiaki yi ma ɩkɔdɔ alɩyɛ bela mɔɔ yɩzayɩ ɩpɛ yɩ iluwakɛɛ kɛ mɔwʋ yɛ ebali a. Na pɩlazunɛ bela íni nwʋmɔ kɛɛ, wʋzawʋ sʋ̃ ɛlɛ́pɛyɩ kɛɛ wʋ ɔhɔnwʋ yɩ kɛyɛ wʋ zɔ. Ɔzɔ la sʋ̃ yɛ sɛ abiye si yɩ pɔkɔ a, íni kɛɛ yɛhyɛ yɩ kɛɛ ɩzɩnzá yɩ pɔkɔzilɛ yɩ a. Eyi kehile kɛɛ yɛwɔ annidi yɛma yɩ.

Mmɩlɩ Mɔ Wʋ Anyɩ Iáleli Abiye Yɩ Pɔkɔzilɛ Nwʋ

Sɛ eliyema be si pɔkɔ be na ɛ nɩɩ yɩ ɩáyɛ adwɩnɩ a, bizia wʋ nwʋ ndwokɔ mɔɔ ilili zʋlɔ yɩ. Ɔzɔ mɔɔ ɛkɛyɛ nɩ lɛ́ma ɛkɛha wʋ nwʋ wɔ nninyeni be nwʋ.—Gal. 6:5.

  • Asʋ̃ yɩ pɔkɔzilɛ yɩ tiyia Bayɩbʋlʋ mmɛla a?

  • Asʋ̃ dɩka mɔɔ bɛdɩdɩlɩ yɩ nɩ ti mɔɔ isii ɔzɔ pɔkɔ yɩ a?

  • Asʋ̃ ɩdɩ amba kɛɛ yɩ pɔkɔzilɛ yɩ kɛma ikeyiyia ɔhawʋ a, anzɛnyɩɩ mamɩ yɛ musunzu zɔ a?

  • Asʋ̃ dɩyɛ baaba be kɔhʋla kɔzʋ̃ yɩ pɔkɔzilɛ yɩ nu kɛɣa a?

  • Asʋ̃ Bayɩbʋlʋ yɩ tɩndɛ tiyia mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ a, anzɛnyɩɩ mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ la yɛ ɩdɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ mɩ dɩyɛ yɩ nwʋ a?

  • Asʋ̃ mamɩ yɛ ɩsɛ kɛɛ mɩ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ a, anzɛnyɩɩ abiye fʋlɔ wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩfata kɛɛ ɩ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ?

14. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ ɔkɔhʋla kɛma azʋ̃nudwolɩyɛ kɔwʋwa ɛ nɩɩ mmenii avinli mmɩlɩ mɔ esii pɔkɔ be nɩ a? (1 Kɔlɛntɩmaa 8:​12, 13)

14 Mmɩlɩ mɔ ɛpɛ kɛɛ esi pɔkɔ be. Ɩsɛ kɛɛ ekila bʋwɔ na wʋ pɔkɔzilɛ yɩ ɩázɩkɛlɩ ɔkʋ̃yɛlɛ mɔɔ ɩwɔ asafʋ yɩ nu nɩ. (Kɩnga 1 Kɔlɛntɩmaa 8:​12, 13.) Ɩyɛ a, yezi kɛɛ mfʋmɩ bela íni pɔkɔ be mɔɔ yɛpɛ kɛɛ yesi nɩ nwʋ. Naasʋ̃ sɛ ɔzɔ pɔkɔzilɛ yɩ kelile wʋ anlima be a, asʋ̃ nwʋmɔ hyinyia kɛɛ ekezi a?c (1 Kɔl. 10:​23, 24) Wɔ bʋwabɩlɛ mɔɔ ɩdɩ zɔ nu nɩ, íni kɛɛ yɛdwɩnɩ yɛzayɛ nkʋ̃ yɛ nwʋ, mfomi ɩsɛ kɛɛ yɛma mmenii mvʋlɔ sʋ̃ bɛ nɣanlɩdɩlɛ nwʋ hyinyia yɛ. (Wul. 15:1) Naasʋ̃ kɛ yɛhanlɩ kɛɛ, áma abiyela tɩndɛ tiyia yɛ anzɛnyɩɩ ibuwa yɛ ndɛnɩ wɔ yɛ pɔkɔzilɛ nwʋ. Nyɛ, kɛmɔ yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yekele mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ yekediã numɔ nɩ, ɔzɔ la yɛ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ sʋ̃ bede yɛ dɩyɛ betiã numɔ a. Naasʋ̃, ɩsɛ kɛɛ yɛma fʋlɔdulɛ mɔɔ Wulomimaa 12:18 nɩ bʋwa yɛ adwɩnɩ nu. Ɩkã kɛɛ: “Bɔwɔ́ mmɔdɩnɩ kɛɛ mʋnlʋmmɔ bɛkɛyɛ dɩyɛ be mɔɔ ɩkɛma mʋnlʋmmɔ bɔkɔhʋla bɛ nɩɩ mmenii munwatĩĩ bɔkɔwʋwa azʋ̃nudwolɩyɛ nu.” Meti yɛbɔ mmɔdɩnɩ paa kɛɛ yelési pɔkɔ bela mɔɔ ikelile mmenii mvʋlɔ na ama azʋ̃nudwolɩyɛ ɩahɔ zʋlɔ ɩawʋwa yɛ avinli.

15. Mɩnla yɛ asafʋ nu mbanimbani kɔhʋla kɛyɛ na ama ɔkʋ̃yɛlɛ ɩawʋwa asafʋ yɩ nu a? (1 Kɔlɛntɩmaa 4:6)

15 Ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu mbanimbani de mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ tiã nu. Ɔhʋanɩ ɔkʋ̃ mɔɔ asafʋ nu mbanimbani bʋwa ma ɔkʋ̃yɛlɛ bʋwa asafʋ yɩ nu yɛ lɛ kɛɛ bɛlɛ́hyɩhyɛ mmɛla bɛkɛma mmeliyema yɩ. Akʋ̃ sʋ̃, íni kɛɛ bɛfa mɔɔ Bayɩbʋlʋ yɩ kã nɩ betiã ahanlɩ na bɛyɛ mɔɔ bɛzabɛ bɛpɛ yɩ. (Kɩnga 1 Kɔlɛntɩmaa 4:6.) Ɔzɔ la yɛ ɩsɛ kɛɛ bɛfa fʋlɔdulɛ mɔɔ ɩwɔ yɛ awuuku azʋlɔtʋ nu nɩ bɛyɛ egyima a. Biyekʋ̃ sʋ̃, sɛ nwʋmɔ ba hyinyia kɛɛ asafʋ nu ebani be fa fʋlɔdulɛ ma abiye a, ɩsɛ kɛɛ ikila bʋwɔ paa na iágyinanlɩ yɩzayɩ yɩ ozumanlɛnwʋnlɛ zʋ ɩávalɩ fʋlɔdulɛ yɩ ɩámanlɩ. Mfomi, ɩsɛ kɛɛ ɩfa ikyina Nyamɩnlɩ yi Odwokɔ yɩ zʋ.—Ayɩ. 48:​17, 18.

16. Mɩnla yɛ asafʋ nu ebani be kɔhʋla kɛyɛ na ɩava iahile kɛɛ ide asafʋ nu mbanimbani nɣalɩyɛ yɩ bɔ pɔkɔzilɛ itiã numɔ a?

16 Kɛ asafʋ nu ebani nɩ, ɩsɛ kɛɛ ede pɔkɔ mɔɔ asafʋ nu mbanimbani nɣalɩyɛ yɩ kezi nɩ etiã numɔ. Sɛ asafʋ nu mbanimbani bɔ mpayɩ, bɛfa Ɛhɛlɛlɛdwokɔ yɩ bosunzu odwokɔ be nwʋ, na besi pɔkɔ be a, ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu mbanimbani yi munwala de tiã numɔ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ bo nu be bɛ nɩɩ bɛ ɩáyɛ adwɩnɩ nɩ. (Ɛfɩ. 5:17) Akʋ̃ sʋ̃, ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu mbanimbani de ɔhʋanɩhilelɛ bela mɔɔ asafʋ yɩ kɛva kɛɣa nɩ tiã numɔ. Naasʋ̃ ɩsɛ kɛɛ bekila bʋwɔ na bɛáhilehileli ɔhʋanɩhilelɛ yɩ nu wɔ ɔhʋanɩ be zʋ mɔɔ ɩkɛma ɩ nɩɩ bɛ adwɩnɩhilelɛ dɩyɛ yɩ keyiyia. Kɛ ndianwʋ nɩ, íni kɛɛ asafʋ nu ebani be kotu odwokɔ be mɔɔ ɩwɔ yɛ awuuku yi be nu yɩ ɔfʋã ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ be fa fʋwalɩ yɩ odwokɔ zʋ mmɩlɩ mɔ ɩlɛ́kɩnganlɩ debela mɔɔ ɩfalɩ ɔzɔ odwokɔ yɩ nwʋ nɩ.

17. Sɛ yede mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ yetiã numɔ a, kɛ ɩkɔwʋwa yɛ ikeze a?

17 Kɛmɔ yɛnwʋ yɩ nɩ, ɩsʋnɩ kezimɔ ye nu bela dɩ. Ɩsʋnɩ kezimɔ ye nu bela dwɩnɩ nninyeni nwʋ nɩɩ mɔɔ yɛ anyɩ deli nwʋmɔ. Na eyi kã ahʋnlɩnɩ paa. Iluwakɛɛ ɩávalɩ nwʋmɔ kezimɔ ye nu bela dɩ nɩ, yɛkʋla yɛfa anyɩnlɩlelɛ yɛbʋwa asafʋ yɩ nu. Meti yede mmenii mvʋlɔ bɔ pɔkɔzilɛ yetiã numɔ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ yɛ nɩɩ bɛ ɩáyɛ adwɩnɩ nɩ. Eyi kɛma Gyehova keyila yɛ na ɔkʋ̃yɛlɛ nɩɩ azʋ̃nudwolɩyɛ kɔhɔ zʋlɔ kɔwʋwa asafʋ yɩ nu.—Ndw. 133:1; Mt. 5:9.

MƖNLA ƆHƲANƖ ZƲ YƐ ƐHƐLƐLƐNDWOKƆ EYIMMƆ KƆWƲWA YƐ MA YEKELE MMENII MVƲLƆ BƆ PƆKƆZILƐ YEKEDIÃ NUMƆ A?

  • Gyemisi 4:12

  • Galatiyiamaa 6:1

  • 1 Kɔlɛntɩmaa 4:6; 8:​12, 13

NDWOMI 89 Tiye Nyamɩnlɩ Odwokɔ Na Nyia Nyilalɛ

a Ansaana Kilisinyianii be kezi pɔkɔ kɛɛ ɩkɔhɔ yɩ nwʋ enii be yɩ ayile anzɛnyɩɩ ayɩfʋlɔ mɔɔ bɛyɛɛ wɔ asɔlɩ aliyia nu nɩ, nninyeni azʋlɔtʋ be wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ isunzu nwʋmɔ. Kila “Nsɛmmisa a Efi Akenkanfo Hɔ” mɔɔ ɩwɔ May 15, 2002 Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ yɩ nu nɩ.

b Ɩyɛ a, ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu mbanimbani buwa bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛ tanɩ mɔɔ anyɩnlɩbʋlʋ wɔ numɔ nɩ ndɛnɩ. Naasʋ̃ ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu mbanimbani bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɛkɛva Nyamɩnlɩ yɩ Odwokɔ bokowuwa enii ɔkʋ̃ nɩ ndɛnɩ, na mfomi belékyina bɛ nɣanlɩdɩlɛ zʋ bɛkɛyɛ zɔ.—Fa tindiã 2 Mmɩlɩzʋdwokɔ 19:6 nwʋ.

c Sɛ ɛpɛɛ eyi nwʋ ndianwʋ azʋlɔtʋ a, kila Sa Ɔkʋla Enyia Anyɩnlɩlelɛ Daabaa! buuku yi ozumalɛdɩyɛ 35, nkyɩkyɛmi 5.

    Ahanta Buuku (2015-2026)
    Numá Yɩ
    Kɔ́ Numɔ
    • Aɣɩnda
    • Kyɛ́
    • Yɛ́ nzɩnzanlɩyɛ mɔɔ ɛpɛ yɩ wɔ ɛkɩhyɩ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mmɛla Mɔɔ Ɩwɔ Nwʋmɔ
    • Nwʋmɔ Nhyɩhyɛlɩyɛ
    • Nwʋmɔ Nninyeni
    • JW.ORG
    • Kɔ́ Numɔ
    Kyɛ́