Hwɔɔmi Mɔ INTANƐTI NƆ NITO HE
Hwɔɔmi Mɔ
INTANƐTI NƆ NITO HE
Dangme
Ɛ
  • ã
  • á
  • ɛ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ
  • ɔ́
  • í
  • ĩ
  • BAIBLO
  • WOMIHI
  • ASAFO MI KPEHI
  • nwt Bɔfo ɔmɛ A Nítsumi 1:1-28:31
  • Ní Tsumi

Ngmami nɛ ɔ he video be amlɔ nɛ ɔ.

Wa kpa mo pɛɛ nyagba ko he je ɔ, video ɔ hí jemi.

  • Ní Tsumi
  • Ngmami Klɔuklɔu ɔ—Je Ehe Sisi Tsɔɔmi
Ngmami Klɔuklɔu ɔ—Je Ehe Sisi Tsɔɔmi
Ní Tsumi

BƆFO ƆMƐ A NÍ TSUMI

1 Oo Teofilo, ngɛ kekleekle womi ɔ mi ɔ, i ngma níhi tsuo nɛ Yesu je sisi nɛ e pee, kɛ níhi nɛ e tsɔɔ ɔ,+ 2 hluu kɛ ya si ligbi ɔ nɛ a ngɔ lɛ kɛ ho hiɔwe ya a.+ Loko a maa ngɔ lɛ kɛ ho ɔ, e gu mumi klɔuklɔu ɔ nɔ nɛ e kɛ blɔ tsɔɔmihi ha bɔfo ɔmɛ nɛ e hla a.+ 3 Benɛ e na amanehlu se ɔ, e gu blɔhi fuu a nɔ kɛ je e he kpo kɛ tsɔɔ mɛ kɛ ma nɔ mi ha mɛ kaa e ngɛ wami mi.+ A na lɛ ngɛ ligbi 40 ɔ tsuo mi, nɛ e tu Mawu Matsɛ Yemi ɔ he munyu.+ 4 Benɛ e kɛ mɛ ba kpe ɔ, e fã mɛ ke: “Nyɛ ko je Yerusalem,+ mohu ɔ, nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛɛ mlɛ nɔ́ nɛ Tsɛ ɔ wo he si,+ nɛ́ nyɛ nu kɛ je ye nya a; 5 ejakaa ngɛ anɔkuale mi ɔ, Yohane ngɔ nyu kɛ baptisi nihi, se nyɛɛ lɛɛ ngɛ ligbi bɔɔ komɛ a se ɔ, a kɛ mumi klɔuklɔu maa baptisi nyɛ.”+

6 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ a bua a he nya a, a bi lɛ ke: “Nyɔmtsɛ, anɛ o kɛ matsɛ yemi ɔ ngɛ Israelbi ɔmɛ hae ekohu ngɛ be nɛ ɔ mi lo?”+ 7 E de mɛ ke: “Pi nyɛ blɔ nya ji kaa nyɛ maa le be ɔmɛ aloo ligbi ɔmɛ nɛ Tsɛ ɔ to ngɛ lɛ nitsɛ e he wami nya a.+ 8 Se ke mumi klɔuklɔu ɔ ná ba nyɛ nɔ ɔ, nyɛ ma ná he wami+ nɛ nyɛ maa ye ye he odase+ ngɛ Yerusalem,+ kɛ Yudea tsuo, kɛ Samaria,+ kɛ ya su zugba a nɔ hehi nɛ a kɛ wawɛɛ ɔ.”*+ 9 Benɛ e de ní nɛ ɔmɛ se ɔ, a ngɛ lɛ hyɛe, kɛkɛ nɛ Mawu wo e nɔ kɛ ho hiɔwe ya, nɛ bɔku ko ha e nɔ, nɛ a nɛ lɛ hu.+ 10 Benɛ e yaa nɛ a ngɛ hiɔwe hyɛe totooto ɔ, tlukaa a, nyumuhi enyɔ kɛ a he tade hiɔhi+ ba da si ngɛ a kasa nya 11 nɛ a bi mɛ ke: “Galilea nyumuhi, mɛni he je nɛ nyɛ daa si nɛ nyɛ ngɛ hiɔwe hyɛe kikɛ nɛ ɔ? Yesu ɔ nɛ a ngɔ lɛ kɛ je nyɛ he kɛ ho hiɔwe ya a, blɔ nɔ nɛ e gu kɛ ho hiɔwe ya nɛ nyɛ na lɛ ɔ, jamɛ a blɔ ɔ nɔ nɔuu lɛ e maa gu kɛ ba.”

12 Kɛkɛ nɛ a kpale a se kɛ je yoku ko nɛ a tsɛɔ ke Oliv Yoku ɔ nɔ kɛ ho Yerusalem ya.+ Lejɛ ɔ kɛ Yerusalem he kɛ we, e ji he jɔɔmi ligbi blɔ nyɛɛmi. 13 Benɛ a ya su ɔ, a kuɔ kɛ ho hiɔwe tsu ɔ mi ya, ngɛ he nɛ a ba to ɔ. Nihi nɛ a ngɛ lejɛ ɔ ji Petro kɛ Yohane kɛ Yakobo kɛ Andrea, Filipo kɛ Toma, Batolomeo kɛ Mateo, Alfeo bi Yakobo, kɛ Simon nɛ ji katsɛ ɔ, kɛ Yakobo bi Yuda.+ 14 Ni nɛ ɔmɛ tsuo, kɛ yi komɛ,+ kɛ Maria nɛ ji Yesu nyɛ ɔ, kɛ Yesu nyɛminyumu ɔmɛ ngɔ juɛmi kake kɛ hɛɛ sɔlemi mi.+

15 Ngɛ jamɛ a ligbi ɔmɛ a mi ɔ, Petro te si kɛ da si ngɛ nyɛmimɛ ɔmɛ a kpɛti (nihi* tsuo nɛ a bua a he nya a, a yibɔ maa pee 120), nɛ e de ke: 16 “Nyumuhi, nyɛmimɛ, mumi klɔuklɔu ɔ gu David nɔ kɛ gba kɛ fɔ si ngɛ Yuda,+ nɔ nɛ e tsɔɔ nihi blɔ nɛ a ya nu Yesu ɔ he,+ nɛ e he hia nɛ jamɛ a ngmami ɔ nɛ e ba mi. 17 Ejakaa jinɛ e piɛɛ wa he,+ nɛ e ná he blɔ ngɛ sɔmɔmi nɛ ɔ mi. 18 (Se kikɛmɛ a nyumu nɛ ɔ ngɔ nɔ́ nɛ dɛ he hiɔwo ɔ kɛ he ngmɔ ko,+ nɛ benɛ e yaa nɔ si ɔ, e yi ya ma si kekle, nɛ e nɔmlɔ tso ɔ pɛ́* nɛ e mi mi níhi tsuo pã ngɔ pue si.+ 19 Nihi tsuo nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ nu nɔ́ nɛ ɔ he, enɛ ɔ he ɔ, a tsɛɔ jamɛ a ngmɔ ɔ ngɛ a gbi ɔ mi ke Akeldama, nɛ e sisi ji, “Muɔ Ngmɔ.”) 20 Ejakaa a ngma ngɛ La Womi ɔ mi ke, ‘Ha nɛ e sihi he ɔ nɛ pee we doku, nɛ nɔ ko nɔ ko nɛ e ko hi mi,’+ nɛ a ngma hu ke, ‘Ha nɛ nɔ kpa nɛ ngɔ e ní tsumi kaa nɔ hyɛlɔ ɔ.’+ 21 Enɛ ɔ he ɔ, nyumuhi nɛ a kɛ wɔ nyɛɛ be mi nɛ Nyɔmtsɛ Yesu ngɛ e ní tsumi ɔmɛ tsuo tsue* ngɛ wa kpɛti, 22 kɛ je be nɛ Yohane baptisi lɛ ɔ+ hluu kɛ ya si be nɛ a ngɔ lɛ kɛ je wa he kɛ ho hiɔwe ya a,+ e he hia nɛ nyumu nɛ ɔmɛ a kpɛti nɔ kake nɛ ba piɛɛ wa he kɛ ye Yesu si tlemi ɔ he odase.”+

23 Enɛ ɔ he ɔ, a je nihi enyɔ, mɛ ji Yosef nɛ a tsɛɔ lɛ ke Barsaba, nɛ e biɛ kpa hu ji Yusto ɔ, kɛ Matias. 24 Enɛ ɔ se ɔ, a sɔle nɛ a de ke : “Oo, Yehowa,* mo nɛ́ o le nihi tsuo a tsui mi,+ moo tsɔɔ nyumu enyɔ nɛ ɔmɛ a kpɛti nɔ nɛ o hla 25 konɛ e ngɔ sɔmɔmi kɛ bɔfo ní tsumi nɛ ɔ nɛ Yuda gba kɛ je he nɛ e ya ngɔ lɛ nitsɛ e blɔ ɔ.”+ 26 Enɛ ɔ he ɔ, a fɔ a nɔ sɔ,+ nɛ sɔ ɔ ya nɔ Matias nɔ, nɛ a bu lɛ ngɔ piɛɛ bɔfo 11 ɔmɛ a he.*

2 Jehanɛ ɔ, ngɛ ligbi nɛ a yeɔ Pentekoste Gbijlɔ ɔ+ nɔ ɔ, mɛ tsuo a bua a he nya ngɛ he kake. 2 Si kake too ɔ, nɔ́ ko bɔni pɛmi kɛ je hiɔwe kaa kɔɔhiɔ nɛ nya wa nɛ́ ngɛ fiae, nɛ e hyi we ɔ mi he nɛ a hii si ngɛ ɔ tsuo.+ 3 Nɛ a na lilɛhi nɛ a ngɛ kaa la, nɛ lilɛ ɔmɛ a mi gbɛ, nɛ kakaaka ba ma a ti nɔ fɛɛ nɔ yi mi, 4 nɛ mumi klɔuklɔu hyi mɛ tsuo tɔ,+ nɛ a bɔni gbi* slɔɔtoslɔɔtohi tumi kaa bɔ nɛ mumi ɔ ngɔ kɛ wo a nya a.+

5 Jamɛ a be ɔ mi ɔ, Yudabi nɛ a yeɔ Mawu gbeye nɛ a je je mahi tsuo a mi ngɛ zugba a nɔ ɔ ngɛ Yerusalem.+ 6 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ nɔ́ nɛ ɔ pɛ ɔ, nihi babauu ba bua a he nya nɛ a nya kpɛ a he, ejakaa a ti nɔ fɛɛ nɔ nu nɛ a ngɛ lɛ nitsɛ e je gbi tue. 7 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, a nya kpɛ a he wawɛɛ nitsɛ, nɛ a de ke: “Nyɛɛ hyɛ ha, anɛ pi Galileabi+ ji nihi nɛ a ngɛ munyu tue ɔ lo? 8 Lɛɛ kɛ e pee kɛɛ nɛ wa ti nɔ fɛɛ nɔ ngɛ lɛ nitsɛ e je gbi* nue ɔ? 9 Wa ti ni komɛ ji Patiabi, kɛ Mediabi,+ kɛ Elambi,+ kɛ nihi nɛ a je Mesopotamia, Yudea, Kapadokia, Ponto, kɛ Asia+ kpokpa a nɔ, 10 ni komɛ hu je Frigia kɛ Pamfilia, kɛ Egipt, kɛ Libia kpokpa amɛ nɛ́ a kɛ Kirene he kɛ we ɔ a mi, nibwɔhi hu je Roma kɛ ba, a ti ni komɛ ji Yudabi nɛ ni komɛ hu ji nihi nɛ a tsake kɛ ba Yudabi ɔmɛ a jami ɔ mi,+ 11 kɛ Kretabi, kɛ Arabiabi, wa nu kaa a ngɛ Mawu ní nguangua amɛ a he munyu tue ngɛ wa gbi ɔmɛ a mi.” 12 Ee, mɛ tsuo a nya kpɛ a he nɛ a dɛ yaa, nɛ a ngɛ a sibi bie ke: “Mɛni enɛ ɔ tsɔɔ?” 13 Se ni komɛ ye a he fɛu nɛ a de ke: “A nu wai ngɔngɔɛ* nɛ a de.”

14 Se Petro kɛ Ni Nyɔngma Kɛ Kake ɔmɛ+ te si kɛ da si, nɛ e kɛ gbi nɛ nya wa tu munyu kɛ tsɔɔ mɛ nɛ e de ke: “Yudea nyumuhi kɛ nyɛ nihi tsuo nɛ nyɛ ngɛ Yerusalem, nyɛ ná nɛ nyɛɛ le enɛ ɔ, nɛ nyɛɛ bu ye munyu ɔ tue saminya. 15 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, pi nɛ nimli nɛ ɔmɛ tɔ dã kaa bɔ nɛ nyɛ susu ɔ, ejakaa ngmlɛfia etɛne* ɔ mi wa ngɛ nɛ ɔ nɛ. 16 Mohu ɔ, enɛ ɔ ji nɔ́ nɛ Mawu de kɛ gu gbalɔ Yoel nɔ ɔ nɛ. E de ke: 17 ‘Mawu de ke, “Ngɛ nyagbe ligbi ɔmɛ a mi ɔ, ma plɛ ye mumi ɔ eko ngɔ pue he lo slɔɔtohi tsuo a nɔ, nɛ nyɛ binyumu ɔmɛ kɛ nyɛ biyi ɔmɛ maa gba, nɛ nyɛ nihewi ɔmɛ maa na ninahi, nɛ nyɛ nimowi ɔmɛ maa nla nlamihi,+ 18 nɛ ngɛ jamɛ a ligbi ɔmɛ a mi ɔ, ma plɛ ye mumi ɔ eko ngɔ pue ye nyɔguɛ ɔmɛ kɛ ye mawayi ɔmɛ a nɔ, nɛ a maa gba.+ 19 Nɛ ma pee nyakpɛ níhi* ngɛ hiɔwe kɛ okadihi ngɛ zugba a nɔ, muɔ kɛ la kɛ lasuku kpii. 20 Pu ɔ maa wo diblii, nɛ nyɔhiɔ ɔ ma plɛ pee muɔ loko Yehowa* ligbi ngua a nɛ e ngɛ nyami ɔ maa ba. 21 Nɛ nɔ fɛɛ nɔ nɛ e tsɛɔ Yehowa* biɛ ɔ, a ma he e yi wami.”’+

22 “Israel nyumuhi, nyɛɛ bu munyu nɛ ɔmɛ tue. Yesu, Nazaretno ɔ ji nyumu ko nɛ Mawu je lɛ kpo ngɔ tsɔɔ nyɛ ngɛ ma hɛ mi, kɛ gu he wami ní tsumihi kɛ nyakpɛ níhi* kɛ okadihi nɛ Mawu gu e nɔ kɛ pee ngɛ nyɛ kpɛti ɔ nɔ+ kaa bɔ nɛ nyɛ nitsɛmɛ nyɛ le ɔ. 23 Mawu suɔmi nya,* kɛ níhi nɛ e le kɛ sɛ hlami ɔ he je nɛ a ngɔ nyumu nɛ ɔ kɛ ha,+ nɛ nyɛ gu nyumuhi nɛ a yi mlaa nɔ ɔ a nine nɔ, nɛ nyɛ ka lɛ kɛ wo tso he, nɛ nyɛ tane e yi ɔ nɛ.+ 24 Se Mawu tle lɛ si+ nɛ e kɛ je lɛ kɛ je gbenɔ piimi ɔ mi,* ejakaa gbenɔ nyɛ we nɛ e tsi e nya.+ 25 Ejakaa David de ngɛ e he ke: ‘I susuɔ Yehowa* he daa, ejakaa e ngɛ ye hiɔ nɔ, nɛ i be mimiɛe gblegbleegble. 26 Enɛ ɔ ha nɛ ye bua jɔ ngɛ ye tsui mi, nɛ ye lilɛ nya wawɛɛ. Nɛ ma* hi si ngɛ hɛ kɛ nɔ fɔmi mi; 27 ejakaa o be mi* sie ngɛ Yɔkɔ* mi, nɛ jã kɛ̃ lɛ o be nɔ nɛ yeɔ mo anɔkuale ɔ hyɛe nɛ e puɛ.+ 28 O ha nɛ i le wami blɔ ɔmɛ; o ma ha nɛ ma ná bua jɔmi babauu ngɛ o hɛ mi.’+

29 “Nyumuhi, nyɛmimɛ, nyɛ ha nɛ ma tu wekuyi David he munyu faa ngɔ tsɔɔ nyɛ, kaa e gbo nɛ a pu lɛ,+ nɛ e yɔkɔ ɔ ngɛ wa kpɛti kɛ ba si mwɔnɛ ɔ. 30 Ejakaa gbalɔ ji lɛ, nɛ e le kaa Mawu kã kita kɛ wo lɛ si kaa e ma ha nɛ e nina amɛ* a kpɛti nɔ kake maa hi e matsɛ sɛ ɔ nɔ,+ 31 e na kɛ sɛ hlami nɛ e tu Kristo ɔ si tlemi ɔ he munyu kaa a si we lɛ ngɛ Yɔkɔ* mi, nɛ jã kɛ̃ lɛ e he lo ɔ hu puɛ we.*+ 32 Yesu nɛ ɔ lɛ Mawu tle lɛ si ɔ nɛ, nɛ wɔ tsuo wa ji enɛ ɔ he odase yeli.+ 33 Enɛ ɔ he ɔ, akɛnɛ a wo e nɔ kɛ ya Mawu hiɔ nɔ+ nɛ́ e nine su mumi klɔuklɔu ɔ nɛ Tsɛ ɔ+ wo he si ɔ nɔ he je ɔ, e plɛ mumi klɔuklɔu ɔ kɛ pue wa nɔ, kaa bɔ nɛ nyɛ na nɛ́ nyɛ nu ɔ. 34 Ejakaa David kuɛ kɛ yɛ hiɔwe mohu lɛɛ, se lɛ nitsɛ e de ke, ‘Yehowa* de ye Nyɔmtsɛ ɔ ke: “Hii si ngɛ ye hiɔ nɔ 35 kɛ yaa si be nɛ ma ngɔ o he nyɛli ɔmɛ kɛ pee nɔ́ nɛ o kɛ o nane maa ma nɔ.”’+ 36 Enɛ ɔ he ɔ, nyɛ ha nɛ Israel we ɔ tsuo nɛ a le ngɛ anɔkuale mi kaa Yesu ɔ nɛ nyɛ gbe lɛ ngɛ tso nɔ ɔ,+ Mawu pee lɛ Nyɔmtsɛ+ kɛ Kristo tsuo.”

37 Jehanɛ ɔ, benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, e gbɔ a tsui mi, nɛ a bi Petro kɛ bɔfo kpa amɛ ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, mɛni e sa kaa waa pee?” 38 Petro de mɛ ke: “Nyɛ tsake nyɛ tsui,+ nɛ nyɛ ti nɔ fɛɛ nɔ nɛ e ha nɛ a baptisi lɛ+ ngɛ Yesu Kristo biɛ mi konɛ a ngɔ nyɛ he yayamihi kɛ ke nyɛ,+ nɛ nyɛ ma ná nike ní nɛ a kɛ haa faa nɛ ji mumi klɔuklɔu ɔ. 39 Ejakaa si womi ɔ+ ngɛ kɛ ha nyɛɛ kɛ nyɛ bimɛ, kɛ nihi tsuo nɛ a ngɛ tsitsaa lokoo, kɛ nihi tsuo nɛ Yehowa* wa Mawu ɔ ma tsɛ mɛ kɛ ba lɛ nitsɛ e ngɔ ɔ.”+ 40 Nɛ e tu munyu kpahi fuu nɛ e kɛ ye mɛ odase kɛ pi si, nɛ e ya nɔ nɛ e wo mɛ he wami ke: “Nyɛ ha nɛ a he nyɛ yi wami kɛ je yi nɔ kpɛ̃kpɛ̃ɛ nɛ ɔ mi.”+ 41 Kɛkɛ nɛ a baptisi nihi nɛ a kɛ bua jɔmi kplɛɛ e munyu ɔ nɔ ɔ,+ nɛ ngɛ jamɛ a ligbi ɔ nɔ ɔ, nihi* maa pee 3,000 ba piɛɛ a he.+ 42 Nɛ a ya nɔ nɛ a tu a he kɛ ha bɔfo ɔmɛ a tsɔɔmi ɔ, a kɛ a sibi bɔ huɛ,* nɛ a ya nɔ nɛ a ye ní,+ nɛ a hɛɛ sɔlemi mi.+

43 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nɔ fɛɛ nɔ* bɔni gbeye yemi, nɛ bɔfo ɔmɛ bɔni nyakpɛ níhi* babauu kɛ okadihi peemi.+ 44 Nihi tsuo nɛ a ba he ye ɔ pee kake, nɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ nɔ ko ngɛ ɔ peeɔ mɛ tsuo a nɔ́, 45 nɛ a juaa níhi nɛ a ngɛ ɔ+ kɛ a weto níhi, nɛ a gbaa nɔ́ nɛ a náa a kɛ haa mɛ tsuo ngɛ nɔ fɛɛ nɔ hiami níhi a nya.+ 46 Nɛ daa ligbi ɔ, a kɛ juɛmi kake kpeɔ ngɛ sɔlemi we ɔ, nɛ a yeɔ ní ngɛ we ekpaekpahi a mi, nɛ a kɛ bua jɔmi kɛ tsui nɛ e mi tsɔ gbaa a niye ní ɔmɛ kɛ haa a sibi, 47 nɛ a jeɔ Mawu yi, nɛ ni ɔmɛ tsuo bua jɔ a he. Ngɛ jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, daa ligbi ɔ, Yehowa* yaa nɔ nɛ e ngɔɔ nihi nɛ e ngɛ a yi wami hee ɔ kɛ ba piɛɛɔ a he.+

3 Jehanɛ ɔ, Petro kɛ Yohane ngɛ kuɔe kɛ yaa sɔlemi we ɔ ngɛ ngmlɛfia nɛ a kɛ sɔleɔ nɛ ji ngmlɛfia nɛɛne* ɔ mi, 2 nɛ nihi tloo nyumu ko nɛ a fɔ lɛ glɔtsɛ. Daa ligbi ɔ, a kɛ lɛ ya fɔɔ sɔlemi we ɔ sinya nɛ a tsɛɔ ke Saminyayoo ɔ nya konɛ e nyɛ nɛ e kpa nihi nɛ a ngɛ sɔlemi we ɔ sɛe ɔ pɛɛ nɛ́ a na lɛ mɔbɔ nɛ a ke lɛ ní. 3 Benɛ e hɛngmɛ gba Petro kɛ Yohane a nɔ nɛ a yaa sɛ sɔlemi we ɔ, e bɔni mɛ pɛɛ kpami kaa a na lɛ mɔbɔ nɛ a ke lɛ nɔ́ ko. 4 Se Petro kɛ Yohane hyɛ e hɛ mi too nɛ a de lɛ ke: “Moo hyɛ wɔ.” 5 Enɛ ɔ he ɔ, e hyɛ mɛ gaa, nɛ e ngɛ blɔ hyɛe kaa a ma ha lɛ nɔ́ ko. 6 Se Petro de lɛ ke: “Sika hiɔ kɛ sika tsu lɛɛ i be eko, se nɔ́ nɛ i ngɛ ɔ, lɔ ɔ lɛ ma ngɔ kɛ ha mo. Ngɛ Yesu Kristo, Nazaretno ɔ biɛ mi ɔ, moo nyɛɛ!”+ 7 Kɛkɛ nɛ Petro pɛtɛ e hiɔ nine he nɛ e wo e nɔ kɛ da si.+ Amlɔ nɔuu nɛ e nane ɔmɛ kɛ e nane si kpawo he ɔmɛ a mi wa;+ 8 nɛ benɛ e te si kɛ da e nane ɔmɛ a nɔ ɔ,+ e bɔni nyɛɛmi nɛ e kɛ mɛ ho sɔlemi we ɔ ya, nɛ e ngɛ nyɛɛe nɛ e ngɛ tuue nɛ e ngɛ Mawu yi jee. 9 Nɛ ni ɔmɛ tsuo na lɛ nɛ́ e ngɛ nyɛɛe nɛ́ e ngɛ Mawu yi jee. 10 Nɛ a yɔse kaa lɛ ji nyumu ɔ nɛ e hiɔ si ngɛ sɔlemi we ɔ Agbo Saminyayoo ɔ nya nɛ́ e hii mlɛe kaa nihi maa na lɛ mɔbɔ nɛ́ a ke lɛ ní ɔ nɛ.+ Enɛ ɔ pee mɛ nyakpɛ wawɛɛ nitsɛ nɛ a bua jɔ nɔ́ nɛ ba a he.

11 Benɛ nyumu ɔ kpla Petro kɛ Yohane a he loloolo ɔ, ni ɔmɛ tsuo tu fo kɛ ya a ngɔ ngɛ he nɛ a tsɛɔ ke Salomo Ablanaa a nɔ ɔ,+ nɛ a nya kpɛ a he wawɛɛ nitsɛ. 12 Benɛ Petro na nɔ́ nɛ ɔ, e bi ni ɔmɛ ke: “Israel nyumuhi, mɛni he je nɛ enɛ ɔ pee nyɛ nyakpɛ ɔ, nɛ mɛni he je nɛ nyɛ ngɛ wɔ hyɛe gaa kaa nɔ́ nɛ wɔ nitsɛmɛ wa he wami nya aloo Mawu nɛ wa jaa saminya a he je nɛ wa ha nɛ e nyɛɛ ɔ? 13 Abraham kɛ Isak kɛ Yakob a Mawu ɔ,+ wa nɛmɛ ɔmɛ a Mawu ɔ wo e Sɔmɔlɔ+ Yesu+ hɛ mi nyami, nɔ nɛ nyɛ ngɔ lɛ kɛ ha+ nɛ nyɛ kua lɛ ngɛ Pilato hɛ mi, be mi nɛ Pilato pee e juɛmi po kaa e maa ngmɛɛ e he ɔ. 14 Ee, nyɛ kua jamɛ a nɔ klɔuklɔu ɔ kɛ dalɔ ɔ, nɛ nyɛ bi kaa a ngmɛɛ nyumu ko nɛ e ji nɔmlɔ gbelɔ ɔ mohu he kɛ ha nyɛ,+ 15 nɛ nyɛ gbe wami Hɛ Mi Nyɛɛlɔ Kpanaa a.+ Se Mawu tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti, nɛ wɔ ji anɔkuale munyu nɛ ɔ he odase yeli.+ 16 Nɛ kɛ gu e biɛ ɔ nɔ, kɛ jehanɛ se hu kɛ gu hemi kɛ yemi nɛ wa ngɛ ngɛ e biɛ ɔ mi ɔ nɔ lɛ nyumu nɛ ɔ nɛ nyɛ ngɛ lɛ hyɛe nɛ nyɛ le lɛ ɔ ba ná he wami ɔ nɛ. Hemi kɛ yemi nɛ wa ná kɛ gu e nɔ ɔ lɛ ha nɛ nyumu nɛ ɔ ná he wami kɛ pi si ngɛ nyɛ tsuo nyɛ hɛ mi ɔ nɛ. 17 Amlɔ nɛ ɔ, nyɛmimɛ, i le kaa nɔ́ nɛ nyɛ pee ɔ, nyɛ li nɛ nyɛ pee+ kaa bɔ nɛ e ji ngɛ nyɛ nɔ yeli ɔmɛ hu a blɔ fa mi ɔ.+ 18 Se kɛ gu blɔ nɛ ɔ nɔ ɔ, Mawu ha nɛ níhi nɛ e fia a he adafi kɛ sɛ hlami kɛ gu gbali ɔmɛ tsuo a nya mi munyu nɔ kaa e Kristo ɔ maa na nɔ́ ɔ ba mi.+

19 “Enɛ ɔ he ɔ, nyɛ tsake nyɛ tsui,+ nɛ nyɛɛ kpale nyɛ se+ konɛ a tsu nyɛ he yayami ɔmɛ,+ bɔ nɛ pee nɛ he jɔmi behi nɛ́ a je Yehowa nitsɛ ngɔ* kɛ ba, 20 nɛ e maa tsɔ Kristo nɛ a hla lɛ ha nyɛ, nɛ ji Yesu ɔ kɛ ba. 21 Nɔ nɛ ɔ ji nɔ nɛ e sa kaa hiɔwe nɛ ngɔ lɛ kɛ to e mi kɛ yaa si be nɛ a maa pee níhi tsuo ehe kaa bɔ nɛ Mawu ngɔ kɛ wo e gbali klɔuklɔu ɔmɛ nɛ a hi si blema a, a nya mi nɛ a de ɔ. 22 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Mose de ke: ‘Yehowa* nyɛ Mawu ɔ ma ha nyɛ gbalɔ ko nɛ́ e ngɛ kaa imi kɛ je nyɛ nyɛmimɛ ɔmɛ a kpɛti.+ E sa nɛ nyɛɛ bu nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ e ma de nyɛ ɔ tue.+ 23 Niinɛ, nɔ fɛɛ nɔ* nɛ e be jamɛ a Gbalɔ ɔ tue bue ɔ, a ma kpata e hɛ mi kulaa kɛ je ni ɔmɛ a kpɛti.’+ 24 Nɛ gbali ɔmɛ tsuo nɛ a hi si kɛ je Samuel nɔ kɛ ya si ni nɛmɛ nɛ a ba ngɛ e se ɔ a nɔ ɔ, mɛ tsuo a tu ligbi nɛ ɔmɛ a he munyu kɛ tsɔɔ heii.+ 25 Nyɛ ji gbali ɔmɛ kɛ somi ɔ nɛ Mawu kɛ nyɛ nɛmɛ ɔmɛ so ɔ bimɛ,+ benɛ e de Abraham ke: ‘Nɛ kɛ gu o nina a* nɔ ɔ, a maa jɔɔ wekuhi tsuo nɛ a ngɛ zugba a nɔ ɔ.’+ 26 Benɛ Mawu hla e Sɔmɔlɔ ɔ se ɔ, e tsɔ lɛ kɛ ba nyɛ ngɔ kekle,+ konɛ e jɔɔ nyɛ kɛ gu kpalemi nɛ e maa kpale nyɛ ti nɔ fɛɛ nɔ kɛ je e ní peepee yaya amɛ a he ɔ nɔ.”

4 Benɛ mɛ ni enyɔ ɔmɛ a kɛ ni ɔmɛ ngɛ munyu tue ɔ, osɔfo ɔmɛ, sɔlemi we ɔ nɔ hyɛlɔ ɔ, kɛ Saduki bi ɔmɛ+ ba a ngɔ. 2 Nimli nɛ ɔmɛ a mi mi fu, ejakaa bɔfo ɔmɛ ngɛ ni ɔmɛ ní tsɔɔe nɛ a ngɛ jajee kɛ ngɛ mɛ tsɔɔe heii kaa a tle Yesu si kɛ je gbogboehi a kpɛti.+ 3 Enɛ ɔ he ɔ, a nuu mɛ nɛ a wo mɛ tsu+ kɛ ya si e nɔ jena, ejakaa jamɛ a be ɔ mi ɔ, je jɔ momo. 4 Se nihi nɛ a bu munyu ɔ tue ɔ, a kpɛti nihi fuu he ye, nɛ nyumu ɔmɛ a yibɔ ba su maa pee 5,000.+

5 E nɔ jena a, a nɔ yeli ɔmɛ, ma nikɔtɔma amɛ, kɛ womi ngmali ɔmɛ ya kpe ngɛ Yerusalem, 6 Anas,+ nɛ ji osɔfo nɔkɔtɔma a, Kayafa,+ Yohane, Aleksanda, kɛ osɔfo nɔkɔtɔma a wekuli ɔmɛ tsuo hu piɛɛ a he. 7 A ngɔ Petro kɛ Yohane kɛ ba da si ngɛ a kpɛti nɛ a bɔni mɛ sane bimi ke: “Mɛnɔ he wami nya, aloo ngɛ mɛnɔ biɛ mi lɛ nyɛ tsu nɔ́ nɛ ɔ?” 8 Kɛkɛ nɛ Petro nɛ mumi klɔuklɔu ɔ hyi lɛ tɔ ɔ+ de ke:

“Ma nɔ yeli kɛ nikɔtɔmahi, 9 ke mwɔnɛ ɔ, nyɛ ngɛ wɔ sanehi bie ngɛ kpakpa nɛ a pee kɛ ha libɔɔ nɛ ɔ he,+ nɛ nyɛ ngɛ hlae nɛ nyɛɛ le nɔ nɛ e ha nɛ nyumu nɛ ɔ ná he wami ɔ, 10 lɛɛ wa suɔ nɛ nyɛ tsuo kɛ Israelbi ɔmɛ tsuo nɛ́ a le kaa Yesu Kristo, Nazaretno ɔ,+ nɔ nɛ nyɛ gbe lɛ ngɛ tso nɔ,+ se Mawu tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti ɔ,+ e biɛ mi lɛ nyumu nɛ ɔ ná he wami kɛ daa si ngɛ nyɛ hɛ mi ngɛ hiɛ ɔ nɛ. 11 Nɔ nɛ ɔ ji ‘tɛ ɔ nɛ́ nyɛ nɛ́ nyɛ ji tsu mali ɔ, nyɛ bui lɛ kaa se nami ko ngɛ e he nɛ́ e ba pee kɔ nya tɛ titli* ɔ’ nɛ.+ 12 Jehanɛ se hu ɔ, yi wami hemi be nɔ kpa ko mi, ejakaa biɛ kpa ko be+ zugba a nɔ nɛ a kɛ ha ngɛ nimli a kpɛti nɛ e sa kaa a gu nɔ kɛ he wa yi wami.”+

13 Jehanɛ ɔ, benɛ a na bɔ nɛ Petro kɛ Yohane a nya mi tsɔ kɛ* ngɛ munyu tue, nɛ́ a yɔse hu kaa a yɛ sukuu* nɛ a ji nimli guhi kɛkɛ ɔ,+ e pee mɛ nyakpɛ. Nɛ a kɔ se kaa a kɛ Yesu lɛ hi si.+ 14 Benɛ a ngɛ nyumu ɔ nɛ a tsa lɛ nɛ e kɛ mɛ daa si ɔ hyɛe ɔ,+ a li nɔ́ nɛ a ma de.+ 15 Enɛ ɔ he ɔ, a fã mɛ ke a je kpo ngɛ Sanhedri asa a nɔ kɛ ho kpo ɔ nya ya, nɛ a bɔni nɔ́ nɛ a maa pee mɛ ɔ he susumi, 16 a de ke: “Mɛni e sa kaa waa pee nyumu nɛ ɔmɛ?+ Ejakaa, ngɛ anɔkuale mi ɔ, a gu a nɔ kɛ pee okadi ngua ko, nɛ nihi tsuo nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ na,+ nɛ wa be nyɛe ma kua. 17 Se bɔ nɛ pee nɛ enɛ ɔ nɛ e ko gbɛ kɛ fia ni ɔmɛ a kpɛti ɔ, nyɛ ha nɛ waa wo a he gbeye nɛ wa de mɛ ke a kɛ nɔ ko nɛ ko tu munyu ngɛ biɛ nɛ ɔ mi hu.”+

18 Kɛkɛ nɛ a tsɛ mɛ kɛ ba, nɛ a wo mɛ mlaa kaa a ko tu munyu ko, nɛ a ko tsɔɔ ní ngɛ Yesu biɛ mi hu. 19 Se Petro kɛ Yohane he nɔ nɛ a de mɛ ke: “Ke e da blɔ ngɛ Mawu hɛ mi kaa a bu nyɛ mohu tue pe Mawu ɔ, nyɛ nitsɛmɛ nyɛɛ kojo. 20 Se wɔɔ lɛɛ wa be nyɛe ma kpa níhi nɛ wa na kɛ níhi nɛ wa nu ɔ he munyu tumi.”+ 21 Lɔ ɔ he ɔ, a wo a he gbeye ekohu nɛ a ngmɛɛ a he akɛnɛ a nɛ nɔ́ ko nɛ a maa da nɔ kɛ gbla a tue ɔ he je, nɛ a ngɛ ni ɔmɛ hu gbeye yee,+ ejakaa ni ɔmɛ tsuo ngɛ Mawu hɛ mi nyami woe ngɛ nɔ́ nɛ ba a he. 22 Ejakaa nyumu ɔ nɛ a tsa lɛ ngɛ nyakpɛ blɔ nɔ nɛ ɔ ye pe jeha 40.

23 Benɛ a ngmɛɛ a he ɔ, a je kɛ ho mɛ nitsɛmɛ a we bi ɔmɛ a ngɔ ya, nɛ a ya bɔ mɛ níhi nɛ osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ ma nikɔtɔma amɛ de mɛ ɔ. 24 Benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, mɛ tsuo a pee a nya kake nɛ a wo a gbi nɔ nɛ a de Mawu ke:

“Nyɔmtsɛ Matsɛ, mo ji nɔ nɛ bɔ hiɔwe ɔ, kɛ zugba a, kɛ wo ɔ, kɛ níhi tsuo nɛ ngɛ a mi,+ 25 nɛ mo lɛ o gu mumi klɔuklɔu ɔ nɔ nɛ o ha nɛ wa nɛnɛ David,+ o sɔmɔlɔ ɔ kɛ e nya de ke: ‘Mɛni he je nɛ je ma amɛ pee hoo nɛ a ngɛ a yi mi tɛ puee ngɛ yaka níhi a he ɔ? 26 Zugba a nɔ matsɛmɛ ɔmɛ te da si, nɛ nɔ yeli ɔmɛ bua a he nya nɛ a pee kake ngɔ wo Yehowa* kɛ nɔ nɛ e pɔ lɛ nu ɔ* a he.’+ 27 Ejakaa ngɛ anɔkuale mi ɔ, Herode, kɛ Pontio Pilato,+ kɛ nyumuhi nɛ a je je ma amɛ a mi, kɛ Israelbi ɔmɛ bua a he nya ngɛ ma nɛ ɔ mi ngɔ wo o sɔmɔlɔ klɔuklɔu Yesu, nɔ nɛ o pɔ lɛ nu ɔ he,+ 28 a bua a he nya konɛ a pee níhi nɛ o de kɛ fɔ si ɔ. O ngɔ o he wami kɛ ha nɛ ní nɛ ɔmɛ ba mi kaa bɔ nɛ o yi mi tomi ɔ ji ɔ.+ 29 Nɛ amlɔ nɛ ɔ, Yehowa,* hyɛ wa he gbeye nɛ a ngɛ woe ɔ, nɛ́ o ha nɛ wɔ o nyɔguɛ ɔmɛ waa ya nɔ nɛ waa kɛ kã nɛ tu o munyu ɔ, 30 be mi nɛ o kpaa o nine mi konɛ o tsa hiɔhi, kɛ be mi nɛ okadihi kɛ nyakpɛ níhi* hu ngɛ nɔ yae+ kɛ gu o sɔmɔlɔ klɔuklɔu Yesu biɛ mi ɔ.”+

31 Nɛ benɛ a gbe pɛɛ kpami nɛ mi wa nɛ ɔ nya a,* he nɛ a bua a he nya ngɛ ɔ mimiɛ, nɛ mumi klɔuklɔu ɔ hyi mɛ tsuo tɔ,+ nɛ a kɛ kã ngɛ Mawu munyu ɔ tue.+

32 Jehanɛ se hu ɔ, nihi babauu nɛ a he ye ɔ hɛɛ tsui kake kɛ klaa* kake, nɛ a ti nɔ ko nɔ ko be nɛ e deɔ ke níhi nɛ e ngɛ ɔ, lɛɛ e nɔ́, mohu ɔ, níhi tsuo nɛ nɔ ko ngɛ ɔ peeɔ mɛ tsuo a nɔ́.+ 33 Nɛ bɔfo ɔmɛ ngɔ he wami ngua kɛ ya nɔ nɛ a ye Nyɔmtsɛ Yesu si tlemi ɔ he odase,+ nɛ dloomi babauu nitsɛ ngɛ mɛ tsuo a nɔ. 34 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nɔ ko nɔ ko be a kpɛti nɛ nɔ́ ko he hia lɛ,+ ejakaa nihi tsuo nɛ a ngɛ ngmɔhi aloo wehi ɔ, a juaa, nɛ a ngɔɔ nɔ́ nɛ a náa a kɛ baa, 35 nɛ a ngɔɔ kɛ ba pueɔ bɔfo ɔmɛ a nane nya.+ Nɛ a gbaa kɛ haa nɔ fɛɛ nɔ kaa bɔ nɛ e he hia lɛ ɔ.+ 36 Enɛ ɔ he ɔ, Yosef nɛ bɔfo ɔmɛ tsɛɔ lɛ ke Barnaba+ (nɛ e sisi ji, “Bua Womi Bi”), nɛ e ji Levino nɛ e je Kipro ɔ 37 ngɛ zugba ko, nɛ e ya jua nɛ e ngɔ sika a kɛ ba pue bɔfo ɔmɛ a nane nya.+

5 Se nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Anania kɛ e yo Safira ya jua a zugba ko. 2 Se e ngɔ sika a eko kɛ laa, nɛ e yo ɔ hu le he nɔ́ ko, nɛ e kɛ fã nɛ e piɛ ɔ ba nɛ e kɛ ba pue bɔfo ɔmɛ a nane nya.+ 3 Se Petro bi lɛ ke: “Anania, mɛni he je Satan kplii o tsui nɛ o ye mumi klɔuklɔu ɔ+ lakpa,+ nɛ o ngɔ sika nɛ o ná ngɛ zugba a nɛ o jua a mi ɔ eko kɛ laa a? 4 Be abɔ nɛ e ngɛ o dɛ ɔ, anɛ pi mo nitsɛ o nɔ́ lo? Nɛ benɛ o jua a hu ɔ, tse mo nɔuu lɛ o ngɛ nɔ he wami? Mɛni he je nɛ o susu nɔ́ ko kaa kikɛ nɛ ɔ ngɛ o tsui mi ɔ? Pi adesahi nɛ o ye lakpa a, se mohu Mawu.” 5 Benɛ Anania nu munyu nɛ ɔ, e tsɔ fia si nɛ e gbo. Nɛ gbeye nu nihi tsuo nɛ a nu he ɔ. 6 Kɛkɛ nɛ nihewi ɔmɛ te si, nɛ a ngɔ bohi kɛ blaa lɛ, nɛ a tloo lɛ kɛ je kpo, nɛ a ya pu lɛ.

7 Jehanɛ ɔ, maa pee ngmlɛfia etɛ se ɔ, e yo ɔ hu ba, e li nɔ́ nɛ ya nɔ ɔ. 8 Petro bi lɛ ke: “Mo de mi, anɛ bɔ nɛ nyɛ jua zugba a ha ji nɛ ɔ lo?” E ha heto ke: “Ee, jã nɛ wa jua lɛ.” 9 Lɔ ɔ he ɔ, Petro bi lɛ ke: “Mɛni he je nɛ nyɛ ni enyɔ ɔmɛ nyɛ pee kake kaa nyɛ maa ka Yehowa* mumi ɔ? Hyɛ! Nihi nɛ a ya pu o huno ɔ, a nane si lɛ ngɛ pɛe ngɛ sinya a nya kɛ ma a nɛ, nɛ a maa tloo mo hu kɛ je kpo.” 10 Amlɔ nɔuu nɛ lɛ hu e tsɔ fia si ngɛ Petro nane nya nɛ e gbo. Benɛ nihewi ɔmɛ ba a, a ba na kaa e gbo nɛ a tloo lɛ kɛ je kpo kɛ ho nɛ a ya pu lɛ ngɛ e huno ɔ kasa nya. 11 Enɛ ɔ he ɔ, gbeye nu asafo ɔ tsuo, kɛ nihi tsuo nɛ a nu ní nɛ ɔmɛ a he ɔ.

12 Jehanɛ se hu ɔ, a gu bɔfo ɔmɛ a nine nɔ kɛ ngɛ okadihi kɛ nyakpɛ níhi* fuu pee ngɛ ni ɔmɛ a kpɛti;+ nɛ mɛ tsuo a kpeɔ ngɛ Salomo Ablanaa a nɔ.+ 13 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ni kpa amɛ a ti nɔ ko nɔ ko ná we kã nɛ e ba piɛɛ a he; se kɛ̃ ɔ, ni ɔmɛ ngɛ a he munyu kpakpa tue. 14 Nɔ́ nɛ e pe kulaa a, nyumuhi kɛ yihi babauu nɛ a he Nyɔmtsɛ ɔ ye ɔ ya nɔ nɛ a ba ngɛ a he piɛɛe.+ 15 A ngɔ hiɔtsɛmɛ po kɛ je kpo kɛ ba gbɛjegbɛ ngua amɛ a he nɛ a kɛ mɛ ba fɔ sa tsɔwitsɔwihi a nɔ ngɛ lejɛ ɔ konɛ ke e hí kulaa a, ke Petro bee ɔ, e nini nɛ nɔ a ti ni komɛ a nɔ.+ 16 Jehanɛ se hu ɔ, nihi babauu je mahi nɛ a bɔle Yerusalem ɔ a mi kɛ ngɛ bae. A ngɛ hiɔtsɛmɛ, kɛ nihi nɛ mumi yayami ngɛ mɛ haoe ɔ ngɔe* kɛ ngɛ bae, nɛ a tsa mɛ tsuo.

17 Se osɔfo nɔkɔtɔma a kɛ nihi tsuo nɛ a piɛɛ e he nɛ a ji Saduki kuu ɔ mi bi ɔmɛ te si kɛ da si, nɛ hunga hyi mɛ tɔ. 18 Nɛ a nuu bɔfo ɔmɛ nɛ a wo mɛ tsu ngɛ he nɛ a woɔ ma bi ɔmɛ tsu ngɛ ɔ.+ 19 Se nyɔ ɔ mi ɔ, Yehowa* bɔfo ba bli tsu ɔ nya sinya amɛ,+ nɛ e ngɔ mɛ kɛ je kpo, nɛ e de mɛ ke: 20 “Nyɛɛ ya nɛ nyɛ ya da sɔlemi we ɔ, nɛ́ nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛɛ tu wami nɛ ɔ he munyu ɔ tsuo kɛ tsɔɔ ni ɔmɛ.” 21 Benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, a sɛ sɔlemi we ɔ benɛ je na a, nɛ a bɔni ní tsɔɔmi.

Benɛ osɔfo nɔkɔtɔma a kɛ nihi nɛ a piɛɛ e he ɔ ba a, a tsɛ Sanhedri bi ɔmɛ kɛ Israel ma nikɔtɔma amɛ tsuo kpe, nɛ a tsɔ kɛ ya tsu womi he ɔ konɛ a ya ngɔ bɔfo ɔmɛ kɛ ba ha mɛ. 22 Se benɛ tsɔli ɔmɛ su lejɛ ɔ, a nɛ mɛ ngɛ tsu ɔ mi. Lɔ ɔ he ɔ, a kpale a se kɛ ba nɛ a ba bɔ amaniɛ. 23 A de ke: “Wa na kaa a ngmɛ tsu ɔ nya sinya amɛ a mi saminya, nɛ buli ɔmɛ daa si ngɛ sinya amɛ a nya, se benɛ wa bli ɔ, wa nɛ nɔ ko nɔ ko ngɛ mi.” 24 Benɛ sɔlemi we ɔ nɔ hyɛlɔ ɔ kɛ osɔfo nikɔtɔma amɛ nu munyu nɛ ɔ, a hɛ mi pee mɛ yaa, nɛ a li nɔ́ nɛ maa je enɛ ɔ mi kɛ ba. 25 Se nɔ ko ba nɛ e ba bɔ mɛ amaniɛ ke: “Nyɛɛ hyɛ! Nyumu ɔmɛ nɛ nyɛ wo mɛ tsu ɔ, a ngɛ sɔlemi we ɔ, a daa si nɛ a ngɛ ni ɔmɛ ní tsɔɔe.” 26 Kɛkɛ nɛ sɔlemi we ɔ nɔ hyɛlɔ ɔ kɛ e tsɔli ɔmɛ pue nɔ kɛ ho nɛ a ya ngɔ mɛ kɛ ba, se a pee we mɛ gidigidi, ejakaa a ngɛ gbeye yee kaa ni ɔmɛ maa fiaa mɛ tɛ.+

27 Enɛ ɔ he ɔ, a ngɔ mɛ kɛ ba nɛ a kɛ mɛ ba da si ngɛ Sanhedri bi ɔmɛ a hɛ mi. Lɔ ɔ se ɔ, osɔfo nɔkɔtɔma a ta a nya mi, 28 nɛ e de mɛ ke: “Wa wo nyɛ si veveeve kaa nyɛ ko ya nɔ nɛ nyɛɛ tsɔɔ ní ngɛ biɛ nɛ ɔ mi hu,+ se nyɛɛ hyɛ! nyɛ ha nɛ Yerusalem hyi tɔ kɛ nyɛ tsɔɔmi ɔ, nɛ nyɛ fia nyɛ pɛɛ si kaa nyɛ maa ngɔ nyumu nɛ ɔ muɔ kɛ ba wa nɔ.”+ 29 Petro kɛ bɔfo kpa amɛ he nɔ nɛ a de ke: “E sa nɛ waa bu Mawu tue kaa nɔ yelɔ mohu pe adesahi.+ 30 Wa nɛmɛ a Mawu ɔ tle Yesu, nɔ nɛ nyɛ sɛu lɛ ngɛ tso nɔ nɛ nyɛ gbe lɛ ɔ si.+ 31 Mawu wo nɔ nɛ ɔ nɔ kɛ ya e hiɔ nɔ+ kaa Hɛ Mi Nyɛɛlɔ Kpanaa+ kɛ Yi Wami Helɔ,+ konɛ e ha nɛ Israel nɛ e ná tsui tsakemi nɛ́ a ngɔ a he yayami ɔmɛ kɛ ke mɛ.+ 32 Nɛ wɔ ji sane nɛ ɔmɛ a he odase yeli,+ nɛ jã kɛ̃ lɛ e ji ngɛ mumi klɔuklɔu ɔ+ nɛ Mawu kɛ ha nihi nɛ a buɔ lɛ tue kaa nɔ yelɔ ɔ hu a blɔ fa mi.”

33 Benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, a mi mi wo la,* nɛ a hla kaa a maa tane a yi. 34 Se Farisi no ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Gamaliel ɔ+ te si kɛ da si ngɛ Sanhedri bi ɔmɛ a kpɛti; e ji Mlaa tsɔɔlɔ, nɛ ni ɔmɛ tsuo buɔ lɛ wawɛɛ, nɛ e fã ke a je nyumu ɔmɛ kpo be bɔɔ. 35 Lɔ ɔ se ɔ, e de mɛ ke: “Israel nyumuhi, nyɛɛ hyɛ nɛ hi ngɛ nɔ́ nɛ nyɛ to kaa nyɛ maa pee nyumu nɛ ɔmɛ ɔ he. 36 Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, be ko nɛ be ɔ, Teuda te si nɛ e de ke nɔ ko ji lɛ, nɛ nyumuhi maa pee 400 kɛ a he ya bɔ e kuu ɔ. Se a gbe lɛ, nɛ nihi tsuo nɛ a nyɛɛ e se ɔ gbɛ fia nɛ e kuu ɔ gu. 37 Ngɛ e se ɔ, Yuda, Galileano ɔ hu te si ngɛ biɛ ngmami be ɔ mi, nɛ e gbla nihi babauu kɛ nyɛɛ e se. Jamɛ a nyumu ɔ hu hɛ mi kpata, nɛ nihi tsuo nɛ a nyɛɛ e se ɔ gbɛ fia. 38 Enɛ ɔ he ɔ, ngɛ sane nɛ wa ngɛ he susue amlɔ nɛ ɔ mi ɔ, i ngɛ nyɛ dee ke, nyɛ ko pee nyumu nɛ ɔmɛ nɔ́ ko, mohu ɔ, nyɛɛ ngmɛɛ a he. Ejakaa ke yi mi tomi nɛ ɔ loo ní tsumi nɛ ɔ je adesahi a ngɔ ɔ, e maa gu; 39 Se ke Mawu ngɔ lɛ e je ɔ, lɛɛ nyɛ be nyɛe maa gu lɛ.+ Ke nyɛ pee kaa nyɛ maa gu lɛ ɔ, lɛɛ e ma nyɛ maa ba po kaa nyɛɛ kɛ Mawu nitsɛ lɛ ngɛ hwue ɔ nɛ.”+ 40 Kɛkɛ nɛ a kplɛɛ e ga womi ɔ nɔ, nɛ a tsɛ bɔfo ɔmɛ kɛ ba nɛ a guao mɛ,*+ nɛ a wo mɛ mlaa ke a kpa munyu tumi ngɛ Yesu biɛ mi, nɛ a ngmɛɛ a he nɛ a ho.

41 Lɔ ɔ se ɔ, a je Sanhedri bi ɔmɛ a hɛ mi kɛ ho, nɛ a ngɛ nyae+ kaa ngɛ e biɛ ɔ he je ɔ, a bu mɛ kaa a ji nihi nɛ a sa hɛ mi si puemi. 42 Nɛ daa ligbi ɔ, a yaa sɔlemi we ɔ, nɛ a jeɔ wehi a mi kɛ yaa wehi a mi+ nɛ a yaa nɔ nɛ a tsɔɔ ní, nɛ a jajeɔ sane kpakpa a nɛ e kɔɔ Kristo ɔ, nɛ ji Yesu he ɔ nɛ a kpa we.+

6 Jehanɛ ɔ, jamɛ a be ɔ mi benɛ kaseli ɔmɛ a he ngɛ hiɛe ɔ, Yudabi nɛ a tuɔ Hela gbi ɔ bɔni munyu tumi kɛ si Yudabi nɛ a tuɔ Hebri gbi ɔ, ejakaa yalɔyi ɔmɛ nɛ a tuɔ Hela gbi ɔ a nine sui níhi nɛ a gbaa daa ligbi ɔ eko nɔ.+ 2 Enɛ ɔ he ɔ, Ni Nyɔngma Kɛ Enyɔ ɔmɛ tsɛ kaseli babauu ɔ tsuo kpe, nɛ a de mɛ ke: “E sɛ* kaa wa maa je Mawu munyu ɔ he nɛ wa ya gba niye ní ngɔ pue okplɔɔhi a nɔ.+ 3 Lɔ ɔ he ɔ, nyɛmimɛ, nyɛ nitsɛmɛ nyɛɛ hla nyumuhi kpaago ngɛ nyɛ kpɛti nɛ a ngɛ biɛ kpakpa,*+ nɛ́ mumi hyi mɛ tɔ, nɛ́ a ngɛ juɛmi saminya,+ konɛ waa ngɔ mɛ kɛ da ní tsumi nɛ e he hia nɛ ɔ nya;+ 4 se wɔɔ lɛɛ wa maa tu wa he kɛ ha sɔlemi kɛ Mawu munyu ɔ tsɔɔmi.” 5 Nimli babauu ɔ tsuo a bua jɔ nɔ́ nɛ a de ɔ he, nɛ a hla Stefano, nyumu ko nɛ e hemi kɛ yemi mi wa, nɛ́ mumi klɔuklɔu ɔ hyi lɛ tɔ ɔ, kɛ Filipo,+ Prokoro, Nikanor, Timon, Pamena, kɛ Nikolao, nɛ ji Antiokiano ko nɛ e tsake kɛ ba Yudabi ɔmɛ a jami ɔ mi ɔ. 6 A ngɔ mɛ kɛ ba bɔfo ɔmɛ a ngɔ, nɛ benɛ bɔfo ɔmɛ sɔle ta a, a ngɔ a ninehi kɛ pue a nɔ.+

7 Enɛ ɔ ha nɛ Mawu munyu ɔ ya nɔ nɛ e gbɛ fia,+ nɛ kaseli ɔmɛ a yibɔ ngɛ hɛ mi yae wawɛɛ nitsɛ+ ngɛ Yerusalem; nɛ osɔfohi babauu bɔni hemi kɛ yemi ɔ he pɛtɛmi.+

8 Jehanɛ ɔ, Stefano nɛ Mawu dloomi kɛ he wami hyi lɛ tɔ ɔ ngɛ nyakpɛ ní nguanguahi* kɛ okadihi pee ngɛ ni ɔmɛ a kpɛti. 9 Se nyumu komɛ nɛ a je he ko nɛ a ke a tsɛɔ ke Nyumu He Yeli A Kpe He ɔ ba hɛ mi, nɛ Kirenebi kɛ Aleksandriabi komɛ, kɛ ni komɛ nɛ a je Kilikia kɛ Asia hu piɛɛ a he kɛ ba konɛ a kɛ Stefano nɛ ba sã nya. 10 Se a nyɛ we nɛ a da juɛmi kɛ mumi nɛ e kɛ ngɛ munyu tue ɔ nya.+ 11 Enɛ ɔ he ɔ, a ya plɛ ni komɛ a yi mi ngɛ laami mi kaa a ba de ke: “Wa nu nɛ e ngɛ musu bɔmi munyuhi tue kɛ ngɛ Mose kɛ Mawu sie.” 12 Nɛ a su ni ɔmɛ, nikɔtɔma amɛ, kɛ womi ngmali ɔmɛ ngɔ wo e he, nɛ a bu kɛ ba e nɔ tlukaa, nɛ a ba nu lɛ pani nya, nɛ a ngɔ lɛ kɛ ho Sanhedri bi ɔmɛ a ngɔ ya. 13 Nɛ a ngɔ lakpa odase yeli kɛ ba, nɛ a ba de ke: “Nɔmlɔ nɛ ɔ ngɛ munyuhi tue kɛ ngɛ he klɔuklɔu nɛ ɔ kɛ Mlaa a sie, nɛ e kpa we. 14 Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, wa nu nɛ e ngɛ dee ke Yesu, Nazaretno ɔ maa ku sɔlemi we ɔ ngɔ pue si, nɛ e ma tsake kusumihi nɛ Mose si kɛ ha wɔ ɔ.”

15 Nɛ benɛ ni ɔmɛ nɛ a hii si ngɛ Sanhedri ɔ tsuo muɔɔ a hɛngmɛ ngɔ pue e nɔ ɔ, a na kaa e hɛ mi pee kaa Mawu bɔfo ko hɛ mi.

7 Se osɔfo nɔkɔtɔma a bi ke: “Anɛ ní nɛ ɔmɛ ngɛ mi jã lo?” 2 Stefano ha heto ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ kɛ tsɛmɛ, nyɛɛ bu tue. Loko wa nɛnɛ Abraham maa hia kɛ ya hi Haran ɔ,+ Mawu nɛ e hɛ mi ngɛ nyami ɔ je e he kpo kɛ tsɔɔ lɛ ngɛ Mesopotamia, 3 nɛ e de lɛ ke: ‘Moo je o zugba a nɔ kɛ o wekuli ɔmɛ a he, nɛ o ba zugba nɛ ma tsɔɔ mo ɔ nɔ.’+ 4 Kɛkɛ nɛ e hia kɛ je Kaldeabi ɔmɛ a zugba a nɔ, nɛ e ya hi Haran. Nɛ ngɛ e tsɛ ɔ gbenɔ se ɔ,+ e hia kɛ je lejɛ ɔ, nɛ Mawu ha nɛ e ba hi zugba nɛ nyɛ ngɛ nɔ amlɔ nɛ ɔ nɔ.+ 5 Se kɛ̃ ɔ, Mawu ha we lɛ he ko he ko ngɛ zugba a nɔ kaa weto ní, dɛbi, e ha we lɛ nane mami he kake po; se e wo lɛ si kaa e maa ngɔ kɛ ha lɛ kaa e weto ní, nɛ ngɛ e se ɔ, e maa ngɔ kɛ ha e nina,*+ pohu jamɛ a be ɔ mi ɔ, e be bi ko lolo. 6 Jehanɛ se hu ɔ, Mawu de lɛ kaa e nina* maa pee ma se bi ngɛ zugba ko nɛ pi a nɔ́ ɔ nɔ, nɛ ni ɔmɛ maa pee mɛ nyɔguɛ, nɛ a maa wa mɛ yi mi* jeha 400.+ 7 Mawu de ke: ‘Nɛ ma kojo jamɛ a ma a nɛ́ a ma ya sɔmɔ ɔ,+ nɛ ngɛ ní nɛ ɔmɛ a se ɔ, a maa je jamɛ a ma a mi, nɛ a ma ba sɔmɔ mi ngɛ blɔ klɔuu nɔ ngɛ hiɛ ɔ.’+

8 “Jehanɛ se hu ɔ, e kɛ lɛ so nɔ pomi somi,+ nɛ e ba fɔ Isak+ nɛ e po lɛ ngɛ ligbi nɛ ji kpaanyɔ ɔ nɔ,+ nɛ Isak hu ba fɔ* Yakob, nɛ Yakob hu ba fɔ wekuyi* 12 ɔmɛ. 9 Nɛ wekuyi ɔmɛ a hɛ kɔ Yosef+ nɔ nɛ a jua lɛ kɛ ho Egipt ya.+ Se Mawu piɛɛ e he,+ 10 nɛ e kpɔ̃ lɛ ngɛ e we amanehlu ɔmɛ tsuo a mi, nɛ e ha nɛ e hɛ mi ba nyami ngɛ Egipt matsɛ Farao hɛ mi, nɛ e ha lɛ juɛmi hulɔ. Nɛ Farao ngɔ Egipt kɛ e we ɔ tsuo ngɔ wo e dɛ.+ 11 Se hwɔ ba Egipt kɛ Kanaan tsuo, ee, amanehlu ngua, nɛ wa nɛmɛ ɔmɛ nɛ́ nɔ́ ko nɛ a maa ye.+ 12 Se Yakob nu kaa niye ní* ngɛ Egipt, nɛ e tsɔ wa nɛmɛ ɔmɛ kɛ ya lejɛ ɔ kekleekle nɔ́.+ 13 Benɛ e tsɔ mɛ si enyɔne ɔ, Yosef je e he si ha e nyɛminyumu ɔmɛ, nɛ Farao ba le Yosef weku ɔ.+ 14 Enɛ ɔ he ɔ, Yosef ngɔ sɛ gbi kɛ mane nɛ a ya ngɔ e tsɛ Yakob kɛ e wekuli ɔmɛ tsuo kɛ je lejɛ ɔ,+ mɛ* tsuo a yibɔ ji 75.+ 15 Enɛ ɔ he ɔ, Yakob kple kɛ ho Egipt ya,+ nɛ e ya gbo ngɛ lejɛ ɔ,+ nɛ jã kɛ̃ lɛ e ba ngɛ wa nɛmɛ ɔmɛ hu a blɔ fa mi.+ 16 A tloo mɛ kɛ ba Shekem nɛ a ba to mɛ ngɛ yɔkɔ ɔ nɛ Abraham ngɔ sika hiɔ fuu kɛ he ngɛ Hamor binyumu ɔmɛ a dɛ ngɛ Shekem ɔ mi.+

17 “Benɛ e piɛ bɔɔ nɛ Mawu maa ye si womi ɔ nɛ e fia he adafi kɛ tsɔɔ Abraham ɔ nɔ ɔ, ni ɔmɛ a he ba hiɛ babauu nitsɛ ngɛ Egipt 18 hluu kɛ ya si be nɛ matsɛ kpa ba ye Egipt nɔ, nɛ lɛɛ lɛɛ e li Yosef.+ 19 Nɔ nɛ ɔ lɛɛ e gu ga blɔ nɔ kɛ ye wa we bi ɔmɛ a nɔ, nɛ e nyɛ wa nɛmɛ ɔmɛ a nɔ ngɛ blɔ nɛ dɛ nɔ kaa a kua a bimwɔwi ɔmɛ konɛ a ko baa a yi.+ 20 Jamɛ a be ɔ mi lɛ a fɔ Mose ɔ nɛ, nɛ e he ngɛ fɛu saminya ngɛ Mawu hɛ mi. Nɛ a hyɛ e nɔ* ngɛ e tsɛ we ɔ nyɔhiɔ etɛ.+ 21 Se benɛ a ya ngmɛɛ e he kɛ fɔ he ko ɔ,*+ Farao biyo ɔ ngɔ lɛ nɛ e ya tsɔse lɛ kaa lɛ nitsɛ e binyumu.+ 22 Enɛ ɔ he ɔ, a tsɔɔ Mose Egipt nile ɔ tsuo. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, he wami ngɛ e munyuhi kɛ e ní peepeehi a mi.+

23 “Jehanɛ ɔ, benɛ e ye jeha 40 ɔ, e ba e tsui mi* kaa e ma ya slaa* e nyɛmimɛ Israelbi ɔmɛ.+ 24 Benɛ e hɛngmɛ gba a kpɛti nɔ kake nɔ nɛ a ngɛ lɛ yi mi wae ɔ, e ya fã e he, nɛ e gbe Egiptno ɔ kɛ ye lue ha nɔ nɛ a ngɛ lɛ níhi nɛ sɛ pee ɔ. 25 E susu kaa e nyɛmimɛ ɔmɛ maa nu sisi kaa Mawu ngɛ e nine nɔ gue kɛ he a yi wami, se a ya nui sisi jã. 26 E nɔ jena a, e ya je kpo ngɛ a ngɔ nɛ e na a ti nihi enyɔ nɛ a ngɛ kunɔ nɔe, nɛ e bɔ mɔde kaa e ma kpata mɛ, nɛ e de mɛ ke: ‘Nyumuhi, nyɛmimɛ ji nyɛ. Mɛni he je nɛ nyɛ ngɛ nyɛ sibi yi mi wae ɔ?’ 27 Se nɔ nɛ e ngɛ e nyɛmi ɔ yi mi wae ɔ tsitsɛɛ lɛ kɛ ya se, nɛ e bi lɛ ke: ‘Mɛnɔ hla mo kaa nɔ yelɔ kɛ kojolɔ ngɛ wa nɔ? 28 Anɛ o ngɛ hlae nɛ o maa gbe mi kaa bɔ nɛ o gbe Egiptno ɔ hiɛ ɔ lo?’ 29 Benɛ Mose nu nɔ́ nɛ ɔ, e tu fo nɛ e ya hi si kaa nubwɔ ngɛ Midian zugba a nɔ, nɛ e fɔ binyumuhi enyɔ ngɛ lejɛ ɔ.+

30 “Jeha 40 se ɔ, bɔfo ko je e he kpo ngɔ tsɔɔ lɛ ngɛ la lilɛ mi ngɛ mio tso ko nɛ e ngɛ sãe ɔ mi, ngɛ nga a nɔ ngɛ Sinai Yoku ɔ he.+ 31 Benɛ Mose na nɔ́ nɛ ɔ, e pee lɛ nyakpɛ. Se benɛ e ngɛ nɔ́ ɔ he sue konɛ e kpa lɛ si ɔ, e nu Yehowa* gbi nɛ́ e de ke: 32 ‘Imi ji o nɛmɛ ɔmɛ a Mawu ɔ, nɛ ji Abraham kɛ Isak kɛ Yakob a Mawu ɔ nɛ.’+ Mose he bɔni domi blibliibli nɛ e jlo we lɛ kaa e ma kpa nɔ́ ɔ si hu. 33 Yehowa* de lɛ ke: ‘Mo je tokota amɛ ngɛ o nane, ejakaa zugba klɔuklɔu nɔ lɛ o daa si ngɛ ɔ nɛ. 34 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, amanehlu nɛ ye we bi ɔmɛ ngɛ nae ngɛ Egipt ɔ, i na, nɛ kɛmɛmi nɛ a ngɛ kɛmɛe ɔ hu, i nu,+ nɛ i kple si kɛ ba konɛ ma ba kpɔ̃ mɛ. Amlɔ nɛ ɔ, ba nɛ ma tsɔ mo kɛ ya Egipt.’ 35 Mose nɛ ɔ nɔuu nɛ́ a kua lɛ nɛ́ a bi lɛ ke: ‘Mɛnɔ hla mo kaa nɔ yelɔ kɛ kojolɔ?’ ɔ,+ lɛ nɔuu lɛ Mawu gu bɔfo ɔ nɛ e je e he kpo ngɔ tsɔɔ lɛ ngɛ mio tso ɔ he ɔ nɔ kɛ tsɔ lɛ+ kaa nɔ yelɔ kɛ kpɔlɔ tsuo ɔ nɛ. 36 Nyumu nɛ ɔ nyɛɛ a hɛ mi+ kɛ je Egipt, nɛ e pee nyakpɛ níhi* kɛ okadihi ngɛ Egipt,+ kɛ Wo Tsu ɔ he,+ kɛ nga a nɔ jeha 40.+

37 “Mose nɛ ɔ lɛ e de Israelbi ɔmɛ ke: ‘Mawu ma ha nyɛ gbalɔ ko nɛ́ e ngɛ kaa imi kɛ je nyɛ nyɛmimɛ ɔmɛ a kpɛti’ ɔ nɛ.+ 38 Mose nɛ ɔ ji nɔ nɛ e piɛɛ asafo ɔ he ngɛ nga a nɔ, nɛ́ bɔfo ɔ+ kɛ lɛ kɛ wa nɛmɛ ɔmɛ tu munyu+ ngɛ Sinai Yoku ɔ nɔ, nɛ́ e nine su munyuhi nɛ a ngɛ klɔuklɔu nɛ a hɛ ngɛ ɔ nɔ, nɛ́ e kɛ ha wɔ ɔ nɛ.+ 39 Wa nɛmɛ ɔmɛ bui lɛ tue, mohu ɔ, a tsitsɛɛ lɛ kɛ ya se,+ nɛ a kpale a se kɛ ho Egipt ya ngɛ a tsui mi,+ 40 nɛ a de Aaron ke: ‘Pee mawuhi ha wɔ konɛ a nyɛɛ wa hɛ mi. Ejakaa wa li nɔ́ nɛ ya pee Mose nɛ ɔ nɛ e nyɛɛ wa hɛ mi kɛ je Egipt zugba a nɔ ɔ.’+ 41 Enɛ ɔ he ɔ, a pee na bi ko ngɛ jamɛ a be ɔ mi, nɛ a sã afɔlehi kɛ ha amaga a, nɛ a bɔni mɛ nitsɛmɛ a nine nya ní tsumihi a he bua jɔmi nami.+ 42 Enɛ ɔ ha nɛ Mawu je a se, nɛ e ngmɛɛ a he nɛ a sɔmɔ hiɔwe tabo ɔ+ kaa bɔ nɛ a ngma ngɛ gbali ɔmɛ a womi ɔ mi ɔ. A ngma ke: ‘Oo Israel we, anɛ imi lɛ nyɛ ngɔ níhi kɛ ha, nɛ nyɛ sã afɔlehi kɛ ha jeha 40 ngɛ nga a nɔ ɔ lo? 43 Nyɛ ngɔ Molok+ bo tsu ɔ kɛ mawu Refan dodoe ɔ, nɛ ji amagahi nɛ nyɛ pee nɛ nyɛ ja mɛ ɔ mohu, nɛ nyɛ tloo. Enɛ ɔ he ɔ, ma fia nyɛ nane si tu kɛ ya Babilon se lokoo.’+

44 “Wa nɛmɛ ɔmɛ a nine su odase yemi bo tsu ɔ nɔ ngɛ nga a nɔ, nɛ a pee lɛ kaa bɔ nɛ Nɔ nɛ e kɛ Mose tu munyu ɔ tsɔɔ lɛ ke e pee ɔ, nɛ e pee nɔ́ nɛ e na a henɔ pɛpɛɛpɛ.+ 45 Nɛ e ba pee wa nɛmɛ ɔmɛ a nɔ́, nɛ Yoshua piɛɛ a he nɛ a ngɔ kɛ ba je ma amɛ+ nɛ Mawu fie mɛ kɛ je wa nɛmɛ ɔmɛ a hɛ mi ɔ a zugba a nɔ.+ Hiɛ ɔ lɛ e hi hluu kɛ ba su David ligbi ɔmɛ a mi. 46 David hɛ mi ba nyami ngɛ Mawu hɛ mi, nɛ e bi ke a ha lɛ he blɔ nɛ e pee sihi he ko kɛ ha Yakob Mawu ɔ.+ 47 Se Salomo mohu ji nɔ nɛ e ma we kɛ ha lɛ.+ 48 Se Hiɔwe Lokoo No ɔ hí wehi nɛ a kɛ nine ma a mi,+ kaa bɔ nɛ gbalɔ ɔ de ɔ, e de ke: 49 ‘Hiɔwe ɔ ji ye matsɛ sɛ,+ nɛ zugba a ji nɔ́ nɛ i kɛ ye nane maa nɔ,+ Yehowa* lɛ de. Lɛɛ mɛni we lɛ nyɛ ma nyɛ maa ma ha mi mɔ? Aloo jije ji ye he jɔɔmi he? 50 Anɛ pi imi nitsɛ ye nine nɛ́ i kɛ pee ní nɛ ɔmɛ tsuo lo?’+

51 “Nyumuhi nɛ nyɛ tue mi ti, tsui kɛ tue mɔmlɔtɔtsɛmɛ, be fɛɛ be ɔ, nyɛ ngɛ mumi klɔuklɔu ɔ nya tsie; kaa bɔ nɛ nyɛ nɛmɛ ɔmɛ pee ɔ, jã kɛ̃ lɛ nyɛ hu nyɛ ngɛ pee.+ 52 Gbali ɔmɛ a kpɛti mɛnɔ lɛ nyɛ nɛmɛ ɔmɛ wɛ lɛ yi mi?+ Ee, a gbe nihi nɛ a sɛ hlami nɛ́ a fia dalɔ ɔ nɛ e ma a he adafi ɔ,+ nɛ amlɔ nɛ ɔ, nyɛ ba plɛ jamɛ a nɔ ɔ se blɔ tsɔɔli kɛ e gbeli,+ 53 nyɛ nihi nɛ nyɛ nine su Mlaa a nɔ kaa bɔ nɛ a gu hiɔwe bɔfohi a nɔ kɛ ha,+ se nyɛ yi nɔ ɔ.”

54 Benɛ a nu ní nɛ ɔmɛ ɔ, a tsui wo la,* nɛ a bɔni a lungu nya kpemi kɛ bɔni e he womi. 55 Se lɛɛ lɛɛ mumi klɔuklɔu ɔ hyi lɛ tɔ nɛ e hyɛ hiɔwe too, nɛ e na Mawu hɛ mi nyami ɔ kɛ Yesu nɛ e daa si ngɛ Mawu hiɔ nɔ,+ 56 nɛ e de ke: “Hyɛ! i na nɛ hiɔwe nya bli, nɛ i na nɔmlɔ Bi ɔ+ nɛ e daa si ngɛ Mawu hiɔ nɔ.”+ 57 Enɛ ɔ ha nɛ a kpa ngmlaa wawɛɛ, nɛ a ngɔ a ninehi kɛ tsi a tue nɛ mɛ tsuo a bu kɛ ya e nɔ. 58 Benɛ a tsitsɛɛ lɛ kɛ je kpo kɛ ya ma a se ɔ, a bɔni lɛ tɛ fiaami.+ Odase yeli ɔmɛ+ ngɔ tadehi nɛ a wo ngɛ a tade ɔmɛ a nɔ ɔ kɛ pue niheyo ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Saulo ɔ nane nya.+ 59 Benɛ a ngɛ Stefano tɛ ɔ fiaae ɔ, e kpa pɛɛ ke: “Nyɔmtsɛ Yesu, moo ngɔ ye mumi ɔ.” 60 Kɛkɛ nɛ e kplã si, nɛ e kɛ gbi nɛ he wa kpa ngmlaa ke: “Yehowa,* o kɛ mɛ nɛ ko ye ngɛ yayami nɛ ɔ he.”+ Nɛ benɛ e de nɔ́ nɛ ɔ ta a, e gbo.*

8 Saulo lɛɛ, e fĩ gbemi nɛ a gbe lɛ ɔ se.+

Jamɛ a ligbi ɔ, a bɔni asafo ɔ nɛ ngɛ Yerusalem ɔ yi mi wami wawɛɛ; nɛ mɛ tsuo a gbɛ fia Yudea kɛ Samaria kpokpa amɛ a nɔ, nɛ e piɛ bɔfo ɔmɛ pɛ.+ 2 Se nyumu komɛ nɛ a yeɔ Mawu gbeye ɔ tloo Stefano gbogboe ɔ kɛ ho nɛ a ya pu, nɛ a fo e he ya wawɛɛ. 3 Se Saulo lɛɛ, e bɔni asafo ɔ tuami. E jeɔ we kake mi kɛ yaa we kpa mi, nɛ e ya gblaa nyumuhi kɛ yihi tsuo, nɛ e haa nɛ a woɔ mɛ tsu.+

4 Se nihi nɛ a gbɛ fia a ya kpa zugba a tsuo nɔ, nɛ a ngɛ Mawu munyu ɔ he sane kpakpa a jajee.+ 5 Jehanɛ ɔ, Filipo kple kɛ ya Samaria ma a mi,*+ nɛ e bɔni Kristo ɔ he sane fiɛɛmi ha mɛ. 6 Asafo kuu ɔmɛ pee kake nɛ a ngɛ Filipo munyu ɔ tue bue benɛ a nu, nɛ́ a na okadihi nɛ e ngɛ pee ɔ. 7 Ejakaa mumihi nɛ a he tsɔ we ngɛ a ti nihi fuu a mi, nɛ mumi nɛ ɔmɛ kɛ gbi nɛ nya wa kpaa ngmlaa, kɛkɛ a je a mi.+ Jehanɛ hu ɔ, e tsa nihi nɛ́ a hule kɛ glɔtsɛmɛ* babauu. 8 Enɛ ɔ he ɔ, bua jɔmi babauu ba jamɛ a ma a mi.

9 Jamɛ a be ɔ mi ɔ, nyumu ko ngɛ jamɛ a ma a mi nɛ a tsɛɔ lɛ ke Simon, e tsuɔ kunya, nɛ e haa nɛ Samariabi ɔmɛ a nya kpɛɔ a he, nɛ e tsɔɔ kaa nɔmlɔ ngua ko ji lɛ. 10 Mɛ tsuo, kɛ je nɔ nyafii pe kulaa nɔ kɛ ya si nɔ ngua pe kulaa nɔ ɔ, a buɔ lɛ tue nɛ a deɔ ke: “Nyumu nɛ ɔ ji Mawu He Wami ɔ nɛ a tsɛɔ ke Ngua a nɛ.” 11 Enɛ ɔ he ɔ, a buɔ lɛ tue, ejakaa e ha nɛ a nya kpɛ a he be saii kɛ gu e kunya tsumi ɔ nɔ. 12 Se benɛ Filipo ba jaje Mawu Matsɛ Yemi ɔ he sane kpakpa a+ kɛ Yesu Kristo biɛ ɔ, a he lɛ ye, nɛ nyumuhi kɛ yihi tsuo ha nɛ a baptisi mɛ.+ 13 Simon nitsɛ hu ba he ye, nɛ benɛ a baptisi lɛ se ɔ, e ya nɔ nɛ e piɛɛ Filipo he;+ nɛ e nya kpɛ e he ngɛ okadihi kɛ he wami ní tsumi nguanguahi nɛ ngɛ nɔ yae ɔ he.

14 Benɛ bɔfo ɔmɛ nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ nu kaa Samariabi ɔmɛ pɛtɛ Mawu munyu ɔ he ɔ,+ a tsɔ Petro kɛ Yohane kɛ ya a ngɔ; 15 nɛ a kple kɛ ho nɛ a ya sɔle ha mɛ konɛ a ná mumi klɔuklɔu ɔ.+ 16 Ejakaa mumi klɔuklɔu ɔ bɛ a ti nɔ ko nɔ ko nɔ lolo, se baptisimi pɛ lɛ a baptisi mɛ ngɛ Nyɔmtsɛ Yesu biɛ ɔ mi.+ 17 Kɛkɛ nɛ a ngɔ a ninehi kɛ pue a nɔ,+ nɛ a bɔni mumi klɔuklɔu ɔ nami.

18 Jehanɛ ɔ, benɛ Simon na kaa bɔfo ɔmɛ a ninehi nɛ́ a kɛ pue a nɔ ɔ lɛ ha nɛ a ná mumi ɔ, e je sika nɛ́ e kɛ ma ha mɛ, 19 nɛ e de ke: “Imi hu nyɛ ha mi he wami nɛ ɔ eko, konɛ nɔ fɛɛ nɔ nɛ ma ngɔ ye ninehi kɛ pue e nɔ ɔ, e ná mumi klɔuklɔu ɔ.” 20 Se Petro de lɛ ke: “O kɛ o sika hiɔ ɔ tsuo nyɛ hɛ mi nɛ kpata, ejakaa o susu kaa o ma nyɛ maa ngɔ sika kɛ he nike ní nɛ Mawu kɛ haa faa a.+ 21 O be blɔ nya loo blɔ fa mi nɔ́ ko ngɛ sane nɛ ɔ mi, ejakaa o tsui dɛ ngɛ Mawu hɛ mi. 22 Lɔ ɔ he ɔ, tsake o tsui ngɛ o yayami nɛ ɔ he, nɛ o kpa Yehowa* pɛɛ wawɛɛ kaa ke e maa hi ɔ, e ngɔ o tsui mi susumi yayami nɛ ɔ kɛ ke mo; 23 ejakaa i na kaa o ji duɔ nɛ dooɔ kɛ yayami nyɔguɛ.” 24 Simon he nɔ nɛ e de mɛ ke: “Nyɛ kpa Yehowa* pɛɛ wawɛɛ ha mi konɛ níhi nɛ nyɛ de nɛ ɔ ekoeko nɛ e ko ba ye nɔ.”

25 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ a ye odase kɛ pi si nɛ a tu Yehowa* munyu ɔ ta a, a kpale ma blɔ nɔ kɛ yaa Yerusalem, nɛ a ya ngɛ sane kpakpa a jajee ngɛ Samaria kɔpe ɔmɛ fuu a mi.+

26 Se Yehowa* bɔfo ko+ kɛ Filipo tu munyu, nɛ e de lɛ ke: “Tee si nɛ o ya wo yi je ngɛ gbɛjegbɛ nɛ e kple kɛ je Yerusalem kɛ yaa Gaza a nɔ.” (E ji zia zugba nɔ gbɛjegbɛ.) 27 Kɛkɛ nɛ e te si, nɛ e pue nɔ kɛ ho, nɛ hyɛ! e ya na Etiopia nyumu ko nɛ́ e ji sɔmɔlɔ nɔkɔtɔma,* nɛ́ e hɛɛ blɔ nya ngɛ Etiopia manyɛ Kandake sisi, nɛ e ji manyɛ ɔ juetlihi tsuo a nɔ hyɛlɔ. E ya Yerusalem nɛ e ya ja Mawu,+ 28 nɛ e kpale kɛ yaa, nɛ e hii si ngɛ e ta zugba lɛ mi, nɛ e wo e gbi nɔ kɛ ngɛ gbalɔ Yesaya womi ɔ kanee. 29 Enɛ ɔ he ɔ, mumi ɔ de Filipo ke: “Nyɛɛ ta zugba lɛ ɔ se nɛ o ya ná lɛ.” 30 Benɛ Filipo ngɛ fo tue ngɛ e kasa nya a, e nu nɛ e wo e gbi nɔ kɛ ngɛ gbalɔ Yesaya womi ɔ kanee, nɛ e bi lɛ ke: “Anɛ o ngɛ nɔ́ nɛ o ngɛ kanee ɔ sisi nue saminya lo?” 31 E de ke: “Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ke nɔ ko yi bua we mi ɔ, kɛ ma plɛ kɛ nu sisi kɛɛ?” Enɛ ɔ he ɔ, e kpa Filipo pɛɛ kaa e kuɔ nɛ e ba hi si ngɛ e kasa nya. 32 Munyu nɛ e ngɛ kanee ngɛ Ngmami ɔ mi ɔ ji nɛ ɔ nɛ: “A ngɔ lɛ kɛ ho kaa jijɔ bi nɛ a yaa gbe lɛ, nɛ kaa bɔ nɛ jijɔ bi peeɔ kpoo ngɛ e he bwɔmi sãlɔ hɛ mi ɔ, jã nɔuu nɛ lɛ hu e kpɛ we e kuɛ si.+ 33 Benɛ a ngɛ e hɛ mi si puee ɔ, a yi dami sane ha lɛ.+ Mɛnɔ maa tsɔɔ e yi nɔ ɔ mi fitsofitso? Ejakaa a ngɔ e wami kɛ je zugba a nɔ.”+

34 Kɛkɛ nɛ nyumu ɔ nɛ e ji sɔmɔlɔ nɔkɔtɔma a* bi Filipo ke: “I kpa mo pɛɛ, mɛnɔ he munyu lɛ gbalɔ ɔ tu ɔ? Lɛ nitsɛ e he, aloo nyumu kpa ko?” 35 Filipo bɔni munyu tumi, nɛ e je sisi kɛ je ngmami nɛ ɔ nɔ, nɛ e jaje Yesu he sane kpakpa a kɛ tsɔɔ lɛ. 36 Jehanɛ ɔ, benɛ a ngɛ gbɛjegbɛ ɔ nɔ kɛ yaa a, a ba su nyu ko he; nɛ sɔmɔlɔ nɔkɔtɔma a* de ke: “Hyɛ! Nyu ji nɛ ɔ nɛ; mɛni tsiɔ ye baptisimi nya?” 37* —— 38 Kɛkɛ nɛ e fã ke ta zugba lɛ ɔ nɛ e da si, nɛ Filipo kɛ sɔmɔlɔ nɔkɔtɔma a* tsuo kple si kɛ sɛ nyu ɔ mi, nɛ e baptisi lɛ. 39 Benɛ a je kpo kɛ je nyu ɔ mi ɔ, oya nɔuu nɛ Yehowa* mumi ɔ ngɔ Filipo kɛ je, nɛ sɔmɔlɔ nɔkɔtɔma a* nɛ́ lɛ hu, se e pue nɔ kɛ ho kɛ bua jɔmi. 40 Se Filipo lɛɛ, e ya je kpo ngɛ Ashdod, nɛ e jaje sane kpakpa a ngɛ mahi tsuo nɛ a ngɛ jamɛ a zugba kpɔ ɔ mi ɔ a mi hluu kɛ ya si be nɛ e ya su Kaisarea.+

9 Se loloolo ɔ, Saulo ngɛ Nyɔmtsɛ ɔ kaseli ɔmɛ a he gbeye woe kaa e maa gbe mɛ,+ nɛ e pue nɔ kɛ ho osɔfo nɔkɔtɔma a ngɔ ya 2 nɛ e ya bi kaa e ha lɛ sɛ womi nɛ e kɛ ya kpe he ɔmɛ nɛ a ngɛ Damasko ɔ, konɛ e nyɛ nɛ e nuu nɔ fɛɛ nɔ,* nyumuhi kɛ yihi tsuo nɛ a piɛɛ Blɔ ɔ he ɔ,+ nɛ́ e ngɔ mɛ kɛ ba Yerusalem.

3 Jehanɛ ɔ, benɛ e ngɛ blɔ nɔ kɛ yaa nɛ e piɛ bɔɔ nɛ e maa su Damasko ɔ, tlukaa a, la ko kpɛ kɛ je hiɔwe kɛ ba bɔle lɛ,+ 4 nɛ e nɔ si ngɛ zugba, nɛ e nu nɛ gbi ko de lɛ ke: “Saulo, Saulo, mɛni he je nɛ o ngɛ mi yi mi wae ɔ?” 5 E bi ke: “Nyɔmtsɛ, mo mɛnɔ?” E de ke: “Imi ji Yesu,+ nɔ nɛ o ngɛ lɛ yi mi wae ɔ.+ 6 Tee si nɛ o ho ma a mi ya, nɛ a maa tsɔɔ mo nɔ́ nɛ e sa kaa o pee.” 7 Jehanɛ ɔ, nyumuhi nɛ a kɛ lɛ ngɛ blɔ ɔ hiae ɔ daa si nɛ a nyɛ we nɛ a tu munyu, ngɛ anɔkuale mi ɔ, a ngɛ gbi ɔ nue, se a nɛ nɔ ko.+ 8 Kɛkɛ nɛ Saulo te si ngɛ zugba. E ngɛ mi kaa e hɛngmɛ ɔmɛ pueɔ si ngɛ nɔ mohu lɛɛ, se e nɛ nɔ́ ko nɔ́ ko. Enɛ ɔ he ɔ, a pɛtɛ e nine he nɛ a ngɔ lɛ kɛ ba Damasko. 9 Nɛ ligbi etɛ sɔuu ba be nɛ́ e hyɛ we nɔ́,+ e yi ní, nɛ e nui nɔ́ ko hulɔ.

10 Kaselɔ ko ngɛ Damasko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Anania,+ nɛ Nyɔmtsɛ ɔ tsɛ lɛ ngɛ nina mi ke: “Anania!” Nɛ e he nɔ ke: “Nyɔmtsɛ, i ngɛ hiɛ ɔ.” 11 Nyɔmtsɛ ɔ de lɛ ke: “Tee si, yaa blɔ ɔ nɛ a tsɛɔ ke Tlɔmɔɔ ɔ nɔ, nɛ o ya hla nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Saulo nɛ e je Tarso ɔ,+ ngɛ Yuda we ɔ mi. Ejakaa hyɛ! e ngɛ sɔlee, 12 nɛ ngɛ nina ko mi ɔ, e na kaa nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Anania a ba e ngɔ, nɛ e ba ngɔ e ninehi kɛ pue e nɔ konɛ e hyɛ nɔ́ ekohu.”+ 13 Se Anania he nɔ nɛ e de lɛ ke: “Nyɔmtsɛ, i nu nyumu nɛ ɔ he sane ngɛ nihi fuu a nya kaa e pee o ni klɔuklɔu ɔmɛ nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ yiwutso níhi babauu. 14 Nɛ hiɛ ɔ hu e ná he wami kɛ je osɔfo nikɔtɔma amɛ a ngɔ konɛ e ba nuu* nihi tsuo nɛ a tsɛɔ o biɛ ɔ.”+ 15 Se Nyɔmtsɛ ɔ de lɛ ke: “Moo ya! Ejakaa nyumu nɛ ɔ ji buɛ nɛ a hla kɛ ha mi+ konɛ e ngɔ ye biɛ ɔ kɛ ya ha je ma amɛ,+ kɛ matsɛmɛ,+ kɛ Israelbi ɔmɛ. 16 Ejakaa ma tsɔɔ lɛ amanehlu babauu nɛ e sa kaa e na ngɛ ye biɛ ɔ he ɔ heii.”+

17 Enɛ ɔ he ɔ, Anania pue nɔ kɛ ho nɛ e ya sɛ we ɔ mi, nɛ e ngɔ e ninehi kɛ pue e nɔ nɛ e de ke: “Ye nyɛmi Saulo, Nyɔmtsɛ Yesu, nɔ nɛ e je e he kpo kɛ tsɔɔ mo ngɛ gbɛjegbɛ ɔ nɔ benɛ o ma a tsɔ mi, bɔ nɛ pee nɛ o hyɛ nɔ́ ekohu konɛ mumi klɔuklɔu nɛ e hyi mo tɔ.”+ 18 Kɛkɛ nɛ amlɔ nɔuu ɔ, ní komɛ nɛ a ngɛ kaa pa mi lo totohi kpɔ kɛ je e hɛngmɛ ɔmɛ a nɔ kɛ pue si, nɛ e bɔni nɔ́ hyɛmi ekohu. Lɔ ɔ se ɔ, e te si nɛ a baptisi lɛ, 19 nɛ e ye ní nɛ e ná he wami.

E kɛ kaseli ɔmɛ hi Damasko ligbi bɔɔ ko,+ 20 nɛ amlɔ nɔuu ɔ, e bɔni fiɛɛmi ngɛ kpe he ɔmɛ kaa Yesu ji Mawu Bi ɔ nɛ. 21 Se nihi tsuo nɛ a ngɛ lɛ tue bue ɔ a nya kpɛ a he, nɛ a ngɛ bie ke: “Anɛ pi nyumu nɛ ɔ ji nɔ nɛ e tua nihi nɛ a ngɛ Yerusalem nɛ a tsɛɔ biɛ nɛ ɔ lo?+ Anɛ pi mɛ nɛ e ma nuumi konɛ e ngɔ* mɛ kɛ ya ha osɔfo nikɔtɔma amɛ ɔ he je nɛ e ba hiɛ ɔ ngɛ lo?”+ 22 Se Saulo ya nɔ nɛ e ná he wami babauu, nɛ e ha nɛ Yudabi nɛ a ngɛ Damasko ɔ a he mi po, ejakaa e ma nɔ mi heii kɛ tsɔɔ mɛ kaa nɔ nɛ ɔ ji Kristo ɔ nɛ.+

23 Jehanɛ ɔ, benɛ be pue mi ɔ, Yudabi ɔmɛ pee kake nɛ a so kɛ wo e he kaa a maa tane e yi.+ 24 Se Saulo ná le kaa a so e yi nɔ. Jehanɛ hu ɔ, a ngɛ agbo ɔmɛ a nya hwɔɔe daa nyɔ kɛ pia konɛ a gbe lɛ. 25 Enɛ ɔ he ɔ, nyɔ mi ɔ, e kaseli ɔmɛ ngɔ lɛ kɛ wo kusii* mi, nɛ a ngmɛɛ e he bɔɔbɔɔbɔɔ kɛ gu puɔ ko nɛ a je ngɛ gbogbo ɔ mi ɔ mi kɛ ba zugba.+

26 Benɛ e ba su Yerusalem ɔ,+ e bɔ mɔde si abɔ kaa e maa piɛɛ kaseli ɔmɛ a he, se mɛ tsuo a ngɛ gbeye yee, ejakaa a he we yi kaa kaselɔ ji lɛ. 27 Enɛ ɔ he ɔ, Barnaba+ ba ye bua lɛ, nɛ e ngɔ lɛ kɛ ya bɔfo ɔmɛ a ngɔ, nɛ e ya de mɛ níhi tsuo nɛ ya nɔ ngɛ gbɛjegbɛ ɔ nɔ benɛ Saulo na Nyɔmtsɛ ɔ,+ kɛ bɔ nɛ Nyɔmtsɛ ɔ kɛ lɛ tu munyu ha, nɛ́ e kɛ kã tu munyu ngɛ Yesu biɛ ɔ mi ngɛ Damasko ɔ.+ 28 Lɔ ɔ he ɔ, e kɛ mɛ hi si, nɛ e yaa nɛ e baa faa ngɛ Yerusalem, nɛ e kɛ kã tuɔ munyu ngɛ Nyɔmtsɛ ɔ biɛ mi. 29 E kɛ Yudabi nɛ a tuɔ Hela gbi ɔ tuɔ munyu nɛ e kɛ mɛ sãã nya, se a ngɛ hlae nɛ a maa gbe lɛ.+ 30 Benɛ nyɛmimɛ ɔmɛ ná le enɛ ɔ, a kɛ lɛ kple kɛ ya Kaisarea, nɛ a wo lɛ blɔ kɛ ho Tarso ya.+

31 Lɔ ɔ se ɔ, ngɛ anɔkuale mi ɔ, asafo ɔ nɛ ngɛ Yudea, kɛ Galilea, kɛ Samaria ní ɔmɛ a mi ɔ+ tsuo sɛ tue mi jɔmi be ko mi, nɛ a he ngɛ wae; nɛ be abɔ nɛ asafo ɔ ngɛ nyɛɛe ngɛ Yehowa* gbeye yemi kɛ mumi klɔuklɔu ɔ+ bua womi mi ɔ, jã nɔuu lɛ e yi ngɛ blie.

32 Jehanɛ ɔ, benɛ Petro hia blɔ kɛ ngɛ kpokpa a mi tsuo nyɛɛe ɔ, e kple kɛ ba ni klɔuklɔu ɔmɛ nɛ a ngɛ Lida a hu a ngɔ.+ 33 Ngɛ lejɛ ɔ, e na nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Aenea nɛ e hule* pue si ngɛ sa nɔ jeha kpaanyɔ sɔuu. 34 Petro de lɛ ke: “Aenea, Yesu Kristo tsa mo.+ Tee si nɛ o dla o sa a.”+ Kɛkɛ nɛ e te si amlɔ nɔuu. 35 Benɛ nihi tsuo nɛ a ngɛ Lida kɛ Saron Nga a nɔ ɔ na lɛ ɔ, a ba he Nyɔmtsɛ ɔ ye.

36 Jehanɛ ɔ, kaselɔ ko ngɛ Yopa nɛ a tsɛɔ lɛ ke Tabita, nɛ e sisi ji “Dorka.”* Kpakpa peemi hyi lɛ tɔ, nɛ nihi a he peeɔ lɛ mɔbɔ nɛ e keɔ mɛ ní. 37 Se ngɛ jamɛ a be ɔ mi ɔ, e ba nu hiɔ nɛ e gbo. Enɛ ɔ he ɔ, a du ha lɛ, nɛ a ngɔ lɛ kɛ fɔ sa nɔ ngɛ hiɔwe tsu ko mi. 38 Akɛnɛ Lida kɛ Yopa a he kɛ we he je ɔ, benɛ kaseli ɔmɛ nu kaa Petro ngɛ jamɛ a ma a mi ɔ, a tsɔ nyumuhi enyɔ kɛ ya e ngɔ konɛ a ya kpa lɛ pɛɛ ke: “Wa kpa mo pɛɛ nɛ o ba wa ngɔ oya nɔuu.” 39 Kɛkɛ nɛ Petro te si nɛ e kɛ mɛ ho. Nɛ benɛ e ya su ɔ, a ngɔ lɛ kɛ kuɔ kɛ ya hiɔwe tsu ɔ mi; nɛ yalɔyi ɔmɛ tsuo ba e ngɔ, a ngɛ ya foe nɛ a ngɔ tadehi kɛ tade klɔiihi* nɛ Dorka pee benɛ e kɛ mɛ ngɛ ɔ kɛ ba tsɔɔ lɛ. 40 Lɔ ɔ se ɔ, Petro je nɔ fɛɛ nɔ kpo,+ nɛ e kplã si nɛ e sɔle. Kɛkɛ nɛ e plɛ e hɛ mi kɛ tsɔɔ gbogboe ɔ, nɛ e de ke: “Tabita, tee si!” Yo ɔ bli e hɛngmɛ, nɛ benɛ e hɛngmɛ gba Petro nɔ ɔ, e hi si.+ 41 Petro pɛtɛ e nine he, nɛ e wo e nɔ, nɛ e tsɛ ni klɔuklɔu ɔmɛ kɛ yalɔyi ɔmɛ kɛ ba, nɛ e ngɔ lɛ kɛ ba da si ngɛ a hɛ mi hɛ ngmengmle.+ 42 A nu nɔ́ nɛ ɔ he ngɛ Yopa tsuo, nɛ nihi fuu ba he Nyɔmtsɛ ɔ ye.+ 43 Petro hi si be bɔɔ ngɛ Yopa ngɛ Simon, lohwe he womi tsopa wolɔ ɔ ngɔ.+

10 Jehanɛ ɔ, nyumu ko ngɛ Kaisarea nɛ a tsɛɔ lɛ ke Kornelio, e ji tabuli nɛ a tsɛɔ mɛ ke Italia tabo* ɔ, a nɔkɔtɔma.* 2 E ji nyumu nɛ e jaa Mawu, nɛ e kɛ e we mi bimɛ ɔmɛ tsuo a yeɔ Mawu gbeye, nɛ e naa nihi mɔbɔ nɛ e keɔ mɛ ní babauu, nɛ e yaa nɔ nɛ e kpaa Mawu pɛɛ wawɛɛ. 3 Jamɛ a ligbi ɔ, maa pee ngmlɛfia nɛɛne* ɔ mi ɔ,+ e na Mawu bɔfo ko heii ngɛ nina mi nɛ́ e ba e ngɔ ba de lɛ ke: “Kornelio!” 4 Kornelio hyɛ lɛ too, nɛ e tsui po, nɛ e bi lɛ ke: “Nyɔmtsɛ, mɛni sane?” E de lɛ ke: “Sɔlemi nɛ o sɔleɔ kɛ nihi a he mɔbɔ nɛ e peeɔ mo nɛ o keɔ mɛ ní ɔ kuɔ kɛ ya su hiɔwe kaa kaimi nɔ́ ngɛ Mawu hɛ mi.+ 5 Enɛ ɔ he ɔ, amlɔ nɛ ɔ, moo tsɔ nyumuhi kɛ ya Yopa nɛ a ya tsɛ Simon nɛ a tsɛɔ lɛ ke Petro ɔ kɛ ba. 6 Nyumu nɛ ɔ ya to Simon nɛ e ji lohwe he womi tsopa wolɔ ɔ nɛ e we ngɛ wo ɔ nya a nubwɔ.” 7 Benɛ bɔfo ɔ nɛ e kɛ lɛ tu munyu ɔ je nɔuu pɛ ɔ, e tsɛ e sɔmɔli ɔmɛ a kpɛti ni enyɔ kɛ tabulɔ ko nɛ e yeɔ Mawu gbeye kɛ je e tsɔli ɔmɛ a kpɛti, 8 nɛ e de mɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́, nɛ e tsɔ mɛ kɛ ya Yopa.

9 E nɔ jena benɛ a ngɛ blɔ nɔ kɛ yaa nɛ e piɛ bɔɔ nɛ a maa su ma a mi ɔ, maa pee ngmlɛfia ekpane* ɔ mi ɔ, Petro kuɔ kɛ ya tsu ɔ yi mi konɛ e ya sɔle. 10 Se hwɔ ye lɛ wawɛɛ nɛ e ngɛ nɔ́ ko hlae nɛ e maa ye. Benɛ a ngɛ niye ní ɔ hooe ɔ, nɔ́ nɔ e nɔ+ 11 nɛ e na nɛ hiɔwe nya bli nɛ nɔ́ ko ngɛ si kplee nɛ e ngɛ kaa klala ngua nɛ a hɛɛ e kɔ nya eywiɛ ɔmɛ a mi nɛ́ a ngɛ he ngmɛɛe bɔɔbɔɔbɔɔ kɛ ma zugba; 12 nɛ zugba a nɔ lohwe nane eywiɛɛywiɛtsɛmɛ, kɛ akɔtɔku kɛ sinɔ a henɔhi,* kɛ hiɔwe lohwe pɛlitsɛmɛ slɔɔtoslɔɔto ɔmɛ tsuo eko ngɛ mi. 13 Kɛkɛ nɛ gbi ko de lɛ ke: “Petro, tee si nɛ o gbe nɛ o ye!” 14 Se Petro de ke: “Dɛbi, Nyɔmtsɛ, i yi nɔ́ ko nɛ e bleɔ nɔ, nɛ́ e he tsɔ we hyɛ.”+ 15 Nɛ gbi ɔ de lɛ si enyɔne ke: “Kpa níhi nɛ Mawu ha nɛ a he tsɔ ɔ tsɛmi ke níhi nɛ a he tsɔ we.” 16 Nɔ́ nɛ ɔ ya nɔ si etɛ, nɛ oya nɔuu nɛ a ngɔ nɔ́ ɔ kɛ ho hiɔwe ya.

17 Benɛ Petro juɛmi gbɛ ngɛ nina a he nɛ e ngɛ he susue kaa mɛni e tsɔɔ lo ɔ, jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, nyumu ɔmɛ nɛ Kornelio tsɔ mɛ ɔ bi he nɛ Simon we ɔ ngɛ, nɛ a ya da si ngɛ lejɛ ɔ, ngɛ agbo ɔ nya.+ 18 A tsɛ nɛ a bi si kaa Simon nɛ a tsɛɔ lɛ ke Petro ɔ ba to nubwɔ ngɛ lejɛ ɔ lo. 19 Benɛ Petro ngɛ nina a he susue loloolo ɔ, mumi ɔ+ de lɛ ke: “Hyɛ! Nyumuhi etɛ komɛ ngɛ mo hlae. 20 Enɛ ɔ he ɔ, tee si, kple kɛ ya sisi ɔ nɛ o ya a ngɔ, nɛ o yi mi ko pee mo enyɔɔnyɔ kulaa, ejakaa imi lɛ i tsɔ mɛ.” 21 Kɛkɛ nɛ Petro kple kɛ ya sisi ɔ nɛ e ya na nyumu ɔmɛ, nɛ e de mɛ ke: “Imi ji nɛ ɔ nɛ, imi ji nɔ nɛ nyɛ ngɛ hlae ɔ nɛ. Mɛni ji nyɛ nyɛɛmi amaniɛ?” 22 A de ke: “Kornelio,+ tabuli a nɔkɔtɔma ko, nyumu nɛ e ji dalɔ nɛ e yeɔ Mawu gbeye, nɛ́ Yuda ma a tsuo tuɔ e he munyu kpakpa a nine su Mawu blɔ tsɔɔmi ko nɔ kɛ gu bɔfo klɔuklɔu ko nɔ kaa é tsɔ kɛ ba tsɛ mo nɛ o ba e we ɔ mi konɛ e nu nɔ́ nɛ o ma de ɔ.” 23 Enɛ ɔ he ɔ, e fɔ mɛ nine kɛ ya we ɔ mi, nɛ e ha nɛ a hi e ngɔ kaa e nibwɔhi.

E nɔ jena a, e te si nɛ e kɛ mɛ pue nɔ kɛ ho, nɛ nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a je Yopa a, a ti ni komɛ piɛɛ e he kɛ ho. 24 E nɔ jena ekohu ɔ, e sɛ Kaisarea ma a mi. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Kornelio ngɛ mɛ blɔ hyɛe, nɛ e tsɛ e wekuli ɔmɛ kɛ e huɛmɛ nɛ nyu bi ngɛ e kɛ mɛ a kpɛti ɔ tsuo kɛ ba kpe. 25 Benɛ Petro ba su ɔ, Kornelio kɛ lɛ ba kpe, nɛ e kplã si ngɛ Petro nane nya, nɛ e ngɔ e hɛ mi kɛ bu si. 26 Se Petro wo e nɔ, nɛ e de lɛ ke: “Tee si; imi hu adesa kɛkɛ ji mi.”+ 27 Benɛ e kɛ lɛ ngɛ ní sɛɛe kɛ ya sɛ we ɔ mi ɔ, e na nihi babauu nɛ a bua a he nya. 28 E de mɛ ke: “Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nyɛ le kaa mlaa ngmɛ́ blɔ kaa Yudano kɛ nɔ ko nɛ e je ma kpa mi nɛ a bɔ aloo e hɛ lɛ kɛ su e he,+ se kɛ̃ ɔ, Mawu ha nɛ i na kaa e sɛ nɛ ma tsɛ nɔ ko ke e ji nɔ nɛ mu ngɛ e he loo e he tsɔ we.+ 29 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ a tsɔ kɛ ba tsɛ mi ɔ, i kɛ nɔ́ ko je we ye nya kulaa, nɛ i ba. Lɔ ɔ he ɔ, nyɛ de mi nɔ́ he je nɛ nyɛ tsɔ kɛ ba tsɛ mi ɔ.”

30 Kɛkɛ nɛ Kornelio de ke: “Mwɔnɛ ɔ ji ligbi eywiɛ maa pee ngmlɛfia nɛ ɔ mi ɔ, i ngɛ sɔlee ngɛ ye we ɔ mi ngɛ ngmlɛfia nɛɛne* ɔ mi; ngɛ jamɛ a be ɔ mi ɔ, nyumu ko kɛ e he tade nɛ e ngɛ kpɛe ba da si ngɛ ye hɛ mi 31 nɛ e de ke: ‘Kornelio, a nu o sɔlemi ɔ nɛ a ha heto, nɛ nihi a he mɔbɔ nɛ e peeɔ mo nɛ o keɔ mɛ ní ɔ hu Mawu kai. 32 Enɛ ɔ he ɔ, moo tsɔ kɛ ya Yopa nɛ a ya tsɛ Simon nɛ a tsɛɔ lɛ ke Petro ɔ kɛ ba. Nyumu nɛ ɔ ya to nubwɔ ngɛ Simon nɛ ji lohwe he womi tsopa wolɔ ko nɛ e ngɛ wo ɔ nya a we ɔ mi.’+ 33 Enɛ ɔ he ɔ, oya nɔuu nɛ i tsɔ ke a ba tsɛ mo kɛ ba, nɛ o bɔ mɔde kaa o ba hiɛ ɔ. Amlɔ nɛ ɔ, wɔ tsuo wa ba pue ngɛ Mawu hɛ mi konɛ waa nu níhi tsuo nɛ Yehowa* fã mo ke o de ɔ.”

34 Kɛkɛ nɛ Petro bɔni munyu tumi nɛ e de ke: “Amlɔ nɛ ɔ lɛɛ, i nu sisi nitsɛnitsɛ kaa Mawu hlɛ nɔ mi,+ 35 mohu ɔ, ngɛ ma fɛɛ ma mi ɔ, nɔ fɛɛ nɔ nɛ e yeɔ lɛ gbeye nɛ e peeɔ nɔ́ nɛ da a, e kplɛɛɔ e nɔ.+ 36 E tsɔ nɛ a ngɔ munyu ɔ kɛ ya ha Israelbi ɔmɛ konɛ a jaje tue mi jɔmi sane kpakpa a+ ngɔ tsɔɔ mɛ kɛ gu Yesu Kristo nɔ, lɛ ji nihi tsuo a Nyɔmtsɛ ɔ nɛ.+ 37 Nyɛ le sane ɔ nɛ́ a tu he munyu kɛ kpa Yudea tsuo, nɛ́ a je sisi kɛ je Galilea+ ngɛ baptisimi nɛ Yohane fiɛɛ ɔ se ɔ: 38 e kɔɔ Yesu nɛ e je Nazaret ɔ he, bɔ nɛ Mawu ngɔ mumi klɔuklɔu ɔ+ kɛ he wami kɛ pɔ lɛ nu, nɛ́ e ya kpa zugba a nɔ, nɛ́ e pee kpakpa, nɛ́ e tsa nihi tsuo nɛ Abosiami ngɛ mɛ yi mi wae ɔ,+ ejakaa Mawu piɛɛ e he.+ 39 Nɛ wɔ ji ní nɛ ɔmɛ tsuo nɛ e pee ngɛ Yudabi ɔmɛ a ma a mi kɛ Yerusalem ɔ he odase yeli; se a sɛu lɛ ngɛ tso nɔ nɛ a gbe lɛ. 40 Mawu tle nyumu nɛ ɔ si ngɛ ligbi etɛne ɔ nɔ,+ nɛ e ngmɛ lɛ blɔ nɛ e je e he kpo,* 41 pi kɛ tsɔɔ ni ɔmɛ tsuo, se kɛ tsɔɔ odase yeli nɛ Mawu sɛ hlami nɛ e hla mɛ ɔ, kɛ wɔ nɛ waa kɛ lɛ ye ní nɛ wa nu ní benɛ a tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti ɔ se ɔ.+ 42 Jehanɛ hu ɔ, e fã wɔ kaa waa fiɛɛ kɛ tsɔɔ ni ɔmɛ, nɛ waa ye odase kɛ pi si+ kaa nɔ nɛ ɔ ji nɔ nɛ Mawu fã lɛ konɛ e kojo nihi nɛ a hɛ ngɛ, kɛ ni nɛmɛ nɛ a gbo ɔ.+ 43 E he odase lɛ gbali ɔmɛ tsuo ye,+ kaa nɔ fɛɛ nɔ nɛ e ma ná hemi kɛ yemi ngɛ e mi ɔ, a kɛ e he yayami maa ke lɛ kɛ gu e biɛ ɔ nɔ.”+

44 Benɛ Petro ngɛ sane nɛ ɔmɛ a he munyu tue nɛ e nya mɛ si lolo ɔ, mumi klɔuklɔu ɔ ba nihi tsuo nɛ a ngɛ munyu ɔ tue bue ɔ a nɔ.+ 45 Nɛ e pee nihi nɛ a po mɛ nɛ a he ye* nɛ a piɛɛ Petro he kɛ ba a nyakpɛ, ejakaa a ngɛ nike ní nɛ a kɛ haa faa nɛ ji mumi klɔuklɔu ɔ plɛe kɛ ngɛ nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ hu a nɔ puee. 46 Ejakaa a nu nɛ a ngɛ munyu tue ngɛ ma se gbihi* a mi, nɛ a ngɛ Mawu we agboje ɔ jajee.+ Kɛkɛ nɛ Petro he nɔ ke: 47 “Nimli nɛ ɔmɛ ná mumi klɔuklɔu ɔ kaa wɔ nɔuu, enɛ ɔ he ɔ, mɛnɔ ma nyɛ maa tsi a nya konɛ a ko ngɔ nyu kɛ baptisi mɛ?”+ 48 Kɛkɛ nɛ e fã ke a baptisi mɛ ngɛ Yesu Kristo biɛ mi.+ Lɔ ɔ se ɔ, a kpa lɛ pɛɛ kaa e kɛ mɛ nɛ hi si be bɔɔ.

11 Jehanɛ ɔ, bɔfo ɔmɛ kɛ nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ Yudea a nu kaa nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ hu pɛtɛ Mawu munyu ɔ he. 2 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ Petro kuɔ kɛ ba Yerusalem ɔ, nihi nɛ a fĩ nɔ pomi se ɔ+ bɔni munyu tumi kɛ bɔni lɛ simi.* 3 A de ke: “O ya nyumuhi nɛ a pui mɛ ɔ a we mi nɛ o kɛ mɛ ya ye ní.” 4 Kɛkɛ nɛ Petro tsɔɔ mɛ sane ɔ nya fitsofitso, nɛ e de ke:

5 “Jinɛ i ngɛ Yopa ma a mi nɛ i ngɛ sɔlee, nɛ benɛ nɔ́ nɔ ye nɔ ɔ, i na nina ko, i na nɛ nɔ́ ko ngɛ si kplee nɛ́ e ngɛ kaa klala ngua nɛ a hɛɛ e kɔ nya eywiɛ ɔmɛ a mi nɛ a ngɛ he ngmɛɛe bɔɔbɔɔbɔɔ kɛ je hiɔwe kɛ ma zugba, nɛ e ba ye ngɔ.+ 6 Benɛ i hyɛ nɔ́ ɔ mi too ɔ, i na zugba a nɔ lohwe nane eywiɛɛywiɛtsɛmɛ, lohwe awi yeli, akɔtɔku kɛ sinɔ a henɔhi,* kɛ hiɔwe lohwe pɛlitsɛmɛ. 7 Jehanɛ hu ɔ, i nu nɛ gbi ko de mi ke: ‘Petro, tee si nɛ o gbe nɛ o ye!’ 8 Se i de ke: ‘Dɛbi, Nyɔmtsɛ, i yi nɔ́ ko nɛ e bleɔ nɔ aloo e he tsɔ we hyɛ.’ 9 Gbi ɔ nɛ e je hiɔwe ɔ pɛ si enyɔne ke: ‘Kpa níhi nɛ Mawu ha nɛ a he tsɔ ɔ tsɛmi ke níhi nɛ a he tsɔ we.’ 10 Nɔ́ nɛ ɔ ya nɔ si etɛ, kɛkɛ nɛ a ngɔ nɔ́ ɔ tsuo kɛ ho hiɔwe ya ekohu. 11 Jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, nyumuhi etɛ nɛ a tsɔ mɛ kɛ je Kaisarea a ba nɛ a ba daa si ngɛ we ɔ nɛ wa ya to mi ɔ nya.+ 12 Kɛkɛ nɛ mumi ɔ de mi ke i kɛ mɛ nɛ ya nɛ ye yi mi nɛ e ko pee mi enyɔɔnyɔ kulaa. Se nyɛmimɛ nyumuhi ekpa nɛ ɔmɛ hu kɛ mi ya, nɛ wa ya sɛ nyumu ɔ we ɔ mi.

13 “E bɔ wɔ bɔ nɛ e na hiɔwe bɔfo nɛ e ba da si ngɛ e we ɔ mi nɛ e de ke: ‘Moo tsɔ kɛ ya Yopa nɛ a ya tsɛ Simon nɛ a tsɛɔ lɛ ke Petro ɔ kɛ ba,+ 14 nɛ e ma de mo níhi nɛ a maa gu nɔ kɛ he mo kɛ o we mi bimɛ ɔmɛ tsuo nyɛ yi wami ɔ.’ 15 Se benɛ i bɔni munyu tumi ɔ, mumi klɔuklɔu ɔ ba a nɔ kaa bɔ nɛ e ba wɔ hu wa nɔ sisije ɔ.+ 16 Kɛkɛ nɛ i kai munyu nɛ Nyɔmtsɛ ɔ tu ɔ, kaa bɔ nɛ e pɔɔ demi ke: ‘Yohane ngɔ nyu kɛ baptisi nihi,+ se nyɛɛ lɛɛ a maa ngɔ mumi klɔuklɔu kɛ baptisi nyɛ’ ɔ.+ 17 Enɛ ɔ he ɔ, ke Mawu ngɔ nike ní nɛ e kɛ haa faa nɛ e kɛ ha wɔ nihi nɛ wa he Nyɔmtsɛ Yesu Kristo ye ɔ nɔuu kɛ ha mɛ ɔ, lɛɛ mɛnɔ ji mi nɛ ma nyɛ ma tsi Mawu nya?”*+

18 Benɛ a nu ní nɛ ɔmɛ ɔ, a ma a nya, nɛ a wo Mawu hɛ mi nyami, nɛ a de ke: “Ke jã a, lɛɛ Mawu ha nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ tsui tsakemi nɛ́ e kɛ nɔ yaa wami mi ɔ.”+

19 Jehanɛ ɔ, nihi nɛ yi mi wami nɛ te si ngɛ Stefano gbenɔ ɔ se ɔ ha nɛ a gbɛ fia a+ je kɛ ho Foinike, Kipro, kɛ Antiokia ya, se a fiɛɛ kɛ tsɔɔ Yudabi ɔmɛ pɛ.+ 20 Se kɛ̃ ɔ, a kpɛti nyumu komɛ nɛ a je Kipro kɛ Kirene ɔ ba Antiokia nɛ a kɛ nihi nɛ a tuɔ Hela gbi ɔ bɔni munyu tumi, nɛ a ngɛ Nyɔmtsɛ Yesu he sane kpakpa a jajee. 21 Jehanɛ se hu ɔ, Yehowa* nine kɛ mɛ ngɛ, nɛ nihi babauu ba he ye nɛ a kpale kɛ ba Nyɔmtsɛ ɔ ngɔ.+

22 A he sane ɔ ya su asafo ɔ nɛ ngɛ Yerusalem ɔ ngɔ, nɛ a tsɔ Barnaba+ kɛ ya Antiokia tɔɔ. 23 Benɛ e ya su nɛ e na Mawu dloomi ɔ, e nya nɛ e bɔni mɛ tsuo he wami womi kaa á ma nya si ngɛ a tsui mi kaa a maa ya nɔ ngɛ Nyɔmtsɛ ɔ mi;+ 24 ejakaa e ji nɔmlɔ kpakpa, nɛ mumi klɔuklɔu kɛ hemi kɛ yemi hyi lɛ tɔ. Nɛ a ngɔ nihi babauu kɛ ba piɛɛ Nyɔmtsɛ ɔ he.+ 25 Enɛ ɔ he ɔ, e je kɛ ho Tarso ya konɛ e ya hla Saulo saminya.+ 26 Benɛ e na lɛ ɔ, e ngɔ lɛ kɛ ba Antiokia. Lɔ ɔ he ɔ, jeha mluku ɔ, a kɛ asafo ɔ bua a he nya, nɛ a tsɔɔ nihi babauu ní, nɛ Antiokia ji he nɛ Mawu ha nɛ a tsɛ kaseli ɔmɛ ngɛ kekleekle ke Kristofohi.+

27 Ngɛ jamɛ a ligbi ɔmɛ a mi ɔ, gbali+ kple kɛ je Yerusalem kɛ ba Antiokia. 28 A kpɛti nɔ kake nɛ a tsɛɔ lɛ ke Agabo ɔ+ te si da si, nɛ kɛ gu mumi klɔuklɔu ɔ nɔ ɔ, e gba kɛ fɔ si kaa e be kɛe nɛ hwɔ ngua ko maa ba zugba a nɔ tsuo,+ nɛ ngɛ anɔkuale mi ɔ, e ba mi jã ngɛ Klaudio be ɔ mi. 29 Enɛ ɔ he ɔ, kaseli ɔmɛ mwɔ a yi mi kpɔ kaa a ti nɔ fɛɛ nɔ ma ha nɔ́ ko bɔ nɛ e ma nyɛ,+ konɛ a kɛ mane nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ Yudea a nɛ́ a kɛ ye bua mɛ;*+ 30 nɛ a pee jã. A gu Barnaba kɛ Saulo a nine nɔ nɛ a kɛ mane nikɔtɔma amɛ.+

12 Jamɛ a be ɔ mi ɔ, Herode nɛ e ji matsɛ ɔ bɔni ni komɛ nɛ a ngɛ asafo ɔ mi ɔ yi mi wami.+ 2 E ngɔ klaate+ kɛ gbe Yohane nyɛminyumu Yakobo.+ 3 Benɛ e na kaa Yudabi ɔmɛ a bua jɔ he ɔ, e ya nu Petro hu nɛ e wo lɛ tsu. (Nɔ́ nɛ ɔ ya nɔ ngɛ Abolo Nɛ Masa Be Mi Gbijlɔ be ɔ mi.)+ 4 E nu lɛ nɛ e wo lɛ tsu,+ nɛ e ngɔ lɛ kɛ ha tabuli eywiɛɛywiɛ a kuuhi eywiɛ nɛ a tsakeɔ a sibi ɔ konɛ a bu e he, kɛ yi mi tomi ɔ kaa ke a ye Hetsɔmi ɔ ta a, e ma je lɛ kpo kɛ ba ni ɔmɛ a hɛ mi.* 5 Enɛ ɔ he ɔ, a ngɔ Petro kɛ to ngɛ tsu ɔ mi, se asafo ɔ ngɛ sɔlee wawɛɛ kɛ ngɛ Mawu hae ngɛ e he.+

6 Benɛ be ngɛ sue nɛ Herode ma je lɛ kpo ɔ, jamɛ a nyɔ ɔ mi ɔ, Petro hwɔɔ si nɛ a ngɔ kɔsɔkɔsɔ enyɔ kɛ fĩ lɛ ngɛ tabuli enyɔ a kpɛti, nɛ buli ngɛ sinya a nya nɛ a ngɛ tsu ɔ he bue. 7 Se hyɛ! Yehowa* bɔfo ko ba da si ngɛ lejɛ ɔ,+ nɛ la kpɛ ngɛ tsu ɔ mi. E gba Petro kasa mi ma, nɛ e tsɛ̃ɛ̃ lɛ, nɛ e de lɛ ke: “Tee si esɔ!” Nɛ kɔsɔkɔsɔ ɔmɛ kplɔ ngɛ e nine ɔmɛ a he kɛ pue si.+ 8 Hiɔwe bɔfo ɔ de lɛ ke: “Dla o he,* nɛ o wo o tokota amɛ.” E pee jã. Nyagbe ɔ, hiɔwe bɔfo ɔ de lɛ ke: “Moo wo tade nɛ o woɔ ngɛ o tade ɔ nɔ ɔ nɛ o nyɛɛ ye se.” 9 Nɛ e je kpo nɛ e nyɛɛ e se, se e li kaa nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yae kɛ gu hiɔwe bɔfo ɔ nɔ ɔ ji nɔ́ nitsɛ. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, e susu kaa nina lɛ e ngɛ nae ɔ nɛ. 10 Benɛ a be kekleekle buli ɔmɛ kɛ buli enyɔne ɔmɛ a he ɔ, a ba su dade agbo ɔ nɛ a kɛ yaa ma a mi ɔ he, nɛ lɔ ɔ nitsɛ hu bli kɛ ha mɛ. Benɛ a je kpo ɔ, a kple kɛ gu gbɛjegbɛ ko nɔ nɛ amlɔ nɔuu ɔ, bɔfo ɔ je e he. 11 Nɛ benɛ Petro yɔse nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yae ɔ, e de ke: “Amlɔ nɛ ɔ lɛɛ i ba na heii kaa Yehowa* tsɔ e bɔfo nɛ e ba kpɔ̃ mi kɛ je Herode dɛ mi, nɛ e kpɔ̃ mi kɛ je nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ Yudabi ɔmɛ ngɛ blɔ hyɛe kaa e maa ba a mi.”+

12 Benɛ e yɔse enɛ ɔ se ɔ, e pue nɔ kɛ ho Yohane nɛ a tsɛɔ lɛ ke Marko ɔ+ yayo Maria we ɔ mi ya, he nɛ nihi saii bua a he nya ngɛ nɛ a ngɛ sɔlee ɔ. 13 Benɛ e si agbo ɔ, mawayo ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Roda a ba konɛ e ba hyɛ nɔ nɛ e ngɛ agbo ɔ sie ɔ. 14 Benɛ e yɔse Petro gbi ɔ, bua jɔmi sɔuu nɛ e ná he je ɔ, e bli we agbo ɔ, mohu ɔ, e tu fo kɛ ho nɛ e ya bɔ amaniɛ kaa Petro daa si ngɛ agbo ɔ se. 15 A de lɛ ke: “O yi ngɛ puɛe.” Se e ya nɔ nɛ e tsɔɔ kaa nɔ́ nɛ e ngɛ dee ɔ ngɛ mi. Nɛ a bɔni demi ke: “Lɛɛ e bɔfo mɔ.” 16 Se loloolo ɔ, Petro ngɛ lejɛ ɔ nɛ e ngɛ agbo ɔ sie. Benɛ a bli agbo ɔ, a na lɛ, nɛ e pee mɛ nyakpɛ. 17 Se e ngɔ e nine kɛ pee okadi kɛ tsɔɔ mɛ kaa a pee kɔ̃, nɛ e de mɛ bɔ nɛ Yehowa* plɛ kɛ je lɛ kɛ je tsu ɔ mi ha a fitsofitso, nɛ e de mɛ ke: “Nyɛɛ ya nɛ nyɛ ya sɛɛ ní nɛ ɔmɛ ngɔ ha Yakobo+ kɛ nyɛmimɛ ɔmɛ.” Kɛkɛ nɛ e je kpo nɛ e hia blɔ kɛ ho he kpa ya.

18 Jehanɛ ɔ, benɛ je na a, tabuli ɔmɛ pee basaa, ejakaa a li nɔ́ nɛ ba Petro nɔ. 19 Se benɛ Herode hla lɛ saminya nɛ e nɛ lɛ ɔ, e bi buli ɔmɛ nɔ́ nɛ ya nɔ ɔ, nɛ e fã ke a ngɔ mɛ kɛ ho nɛ a ya gbla a tue;+ nɛ Herode je Yudea nɛ e kple kɛ ho Kaisarea ya, nɛ e ya ye be saii ngɛ lejɛ ɔ.

20 Jehanɛ ɔ, e mi mi fu Tiro kɛ Sidonbi ɔmɛ.* Enɛ ɔ he ɔ, a ba e ngɔ kɛ juɛmi kake, nɛ benɛ a ba plɛ Blasto, nɛ ji nyumu ɔ nɛ e hyɛɔ níhi nɛ yaa nɔ ngɛ matsɛ ɔ we ɔ mi* ɔ nɔ ɔ yi mi ta a, a kpa pɛɛ kɛ ha tue mi jɔmi, ejakaa matsɛ ɔ zugba a nɔ lɛ a ma a náa niye ní kɛ jeɔ. 21 Ngɛ ligbi ko nɛ a to ɔ nɔ ɔ, Herode wo matsɛ tade, nɛ e ba hi si ngɛ kojomi sɛ ɔ nɔ, nɛ e bɔni munyu tumi kɛ bɔni mɛ tsɔɔmi. 22 Kɛkɛ nɛ ni ɔmɛ nɛ a bua a he nya a bɔni ngmlaa kpami ke: “Enɛ ɔ lɛɛ, mawu ko gbi ji nɛ ɔ nɛ, pi adesa ko gbi!” 23 Amlɔ nɔuu nɛ Yehowa* bɔfo ko fia lɛ nɔ́, ejakaa e ngɔɛ hɛ mi nyami ɔ kɛ ha we Mawu, nɛ gɔgɔhi ye lɛ nɛ e gbo.

24 Se Yehowa* munyu ɔ ya nɔ nɛ e ngɛ wae nɛ e ngɛ gbɛe kɛ ngɛ fiae.+

25 Barnaba+ kɛ Saulo lɛɛ, benɛ a ya ye bua ni ɔmɛ ngɛ Yerusalem ta a,+ a kpale a se, nɛ a ngɔ Yohane+ nɛ a tsɛɔ lɛ ke Marko hulɔ ɔ kɛ piɛɛ a he.

13 Jehanɛ ɔ, gbali kɛ tsɔɔli komɛ ngɛ Antiokia asafo ɔ mi.+ Mɛ ji: Barnaba, Simeon nɛ a tsɛɔ lɛ ke Niger, Lusio nɛ e je Kirene ɔ, Manaen nɛ e kɛ Herode nɛ ji kpokpa nɔ yelɔ ɔ ya sukuu ɔ, kɛ Saulo. 2 Benɛ a ngɛ Yehowa* sɔmɔe* nɛ a ngɛ hwɔ hae ɔ, mumi klɔuklɔu ɔ de ke: “Nyɛ je Barnaba kɛ Saulo ngɔ ha mi+ kɛ ha ní tsumi nɛ lɔ ɔ he je i tsɛ mɛ ngɛ ɔ.”+ 3 Kɛkɛ nɛ benɛ a ha hwɔ nɛ a sɔle ta a, a ngɔ a ninehi kɛ pue a nɔ nɛ a wo mɛ blɔ.

4 Enɛ ɔ he ɔ, nyumu nɛ ɔmɛ nɛ mumi klɔuklɔu ɔ tsɔ mɛ ɔ kple kɛ ho Seleukia ya, nɛ a hi lɛ mi kɛ je lejɛ ɔ kɛ ho Kipro ya. 5 Benɛ a su Salami ɔ, a bɔni Mawu munyu ɔ jajemi ngɛ Yudabi ɔmɛ a kpe he ɔmɛ. Nɛ a kɛ Yohane hu nyɛɛ kaa a sɔmɔlɔ.*+

6 Benɛ a kpa zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ tsuo nɔ hluu kɛ ya su Pafo ɔ, a kɛ nyumu ko nɛ e ji Yudano nɛ a tsɛɔ lɛ ke Bar Yesu, nɛ e ji kunya yelɔ kɛ lakpa gbalɔ ɔ ya kpe. 7 E kɛ amlaalo* Sergio Paulo nɛ́ e ji nyumu ní lelɔ ɔ lɛ ngɛ. Benɛ e tsɛ Barnaba kɛ Saulo kɛ ba e ngɔ ɔ, nyumu nɛ ɔ suɔ wawɛɛ kaa e maa bu Mawu munyu ɔ tue. 8 Se Elima* nɛ ji kunya yelɔ ɔ (biɛ Elima a sisi ji kunya yelɔ) bɔni si temi kɛ bɔni mɛ womi, nɛ e ngɛ mɔde bɔe kaa e maa kpale amlaalo ɔ kɛ je hemi kɛ yemi ɔ he. 9 Kɛkɛ nɛ mumi klɔuklɔu ɔ hyi Saulo nɛ a tsɛɔ lɛ ke Paulo hulɔ ɔ tɔ, nɛ e hyɛ e hɛ mi totooto 10 nɛ e de lɛ ke: “Mo nyumu nɛ ojo fiami kɛ yayami slɔɔtohi tsuo hyi mo tɔ, mo Abosiami bi,+ mo nɛ o ji ní kpakpahi tsuo a he nyɛlɔ, Yehowa* blɔ ɔmɛ nɛ a da nɛ o ngɛ mɛ kpɛ̃e ɔ, o be kpae lo? 11 Hyɛ! Yehowa* maa gbla o tue, nɛ o hɛngmɛ ma yu, nɛ o be pu la nae kɛ ma ya su be ko.” Amlɔ nɔuu nɛ afua nɛ e mi ti kɛ diblii nɔ e nɔ, nɛ e bɔni si tataami nɛ e ngɛ nɔ ko hlae nɛ e pɛtɛ e nine he nɛ e tsɔɔ lɛ blɔ. 12 Kɛkɛ nɛ benɛ amlaalo ɔ na nɔ́ nɛ ba a, e he ye, ejakaa e nya kpɛ e he ngɛ Yehowa* tsɔɔmi ɔ he.

13 Jehanɛ ɔ, Paulo kɛ nihi nɛ a piɛɛ e he ɔ je Pafo nɛ a gu wo ɔ nɔ kɛ ba Perga ngɛ Pamfilia. Se Yohane+ je a he nɛ e kpale kɛ ho Yerusalem ya.+ 14 Se mɛɛ lɛɛ a tsa nɔ kɛ je Perga kɛ ba Antiokia ngɛ Pisidia. Nɛ a ya kpe he ɔ+ ngɛ He Jɔɔmi Ligbi ɔ nɔ, nɛ a ya hi si. 15 Benɛ a kane Mlaa a+ kɛ Gbali ɔmɛ a womi ɔ ngɛ ni ɔmɛ a hɛ mi ta a, kpe he ɔ nɔ hyɛli ɔmɛ ngɔ sɛ gbi kɛ ha mɛ ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, ke nyɛ ngɛ he wami womi munyu ko kɛ ha ni ɔmɛ ɔ, nyɛ de.” 16 Lɔ ɔ he ɔ, Paulo te si nɛ e wo e nine nɔ konɛ a pee dii, nɛ e de ke:

“Nyumuhi, Israelbi, kɛ nyɛ ni kpahi nɛ nyɛ yeɔ Mawu gbeye, nyɛɛ bu tue. 17 Israelbi nɛ ɔmɛ a Mawu ɔ hla wa nɛmɛ ɔmɛ, nɛ e wo a nɔ benɛ a hi Egipt zugba a nɔ kaa nibwɔhi ɔ, nɛ e kɛ e kɔni nɛ he wa a je mɛ kɛ je lejɛ ɔ.+ 18 Nɛ e to e tsui si ha mɛ ngɛ nga a nɔ maa pee jeha 40.+ 19 Benɛ e kpata mahi kpaago nɛ a ngɛ Kanaan zugba a nɔ ɔ a hɛ mi ɔ, e gba a zugba a kɛ ha mɛ kaa weto ní.+ 20 Enɛ ɔ tsuo ya nɔ maa pee jeha 450.

“Ngɛ enɛ ɔ se ɔ, e ha mɛ kojoli hluu kɛ ya su Samuel nɛ ji gbalɔ ɔ yi nɔ.+ 21 Se lɔ ɔ se ɔ, a bi ke a wo matsɛ ha mɛ,+ nɛ Mawu ngɔ Kish binyumu Saul nɛ e je Benyamin wɛtso ɔ mi ɔ+ kɛ ha mɛ jeha 40. 22 Benɛ e kpa lɛ matsɛ yemi ɔ, e hla David kɛ ha mɛ kaa matsɛ,+ nɛ e ye e he odase ke: ‘I na David, Yese* binyumu ɔ,+ nyumu nɛ ye tsui kplɛɛ e nɔ ɔ;+ e maa pee níhi tsuo nɛ i suɔ.’ 23 Kaa bɔ nɛ Mawu wo si ɔ, e ngɔ Yesu, nɛ ji yi wami helɔ ɔ kɛ je nyumu nɛ ɔ nina a* mi kɛ ba ha Israel.+ 24 Loko jamɛ a nɔ ɔ maa ba a, Yohane fiɛɛ baptisimi nɛ e peeɔ tsui tsakemi he okadi ɔ ngɛ ma hɛ mi kɛ tsɔɔ Israelbi ɔmɛ tsuo.+ 25 Se benɛ Yohane ngɛ e ní tsumi ɔ nya gbee ɔ, e deɔ ke: ‘Mɛnɔ lɛ nyɛ susu kaa i ji? Pi imi ji lɛ. Mohu ɔ, nyɛɛ hyɛ! Nɔ ko ma ngɛ ye se nɛ i sɛ nɔ nɛ e pɛneɔ tokota nɔ kpa ngɛ e nane he.’+

26 “Nyumuhi, nyɛmimɛ, nyɛ Abraham weku ɔ mi bimɛ, kɛ ni kpahi nɛ a ngɛ nyɛ kpɛti nɛ a yeɔ Mawu gbeye, a wo yi wami hemi nɛ ɔ he munyu ɔ blɔ kɛ ba wa ngɔ.+ 27 Se nihi nɛ a ngɛ Yerusalem kɛ a nɔ yeli ɔmɛ li e mi tso, mohu ɔ, benɛ a ngɛ sɔmɔe kaa kojoli ɔ, a ha nɛ níhi nɛ Gbali ɔmɛ de+ nɛ a woɔ a gbi nɔ kɛ kaneɔ ngɛ he jɔɔmi ligbi fɛɛ he jɔɔmi ligbi nɔ ɔ ba mi. 28 E ngɛ mi kaa a nɛ nɔ́ ko nɛ e tsɔɔ kaa e sa gbenɔ mohu lɛɛ,+ se a kpa Pilato pɛɛ kaa e ha nɛ a gbe lɛ.+ 29 Nɛ benɛ a gbe nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ a ngma ngɛ e he ɔ nya a, a je lɛ ngɛ tso ɔ nɔ nɛ a ya to lɛ ngɛ yɔkɔ* ko mi.+ 30 Se Mawu tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti,+ 31 nɛ e je e he kpo kɛ tsɔɔ nihi nɛ a kɛ lɛ je Galilea kɛ kuɔ kɛ ya Yerusalem ɔ ligbihi fuu. Amlɔ nɛ ɔ, ni nɛ ɔmɛ ji nihi nɛ a yeɔ e he odase kɛ tsɔɔ ni ɔmɛ.+

32 “Enɛ ɔ he ɔ, wa ngɛ si nɛ a wo wa nɛmɛ ɔmɛ ɔ he sane kpakpa a jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe. 33 Mawu ha nɛ e ba mi kɛ pi si ha wɔ nɛ wa ji a bimɛ ɔ kɛ gu Yesu si nɛ e tle ɔ nɔ;+ kaa bɔ nɛ a ngma ngɛ la enyɔne ɔ mi ke: ‘Ye bi ji mo; mwɔnɛ ɔ, i ba pee o tsɛ’ ɔ.+ 34 Mawu ma anɔkuale sane nɛ́ tsɔɔ kaa e tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti, nɛ e be e se kpalee kɛ ya puɛmi mi hu kɔkɔɔkɔ ɔ nɔ mi benɛ e de ke: ‘Ma je suɔmi nɛ e se pui nɛ i wo David si ngɛ he, nɛ e ji anɔkuale* ɔ kpo kɛ ha nyɛ’ ɔ.+ 35 Lɔ ɔ he ɔ, a de ekohu ngɛ la kpa ko mi ke: ‘O be nɔ nɛ yeɔ mo anɔkuale ɔ hyɛe nɛ e puɛ.’+ 36 David lɛɛ, e sɔmɔ Mawu* ngɛ e be ɔ mi, e gbo,* nɛ a to lɛ kɛ piɛɛ e nɛmɛ ɔmɛ a he, nɛ e puɛ.+ 37 Se nɔ nɛ Mawu tle lɛ si ɔ lɛɛ e puɛ we.+

38 “Enɛ ɔ he ɔ, nyɛmimɛ, nyɛ ná nɛ nyɛɛ le kaa kɛ gu nɔ nɛ ɔ nɔ ɔ, a ngɛ yayami nɛ a kɛ maa ke ɔ jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe,+ 39 nɛ ngɛ níhi tsuo nɛ a nyɛ we nɛ a gu Mose Mlaa a nɔ kɛ wo nyɛ nguɔ ngɛ he ɔ mi ɔ,+ kɛ gu nɔ nɛ ɔ lɛɛ e nɔ ɔ, a woɔ nɔ fɛɛ nɔ nɛ e heɔ yeɔ ɔ nguɔ.+ 40 Enɛ ɔ he ɔ, nyɛɛ hyɛ nɛ hi konɛ níhi nɛ a de ngɛ Gbali ɔmɛ a womi ɔ mi ɔ nɛ a ko ba nyɛ nɔ. E de ke: 41 ‘Nyɛ nihi a he fɛu yeli, nyɛɛ hyɛ, nɛ́ e pee nyɛ nyakpɛ, nɛ́ nyɛ hɛ mi nɛ kpata, ejakaa i ngɛ ní tsumi ko tsue ngɛ nyɛ ligbi ɔmɛ a mi, ní tsumi ko nɛ ke nɔ ko de nyɛ bɔ nɛ e ngɛ ha fitsofitso po ɔ, nyɛ be hee maa ye gblegbleegble.’”+

42 Jehanɛ ɔ, benɛ a ngɛ kpo jee ɔ, ni ɔmɛ kpa mɛ pɛɛ kaa a ba tu ní nɛ ɔmɛ a he munyu ngɛ He Jɔɔmi Ligbi nɛ e maa ba a nɔ. 43 Lɔ ɔ he ɔ, benɛ a kpa kpe ɔ nɛ a pee ngɛ kpe he ɔ, Yudabi kɛ nihi nɛ a tsake kɛ ba Yudabi ɔmɛ a jami ɔ mi ɔ, a kpɛti nihi fuu nɛ a jaa Mawu ɔ nyɛɛ Paulo kɛ Barnaba a se, nɛ benɛ Paulo kɛ Barnaba kɛ mɛ ngɛ munyu tue ɔ, a wo mɛ he wami kaa a ya nɔ nɛ a hi Mawu dloomi ɔ mi.+

44 Ngɛ He Jɔɔmi Ligbi nɛ e nyɛɛ se ɔ nɔ ɔ, lɔ ɔ ji kaa ma a tsuo ba bua a he nya konɛ a bu Yehowa* munyu ɔ tue. 45 Benɛ Yudabi ɔmɛ na asafo kuu ɔ, hunga hyi mɛ tɔ, nɛ a bɔni musu bɔmi munyuhi tumi kɛ bɔni nɔ́ nɛ Paulo ngɛ dee ɔ simi.+ 46 Kɛkɛ nɛ Paulo kɛ Barnaba tu munyu kɛ kã, nɛ a de mɛ ke: “Nyɛ ji nihi nɛ e he hia kaa a tu Mawu munyu ɔ kɛ tsɔɔ kekle.+ Se akɛnɛ nyɛ ngɛ Mawu munyu ɔ kuae, nɛ nyɛ bui nyɛ he kaa nihi nɛ a sa kɛ ha neneene wami he je ɔ, nyɛɛ hyɛ! wa dɔ wa yi kɛ yaa je ma amɛ a ngɔ.+ 47 Ejakaa Yehowa* fã wɔ ke: ‘I ngɔ mo kɛ pee la kɛ ha je ma amɛ, konɛ o pee yi wami hemi kɛ ya su zugba a nyagbe he ɔmɛ.’”+

48 Benɛ nihi nɛ a ngɛ je ma amɛ a mi ɔ nu nɔ́ nɛ ɔ, a bɔni nyami nɛ a wo Yehowa* munyu ɔ hɛ mi nyami, nɛ nihi tsuo nɛ a ngɛ tsui kpakpa nɛ ma ha nɛ a ná neneene wami ɔ ba he ye. 49 Jehanɛ se hu ɔ, a ngɛ Yehowa munyu ɔ gbɛe kɛ ngɛ fiae ngɛ ma a mi tsuo. 50 Se Yudabi ɔmɛ wo yihi nɛ a buɔ mɛ nɛ a yeɔ Mawu gbeye kɛ nyumuhi nɛ a hɛɛ blɔ nya ngɛ ma a mi ɔ a yi mi, nɛ a ha nɛ a te si+ kɛ wo Paulo kɛ Barnaba, nɛ a fie mɛ kɛ ho a huzu ɔmɛ a se ya. 51 Enɛ ɔ he ɔ, a blɛ a nane he bunyuku ɔ kɛ pue si kɛ pee odase kɛ si mɛ, nɛ a je kɛ ho Ikoniom ya.+ 52 Nɛ bua jɔmi+ kɛ mumi klɔuklɔu ya nɔ nɛ e hyi kaseli ɔmɛ tɔ.

14 Jehanɛ ɔ, ngɛ Ikoniom ɔ, a pee kake kɛ ya sɛ Yudabi ɔmɛ a kpe he ɔ, nɛ bɔ nɛ a plɛ kɛ tu munyu ha a ha nɛ Yudabi kɛ Helabi babauu nitsɛ ba he ye. 2 Se Yudabi ɔmɛ nɛ a he we yi ɔ wo nihi* nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ a yi mi, nɛ a su mɛ ngɔ wo nyɛmimɛ ɔmɛ a he.+ 3 Enɛ ɔ he ɔ, a ye be saii ngɛ lejɛ ɔ, nɛ a kɛ kã tu munyu ngɛ Yehowa* he wami ɔ nya, nɛ lɛ hu e gu a nɔ kɛ pee okadihi kɛ nyakpɛ níhi* kɛ ye e dloomi munyu ɔ he odase.+ 4 Se nihi babauu nɛ a ngɛ ma a mi ɔ a mi gba; ni komɛ fĩ Yudabi ɔmɛ a se, nɛ ni kpahi hu fĩ bɔfo ɔmɛ a se. 5 Benɛ nihi nɛ a je je ma amɛ a mi kɛ Yudabi ɔmɛ kɛ a nɔ yeli ɔmɛ tsuo bɔ mɔde kaa a maa pee mɛ nisɛ níhi nɛ́ a maa fiaa mɛ tɛ ɔ,+ 6 a wo bɔfo ɔmɛ a tue nɔ nɛ a tu fo kɛ ho Likaonia, Listra, Derbe kɛ ma nɛ bɔle mɛ ɔ a mi ya.+ 7 A ya nɔ nɛ a jaje sane kpakpa a ngɛ lejɛ ɔ.

8 Jehanɛ ɔ, nyumu ko ngɛ Listra, libɔɔ ji lɛ, nɛ e hii si ngɛ zugba. A fɔ lɛ glɔtsɛ, nɛ e nyɛɛ we hyɛ. 9 Benɛ Paulo ngɛ munyu tue ɔ, nyumu nɛ ɔ ngɛ lɛ tue bue. Paulo hyɛ lɛ totooto, nɛ benɛ e na kaa nyumu ɔ ngɛ hemi kɛ yemi kaa a ma tsa lɛ ɔ,+ 10 e kɛ gbi nɛ nya wa de lɛ ke: “Tee si nɛ o da o nane nɔ.” Kɛkɛ nɛ nyumu ɔ hlu kɛ da si, nɛ e bɔni nyɛɛmi.+ 11 Benɛ asafo kuu ɔ na nɔ́ nɛ Paulo pee ɔ, a kpa ngmlaa ngɛ Likaonia gbi mi ke: “Mawu ɔmɛ plɛ a he nimli nɛ a kple si kɛ ba wa ngɔ!”+ 12 Nɛ a bɔni Barnaba tsɛmi ke Zeu, se Paulo lɛɛ Herme, ejakaa lɛ ji nɔ titli nɛ e ngɛ munyu ɔ tue. 13 Nɛ Zeu osɔfo ɔ nɛ e sɔlemi we ɔ ngɛ ma a nya a ngɔ na kuhi kɛ mɔmɔ akekleehi kɛ ba agbo ɔmɛ a nya, nɛ e ngɛ hlae nɛ e kɛ asafo kuu ɔ nɛ a ngɔ kɛ sã afɔlehi.

14 Se benɛ bɔfo Barnaba kɛ bɔfo Paulo nu he ɔ, a hía a tade ɔmɛ, nɛ a sa fo kɛ ya sɛ asafo kuu ɔ kpɛti, nɛ a kpa ngmlaa ke: 15 “Nyumuhi, mɛni he je nɛ nyɛ ngɛ ní nɛ ɔmɛ pee ɔ? Wɔ hu wa ji adesahi nɛ a ngɛ gbɔjɔmihi kaa nyɛ nɔuu.+ Nɛ wa ngɛ sane kpakpa a jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe konɛ nyɛɛ kpale kɛ je ní nɛ ɔmɛ nɛ se nami be a he ɔ a se kɛ ba Mawu hɛ kalɔ ɔ, nɔ nɛ e bɔ hiɔwe ɔ, kɛ zugba a, kɛ wo ɔ, kɛ níhi tsuo nɛ ngɛ a mi ɔ ngɔ.+ 16 Ngɛ yi nɔhi nɛ a be ɔ a mi ɔ, e ngmɛ je ma amɛ tsuo blɔ nɛ a nyɛɛ ngɛ mɛ nitsɛmɛ a blɔhi a nɔ,+ 17 se kɛ̃ ɔ, e jɔɔ we lɛ nitsɛ e he odase yemi,+ ejakaa e pee kpakpa, e ha hiɔmi nɛ kɛ je hiɔwe ha nyɛ, nɛ e ha nyɛ be kpakpahi nɛ niye ní baa,+ nɛ e ha nyɛ ngma nɛ nyɛ ye nɛ nyɛ tɔ, nɛ e ha nɛ bua jɔmi hyi nyɛ tsui mi tɔ.”+ 18 Se ngɛ ní nɛ ɔmɛ nɛ a de ɔ tsuo se ɔ, e piɛ bɔɔ jinɛ a ko nyɛ we asafo kuu ɔ nya tsimi konɛ a ko sã afɔle ɔ ha mɛ.

19 Se Yudabi komɛ je Antiokia kɛ Ikoniom kɛ ba nɛ a ba plɛ asafo kuu ɔ yi mi,+ nɛ a fiaa Paulo tɛ nɛ a gbla lɛ si kɛ ya ma a se, nɛ a susu kaa e gbo.+ 20 Se benɛ kaseli ɔmɛ ba bɔle lɛ ɔ, e te si nɛ e sɛ ma a mi. E nɔ jena a, e kɛ Barnaba je kɛ ho Derbe ya.+ 21 Benɛ a ya jaje sane kpakpa a ngɛ jamɛ a ma a mi nɛ a pee nihi fuu kaseli se ɔ, a kpale kɛ ho Listra, Ikoniom, kɛ Antiokia ya. 22 A ya wo kaseli ɔmɛ* he wami ngɛ lejɛ ɔ.+ A wo mɛ he wami kaa a ya nɔ nɛ a hi hemi kɛ yemi ɔ mi, nɛ a de ke: “E sa nɛ waa gblee amanehlu babauu mi kɛ sɛ Mawu Matsɛ Yemi ɔ mi.”+ 23 Jehanɛ se hu ɔ, a hla nikɔtɔmahi kɛ ha mɛ ngɛ asafo fɛɛ asafo mi,+ a sɔle nɛ a ha hwɔ,+ nɛ a tu mɛ ngɔ wo Yehowa,* nɔ nɛ a ba he lɛ ye ɔ dɛ mi.

24 Lɔ ɔ se ɔ, a gu Pisidia nɛ a ba Pamfilia,+ 25 nɛ benɛ a jaje munyu ɔ ngɛ Perga ta a, a kple kɛ ho Atalia ya. 26 Benɛ a je lejɛ ɔ, a sɛ lɛ mi nɛ a pue nɔ kɛ ho Antiokia ya, he nɛ a tu mɛ ngɔ wo Mawu dloomi ɔ dɛ mi ngɛ kɛ ha ní tsumi nɛ amlɔ nɛ ɔ, a gbe nya a.+

27 Benɛ a ba su nɛ a bua asafo ɔ nya a, a bɔ mɛ níhi fuu nɛ Mawu gu a nɔ kɛ pee, kɛ bɔ nɛ e bli sinya nɛ a kɛ yaa hemi kɛ yemi mi ɔ kɛ ha je ma amɛ ɔ.+ 28 Lɔ ɔ he ɔ, a kɛ kaseli ɔmɛ hi si be saii ngɛ lejɛ ɔ.

15 Jehanɛ ɔ, nyumu komɛ kple kɛ je Yudea kɛ ba nɛ a ba bɔni nyɛmimɛ ɔmɛ tsɔɔmi ke: “Ke a pui nyɛ ngɛ Mose kusumi ɔ nya a,+ a be nyɛe ma he nyɛ yi wami.” 2 Se benɛ Paulo kɛ Barnaba kɛ mɛ je atsinyɛ nɛ a kɛ mɛ sã nya hluu ɔ, a to blɔ nya kaa Paulo, Barnaba, kɛ ni ɔmɛ a kpɛti ni komɛ nɛ́ a kuɔ kɛ ya bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ a ngɔ ngɛ Yerusalem,+ ngɛ sane* nɛ ɔ he.

3 Lɔ ɔ he ɔ, benɛ asafo ɔ ya je mɛ blɔ bɔɔ ɔ, nyumu nɛ ɔmɛ tsa nɔ kɛ gu Foinike kɛ Samaria tsuo, nɛ a ngɛ bɔ nɛ nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ tsake ha a he amaniɛ bɔe fitsofitso, nɛ enɛ ɔ ha nɛ nyɛmimɛ ɔmɛ tsuo ná bua jɔmi babauu. 4 Benɛ a ya su Yerusalem ɔ, asafo ɔ kɛ bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ he mɛ atuu, nɛ a bɔ mɛ níhi fuu nɛ Mawu gu a nɔ kɛ pee ɔ. 5 Se nihi nɛ a ji Farisi kuu ɔ mi bimɛ nɛ a ba he ye ɔ, a kpɛti ni komɛ te si ngɛ a sɛhi a mi nɛ a de ke: “E he hia nɛ a po mɛ nɛ a fã mɛ nɛ a ye Mose Mlaa a nɔ.”+

6 Enɛ ɔ he ɔ, bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ kpe konɛ a hyɛ sane nɛ ɔ mi. 7 Benɛ a sɛsɛ he* hluu ɔ, Petro te si kɛ da si nɛ e de mɛ ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, nyɛ nitsɛmɛ nyɛ le saminya kaa, kɛ je sisije tɔɔ nɛ Mawu hla mi ngɛ nyɛ kpɛti kaa e sa kaa nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ nɛ á nu sane kpakpa a he munyu ɔ kɛ je ye nya konɛ a he ye.+ 8 Nɛ Mawu nɛ e le nɔ tsui mi ɔ+ ye odase kɛ gu mumi klɔuklɔu ɔ nɛ e ngɔ kɛ ha mɛ+ kaa bɔ nɛ wɔ hu e ngɔ kɛ ha wɔ ɔ nɔ. 9 Nɛ e ha we nɛ slɔɔto ko kulaa nɛ hi waa kɛ mɛ wa kpɛti,+ mohu ɔ, e ngɔ hemi kɛ yemi ɔ kɛ tsu a tsui he.+ 10 Lɛɛ amlɔ nɛ ɔ, mɛni he je mɔ lɛ nyɛ ngɛ Mawu kae, nɛ nyɛ ngɔ kuɛpã tso+ nɛ wa nɛmɛ ɔmɛ nyɛ we nɛ a tloo nɛ wɔ hu wa nyɛ we nɛ waa tloo ɔ kɛ ngɛ kaseli ɔmɛ a kuɛ woe ɔ?+ 11 Wɔɔ lɛɛ, wa ngɛ hemi kɛ yemi kaa Nyɔmtsɛ Yesu dloomi ɔ+ nɔ lɛ a gu kɛ he wa yi wami kaa bɔ nɛ e ji ngɛ mɛ hu a blɔ fa mi ɔ nɛ.”+

12 Kɛkɛ nɛ kuu ɔ tsuo pee dii, nɛ a bɔni Barnaba kɛ Paulo tue bumi, nɛ a de okadihi kɛ nyakpɛ níhi* fuu nɛ Mawu gu a nɔ kɛ pee ngɛ je ma amɛ a kpɛti ɔ. 13 Benɛ a gbe a munyu ɔ nya a, Yakobo de ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, nyɛɛ bu mi tue. 14 Simeon+ tu kekleekle be nɛ Mawu ngɔ e juɛmi kɛ ya je ma amɛ a nɔ, konɛ e ngɔ ni komɛ kɛ je a kpɛti kɛ ha e biɛ ɔ he munyu fitsofitso.+ 15 Nɛ enɛ ɔ kɛ Gbali ɔmɛ a munyu ɔ kɔ, kaa bɔ nɛ a ngma ke: 16 ‘Ngɛ ní nɛ ɔmɛ a se ɔ, ma kpale nɛ ma ya wo David bo tsu* ɔ nɛ e nɔ si ɔ nɔ kɛ ma si ekohu; ma ma e tsu nɛ e hule ɔ ekohu nɛ ma ha nɛ e hi kaa sa a, 17 bɔ nɛ pee nɛ nihi nɛ a piɛ, kɛ nihi nɛ a je je ma amɛ tsuo a mi, kɛ nihi nɛ a kɛ ye biɛ ɔ tsɛɔ mɛ ɔ nɛ a hla Yehowa* se blɔ kɛ hɛdɔ, Yehowa* nɛ́ ngɛ ní nɛ ɔmɛ pee ɔ lɛ de,+ 18 nɛ a le kɛ je blema lokoo.’+ 19 Enɛ ɔ he ɔ, yi mi kpɔ nɛ i mwɔ* ji kaa a ko hao nihi nɛ a je je ma amɛ a mi nɛ a ngɛ Mawu ngɔ bae ɔ,+ 20 mohu ɔ, a ngma kɛ ya ha mɛ kaa a yu a he ngɛ níhi nɛ wɔhi wo a he mu,+ ajuama bɔmi,*+ lohwehi nɛ a kika a kuɛ,* kɛ muɔ+ he. 21 Ejakaa kɛ je blema tɔɔ nɛ Mose ngɛ nihi nɛ a tuɔ e he munyu kɛ jeɔ ma kake mi kɛ yaa ma kpa mi, ejakaa a woɔ a gbi nɔ kɛ kaneɔ níhi nɛ e ngma a ngɛ he jɔɔmi ligbi fɛɛ he jɔɔmi ligbi nɔ.”+

22 Kɛkɛ nɛ bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ kɛ asafo ɔ tsuo ma nya si kaa a maa hla nyumuhi ngɛ a kpɛti kɛ piɛɛ Paulo kɛ Barnaba a he konɛ a tsɔ mɛ kɛ ya Antiokia; a tsɔ Yuda nɛ a tsɛɔ lɛ ke Basaba hulɔ ɔ kɛ Sila,+ a ji nyumuhi nɛ a nyɛɛ hɛ mi ngɛ nyɛmimɛ ɔmɛ a kpɛti. 23 Nɔ́ nɛ a ngma kɛ tsɔ mɛ ɔ ji nɛ ɔ nɛ:

“Nyɛ nyɛmimɛ bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ, kɛ ya ha nyɛmimɛ nɛ a ngɛ Antiokia,+ Siria, kɛ Kilikia nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ: Wa biɔ nyɛ! 24 Akɛnɛ wa nu kaa ni komɛ je wa kpɛti kɛ ba nyɛ ngɔ nɛ pohu waa kɛ blɔ tsɔɔmi ko ha we mɛ, nɛ́ a kɛ a nya mi munyu ba hao nyɛ,+ nɛ a ngɛ mɔde bɔe kaa a ma puɛ nyɛ* he je ɔ, 25 wa pee wa nya kake nɛ wa hla nyumuhi kɛ piɛɛ Barnaba kɛ Paulo nɛ wa suɔ mɛ ɔ a he konɛ waa tsɔ mɛ nyɛ ngɔ, 26 a ji nyumuhi nɛ a ngɔ a wami* ngɔ ha ngɛ wa Nyɔmtsɛ Yesu Kristo biɛ ɔ he je.+ 27 Enɛ ɔ he ɔ, wa ngɛ Yuda kɛ Sila tsɔe konɛ mɛ hu a ngɔ a nya mi munyu kɛ jaje ní nɛ ɔmɛ nɔuu ngɔ tsɔɔ nyɛ.+ 28 Ejakaa mumi klɔuklɔu ɔ+ kɛ wɔ nitsɛmɛ hu wa sume kaa wa maa ngɔ tlomi kpa ko kɛ fɔ nyɛ nɔ kaa ja níhi nɛ a he hia nɛ ɔmɛ pɛ: 29 kaa nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛɛ hi nyɛ he yue ngɛ níhi nɛ a ngɔ kɛ sã afɔle ha wɔhi,+ muɔ,+ lohwehi nɛ a kika a kuɛ,*+ kɛ ajuama bɔmi* he.+ Ke nyɛ hyɛ nyɛ he nɔ saminya ngɛ ní nɛ ɔmɛ a he ɔ, níhi maa ya nɔ ha nyɛ saminya. Nyɛɛ hi si saminya!”*

30 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ a wo nyumu nɛ ɔmɛ blɔ ɔ, a kple kɛ ho Antiokia ya, nɛ a ya bua kuu ɔ tsuo nya nɛ a ngɔ sɛ womi ɔ kɛ ha mɛ. 31 Benɛ a kane sɛ womi ɔ ta a, a bua jɔ he wami womi ɔ he wawɛɛ. 32 Nɛ akɛnɛ gbali hu ji Yuda kɛ Sila he je ɔ, a tu he wami womi munyuhi fuu kɛ tsɔɔ nyɛmimɛ ɔmɛ, nɛ a wo a bua.+ 33 Benɛ a ye be saii ngɛ lejɛ ɔ, nyɛmimɛ ɔmɛ wo mɛ blɔ ngɛ tue mi jɔmi mi kɛ ho nihi nɛ a tsɔ mɛ kɛ ba a a ngɔ ya. 34* —— 35 Se Paulo kɛ Barnaba hi Antiokia, nɛ a tsɔɔ ní nɛ a jaje Yehowa* munyu ɔ he sane kpakpa a, nɛ ni kpahi fuu hu pee jã.

36 Ligbi komɛ a se ɔ, Paulo de Barnaba ke: “Amlɔ nɛ ɔ,* ha nɛ waa kpale kɛ ya slaa nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ ma fɛɛ ma nɛ wa jaje Yehowa* munyu ɔ ngɛ mi ɔ mi ɔ, konɛ wa ya hyɛ bɔ nɛ a ngɛ ha.”+ 37 Barnaba fia e pɛɛ si kaa e maa ngɔ Yohane nɛ a tsɛɔ lɛ ke Marko ɔ kɛ piɛɛ a he kɛ ya.+ 38 Se Paulo lɛɛ e bua jɔɛ he kaa a maa ngɔ lɛ kɛ piɛɛ a he kɛ ya, akɛnɛ e kpale ngɛ a se ngɛ Pamfilia nɛ e kɛ mɛ yɛ nɛ a ya tsu ní ɔ he je.+ 39 Enɛ ɔ ngɔ abofu kɛ ba nɛ a sã nya wawɛɛ, lɔ ɔ he ɔ, a mi gba; nɛ Barnaba+ ngɔ Marko kɛ piɛɛ e he nɛ a sɛ lɛ mi kɛ ho Kipro ya. 40 Paulo lɛɛ, e hla Sila, nɛ benɛ nyɛmimɛ ɔmɛ tu lɛ ngɔ wo Yehowa* dloomi ɔ dɛ mi ɔ,+ a pue nɔ kɛ ho. 41 E ya gu Siria kɛ Kilikia, nɛ e wo asafo ɔmɛ he wami.

16 Lɔ ɔ he ɔ, Paulo ya su Derbe nɛ e tsa nɔ kɛ ho Listra ya.+ Nɛ kaselɔ ko ngɛ lejɛ ɔ nɛ a tsɛɔ lɛ ke Timoteo,+ Yuda yo ko nɛ e he ye ɔ binyumu ji lɛ, se e tsɛ ɔ lɛɛ Helano, 2 nɛ nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ Listra kɛ Ikoniom ɔ tuɔ e he munyu kpakpa. 3 Paulo suɔ nɛ Timoteo nɛ e ba piɛɛ e he, nɛ e ngɔ lɛ nɛ e po lɛ ngɛ Yudabi nɛ a ngɛ lejɛ ɔ ní ɔmɛ a mi ɔmɛ a he je,+ ejakaa mɛ tsuo a le kaa e tsɛ ɔ ji Helano. 4 Benɛ a ngɛ ma amɛ a nɔ kpae ɔ, a ngɔ mlaahi nɛ bɔfo ɔmɛ kɛ nikɔtɔma amɛ nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ wo ɔ kɛ ngɛ mɛ hae konɛ a ye nɔ.+ 5 Enɛ ɔ he ɔ, ngɛ anɔkuale mi ɔ, asafo ɔmɛ ya nɔ nɛ a he wa ngɛ hemi kɛ yemi ɔ mi, nɛ daa ligbi ɔ, a he ngɛ hiɛe.

6 Jehanɛ se hu ɔ, a hia blɔ kɛ ya gu Frigia kɛ Galatia ma a mi,+ ejakaa mumi klɔuklɔu ɔ tsi a nya kaa a ko tu Mawu munyu ɔ ngɛ Asia kpokpa a nɔ. 7 Jehanɛ ɔ, benɛ a kple kɛ ba Misia a, a bɔ mɔde kaa a maa ya Bitinia,+ se Yesu mumi ɔ ha we mɛ blɔ. 8 Lɔ ɔ he ɔ, a be Misia he,* nɛ a kple kɛ ba Troya. 9 Nɛ nyɔ ɔ mi ɔ, a je nina ko kɛ tsɔɔ Paulo. E na Makedonia nyumu ko nɛ daa si ngɛ lejɛ ɔ, nɛ e ngɛ lɛ pɛɛ kpae ke: “Moo po mi kɛ ba Makedonia nɛ o ba ye bua wɔ.” 10 Benɛ e na nina a nɔuu pɛ ɔ, wa bɔ mɔde kaa wa maa ya Makedonia, ejakaa wa ma nya si kaa Mawu tsɛ wɔ konɛ wa ya jaje sane kpakpa a kɛ tsɔɔ mɛ.

11 Enɛ ɔ he ɔ, wa sɛ lɛ mi kɛ je Troya nɛ wa gu wo ɔ nɔ tɛɛ kɛ ho Samotrake ya, se e nɔ jena a, wa tsa nɔ kɛ ya Neapoli; 12 nɛ benɛ wa je lejɛ ɔ, wa ya Roma nɔ yemi he ko nɛ a tsɛɔ ke Filipi+ nɛ́ e ji ma ngua ngɛ Makedonia kpokpa a nɔ ɔ. Wa hi lejɛ ɔ ligbi bɔɔ ko. 13 Ngɛ He Jɔɔmi Ligbi ɔ nɔ ɔ, wa ya agbo ɔ se ngɛ pa a nya he nɛ wa susu kaa a sɔleɔ ngɛ ɔ, nɛ wa ya hi si, nɛ waa kɛ yihi nɛ a ba kpe ngɛ lejɛ ɔ bɔni munyu tumi. 14 Nɛ yo ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Lidia, nɛ e ji bo nɛ hɛɛ alamua tu su jualɔ nɛ e je Tiatira,+ nɛ e ji Mawu jalɔ ɔ ngɛ tue bue, nɛ Yehowa* bli e tsui mi gbajaa konɛ e bu níhi nɛ Paulo ngɛ dee ɔ tue. 15 Jehanɛ ɔ, benɛ a baptisi e kɛ e we mi bimɛ ɔmɛ tsuo ɔ,+ e kpa wɔ pɛɛ wawɛɛ ke: “Ke nyɛ bu mi kaa i yeɔ Yehowa* anɔkuale ɔ, lɛɛ nyɛɛ ba nɛ nyɛ ba to ye we ɔ mi.” Nɛ e pee hluu nɛ wa ya.

16 Jehanɛ ɔ, e ba mi kaa benɛ wa yaa he nɛ a sɔleɔ ngɛ ɔ, mawayo ko nɛ daimonio mumi ngɛ e mi, nɛ́ e haa nɛ e klaa a+ kɛ wɔ ba kpe. E gu níhi nɛ maa ba hwɔɔ se nɛ e deɔ nihi ɔ* nɔ kɛ ha nɛ e nyɔmtsɛmɛ ɔmɛ ná ní babauu. 17 Yoyo nɛ ɔ ya nɔ nɛ e ngɛ waa kɛ Paulo wa se nyɛɛe, nɛ e ngɛ ngmlaa kpae ke: “Nyumu nɛ ɔmɛ ji Mawu Hiɔwe Lokoo No ɔ nyɔguɛhi,+ nɛ a ngɛ yi wami hemi blɔ ɔ jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe.” 18 E ya nɔ nɛ e pee nɔ́ nɛ ɔ ligbihi fuu. Nyagbe ɔ, nɔ́ nɛ ɔ ba gbe Paulo nya,* nɛ e plɛ e he, nɛ e de mumi ɔ ke: “I ngɛ mo fãe ngɛ Yesu Kristo biɛ mi kaa o je kpo ngɛ e mi.” Nɛ e je kpo jamɛ a ngmlɛfia a mi nɔuu.+

19 Jehanɛ ɔ, benɛ e nyɔmtsɛmɛ ɔmɛ na kaa blɔ nɔ nɛ a guɔ kɛ náa sika a se po ɔ,+ a nu Paulo kɛ Sila, nɛ a gbla mɛ kɛ ya nɔ yeli ɔmɛ a ngɔ ngɛ jua a nɔ.+ 20 A ngɔ mɛ kɛ ya nihi nɛ a hyɛɔ konɛ mlaa nɛ tsu ní ɔ a ngɔ, nɛ a de ke: “Nyumu nɛ ɔmɛ ngɛ wa ma a nya gbae wawɛɛ nitsɛ.+ Yudabi ji mɛ, 21 nɛ a ngɛ kusumihi nɛ mlaa ngmɛ́ blɔ kaa waa pɛtɛ he loo waa ngɔ kɛ tsu ní ɔ jajee, ejakaa Romabi ji wɔ.” 22 Nɛ asafo kuu ɔ pee kake nɛ a te si kɛ wo mɛ, nɛ benɛ nihi nɛ a hyɛɔ konɛ mlaa nɛ tsu ní ɔ gba a tadehi ngɛ a he ta a, a fã ke a fiaa mɛ kpa.+ 23 Benɛ a fiaa mɛ kpa saminya a, a wo mɛ tsu, nɛ a fã nɔ nɛ e hyɛɔ nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ a nɔ ɔ kaa e bu a he saminya.+ 24 Akɛnɛ e nine su fami kaa kikɛ nɛ ɔ nɔ he je ɔ, e ngɔ mɛ kɛ ya wo se tsu ɔ mi, nɛ e bɔ a nane ɔmɛ pã.

25 Se maa pee nyɔ mi kpɛti ɔ, Paulo kɛ Sila ngɛ sɔlee nɛ a ngɛ lae kɛ ngɛ Mawu yi jee,+ nɛ nihi nɛ mɛ hu a wo mɛ tsu ɔ ngɛ mɛ tue bue. 26 Si kake too ɔ, zugba mimiɛ wawɛɛ, nɛ e hoso tsu ɔ sisi tomi ɔ. Jehanɛ hu ɔ, amlɔ nɔuu nɛ sinya amɛ tsuo bli, nɛ pã nɛ a bɔ nɔ fɛɛ nɔ ɔ kplɔ.+ 27 Benɛ nɔ nɛ e hyɛɔ nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ a nɔ ɔ hɛ tsɛ̃ nɛ e na kaa tsu ɔ nya sinya amɛ bli ɔ, e hia klaate nɛ́ jinɛ e yaa gbe e he, kɛ susumi ɔ kaa nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ tu fo.+ 28 Se Paulo kɛ gbi nɛ nya wa kpa ngmlaa ke: “Koo ye o he awi, ejakaa wɔ tsuo wa ngɛ hiɛ ɔ!” 29 Lɔ ɔ he ɔ, e de ke a ba ha lɛ kane, nɛ e sa fo kɛ sɛ tsu ɔ mi, nɛ e he ngɛ doe blibliibli, nɛ e kplã si ngɛ Paulo kɛ Sila a hɛ mi. 30 E ngɔ mɛ kɛ je kpo, nɛ e bi mɛ ke: “Awetsɛmɛ, mɛni e sa kaa ma pee konɛ a he ye yi wami?” 31 A de lɛ ke: “Mo he Nyɔmtsɛ Yesu nɛ o ye, nɛ a ma he mo kɛ o we mi bimɛ ɔmɛ tsuo nyɛ yi wami.”+ 32 Kɛkɛ nɛ a tu Yehowa* munyu ɔ kɛ tsɔɔ lɛ kɛ nihi tsuo nɛ a ngɛ e we ɔ mi ɔ. 33 Nɛ nyɔ ɔ mi ngɛ jamɛ a ngmlɛfia a mi nɔuu ɔ, e ngɔ mɛ kɛ ho nɛ e ya fɔ a pa amɛ a nɔ ha mɛ. Lɔ ɔ se ɔ, a baptisi lɛ kɛ e we ɔ tsuo amlɔ nɔuu.+ 34 E ngɔ mɛ kɛ ba e we ɔ mi, nɛ e ngmɛ okplɔɔ ha mɛ, nɛ e kɛ e we ɔ tsuo a nya wawɛɛ akɛnɛ amlɔ nɛ ɔ, e he Mawu ye ɔ he je.

35 Benɛ je na a, nihi nɛ a hyɛɔ konɛ mlaa nɛ tsu ní ɔ tsɔ ma he buli ɔmɛ nɛ a ya de lɛ ke: “Ngmɛɛ jamɛ a nyumu ɔmɛ a he.” 36 Nɔ nɛ e hyɛɔ nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ a nɔ ɔ ba bɔ Paulo amaniɛ ke: “Nihi nɛ a hyɛɔ konɛ mlaa nɛ tsu ní ɔ tsɔ nihi kɛ ba kaa a ngmɛɛ nyɛ ni enyɔ ɔmɛ nyɛ he. Enɛ ɔ he ɔ, amlɔ nɛ ɔ, nyɛɛ je kpo, nɛ nyɛɛ ya ngɛ tue mi jɔmi mi.” 37 Se Paulo de mɛ ke: “E ngɛ mi kaa Romabi ji wɔ mohu lɛɛ, se a fiaa wɔ kpa ngɛ ma hɛ mi+ nɛ a wo wɔ tsu, be mi nɛ a bui wɔ fɔ.* Amlɔ nɛ ɔ, anɛ a ngɛ wa he ngmɛɛe ngɛ laami mi lo? Dɛbi, wa be kpo jee! Ha nɛ mɛ nitsɛmɛ a ba nɛ a ba je wɔ kpo.” 38 Ma he buli ɔmɛ ya bɔ nihi nɛ a hyɛɔ konɛ mlaa nɛ tsu ní ɔ munyu nɛ ɔmɛ. Benɛ a nu kaa Romabi ji nyumu ɔmɛ ɔ, a ye gbeye.+ 39 Lɔ ɔ he ɔ, a ba nɛ a ba kpa mɛ pɛɛ, nɛ benɛ a je mɛ kpo ɔ, a kpa mɛ pɛɛ kaa a je a ma a mi. 40 Se benɛ a je kpo kɛ je tsu womi he ɔ, a ho Lidia we ɔ mi ya; nɛ benɛ a na nyɛmimɛ ɔmɛ ɔ, a wo mɛ he wami+ nɛ a pue nɔ kɛ ho.

17 Jehanɛ ɔ, a hia blɔ kɛ ya gu Amfipoli kɛ Apolonia nɛ a ba Tesalonika,+ he nɛ Yudabi ɔmɛ a kpe he ko ngɛ ɔ. 2 Kaa bɔ nɛ Paulo pɔɔ peemi ɔ,+ e ho a ngɔ ya ngɛ kpe he ɔ, nɛ e kɛ mɛ ya susu níhi nɛ a ngɛ Ngmami ɔ mi ɔ a he he jɔɔmi ligbi etɛ sɔuu,+ 3 e tsɛ munyuhi a se kɛ tsɔɔ níhi a mi, nɛ e ma nɔ mi kaa e he hia nɛ Kristo ɔ nɛ e na amanehlu+ nɛ a tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti,+ nɛ e de ke: “Yesu nɛ ɔ nɛ́ i ngɛ e he sane jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe ɔ ji Kristo ɔ nɛ.” 4 Enɛ ɔ ha nɛ a ti ni komɛ ba he ye nɛ a kɛ Paulo kɛ Sila bɔ,+ nɛ Helabi babauu nitsɛ nɛ a jaa Mawu, kɛ yihi nɛ a he biɛ ɔ a ti nihi fuu hu pee jã.

5 Se Yudabi ɔmɛ ngɛ hunga jee+ nɛ a ya bua nyumu komɛ nɛ a ji yiwutsotsɛmɛ nɛ a ngɛ si kpae kɛkɛ ngɛ jua a nɔ ɔ a nya, nɛ benɛ a he ba hiɛ fuu ɔ, a ha nɛ basabasa peemi ba ma a mi. A ya tua Yason we ɔ, nɛ a ngɛ hlae nɛ a je Paulo kɛ Sila kpo kɛ ha basabasa peeli ɔmɛ. 6 Benɛ a nɛ mɛ ɔ, a gbla Yason kɛ nyɛmimɛ ɔmɛ a ti ni komɛ kɛ ya ma nɔ yeli ɔmɛ a ngɔ, nɛ a ngɛ ngmlaa kpae ke: “Nyumu nɛ ɔmɛ nɛ́ a plɛ zugba a tsuo hɛ mi ngɔ bu si* ɔ ba hiɛ ɔ hulɔ,+ 7 nɛ Yason he mɛ ngɔ to kaa e nibwɔhi. Nyumu nɛ ɔmɛ tsuo teɔ si kɛ woɔ Kaisare mlaa amɛ, nɛ a ngɛ dee ke matsɛ kpa ko ngɛ, nɛ lɛ ji Yesu.”+ 8 Benɛ a nu ní nɛ ɔmɛ ɔ, asafo kuu ɔ kɛ ma nɔ yeli ɔmɛ a tsui po; 9 nɛ benɛ a he sika* nɛ sa ngɛ Yason kɛ ni kpa amɛ a dɛ se ɔ, a ngmɛɛ a he nɛ a ho.

10 Oya nɔuu nɛ nyɛmimɛ ɔmɛ wo Paulo kɛ Sila blɔ nyɔ mi kɛ ho Beroya ya. Benɛ a ya su ɔ, a ya Yudabi ɔmɛ a kpe he ɔ. 11 Nihi nɛ a ngɛ Beroya lɛɛ a susuɔ níhi a he kɛ yaa tsitsaa pe Tesalonikabi ɔmɛ, ejakaa a kɛ a juɛmi tsuo pɛtɛ munyu ɔ he, nɛ daa ligbi ɔ, a kpaa Ngmami ɔ mi saminya konɛ a hyɛ kaa ní nɛ ɔmɛ ngɛ mi jã niinɛ lo. 12 Enɛ ɔ he ɔ, a ti nihi babauu ba he ye, nɛ Hela yihi fuu nɛ a ngɛ biɛ kpakpa kɛ nyumu komɛ hu pee jã nɔuu. 13 Se benɛ Yudabi nɛ a je Tesalonika a ná le kaa Paulo ngɛ Mawu munyu ɔ jajee ngɛ Beroya hulɔ ɔ, a ba lejɛ ɔ nɛ a ba wo asafo kuu ɔ yi mi, nɛ a pee basabasa.+ 14 Kɛkɛ nɛ amlɔ nɔuu ɔ, nyɛmimɛ ɔmɛ wo Paulo blɔ kɛ ho wo ɔ nya ya,+ se Sila kɛ Timoteo lɛɛ a hi lejɛ ɔ. 15 Se nihi nɛ a piɛɛ Paulo he ɔ ngɔ lɛ kɛ ba Atene tɔɔ, nɛ benɛ Paulo ngɔ sɛ kɛ ha mɛ kaa a ya de Sila kɛ Timoteo+ kaa a ba e ngɔ oya nɔuu ɔ, a je.

16 Jehanɛ ɔ, benɛ Paulo ngɛ mɛ mlɛe ngɛ Atene nɛ e na kaa wɔhi babauu ngɛ ma a mi ɔ, e hao* wawɛɛ. 17 Enɛ ɔ he ɔ, e kɛ Yudabi ɔmɛ kɛ ni kpahi nɛ a jaa Mawu ɔ bɔni níhi a he susumi ngɛ kpe he ɔ, nɛ daa ligbi ɔ, e kɛ nihi nɛ e naa mɛ ngɛ jua a nɔ ɔ susuɔ níhi a he. 18 Se Epikuro we bi kɛ Stoike we bi nɛ a ji je mi ní leli ɔ kɛ lɛ bɔni nya sami, nɛ a ti ni komɛ ngɛ dee ke: “Mɛni nyapuutsɛ nɛ ɔ ngɛ hlae nɛ e de?” Ni kpahi hu ngɛ dee ke: “E ngɛ kaa nɔ́ nɛ e ngɛ ma se mawuhi a he munyu jajee.” Ejakaa e ngɛ Yesu he sane kpakpa a kɛ gbogboehi a si tlemi ɔ jajee.+ 19 Enɛ ɔ he ɔ, a nu lɛ nɛ a ngɔ lɛ kɛ ho Areopago ɔ ya, nɛ a bi lɛ ke: “Anɛ o ma nyɛ ma ha nɛ waa le tsɔɔmi ehe nɛ o ngɛ he munyu tue nɛ ɔ lo? 20 Ejakaa o ha nɛ wa tuehi ngɛ ní ehehi nue, nɛ wa suɔ nɛ waa le nɔ́ nɛ ní nɛ ɔmɛ tsɔɔ.” 21 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nɔ́ pɛ nɛ Atenebi ɔmɛ kɛ nihi nɛ a je ma se nɛ a ngɛ* lejɛ ɔ tsuo ngɔɔ a he jɔɔmi be kɛ peeɔ kɛkɛ ji kaa a maa hi nɔ́ ehe ko he munyu tue aloo a maa hi tue bue. 22 Jehanɛ ɔ, Paulo da si ngɛ Areopago ɔ+ kpɛti nɛ e de ke:

“Atene nyumuhi, i na kaa ngɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́ mi ɔ, nyɛ yeɔ mawu ɔmɛ gbeye* wawɛɛ pe ni kpa amɛ.+ 23 Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, benɛ i bee nɛ i ngɛ níhi nɛ nyɛ jaa a* a he hɛ toe saminya a, i na afɔle sami latɛ ko nɛ a ngma ngɛ he ke ‘Kɛ Ha Mawu Ko Nɛ A Li Lɛ ɔ.’ Enɛ ɔ he ɔ, nɔ nɛ nyɛ li lɛ se kɛ̃ ɔ, nyɛ ngɛ lɛ jae ɔ, jamɛ a nɔ ɔ he munyu lɛ i ngɛ jajee kɛ ngɛ nyɛ tsɔɔe ɔ nɛ. 24 Mawu ɔ nɛ e bɔ je ɔ kɛ níhi tsuo nɛ ngɛ mi ɔ, lɛ ji hiɔwe kɛ zugba Nyɔmtsɛ ɔ nɛ,+ e hí sɔlemi wehi nɛ a kɛ nine pee mi;+ 25 nɛ jã kɛ̃ lɛ a kɛ adesahi a nine sɔmɔ we lɛ, kaa nɔ ko nɛ nɔ́ ko hia lɛ,+ ejakaa lɛ nitsɛ lɛ e haa nihi tsuo wami kɛ mumi+ kɛ níhi tsuo. 26 Nɛ nɔmlɔ kake mi+ e je kɛ pee ma fɛɛ ma kɛ e mi nimli konɛ a hi si ngɛ zugba a nɔ tsuo,+ nɛ e to behi nɛ e wo huzuhi kɛ wo hehi nɛ adesahi maa hi ɔ,+ 27 konɛ a hla Mawu se blɔ, kaa eko ɔ, ke a tataa si ɔ, a maa na lɛ niinɛ lo,+ pohu e kɛ wa ti nɔ fɛɛ nɔ he kɛ we. 28 Ejakaa kɛ gu e nɔ lɛ wa ngɛ wami, nɛ wa yaa nɛ wa baa, nɛ wa ngɛ, kaa bɔ nɛ nyɛ nitsɛmɛ nyɛ asilɛte komɛ po de ɔ. A de ke, ‘Ejakaa wɔ hu e bimɛ ji wɔ.’

29 “Enɛ ɔ he ɔ, akɛnɛ Mawu bimɛ ji wɔ he je ɔ,+ e sɛ nɛ wa susu kaa Nɔ nɛ e ji Mawu ɔ ngɛ kaa sika tsu aloo sika hiɔ aloo tɛ, kaa nɔ́ ko nɛ adesahi kɛ ga pee.+ 30 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Mawu ma e hɛ ngɔ fɔ behi nɛ adesahi li níhi kaa kikɛ nɛ ɔmɛ a nɔ;+ se amlɔ nɛ ɔ lɛɛ, e ngɛ nimli tsuo nɛ a ngɛ he fɛɛ he ɔ dee kaa a tsake a tsui. 31 Ejakaa e to ligbi ko, nɛ e to e yi mi kaa ngɛ jamɛ a ligbi ɔ nɔ ɔ, e maa gu nyumu ko nɛ e hla lɛ ɔ nɔ kɛ kojo+ nihi tsuo nɛ a ngɛ zugba a nɔ ɔ ngɛ dami nya, nɛ e gu si nɛ e tle lɛ kɛ je gbogboehi a kpɛti ɔ nɔ kɛ ma enɛ ɔ nɔ mi kɛ ha adesahi tsuo.”+

32 Jehanɛ ɔ, benɛ a nu gbogboehi a si tlemi ɔ he ɔ, a kpɛti ni komɛ bɔni e he fɛu yemi,+ nɛ a kpɛti ni komɛ hu de ke: “Wa maa bu mo tue ngɛ sane nɛ ɔ he ekohu.” 33 Kɛkɛ nɛ Paulo je a he, 34 se nyumu ɔmɛ a ti ni komɛ ba piɛɛ e he nɛ a he ye. A kpɛti ni komɛ ji Dionisio nɛ e ji kojolɔ ngɛ Areopago kojomi he ɔ, kɛ yo ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Damari ɔ, kɛ ni kpahi.

18 Ngɛ enɛ ɔ se ɔ, e je Atene nɛ e ba Korinto. 2 Nɛ e ba na Yudano ko nɛ e je Ponto nɛ a tsɛɔ lɛ ke Akuila+ kɛ e yo Priskila nɛ a je Italia kɛ ba kɛ we, ejakaa Klaudio fã Yudabi tsuo kaa a je Roma. Enɛ ɔ he ɔ, e ya a ngɔ, 3 nɛ akɛnɛ ní tsumi nɛ e tsuɔ ɔ nɔuu lɛ mɛ hu a tsuɔ he je ɔ, e hi a we ɔ mi nɛ e kɛ mɛ tsu ní,+ ejakaa a ní tsumi ji bo tsu peemi. 4 He Jɔɔmi Ligbi fɛɛ he jɔɔmi ligbi ɔ,+ e ya tuɔ munyu* ngɛ kpe he ɔ,+ nɛ e plɛɔ Yudabi kɛ Helabi a yi mi.

5 Jehanɛ ɔ, benɛ Sila+ kɛ Timoteo+ kple kɛ je Makedonia kɛ ba a, Paulo kɛ e be tsuo bɔni Mawu munyu ɔ fiɛɛmi, nɛ e ye Yudabi ɔmɛ odase kɛ ma nɔ mi kaa Yesu ji Kristo ɔ nɛ.+ 6 Se benɛ a ya nɔ nɛ a te si kɛ wo lɛ nɛ a tu munyu yayahi kɛ si lɛ se ɔ, e huanya e tade ɔmɛ a mi,+ nɛ e de mɛ ke: “Nyɛ muɔ nɛ e tloo nyɛ nitsɛmɛ.+ Imi lɛɛ ye he tsɔ.+ Kɛ je amlɔ nɛ ɔ kɛ yaa a, ma ya nihi nɛ a ngɛ je ma amɛ a mi ɔ a ngɔ.”+ 7 Enɛ ɔ he ɔ, e je lejɛ ɔ,* nɛ e ya nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Titio Yusto nɛ e ji Mawu jalɔ nɛ e we ɔ tsa kpe he ɔ nɔ ɔ we ɔ mi. 8 Se Krispo+ nɛ e ji kpe he ɔ nɔ hyɛlɔ ɔ ba he Nyɔmtsɛ ɔ ye, lɛ kɛ e we mi bimɛ ɔmɛ tsuo. Nɛ Korintobi ɔmɛ a ti nihi fuu nɛ a nu sane kpakpa a he ye nɛ a baptisi mɛ. 9 Jehanɛ se hu ɔ, nyɔ mi ɔ, Nyɔmtsɛ ɔ de Paulo ngɛ nina ko mi ke: “Koo ye gbeye, mohu ɔ, yaa nɔ nɛ o hi munyu ɔ tue, nɛ ko ma o nya, 10 ejakaa i kɛ mo ngɛ,+ nɛ adesa ko be mo tuae nɛ e ye mo awi; ejakaa i ngɛ nihi fuu ngɛ ma nɛ ɔ mi.” 11 Lɔ ɔ he ɔ, e hi lejɛ ɔ jeha kake kɛ nyɔhiɔ ekpa, nɛ e tsɔɔ Mawu munyu ɔ ngɛ a kpɛti.

12 Benɛ Galio ji amlaalo* ngɛ Akaya a, Yudabi ɔmɛ pee kake nɛ a ya tua Paulo nɛ a ngɔ lɛ kɛ ho kojomi sɛ ɔ he ya, 13 nɛ a de ke: “Nyumu nɛ ɔ ngɛ nihi a yi mi plɛe ke a ja Mawu ngɛ blɔ nɛ e kɛ wa mlaa a kɔ we ɔ nɔ.” 14 Se benɛ Paulo ma munyu tumi ɔ, Galio de Yudabi ɔmɛ ke: “Nyɛ Yudabi, ngɛ anɔkuale mi ɔ, kaa tɔmi ko aloo yayami ngua ko lɛ e pee ɔ, jinɛ sisi numi ngɛ he kaa ma to ye tsui si kɛ bu nyɛ tue. 15 Se ke nya sami ɔ kɔɔ munyuhi kɛ biɛhi kɛ nyɛ nitsɛmɛ nyɛ mlaa a he ɔ,+ lɛɛ e sa nɛ nyɛ nitsɛmɛ nyɛɛ hyɛ mi. Imi lɛɛ i sume nɛ ma pee ní nɛ ɔmɛ a he kojolɔ.” 16 Kɛkɛ nɛ e fie mɛ kɛ je kojomi sɛ ɔ hɛ mi. 17 Enɛ ɔ he ɔ, mɛ tsuo a nu Sostene+ nɛ e ji kpe he ɔ nɔ hyɛlɔ ɔ nɛ a bɔni lɛ kongomi ngɛ kojomi sɛ ɔ hɛ mi. Se Galio kɛ e he wui ní nɛ ɔmɛ a mi kulaa.

18 Benɛ Paulo hi lejɛ ɔ ligbi bɔɔ komɛ a se ɔ, e kɛ nyɛmimɛ ɔmɛ ye sɛ, nɛ e hi lɛ mi kɛ ho Siria ya, nɛ Priskila kɛ Akuila piɛɛ e he. E ha nɛ a sɛ e yi nɛ e ba si ngɛ Kenkrea,+ ejakaa e kã kita ko. 19 Jehanɛ ɔ, a ya su Efeso, nɛ e je a he ngɛ lejɛ ɔ; se e ya sɛ kpe he ɔ, nɛ e kɛ Yudabi ɔmɛ ya susu níhi a he.+ 20 E ngɛ mi kaa a ya nɔ nɛ a kpa lɛ pɛɛ kaa e hi a ngɔ be bɔɔ, se e kplɛɛ we nɔ, 21 mohu ɔ, e kɛ mɛ ye sɛ nɛ e de mɛ ke: “Ke Yehowa* suɔ ɔ, ma kpale kɛ ba nyɛ ngɔ ekohu.” Kɛkɛ nɛ e sɛ lɛ mi kɛ je Efeso 22 nɛ e kple kɛ ba Kaisarea. Lɔ ɔ se ɔ, e kuɔ kɛ ya* nɛ e ya nga asafo ɔ, nɛ ngɛ lɔ ɔ se ɔ, e kple kɛ ho Antiokia ya.+

23 Benɛ e ye be saii ngɛ lejɛ ɔ se ɔ, e je lejɛ ɔ kɛ ho, nɛ e je mahi a mi kɛ ya mahi a mi ngɛ Galatia kɛ Frigia,+ nɛ e ngɛ kaseli ɔmɛ tsuo he wami woe.+

24 Jehanɛ ɔ, Yudano ko nɛ e je Aleksandria nɛ a tsɛɔ lɛ ke Apolo ɔ+ ba Efeso; e ji nyumu nɛ e nya mi tsɔ, nɛ e le Ngmami ɔ mi saminya. 25 A tsɔɔ nyumu nɛ ɔ Yehowa* blɔ ɔ he ní, nɛ mumi ɔ wo lɛ kã, nɛ e ngɛ Yesu he munyu tue nɛ e ngɛ e he ní tsɔɔe pɛpɛɛpɛ, se Yohane baptisimi ɔ pɛ e le. 26 E kɛ kã bɔni munyu tumi ngɛ kpe he ɔ, nɛ benɛ Priskila kɛ Akuila+ nu e he ɔ, a ngɔ lɛ kɛ ya a ngɔ, nɛ a tsɔɔ lɛ Mawu blɔ ɔ fitsofitso pe bɔ nɛ e le ɔ. 27 Jehanɛ se hu ɔ, akɛnɛ e suɔ kaa e maa po mi kɛ ya Akaya he je ɔ, nyɛmimɛ ɔmɛ ngma kɛ ya ha kaseli ɔmɛ, nɛ a wo mɛ he wami kaa a he lɛ atuu. Enɛ ɔ he ɔ, benɛ e su lejɛ ɔ, e ye bua nihi nɛ́ a ba he ye kɛ gu Mawu dloomi ɔ nɔ ɔ wawɛɛ nitsɛ; 28 ejakaa e kɛ he wami ngua tsɔɔ Yudabi ɔmɛ heii ngɛ ma hɛ mi kaa a susumi ɔ dɛ, nɛ e kɛ Ngmami ɔ tsɔɔ mɛ kaa Yesu ji Kristo ɔ nɛ.+

19 E ba mi kaa benɛ Apolo+ ngɛ Korinto ɔ, Paulo ya kpa kpokpahi nɛ a kɛ wo he kɛ ɔ a nɔ, nɛ e kple kɛ ba Efeso.+ E ba na kaseli komɛ ngɛ lejɛ ɔ, 2 nɛ e de mɛ ke: “Benɛ nyɛ ba he ye ɔ, anɛ nyɛ nine su mumi klɔuklɔu nɔ lo?”+ A ha lɛ heto ke: “Ei, wa nui hyɛ kaa mumi klɔuklɔu ko ngɛ.” 3 Lɔ ɔ he ɔ, e bi mɛ ke: “Lɛɛ mɛni mi lɛ a baptisi nyɛ ngɔ wo mɔ?” A de lɛ ke: “Yohane baptisimi ɔ mi.”+ 4 Paulo de mɛ ke: “Baptisimi nɛ Yohane baptisi ɔ lɛɛ e peeɔ tsui tsakemi he okadi,+ nɛ e de ni ɔmɛ kaa a he nɔ nɛ e ma ngɛ e se,+ nɛ ji Yesu ɔ nɛ a ye.” 5 Benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, a baptisi mɛ ngɔ wo Nyɔmtsɛ Yesu biɛ ɔ mi. 6 Nɛ benɛ Paulo ngɔ e nine kɛ pue a nɔ ɔ, mumi klɔuklɔu ɔ ba a nɔ,+ nɛ a bɔni ma se gbihi tumi nɛ a bɔni gbami.+ 7 Nyumuhi maa pee 12 lɛ a ngɛ lejɛ ɔ.

8 Jehanɛ ɔ, e sɛ kpe he ɔ,+ nɛ e kɛ kã tu munyu ngɛ lejɛ ɔ nyɔhiɔ etɛ sɔuu, e tuɔ munyuhi kɛ tsɔɔ nihi, nɛ e kɛ mɛ susuɔ Mawu Matsɛ Yemi ɔ he ngɛ blɔ nɛ e plɛɔ nɔ yi mi nɔ.+ 9 Se benɛ a kpɛti ni komɛ kplii a tsui nɛ a sume kaa a ma he ye,* nɛ a ngɛ Blɔ ɔ+ he munyu yaya tue ngɛ asafo kuu ɔ hɛ mi ɔ, e yu e he ngɛ a he+ nɛ e je kaseli ɔmɛ hu kɛ je a kpɛti, nɛ daa ligbi ɔ, e tuɔ munyu kɛ tsɔɔ mɛ ngɛ Tirano sukuu ɔ asa a nɔ. 10 Nɔ́ nɛ ɔ ya nɔ jeha enyɔ sɔuu, enɛ ɔ he ɔ, nihi tsuo nɛ a ngɛ Asia kpokpa a nɔ ɔ nu Nyɔmtsɛ ɔ munyu ɔ, Yudabi kɛ Helabi tsuo.

11 Nɛ Mawu ya nɔ nɛ e gu Paulo nine nɔ kɛ tsu he wami ní tsumihi nɛ́ a nɛ́ eko hyɛ,+ 12 hluu po kaa a ngɔɔ bohi kɛ tade hɛ mi hami bohi* nɛ a sa e nɔmlɔ tso ɔ he ɔ kɛ yaa nihi nɛ a be he wami ɔ a ngɔ,+ nɛ a hiɔ ɔmɛ jɔɔ nɛ mumi yayami ɔmɛ jeɔ a mi.+ 13 Se Yudabi komɛ nɛ a kpaa si nɛ a hiaa daimoniohi ɔ hu bɔ mɔde kaa a maa ngɔ Nyɔmtsɛ Yesu biɛ ɔ kɛ tsu ní ngɛ nihi nɛ mumi yayamihi ngɛ a mi ɔ a nɔ; a deɔ ke: “I ngɛ mo fãe ngɛ Yesu, nɔ nɛ Paulo ngɛ e he sane fiɛɛe ɔ biɛ mi.”+ 14 Jamɛ a be ɔ mi ɔ, osɔfo nɔkɔtɔma ko nɛ e ji Yudano nɛ a tsɛɔ lɛ ke Skeva a ngɛ binyumuhi kpaago nɛ a ngɛ jã pee. 15 Se mumi yayami ɔ he nɔ nɛ e de mɛ ke: “I le Yesu,+ nɛ Paulo hu i le lɛ;+ se nyɛɛ lɛɛ mɛnɔmɛ ji nyɛ?” 16 Kɛkɛ nɛ nyumu ɔ nɛ mumi yayami ɔ ngɛ e mi ɔ tu gblɔ mɛ, nɛ e nine ngɔ a he kakaaka, nɛ e ye a nɔ kunimi, nɛ a tu fo kɛ je jamɛ a we ɔ mi kɛ ho kɛ a he gu kɛ a he pahi. 17 Yudabi kɛ Helabi tsuo nɛ a ngɛ Efeso ɔ nu nɔ́ nɛ ɔ he; nɛ gbeye nu mɛ tsuo, nɛ a ya nɔ nɛ a wo Nyɔmtsɛ Yesu biɛ ɔ hɛ mi nyami wawɛɛ nitsɛ. 18 Nɛ nihi nɛ a he ye ɔ, a kpɛti nihi fuu baa nɛ a ba jajeɔ nɛ a deɔ níhi nɛ a pee ɔ ngɛ ma hɛ mi. 19 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nihi babauu nɛ jinɛ a tsuɔ kunya a ngɔ a womihi kɛ ba nɛ a bua a nya, nɛ a sã mɛ ngɛ nɔ fɛɛ nɔ hɛ mi.+ Nɛ a bu nya nɛ a na kaa a he jua su sika hiɔ 50,000. 20 Enɛ ɔ he ɔ, Yehowa* munyu ɔ ya nɔ nɛ e ngɛ wae nɛ e ngɛ hɛ mi yae ngɛ he wami nya.+

21 Benɛ ní nɛ ɔmɛ ya nɔ se ɔ, Paulo to e yi mi kaa ke e ya gu Makedonia+ kɛ Akaya se ɔ, e maa hia blɔ kɛ ya Yerusalem.+ E de ke: “Ke i ya lejɛ ɔ, e sa nɛ ma ya su Roma hulɔ.”+ 22 Enɛ ɔ he ɔ, e tsɔ nihi nɛ́ a sɔmɔɔ lɛ ɔ a kpɛti ni enyɔ, nɛ ji Timoteo+ kɛ Erasto+ kɛ ya Makedonia, se lɛ nitsɛ lɛɛ e hi si be saii ngɛ Asia kpokpa a nɔ.

23 Jamɛ a be ɔ mi ɔ, basabasa peemi nɛ mi wa+ ko ba te si ngɛ Blɔ ɔ he je.+ 24 Ejakaa nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Demetrio nɛ e ji sika hiɔ ga ní tsulɔ, nɛ e ngɔ sika hiɔ kɛ pee Artemi wɔ tsuhi ɔ ha nɛ ga ní tsuli ɔmɛ ná ní babauu.+ 25 E bua a kɛ ga ní tsuli kpahi a nya, nɛ e de mɛ ke: “Nyumuhi, nyɛ le saminya kaa ní tsumi nɛ ɔ nɔ lɛ wa guɔ kɛ náa ní. 26 Amlɔ nɛ ɔ, nyɛ na nɛ nyɛ nu kaa pi Efeso+ pɛ, se mohu ɔ, ngɛ Asia kpokpa a tsuo nɔ ɔ, Paulo nɛ ɔ plɛ nihi babauu a yi mi nɛ e ha nɛ a ná susumi kpa, nɛ a ngɛ dee ke mawuhi nɛ a kɛ ninehi pee ɔ, pi mawuhi nitsɛnitsɛ ji mɛ.+ 27 Jehanɛ se hu ɔ, nyagba a ji kaa pi wa ní tsumi nɛ ɔ he guɛ kɛkɛ nɛ e ma gbo, se mohu ɔ, a be yo mawu Artemi sɔlemi we ɔ hu bue fɛɛ. Nɛ Artemi nɛ́ a jaa lɛ ngɛ Asia kpokpa a tsuo nɔ kɛ zugba a nɔ tsuo ɔ, e hɛ mi nyami ɔ hu ma bɔ lɛ.” 28 Benɛ nyumu ɔmɛ nu nɔ́ nɛ ɔ, a mi mi fu wawɛɛ nitsɛ nɛ a bɔni ngmlaa kpami ke: “Efesobi ɔmɛ a we Artemi ɔ je agbo!”

29 Enɛ ɔ he ɔ, ma a mi pee gidigidi, nɛ mɛ tsuo a pee kake nɛ a sa fo kɛ ya fiɛmi he ɔ, nɛ a gbla Gayo kɛ Aristarko+ nɛ a ji Makedoniabi nɛ a piɛɛ Paulo he kɛ ngɛ blɔ hiae ɔ ngɔ piɛɛ a he kɛ ya lejɛ ɔ. 30 Ngɛ Paulo blɔ fa mi ɔ, jinɛ e suɔ kaa e maa ya ni ɔmɛ a kpɛti, se kaseli ɔmɛ ngmɛ́ lɛ blɔ. 31 Gbijlɔhi kɛ fiɛmihi a he blɔ nya toli ɔmɛ a kpɛti ni komɛ nɛ a ji Paulo huɛmɛ ɔ po ngɔ sɛ gbi kɛ ya ha lɛ, nɛ a kpa lɛ pɛɛ kaa e ko nla kaa e maa ya fiɛmi he ɔ. 32 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, benɛ ni komɛ ngɛ ngmlaa kpae kikɛ nɛ ɔ, ni komɛ hu ngɛ nɔ́ kpa dee; ejakaa ni ɔmɛ nɛ a kpe ɔ ngɛ gidigidi pee, nɛ a kpɛti nihi fuu li yi mi tomi he je nɛ a ba kpe ngɛ ɔ. 33 Enɛ ɔ he ɔ, a ngɔ Aleksanda kɛ je asafo kuu ɔ mi kɛ ba, Yudabi ɔmɛ ngɛ lɛ tsitsɛɛe, nɛ Aleksanda fɔ e nine nɛ e suɔ kaa e ma je e nya ngɛ ni ɔmɛ a hɛ mi. 34 Se benɛ a yɔse kaa Yudano ji lɛ ɔ, mɛ tsuo a kɛ gbi kake bɔni ngmlaa kpami maa pee ngmlɛfia enyɔ sɔuu, nɛ a ngɛ dee ke: “Efesobi ɔmɛ a we Artemi ɔ je agbo!”

35 Nyagbenyagbe ɔ, benɛ ma a womi ngmalɔ ɔ ha nɛ asafo kuu ɔ pee kɔ̃ ɔ, e de ke: “Efeso nyumuhi, adesahi a kpɛti mɛnɔ lɛ e li kaa Efeso ma a ji Artemi ngua a kɛ amaga a nɛ e je hiɔwe kɛ ba nɔ si ɔ sɔlemi we ɔ yi baalɔ? 36 Akɛnɛ nɔ ko be nyɛe maa je ní nɛ ɔmɛ a he atsinyɛ he je ɔ, e sa nɛ nyɛɛ pee dii, nɛ nyɛ ko pee gidigidi ko. 37 Ejakaa nyɛ ngɔ nyumu nɛ ɔmɛ kɛ ba hiɛ ɔ, pi kaa a ya ju níhi ngɛ sɔlemi we ɔmɛ, aloo a bɔ musu kɛ si wa yo mawu ɔ. 38 Enɛ ɔ he ɔ, ke Demetrio+ kɛ ga ní tsuli ɔmɛ nɛ a piɛɛ e he ɔ kɛ nɔ ko ngɛ sane ko ɔ, ligbihi ngɛ nɛ a kɛ kojoɔ, nɛ amlaalohi* hu ngɛ; nyɛ ha nɛ a ba sama a sibi. 39 Se ke nyɛ ngɛ nɔ́ ko hlae ngɛ enɛ ɔ se ɔ, lɛɛ e sa nɛ ma a nɛ e kpe konɛ a ma nya si. 40 Ejakaa ke wa hyɛ we nɛ hi ɔ, a maa bu wɔ kaa wa ji ma nɔ yelɔ ɔ hɛ mi atuã tsɔli ngɛ nɔ́ nɛ e ba mwɔnɛ ɔ he je, ejakaa wa be nɔ́ ko nɛ waa kɛ ma je wa nya kaa lɔ ɔ he je nɛ nimli babauu ɔ ngɛ basabasa nɛ ɔ pee ɔ.” 41 Nɛ benɛ e de enɛ ɔ se ɔ, e gbɛ kpe ɔ.

20 Se benɛ gidigidi peemi ɔ nya ba si ɔ, Paulo tsɔ kɛ ya tsɛ kaseli ɔmɛ, nɛ benɛ e wo mɛ he wami nɛ́ e kɛ mɛ ye sɛ ta a, e pue nɔ kɛ ho Makedonia ya. 2 Benɛ e ya kpa lejɛ ɔ kpokpa amɛ a nɔ nɛ e tu he wami womi munyuhi fuu kɛ tsɔɔ nihi nɛ a ngɛ lejɛ ɔmɛ ɔ ta a, e ya su Hela. 3 E ye nyɔhiɔ etɛ ngɛ lejɛ ɔ, se akɛnɛ Yudabi ɔmɛ so e yi nɔ+ benɛ e piɛ bɔɔ nɛ e maa sɛ lɛ mi kɛ ya Siria a he je ɔ, e to e yi mi kaa e maa kpale e se kɛ ya gu Makedonia. 4 Nihi nɛ a piɛɛ e he ji Sopater, nɛ́ e ji Piro nɛ e je Beroya a binyumu ɔ, Aristarko+ kɛ Sekundo nɛ a je Tesalonika a, Gayo nɛ e je Derbe ɔ, Timoteo,+ kɛ Tihiko+ kɛ Trofimo+ nɛ a je Asia kpokpa a nɔ ɔ. 5 Nyumu nɛ ɔmɛ sɛ wa hlami nɛ a ya ngɛ wɔ mlɛe ngɛ Troya; 6 se ngɛ Abolo Nɛ Masa Be Mi Gbijlɔ ɔ+ ligbi ɔmɛ a se ɔ, wa je Filipi nɛ wa gu wo ɔ nɔ, nɛ ngɛ ligbi enuɔ mi ɔ, wa ya ná mɛ ngɛ Troya, nɛ wa ye ligbi kpaago ngɛ lejɛ ɔ.

7 Ngɛ otsi ɔ we kekleekle ligbi ɔ nɔ benɛ wa bua wa he nya konɛ waa ye ní ɔ, Paulo bɔni munyu tumi kɛ ngɛ wɔ tsɔɔe akɛnɛ e nɔ jena e maa je ɔ he je; nɛ e tu munyu ɔ hluu kɛ su nyɔ mi kpɛti. 8 Enɛ ɔ he ɔ, kanehi fuu ngɛ hiɔwe tsu ɔ mi he nɛ wa bua wa he nya ngɛ ɔ. 9 Benɛ Paulo ngɛ munyu ɔ tue loloolo ɔ, niheyo ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Yutiko hii si ngɛ saflɛ ɔ nya. Niheyo nɛ ɔ sɛ mahe mi vii nɛ e tsɔ kɛ je mɔ siaudo etɛne ɔ nɔ kɛ ba nɔ si, nɛ benɛ a ya wo e nɔ ɔ, e gbo momo. 10 Se Paulo kple atlaakpe ɔ nɛ e ya bu e nɔ, nɛ e fua lɛ,+ nɛ e de ke: “Nyɛ kpa hoo ɔ peemi, ejakaa e ngɛ wami mi.”*+ 11 Kɛkɛ nɛ Paulo kuɔ atlaakpe ɔ kɛ ba nɛ e ba ku abolo ɔ nɛ e bɔni yemi. E tsa ní sɛɛmi ɔ nɔ hluu kɛ ya si be nɛ je na, nɛ lɔ ɔ se ɔ, e pue nɔ kɛ ho. 12 Nɛ a ngɔ nyumuyo ɔ kɛ ho hɛ ngmengmle, nɛ a bua jɔ saminya.

13 Jehanɛ ɔ, wa sɛ hlami kɛ ya sɛ mele mi, nɛ wa pue nɔ kɛ ho Aso ya, kɛ yi mi tomi ɔ kaa wa yaa ngɔ Paulo ngɛ lejɛ ɔ, ejakaa e kɛ blɔ tsɔɔmi ha wɔ ngɛ enɛ ɔ he momo, nɛ e to kaa e maa gu nane blɔ kɛ ya lejɛ ɔ. 14 Lɔ ɔ he ɔ, benɛ e ba ná wɔ ngɛ Aso ɔ, wa ha nɛ e sɛ mele ɔ mi, nɛ wa pue nɔ kɛ ho Mitilene ya. 15 E nɔ jena benɛ wa je lejɛ ɔ, wa ba su Kiyo, nɛ e nɔ jena ekohu ɔ, wa ba su Samo, nɛ e nɔ jena ekohu ɔ, wa ba su Mileto. 16 Paulo pee e juɛmi kaa e be si dae ngɛ Efeso,+ bɔ nɛ pee nɛ e se nɛ ko kɛ ngɛ Asia kpokpa a nɔ, ejakaa e ngɛ oya yee kaa ke e ma nyɛ ɔ, e ma ya su Yerusalem+ ngɛ Pentekoste Gbijlɔ ligbi ɔ nɔ.

17 Se benɛ e ngɛ Mileto ɔ, e tsɔ kɛ ya Efeso konɛ a ya tsɛ asafo ɔ mi nikɔtɔma amɛ kɛ ba. 18 Benɛ a ba e ngɔ ɔ, e de mɛ ke: “Nyɛ nitsɛmɛ nyɛ le bɔ nɛ i ba ye je mi ha benɛ i ngɛ nyɛ kpɛti ɔ, kɛ je kekleekle ligbi nɛ ye nane ma Asia kpokpa a nɔ ɔ,+ 19 nɛ i kɛ he si bami sɔmɔ Nyɔmtsɛ ɔ+ kɛ vonyu ngɛ kahi nɛ i kɛ kpe ngɛ ye yi nɔ nɛ Yudabi ɔmɛ so ɔ he je, 20 nɛ i laa we nyɛ níhi nɛ a he ngɛ se nami ha nyɛ* ɔ ekoeko nɔ, nɛ jã kɛ̃ lɛ i kpa we nyɛ ní tsɔɔmi ngɛ ma hɛ mi+ kɛ wehi a mi.+ 21 Se i ye odase kɛ pi si kɛ tsɔɔ Yudabi kɛ Helabi tsuo kaa a tsake a tsui+ nɛ́ a ba Mawu ngɔ nɛ́ a ná wa Nyɔmtsɛ Yesu mi hemi kɛ yemi.+ 22 Nɛ amlɔ nɛ ɔ, hyɛ! ngɛ mumi ɔ blɔ tsɔɔmi nya a,* i ngɛ blɔ hiae kɛ yaa Yerusalem, e ngɛ mi kaa i li nɔ́ nɛ e ma ya ba ye nɔ ngɛ lejɛ ɔ mohu, 23 kaa ja nɔ́ nɛ mumi klɔuklɔu ɔ pɔɔ mi he odase yemi ke i je ma ko mi kɛ yaa ma kpa mi ɔ, e deɔ mi ke, tsu womi kɛ amanehluhi ngɛ mi mlɛe.+ 24 Se kɛ̃ ɔ, i bui imi nitsɛ ye wami ɔ* kaa e he hia mi.* Nɔ́ nɛ he hia mi mohu ji kaa ma gbe ye blɔ nɛ i hia+ kɛ sɔmɔmi nɛ ye nine su nɔ kɛ je Nyɔmtsɛ Yesu ngɔ ɔ nya. Lɔ ɔ ji kaa ma ye Mawu dloomi ɔ he sane kpakpa a he odase kɛ pi si.

25 “Nɛ amlɔ nɛ ɔ, hyɛ! i le kaa nyɛ nihi nɛ i fiɛɛ Matsɛ Yemi ɔ kɛ ha nyɛ ɔ, nyɛ be ye hɛ mi nae hu. 26 Enɛ ɔ he ɔ, mwɔnɛ ligbi nɛ ɔ, i ngɛ nyɛ tsɛe nɛ nyɛ ba ye odase ha mi kaa i yi nɔ ko nɔ ko muɔ he fɔ,+ 27 ejakaa i de nyɛ Mawu yi mi tomi ɔmɛ tsuo, nɛ i laa we nyɛ ekoeko nɔ.+ 28 Nyɛ hɛ nɛ hi nyɛ nitsɛmɛ nyɛ he nɔ+ nɛ nyɛ hɛ nɛ hi to kuu ɔ tsuo hu nɔ, nɛ ji nihi nɛ mumi klɔuklɔu ɔ ngɔ nyɛ kɛ pee nɔ hyɛli ngɛ a kpɛti ɔ,+ konɛ nyɛɛ hyɛ Mawu asafo ɔ+ nɛ e ngɔ lɛ nitsɛ e Bi ɔ muɔ ɔ kɛ he ɔ nɔ.+ 29 I le kaa ke i je kɛ ho ɔ, ogbeteehi nɛ a yi mi wa ma ba sɛ nyɛ kpɛti,+ nɛ a be to kuu ɔ hɛɛe dɔdɔɔdɔ, 30 nɛ nyumuhi maa te si ngɛ nyɛ nitsɛmɛ nyɛ kpɛti, nɛ a ma plɛ anɔkuale ɔ hɛ mi konɛ a kɛ gbla kaseli ɔmɛ kɛ nyɛɛ mɛ nitsɛmɛ a se.+

31 “Enɛ ɔ he ɔ, nyɛɛ ya nɔ nɛ nyɛɛ hwɔɔ, nɛ nyɛ ha nɛ e hi nyɛ juɛmi mi kaa jeha etɛ sɔuu ɔ,+ nyɔnyɔɔnyɔ kɛ piapiaapia a, i kɛ vonyu wo nyɛ ti nɔ fɛɛ nɔ ga, nɛ i kpa we. 32 Nɛ amlɔ nɛ ɔ, i tu nyɛ ngɔ wo Mawu kɛ e dloomi munyu ɔ dɛ. Lɔ ɔ ji munyu nɛ e ma nyɛ maa fia nyɛ kɛ ma si, nɛ́ e ma ha nɛ nyɛ nine nɛ su weto ní ɔ nɔ ngɛ nihi tsuo nɛ a tsu a he ɔ a kpɛti.+ 33 Ye hɛ kɔɛ nɔ ko sika hiɔ loo sika tsu loo bo nɔ.+ 34 Nyɛ nitsɛmɛ nyɛ le kaa nine nɛ ɔmɛ lɛ i kɛ tsu imi nitsɛ ye hiami níhi+ kɛ nihi nɛ a piɛɛ ye he ɔ a hiami níhi a he ní. 35 I ha nɛ nyɛ na kaa kɛ gu ní tsumi wawɛɛ kaa kikɛ nɛ ɔ nɔ ɔ,+ e sa nɛ nyɛɛ ye bua nihi nɛ a gbɔjɔ ɔ, konɛ nyɛ ha nɛ munyu nɛ Nyɔmtsɛ Yesu tu ɔ nɛ e hi nyɛ juɛmi mi, be mi nɛ lɛ nitsɛ e de ke: ‘Bua jɔmi babauu ngɛ nɔ́ hami mi+ pe nɔ́ ngɔmi’ ɔ.”

36 Nɛ benɛ e tu munyu nɛ ɔmɛ ta a, e kɛ mɛ tsuo a kplã si nɛ a sɔle. 37 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, mɛ tsuo a fo ya wawɛɛ nitsɛ, nɛ a fua Paulo,* nɛ a je suɔmi mi nɛ a fĩɔ e nya he,* 38 ejakaa nɔ́ nɛ dɔ mɛ pe kulaa ji munyu nɛ e tu kaa a be e hɛ mi nae hu ɔ.+ Lɔ ɔ se ɔ, a piɛɛ e he kɛ ya mele ɔ he.

21 Benɛ waa kɛ mɛ wa mi gba nɛ́ mele ɔ hia a, wa ya wa hɛ mi tɛɛ nɛ wa ba su Koo, nɛ e nɔ jena a, wa ba Rodo, nɛ benɛ wa je lejɛ ɔ, wa ba Patara. 2 Wa na mele ko nɛ yaa Foinike. Lɔ ɔ he ɔ, wa ya sɛ mi nɛ wa pue nɔ kɛ ho. 3 Benɛ wa na zugba kpɔ ko nɛ nyu bɔle lɛ nɛ a tsɛɔ ke Kipro ɔ, wa be he ngɛ wa muɔ nɔ, nɛ waa kɛ mele ɔ ba Siria, nɛ wa ba da si ngɛ Tiro, he nɛ a ma je mele ɔ mi tlomi ngɛ ɔ. 4 Wa hla kaseli ɔmɛ ngɛ lejɛ ɔ nɛ wa na mɛ, nɛ wa hi lejɛ ɔ ligbi kpaago. Se kɛ gu mumi ɔ nɔ ɔ, a de Paulo si abɔ kaa e nane nɛ e ko ma Yerusalem.+ 5 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ ligbihi nɛ wa maa ye ngɛ lejɛ ɔ ba nyagbe ɔ, wa je nɛ wa pue nɔ kɛ yaa, se mɛ tsuo nɛ́ yihi kɛ jokuɛwi hu piɛɛ a he ɔ je wɔ blɔ hluu kɛ ya si be nɛ wa je ma a mi. Nɛ wa kplã si ngɛ wo ɔ nya nɛ wa sɔle, 6 nɛ waa kɛ wa sibi ye sɛ. Lɔ ɔ se ɔ, wa ya sɛ mele ɔ mi, nɛ mɛ hu a kpale a se kɛ ho a wehi a mi ya.

7 Jehanɛ ɔ, benɛ wa hia kɛ je Tiro ɔ, wa ba su Pitolemai, nɛ wa nga nyɛmimɛ ɔmɛ, nɛ waa kɛ mɛ hi si ligbi kake. 8 E nɔ jena a, wa je kɛ ba Kaisarea, nɛ wa ba sɛ Filipo nɛ e ji sane kpakpa fiɛɛlɔ nɛ e piɛɛ nyumuhi kpaago ɔmɛ a he ɔ we ɔ mi,+ nɛ wa hi e ngɔ. 9 Nyumu nɛ ɔ ngɛ biyihi eywiɛ nɛ a sɛ we gba si himi mi* nɛ́ a gbaa.+ 10 Benɛ wa hi lejɛ ɔ ligbihi fuu se ɔ, gbalɔ ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Agabo ɔ+ kple kɛ je Yudea kɛ ba. 11 E ba wa ngɔ nɛ e ba ngɔ Paulo mlɛ mi fimi nɔ́ ɔ nɛ e kɛ fi e nanehi kɛ e ninehi nɛ e de ke: “Nɔ́ nɛ mumi klɔuklɔu ɔ ngɛ dee ji nɛ ɔ nɛ, ‘Yudabi ɔmɛ nɛ a ngɛ Yerusalem ɔ maa fi nɔ nɛ e nɔ́ ji mlɛ mi fimi nɔ́ nɛ ɔ kaa kikɛ nɛ ɔ,+ nɛ a maa ngɔ lɛ kɛ wo nihi nɛ a je je ma amɛ a mi ɔ a dɛ mi.’”+ 12 Jehanɛ ɔ, benɛ wa nu nɔ́ nɛ ɔ, waa kɛ nihi nɛ a ngɛ lejɛ ɔ tsuo bɔni lɛ pɛɛ kpami kaa e ko kuɔ kɛ ya Yerusalem. 13 Kɛkɛ nɛ Paulo de ke: “Mɛni he je nɛ nyɛ ngɛ ya foe nɛ nyɛ ngɛ mɔde bɔe kaa nyɛ ma jɔ̃ ye kɔni mi ɔ?* Nyɛ ná nɛ nyɛɛ le kaa pi fimi nɛ a maa fi mi ɔ kɛkɛ nɛ i dla ye he kɛ ha, se mohu i dla ye he kaa ma gbo ngɛ Yerusalem kɛ ha Nyɔmtsɛ Yesu biɛ ɔ.”+ 14 Benɛ wa nyɛ we nɛ wa plɛ e yi mi ɔ, wa tsi we e nya hu, nɛ wa de ke: “Ha nɔ́ nɛ Yehowa* suɔ ɔ nɛ e ba mi.”

15 Jehanɛ ɔ, ngɛ ligbi nɛ ɔmɛ a se ɔ, wa dla wa he kɛ ha blɔ hiami ɔ, nɛ wa pue nɔ kɛ ho Yerusalem ya. 16 Kaseli ɔmɛ nɛ a ngɛ Kaisarea a, a kpɛti ni komɛ hu piɛɛ wa he kɛ ho, nɛ a ngɔ wɔ kɛ ya Minasin, nɛ e je Kipro ɔ we ɔ mi. E ji kaselɔ kɛ je blema, nɛ e we ɔ mi ji he nɛ wa ma ya to. 17 Benɛ wa su Yerusalem ɔ, nyɛmimɛ ɔmɛ kɛ bua jɔmi nya wa he. 18 Se e nɔ jena a, Paulo kɛ wɔ ya Yakobo ngɔ,+ nɛ nikɔtɔma amɛ tsuo hu ngɛ lejɛ ɔ. 19 Nɛ e nga mɛ, nɛ e bɔni mɛ níhi nɛ Mawu gu e sɔmɔmi ní tsumi ɔ nɔ kɛ pee ngɛ je ma amɛ a mi ɔ bɔmi fitsofitso.

20 Benɛ a nu nɔ́ nɛ ɔ, a bɔni Mawu hɛ mi nyami womi, se a de lɛ ke: “Nyɛminyumu, hyɛ, Yudabi ɔmɛ a kpɛti nihi akpehi abɔ nɛ a he ye ɔ, mɛ tsuo a hɛ dɔɔ wawɛɛ ngɛ Mlaa a he.+ 21 Se a nu akeake munyu ngɛ o he kaa o ngɛ Yudabi tsuo nɛ a ngɛ je ma amɛ a mi ɔ tsɔɔe kaa a kua Mose, nɛ o ngɛ mɛ dee kaa a ko po a bimɛ, nɛ a ko nyɛɛ kusumi ní peepee ɔmɛ hu a se.+ 22 Lɛɛ mɛni e sa kaa waa pee mɔ? Ejakaa bɔ fɛɛ bɔ nɛ e ji ɔ, a maa nu kaa o ba. 23 Enɛ ɔ he ɔ, moo pee nɔ́ nɛ wa ma de mo nɛ ɔ: Wa ngɛ nyumuhi eywiɛ nɛ a kã kita. 24 Ngɔɔ nyumu nɛ ɔmɛ kɛ piɛɛ o he nɛ o kɛ mɛ nɛ ya nɛ nyɛ ya tsukɔ nyɛ he ngɛ kusumi nya, nɛ́ o wo hiɔ nɛ a ma bɔ ɔ ha mɛ, konɛ a ha nɛ a sɛ a yi. Kɛkɛ ɔ, nɔ fɛɛ nɔ maa le kaa akeake munyu nɛ a ngɛ nue ngɛ o he ɔ be mi, mohu ɔ, o baa o je mi saminya, nɛ o ngɛ Mlaa a hu nɔ yee.+ 25 Ngɛ nihi nɛ a je je ma amɛ a mi nɛ a he ye ɔ a blɔ fa mi ɔ, wa ngma bɔ nɛ wa mwɔ wa yi mi kpɔ ha a kɛ ya ha mɛ kaa a ya nɔ nɛ a hi a he yue ngɛ níhi nɛ a ngɔ kɛ sã afɔle ha wɔhi+ kɛ muɔ,+ kɛ lohwehi nɛ a kika a kuɛ,*+ kɛ ajuama bɔmi* he.”+

26 Kɛkɛ nɛ e nɔ jena a, Paulo ngɔ nyumu ɔmɛ nɛ e kɛ mɛ ya tsukɔ a he ngɛ kusumi nya a,+ nɛ e ya sɔlemi we ɔ nɛ e ya ha nɛ a le be nɛ he tsukɔmi ligbi ɔmɛ maa ba nyagbe kɛ be nɛ e sa kaa a sã afɔle ha a ti nɔ fɛɛ nɔ.

27 Jehanɛ ɔ, benɛ e piɛ bɔɔ nɛ ligbi kpaago ɔ maa ba nyagbe ɔ, Yudabi nɛ a je Asia a na lɛ ngɛ sɔlemi we ɔ, nɛ a su asafo kuu ɔ tsuo ngɔ wo e he, nɛ a nu lɛ, 28 a ngɛ ngmlaa kpae ke: “Israel nyumuhi, nyɛ ba ye bua wɔ! Nyumu ɔ nɛ́ e ngɛ munyu tue kɛ ngɛ wa we bi ɔmɛ, kɛ wa Mlaa a, kɛ he klɔuklɔu nɛ ɔ sie kɛ ngɛ nɔ fɛɛ nɔ tsɔɔe ngɛ he fɛɛ he ɔ ji nɛ ɔ nɛ. Nɛ nɔ́ nɛ pa hí pe kulaa ji kaa e ngɔ Helabi po kɛ ba sɛ sɔlemi we ɔ, nɛ e ble he klɔuklɔu nɛ ɔ.”+ 29 Ejakaa a na Paulo kɛ Trofimo,+ nɛ e je Efeso ɔ ngɛ ma a mi momo, nɛ a susu kaa e ngɔ lɛ kɛ ba sɛ sɔlemi we ɔ. 30 Ma a mi tsuo pee hoo, nɛ ni ɔmɛ tsuo pee kake nɛ a tu fo kɛ ba nɛ a ba nu Paulo, nɛ a gbla lɛ kɛ je sɔlemi we ɔ, nɛ amlɔ nɔuu nɛ a nga sinya amɛ. 31 Benɛ a ngɛ mɔde bɔe kaa a maa gbe lɛ ɔ, sɛ gbi ya su tabuli a nyatsɛ ngua a ngɔ kaa basabasa peemi ngɛ nɔ yae ngɛ Yerusalem tsuo; 32 nɛ amlɔ nɔuu ɔ, e ngɔ tabuli kɛ tabuli a nikɔtɔmahi kɛ piɛɛ e he nɛ a tu fo nɛ a kple kɛ ba a ngɔ. Benɛ a hɛngmɛ gba tabuli a nyatsɛ ngua a kɛ tabuli ɔmɛ a nɔ ɔ, a jɔɔ Paulo kongomi.

33 Kɛkɛ nɛ tabuli a nyatsɛ ngua a ba e hɛ mi nɛ e ba nu lɛ nɛ e fã ke a wo lɛ kɔsɔkɔsɔ enyɔ;+ lɔ ɔ se ɔ, e bi kaa mɛnɔ ji lɛ nɛ mɛni e pee? 34 Se asafo kuu ɔ mi ni komɛ bɔni ngmlaa kpami kɛ ngɛ dee kikɛ nɛ ɔ, nɛ ni kpahi hu ngɛ nɔ́ kpa dee. Akɛnɛ lɛ nitsɛ hu e nyɛ we nɛ e le sane ɔ mi tutuutu ngɛ basabasa peemi nɛ ngɛ nɔ yae ɔ he he je ɔ, e fã ke a ngɔ lɛ kɛ ba tabuli ɔmɛ a hi he ɔ. 35 Se benɛ e su atlaakpe ɔ he ɔ, tabuli ɔmɛ wo e nɔ akɛnɛ asafo kuu ɔ ngɛ basabasa pee ɔ he je, 36 ejakaa asafo kuu ɔ ya nɔ nɛ a ngɛ ngmlaa kpae ke: “Nyɛɛ gbe lɛ!”

37 Benɛ e piɛ bɔɔ nɛ a kɛ Paulo maa su tabuli ɔmɛ a hi he ɔ, e bi tabuli a nyatsɛ ngua a ke: “Anɛ ma nyɛ ma de mo nɔ́ ko lo?” E bi Paulo ke: “Ei, o tuɔ Hela gbi lo? 38 Lɛɛ anɛ pi mo ji Egiptno ɔ nɛ be ko nɛ be ɔ, e ha nɛ nihi tsɔ atuã nɛ e nyɛɛ nyumuhi 4,000 nɛ́ a hiaa ha a, a hɛ mi kɛ ho nga a nɔ ya a lo?” 39 Kɛkɛ nɛ Paulo de ke: “Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Yudano ji mi,+ i je Tarso+ ngɛ Kilikia, pi ma ko nɛ a nui e biɛ mi no ji mi. Enɛ ɔ he ɔ, i kpa mo pɛɛ, mo ha nɛ ma tu munyu kɛ tsɔɔ ni ɔmɛ.” 40 Benɛ e ngmɛ lɛ blɔ ɔ, Paulo da si ngɛ atlaakpe ɔ nɔ nɛ e ngɔ e nine kɛ pee okadi. Benɛ lejɛ ɔ jɔ dii ɔ, e tu munyu kɛ tsɔɔ mɛ ngɛ Hebri gbi mi+ ke:

22 “Nyumuhi, nyɛmimɛ kɛ tsaatsɛmɛ, amlɔ nɛ ɔ, nyɛɛ bu ye nya nɛ i ma jemi ɔ tue.”+ 2 Benɛ a nu kaa e kɛ mɛ ngɛ munyu tue ngɛ Hebri gbi mi ɔ, a pee dii po pe kekle ɔ, nɛ e de mɛ ke: 3 “Yudano ji mi,+ a fɔ mi ngɛ Tarso ngɛ Kilikia,+ se ma nɛ ɔ mi a tsɔse mi ngɛ ngɛ Gamaliel nane nya,+ a tsɔɔ mi ní kaa bɔ nɛ wa nɛmɛ ɔmɛ a Mlaa a tsɔɔ ɔ pɛpɛɛpɛ,+ nɛ i kplɛɛ we Mawu he nɔ́ kulaa kaa bɔ nɛ nyɛ tsuo nyɛ ngɛ pee mwɔnɛ ɔ.+ 4 I wa Blɔ nɛ ɔ yi mi hluu kɛ ya si gbenɔ mi tete po, i fiɔ nyumuhi kɛ yihi tsuo, nɛ i ngɔɔ mɛ kɛ haa nɛ a ya woɔ mɛ tsu,+ 5 kaa bɔ nɛ osɔfo nɔkɔtɔma a kɛ nikɔtɔma amɛ a kuu ɔ tsuo ma nyɛ maa ye he odase ɔ. Mɛ nɔuu a ngɔ lɛ ye nine su sɛ womihi a nɔ kɛ je nɛ jinɛ i kɛ yaa ha nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ Damasko ɔ, nɛ i ngɛ blɔ nɔ kɛ yaa konɛ ma ya fi nihi nɛ a ngɛ lejɛ ɔ kɛ ba Yerusalem nɛ a ba gbla a tue.

6 “Se benɛ i ngɛ blɔ ɔ nɔ kɛ yaa nɛ e piɛ bɔɔ nɛ ma su Damasko ɔ, maa pee piani katakata a, tlukaa nɛ la ngua ko kpɛ kɛ je hiɔwe kɛ ba bɔle mi,+ 7 nɛ i nɔ si ngɛ zugba, nɛ i nu nɛ gbi ko bi mi ke: ‘Saulo, Saulo, mɛni he je nɛ o ngɛ mi yi mi wae ɔ?’ 8 I bi ke: ‘Nyɔmtsɛ, mo mɛnɔ?’ Nɛ e de mi ke: ‘Imi ji Yesu, Nazaretno ɔ nɛ o ngɛ lɛ yi mi wae ɔ nɛ.’ 9 Jehanɛ ɔ, nyumu ɔmɛ nɛ a piɛɛ ye he ɔ na la a, se a nui nɔ nɛ e kɛ mi ngɛ munyu ɔ tue ɔ gbi ɔ. 10 Kɛkɛ nɛ i bi ke: ‘Nyɔmtsɛ, mɛni e sa kaa ma pee?’ Nyɔmtsɛ ɔ de mi ke: ‘Tee si, yaa Damasko, nɛ a maa tsɔɔ mo nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ a to kɛ ha mo kaa o pee ɔ ngɛ lejɛ ɔ.’+ 11 Se akɛnɛ jamɛ a la a hɛ mi nyami ɔ ha nɛ i nyɛ we nɛ ma hyɛ nɔ́ he je ɔ, nihi nɛ a piɛɛ ye he ɔ pɛtɛ ye nine he kɛ ya Damasko.

12 “Lɔ ɔ se ɔ, nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Anania, nɛ e jaa Mawu saminya ngɛ Mlaa a nya, nɛ Yudabi ɔmɛ tsuo nɛ a ngɛ lejɛ ɔ tuɔ e he munyu kpakpa a 13 ba ye ngɔ. E ba da si ngɛ ye kasa nya nɛ e de mi ke: ‘Ye nyɛmi Saulo, moo hyɛ nɔ́ ekohu!’ Nɛ amlɔ nɔuu nɛ i wo ye yi nɔ, nɛ i na lɛ.+ 14 E de mi ke: ‘Wa nɛmɛ ɔmɛ a Mawu ɔ hla mo konɛ o ba le e suɔmi nya ní, konɛ o na dalɔ ɔ,+ nɛ́ o nu e nya mi gbi, 15 ejakaa o ma ba pee e he odase yelɔ kɛ ha adesahi tsuo ngɛ níhi nɛ o na nɛ o nu ɔ a he.+ 16 Nɛ amlɔ nɛ ɔ, mɛni he je nɛ o ngɛ tsle toe ɔ? Tee si, ha nɛ a baptisi mo, nɛ o fɔ o he yayami ɔmɛ+ kɛ pue he kɛ gu e biɛ ɔ nɛ o ma tsɛ ɔ nɔ.’+

17 “Se benɛ i kpale ye se kɛ ya Yerusalem+ nɛ i ngɛ sɔlee ngɛ sɔlemi we ɔ, nɔ́ nɔ ye nɔ, 18 nɛ i na Nyɔmtsɛ ɔ nɛ e ngɛ mi dee ke: ‘O he nɛ sɔ nɛ o je Yerusalem mla, ejakaa a be ye he odase nɛ o maa ye ɔ nɔ kplɛɛe.’+ 19 Nɛ i de ke: ‘Nyɔmtsɛ, mɛ nitsɛmɛ a le saminya kaa jinɛ i jeɔ kpe hehi kɛ yaa kpe hehi nɛ i ya woɔ nihi nɛ a he mo ye ɔ tsu nɛ i fiaa mɛ kpa;+ 20 nɛ benɛ a ngɛ Stefano, nɔ nɛ ye o he odase ɔ muɔ si puee ɔ, i daa si ngɛ lejɛ ɔ, nɛ i kplɛɛ nɔ, nɛ i ngɛ tadehi nɛ nihi nɛ a gbe lɛ ɔ wo ngɛ a tade ɔmɛ a nɔ ɔ he bue.’+ 21 Se kɛ̃ ɔ, e de mi ke: ‘Yaa, ejakaa ma tsɔ mo kɛ ya je mahi nɛ a ngɛ tsitsaa lokoo ɔ a ngɔ.’”+

22 A ya nɔ nɛ a bu lɛ tue kɛ ba si munyu nɛ ɔ nɔ. Lɔ ɔ se ɔ, a wo a gbi nɔ nɛ a de ke: “Nyɛ je nyumu kaa kikɛ nɛ ɔ kɛ je zugba a nɔ, ejakaa e sɛ kaa e hiɔ wami mi!” 23 Akɛnɛ a ngɛ ngmlaa kpae nɛ a ngɛ tadehi nɛ a wo ngɛ a tade ɔmɛ a nɔ ɔ fɔe, nɛ a ngɛ bunyuku woe puu he je ɔ,+ 24 tabuli a nyatsɛ ngua a fã ke a ngɔ Paulo kɛ ba tabuli ɔmɛ a hi he ɔ, nɛ e de ke a fiaa lɛ kpa kɛ bi lɛ e nya mi, konɛ e nyɛ nɛ e le nɔ́ tutuutu he je nɛ ni ɔmɛ ngɛ ngmlaa kpae kɛ ngɛ Paulo woe kikɛ nɛ ɔ. 25 Se benɛ a kpa e mi nɛ a yaa fiaa lɛ kpa a, Paulo de tabuli a nɔkɔtɔma a nɛ e daa si ngɛ lejɛ ɔ ke: “Ke a bui Romano ko fɔ ɔ,* anɛ mlaa ngmɛɔ blɔ kaa a fiaa lɛ kpa lo?”+ 26 Benɛ tabuli a nɔkɔtɔma a nu nɔ́ nɛ ɔ, e ya tabuli a nyatsɛ ngua a ngɔ nɛ e ya de lɛ ke: “Mɛni o to o yi mi kaa o maa pee ɔ? Ejakaa Romano ji nyumu ɔ nɛ.” 27 Enɛ ɔ he ɔ, tabuli a nyatsɛ ngua a hɛ lɛ kɛ su Paulo he nɛ e bi lɛ ke: “Mo de mi, anɛ Romano ji mo lo?” E ha heto ke: “Ee.” 28 Tabuli a nyatsɛ ngua a de lɛ ke: “I kɛ sika babauu nitsɛ lɛ he ma mi no peemi he blɔ nɛ ɔmɛ.” Paulo de ke: “Se imi lɛɛ a fɔ mi Romano.”+

29 Enɛ ɔ he ɔ, oya nɔuu nɛ nyumu ɔmɛ nɛ jinɛ a ma lɛ piimi konɛ a kɛ bi lɛ e nya mi ɔ ya senyasenya nɛ a je e he kɛ ho; nɛ tabuli a nyatsɛ ngua a ye gbeye benɛ e ná le kaa Romano ji lɛ nɛ e wo lɛ kɔsɔkɔsɔ ɔ.+

30 Enɛ ɔ he ɔ, e nɔ jena a, akɛnɛ e suɔ nɛ e le nɔ́ tutuutu he je nɛ Yudabi ɔmɛ ngɛ Paulo nya poe he je ɔ, e je lɛ, nɛ e fã osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ Sanhedri bi ɔmɛ tsuo kaa a bua a he nya. Lɔ ɔ se ɔ, e ngɔ Paulo kɛ kple kɛ ba nɛ e ha nɛ e ya da si ngɛ a kpɛti.+

23 Benɛ Paulo hyɛ Sanhedri bi ɔmɛ a hɛ mi kɛ kpe ɔ, e de mɛ ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, i kɛ he nile nɛ bui mi fɔ kulaa ba ye je mi ngɛ Mawu hɛ mi+ kɛ ba si mwɔnɛ ligbi nɛ ɔ.” 2 Kɛkɛ nɛ Anania nɛ ji osɔfo nɔkɔtɔma a fã nihi nɛ a daa si ngɛ e kasa nya a ke a gba e nya nɔ ma. 3 Kɛkɛ nɛ Paulo de lɛ ke: “Mawu maa fia mo nɔ́, mo gbogbo nɛ a kpa he kalo. Mo nɛ́ o hii si nɛ o ngɛ mi kojoe ngɛ Mlaa a nya a, anɛ mo nɔuu o ngɛ Mlaa a nɔ tɔ̃e nɛ o ngɛ fãe ke a fia mi nɔ́ lo?” 4 Nihi nɛ a daa si ngɛ lejɛ ɔ de ke: “Anɛ o ngɛ Mawu we osɔfo nɔkɔtɔma a jɛe lo?” 5 Nɛ Paulo de ke: “Nyɛmimɛ, i li kaa osɔfo nɔkɔtɔma ji lɛ. Ejakaa a ngma ke, ‘E sɛ nɛ o tu o ma mi bi ɔmɛ a nɔ yelɔ ko he munyu yaya.’”+

6 Jehanɛ ɔ, benɛ Paulo yɔse kaa fã kake ji Saduki bi, nɛ fã kake hu ji Farisi bi ɔ, e kpa ngmlaa kɛ de ngɛ Sanhedri bi ɔmɛ a hɛ mi ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, Farisi no ji mi,+ nɛ Farisi bi a binyumu ji mi. Gbogboehi a si tlemi ɔ he hɛ kɛ nɔ fɔmi ɔ he je lɛ a ngɛ mi kojoe ngɛ nɛ ɔ nɛ.” 7 Enɛ ɔ nɛ e de ɔ he je ɔ, pɛ te si ngɛ Farisi bi ɔmɛ kɛ Saduki bi ɔmɛ a kpɛti, nɛ kpe ɔ mi gba. 8 Ejakaa Saduki bi ɔmɛ deɔ kaa gbogboehi a si tlemi ko be, nɛ jã kɛ̃ lɛ hiɔwe bɔfo ko aloo mumi ko hu be, se Farisi bi ɔmɛ lɛɛ a kplɛɛɔ ní nɛ ɔmɛ tsuo a nɔ.*+ 9 Lɔ ɔ he ɔ, hoo peemi nɛ nya wa te si, Farisi bi ɔmɛ a kuu ɔ mi womi ngmali komɛ te si nɛ a bɔni atsinyɛ jemi wawɛɛ ke: “Wa nɛ tɔmi ko ngɛ nyumu nɛ ɔ he, se ke mumi ko loo hiɔwe bɔfo ko kɛ lɛ tu munyu ɔ, lɛɛ+—.” 10 Jehanɛ ɔ, benɛ pɛ ɔ mi ba wa wawɛɛ ɔ, tabuli a nyatsɛ ngua a ye gbeye kaa eko ɔ, a ma tsɔtslɔɔ Paulo mi, nɛ e fã tabuli ɔmɛ kaa a kple si nɛ a ya kpɔ̃ lɛ ngɛ a kpɛti konɛ a kɛ lɛ nɛ ba tabuli ɔmɛ a hi he ɔ.

11 Se jamɛ a nyɔ ɔ mi ɔ, Nyɔmtsɛ ɔ ba da si ngɛ e kasa nya nɛ e de lɛ ke: “Koo ye gbeye!+ Ejakaa kaa bɔ nɛ o ngɛ ye he odase yee wawɛɛ ngɛ Yerusalem ɔ, jã kɛ̃ lɛ e sa kaa o ya ye odase ngɛ Roma.”+

12 Benɛ je na a, Yudabi ɔmɛ so nɛ a kã a he kita kaa a be nɔ́ ko yee, nɛ a be nɔ́ ko hu nue kɛ yaa si be nɛ a maa gbe Paulo. 13 Nyumuhi nɛ a he hiɛ pe 40 lɛ a so nɛ a kã kita nɛ ɔ nɛ. 14 Nyumu nɛ ɔmɛ ya osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ ma nikɔtɔma amɛ a ngɔ, nɛ a ya de mɛ ke: “Wa so nɛ wa kã kita veveeve kaa wa be nɔ́ ko nɔ́ ko yee kɛ yaa si be nɛ wa maa gbe Paulo. 15 Lɔ ɔ he ɔ, amlɔ nɛ ɔ, nyɛɛ kɛ Sanhedri ɔ tsuo nyɛ de tabuli a nyatsɛ ngua a kaa e ngɔ lɛ kɛ kple kɛ ba nyɛ ngɔ kaa nɔ́ nɛ nyɛ suɔ nɛ nyɛ maa hyɛ e sane ɔ mi fitsofitso pe kekle ɔ. Se loko e maa su nyɛ ngɔ ɔ, wa maa pee klaalo kaa wa maa tane e yi.”

16 Se Paulo nyɛmiyo binyumu ko nu kaa a ngɛ blɔ nya toe nɛ a maa wo ka, nɛ e sɛ tabuli ɔmɛ a hi he ɔ, nɛ e ya bɔ Paulo amaniɛ. 17 Kɛkɛ nɛ Paulo tsɛ tabuli a nikɔtɔma amɛ a kpɛti nɔ kake, nɛ e de lɛ ke: “Moo ngɔ niheyo nɛ ɔ kɛ ya tabuli a nyatsɛ ngua a ngɔ, ejakaa e ngɛ nɔ́ ko nɛ e ma de lɛ.” 18 Enɛ ɔ he ɔ, e ngɔ niheyo ɔ kɛ ya tabuli a nyatsɛ ngua a ngɔ, nɛ e de lɛ ke: “Paulo, nɔ nɛ a wo lɛ tsu ɔ tsɛ mi nɛ e de mi ke ma ngɔ niheyo nɛ ɔ kɛ ba o ngɔ, ejakaa e ngɛ nɔ́ ko nɛ e ma de mo.” 19 Tabuli a nyatsɛ ngua a pɛtɛ e nine he nɛ e kɛ lɛ pɛ a tsɔ a he banee, nɛ e bi lɛ ke: “Mɛni o ngɛ nɛ o ma de mi?” 20 E de lɛ ke: “Yudabi ɔmɛ pee a nya kake konɛ a bi mo nɛ o ngɔ Paulo kɛ kple kɛ ba Sanhedri ɔ hwɔɔ, kaa nɔ́ nɛ a juɛmi ji kaa a maa le e sane ɔ mi fitsofitso pe kekle ɔ.+ 21 Se mo ko ha nɛ a plɛ o yi mi, ejakaa nyumuhi nɛ a he hiɛ pe 40 ngɛ mlɛe nɛ a ma tua lɛ, nɛ a kã a he kita kaa a be nɔ́ ko yee, nɛ a be nɔ́ ko hu nue kɛ yaa si be nɛ a maa gbe lɛ;+ nɛ amlɔ nɛ ɔ, a pee klaalo, nɛ a ngɛ si nɛ o maa wo mɛ ɔ mlɛe.” 22 Enɛ ɔ he ɔ, tabuli a nyatsɛ ngua a ha nɛ niheyo ɔ ho, nɛ e fã lɛ ke: “Ko ya de nɔ ko nɔ ko kaa o ba bɔ mi amaniɛ nɛ ɔ.”

23 Nɛ e tsɛ tabuli a nikɔtɔma amɛ a kpɛti ni enyɔ nɛ e de mɛ ke: “Ngɛ gbɔkuɛ ngmlɛfia etɛne* ɔ mi ɔ, nyɛ ha nɛ tabuli 200 nɛ a dla a he nɛ a bɔ sala kɛ ya Kaisarea, kɛ okpɔngɔ nɔ hili 70 kɛ akplɔ hɛɛli 200 hulɔ. 24 Jehanɛ hu ɔ, nyɛ dla okpɔngɔhi kɛ ha Paulo nɛ e hi nɔ, nɛ nyɛɛ ngɔ lɛ kɛ ya ha amlaalo Felike slɔkee.” 25 Nɛ e ngma sɛ womi kɛ e mi munyu nɛ ɔmɛ:

26 “Klaudio Lisia kɛ ya ha Amlaalo Kpakpa Felike: I biɔ mo! 27 Yudabi ɔmɛ nu nyumu nɛ ɔ nɛ jinɛ a ma lɛ gbemi, se i kɛ ye tabuli ɔmɛ ba oya nɔuu nɛ wa ba kpɔ̃ lɛ,+ ejakaa i ná le kaa Romano ji lɛ.+ 28 Nɛ benɛ i ngɛ hlae nɛ ma le nɔ́ he je nɛ a ngɛ e nya poe ɔ, i ngɔ lɛ kɛ kple kɛ ya a Sanhedri ɔ.+ 29 Nɛ i na kaa sanehi nɛ kɔɔ a Mlaa a he ɔ he je lɛ a po e nya a nɛ,+ se sanehi nɛ a po kɛ fɔ e nɔ ɔ ekoeko be nɛ e tsɔɔ kaa e sa gbenɔ loo tsu womi. 30 Se akɛnɛ i ná le kaa a so ngɔ wo e he he je ɔ,+ i ngɛ lɛ blɔ woe oya nɔuu kɛ ma o ngɔ, nɛ i ngɛ nihi nɛ a po e nya a fãe kaa a ba po e nya ngɛ o hɛ mi.”

31 Enɛ ɔ he ɔ, tabuli nɛ ɔmɛ ngɔ Paulo+ kaa bɔ nɛ a fã mɛ ɔ, nɛ a ngɔ lɛ kɛ ba Antipatri nyɔ ɔ mi. 32 E nɔ jena a, a ngmɛ okpɔngɔ nɔ hili ɔmɛ blɔ kaa a kɛ lɛ nɛ tsa nɔ kɛ ho, se tabuli nɛ a piɛ ɔ lɛɛ, a kpale kɛ ba tabuli ɔmɛ a hi he ɔ. 33 Okpɔngɔ nɔ hili ɔmɛ sɛ Kaisarea nɛ a ngɔ sɛ womi ɔ kɛ ya ha amlaalo ɔ, nɛ a ngɔ Paulo hu kɛ wo e dɛ mi. 34 Enɛ ɔ he ɔ, e kane sɛ womi ɔ nɛ e bi kaa mɛni kpokpa nɔ Paulo je, nɛ e ná le kaa e je Kilikia.+ 35 E de lɛ ke: “Ke nihi nɛ a ngɛ o nya poe ɔ ba a, ma bu mo tue saminya.”+ Nɛ e fã ke buli nɛ a bu e he ngɛ Herode matsɛ we ɔ.*

24 Ligbi enuɔ se ɔ, Anania,+ nɛ ji osɔfo nɔkɔtɔma a kɛ nikɔtɔma komɛ kɛ nyumu ko nɛ e tuɔ munyu kɛ haa nihi ngɛ ma hɛ mi* nɛ a tsɛɔ lɛ ke Tertulo ɔ kple kɛ ba, nɛ a ba po Paulo nya ngɛ amlaalo ɔ+ hɛ mi. 2 Benɛ a tsɛ lɛ ɔ, Tertulo bɔni e nya pomi ke:

“Akɛnɛ wa ná tue mi jɔmi babauu kɛ gu o nɔ, nɛ níhi nɛ o hyɛɔ kɛ yaa tsitsaa a hu ngɔ tsakemihi kɛ ngɛ ma nɛ ɔ mi bae he je ɔ, 3 be fɛɛ be kɛ he fɛɛ he nɛ wa ngɛ ɔ, wa tuɔ nɔ́ nɛ ɔ he munyu, nɛ wa naa mo si wawɛɛ, Wa Nɔmo Felike. 4 Se bɔ nɛ pee nɛ ma ko puɛ o be fuu he je ɔ, i kpa mo pɛɛ nɛ o bu wɔ tue be kpiti ko ngɛ o mi mi himi ɔ nya. 5 Ejakaa wa na nyumu nɛ ɔ kaa e ji nihi a tue puɛlɔ,*+ nɛ e ngɛ atuã tsɔmi si tlee+ ngɛ Yudabi tsuo nɛ a ngɛ zugba a nɔ tsuo ɔ a kpɛti, nɛ e ji Nazaretbi ɔmɛ a jami kuu ɔ nya dalɔ.+ 6 Jehanɛ se hu ɔ, e ka kaa e ma ble sɔlemi we ɔ, enɛ ɔ he ɔ, wa nu lɛ.+ 7* —— 8 Ke mo nitsɛ o bi lɛ e nya mi ɔ, o maa na munyu nɛ ɔmɛ tsuo nɛ waa kɛ ngɛ e nya poe ɔ.”

9 Kɛkɛ nɛ Yudabi ɔmɛ hu fĩ e se, nɛ a ngɛ dee ke ní nɛ ɔmɛ tsuo ngɛ mi niinɛ. 10 Benɛ amlaalo ɔ ngɔ e yi kɛ pee okadi kɛ tsɔɔ Paulo kaa e tu munyu ɔ, Paulo de ke:

“Akɛnɛ i le wawɛɛ kaa o kojo ma nɛ ɔ jehahi babauu he je ɔ, e ngɔ ye nya kaa ma je imi nitsɛ ye nya.+ 11 Ke mo nitsɛ o hla mi ɔ, o maa na kaa benɛ i kuɔ kɛ ho Yerusalem ya nɛ ma ya ja Mawu ɔ, maa pee ligbi 12 pɛ ji nɛ ɔ nɛ;+ 12 nɛ a nɛ kaa i kɛ nɔ ko ngɛ atsinyɛ jee ngɛ sɔlemi we ɔ, aloo i ngɛ nihi a yi mi woe konɛ a pee basabasa ngɛ kpe he ɔmɛ aloo ma a mi. 13 Jã kɛ̃ lɛ amlɔ nɛ ɔ, a be nyɛe maa ma munyuhi nɛ a kɛ ngɛ ye nya poe ɔ a nɔ mi ha mo. 14 Se enɛ ɔ lɛɛ i kplɛɛ nɔ ngɛ o hɛ mi, kaa i baa ye je mi ngɛ nɔ́ nɛ a ngɛ tsɛe ke jami kuu ko ɔ nya, nɛ jamɛ a blɔ ɔ nɔ i guɔ kɛ jaa ye nɛmɛ ɔmɛ a Mawu ɔ ngɛ blɔ klɔuu nɔ,+ kaa bɔ nɛ i heɔ níhi tsuo nɛ a ngma ngɛ Mlaa a kɛ Gbali ɔmɛ a womi ɔ mi ɔ yeɔ ɔ.+ 15 Nɛ i ngɛ hɛ kɛ nɔ fɔmi ngɛ Mawu mi, nɛ jamɛ a hɛ kɛ nɔ fɔmi ɔ nɔuu lɛ nyumu nɛ ɔmɛ hu ngɛ blɔ hyɛe, kaa a ma tle nihi nɛ a da kɛ nihi nɛ a dɛ ɔ+ tsuo si.+ 16 Enɛ ɔ he ɔ, be fɛɛ be ɔ, i bɔɔ mɔde wawɛɛ konɛ ye he nile nɛ e ko bu mi fɔ* ngɛ Mawu kɛ nimli a hɛ mi.+ 17 Jehanɛ ɔ, ngɛ jehahi fuu a se ɔ, i ba konɛ ma ngɔ mɔbɔ nami nike níhi+ kɛ ba ha ye ma a, konɛ ma ba sã afɔlehi. 18 Benɛ i ngɛ ní nɛ ɔmɛ a he ní tsue ɔ, a na mi ngɛ sɔlemi we ɔ kaa ye he tsɔ momo ngɛ kusumi nya,+ se a nɛ i kɛ asafo kuu ko aloo kaa i ha nɛ nihi ngɛ basabasa pee. Mohu ɔ, Yudabi komɛ nɛ a je Asia kpokpa a nɔ ɔ ngɛ lejɛ ɔ, 19 jinɛ mɛ lɛ e sa kaa a ko ba o hɛ mi konɛ ke a ngɛ nɔ́ ko kɛ si mi niinɛ ɔ, nɛ a ba de.+ 20 Aloo ha nɛ nyumu nɛ ɔmɛ nitsɛmɛ nɛ a ngɛ hiɛ ɔ nɛ a tsɔɔ tɔmi nɛ i tɔ̃ nɛ́ a na benɛ i ya da Sanhedri ɔ hɛ mi ɔ, 21 lɛɛ nɔ́ kake pɛ nɛ́ a ma nyɛ ma de ji kaa benɛ i daa si ngɛ a kpɛti ɔ, i kpa ngmlaa kɛ de ke: ‘Gbogboehi a si tlemi ɔ he je lɛ a ngɛ mi kojoe ngɛ nyɛ hɛ mi ɔ nɛ!’”+

22 Se akɛnɛ Felike le Blɔ+ nɛ ɔ he sanehi fuu he je ɔ, e tsɛ̃ a munyu ɔ ngɔ to, nɛ e de ke: “Be fɛɛ be nɛ Lisia nɛ ji tabuli a nyatsɛ ngua a ma kple kɛ ba a, ma ma nyɛ sane nɛ ɔmɛ a nya si.” 23 Nɛ e fã tabuli a nɔkɔtɔma a kaa e ha nɛ a wo nyumu ɔ tsu, se á ha nɛ́ e ye e he bɔɔ, nɛ́ a ngmɛ e we bi ɔmɛ blɔ nɛ a ba tsu e hiami níhi ha lɛ.

24 Ligbi komɛ a se ɔ, Felike kɛ e yo Drusila nɛ e ji Yudano ɔ ba, nɛ e tsɔ nɛ a ya tsɛ Paulo kɛ ba, nɛ e bu Kristo Yesu mi hemi kɛ yemi ɔ he munyu nɛ e tu ɔ tue.+ 25 Se benɛ Paulo ngɛ dami kɛ he nɔ yemi kɛ kojomi nɛ ma a he munyu tue ɔ,+ Felike ye gbeye nɛ e de lɛ ke: “Moo ya lolo, se ke i ná he blɔ ɔ, ma tsɔ nɛ a ba tsɛ mo kɛ ba ekohu.” 26 Jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, e ngɛ blɔ hyɛe kaa Paulo ma ha lɛ sika. Enɛ ɔ he ɔ, e tsɔɔ kɛ ya tsɛɔ lɛ kɛ baa kpitikpiti nɛ e kɛ lɛ ba sɛɛɔ ní. 27 Se jeha enyɔ se ɔ, Porkio Festo ba ye Felike se; nɛ akɛnɛ Felike suɔ kaa e maa sa Yudabi ɔmɛ a hɛ mi he je ɔ,+ e si Paulo ngɛ tsu ɔ mi.

25 Lɔ ɔ he ɔ, benɛ Festo+ ba kpokpa a mi nɛ e bɔni nɔ yemi ɔ, ligbi etɛ se ɔ, e je Kaisarea nɛ e kuɔ kɛ ho Yerusalem ya. 2 Nɛ osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ Yudabi ɔmɛ a kpɛti nyumuhi nɛ a hɛɛ blɔ nya a po Paulo nya kɛ ha lɛ.+ Enɛ ɔ he ɔ, a bɔni Festo pɛɛ kpami 3 kaa e pee mɛ kpakpa* nɛ e tsɔ nɛ a ya ngɔ Paulo kɛ ba Yerusalem. Se a to a yi mi kaa a maa wo Paulo he ka, nɛ a maa gbe lɛ ngɛ blɔ ɔ nɔ.+ 4 Se Festo he nɔ nɛ e tsɔɔ kaa á tsi Paulo nya ngɛ Kaisarea, ejakaa lɛ nitsɛ e maa kpale e se kɛ ya lejɛ ɔ ngɛ be kpiti mi. 5 E de ke: “Lɔ ɔ he ɔ, nyɛ ha nɛ nihi nɛ a hɛɛ blɔ nya ngɛ nyɛ kpɛti ɔ nɛ a ba nɛ wa kple kɛ ho, konɛ ke niinɛ nɛ nyumu ɔ pee nɔ́ yayami ko ɔ, nɛ a ba po e nya.”+

6 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ e ye maa pee ligbi kpaanyɔ aloo ligbi nyɔngma ngɛ a kpɛti ɔ, e kple kɛ ho Kaisarea ya, nɛ e nɔ jena a, e ya hi kojomi sɛ ɔ nɔ, nɛ e fã ke a ya ngɔ Paulo kɛ ba. 7 Benɛ e ba a, Yudabi ɔmɛ nɛ a kple kɛ je Yerusalem kɛ ba a ba da si kɛ bɔle lɛ, nɛ a po munyu nguanguahi kɛ fɔ e nɔ, se a nyɛ we nɛ a ma nɔ mi.+

8 Se Paulo de kɛ fã e he ke: “I pee we yayami ko kɛ si we Yudabi ɔmɛ a Mlaa a aloo sɔlemi we ɔ aloo Kaisare.”+ 9 Akɛnɛ Festo ngɛ hlae nɛ e sa Yudabi ɔmɛ a hɛ mi he je ɔ,+ e bi Paulo ke: “Anɛ o suɔ kaa o maa kuɔ kɛ ya Yerusalem konɛ a ya kojo mo ngɛ ye hɛ mi ngɛ lejɛ ɔ ngɛ ní nɛ ɔmɛ a he lo?” 10 Se Paulo de ke: “I daa si ngɛ Kaisare kojomi sɛ ɔ hɛ mi, he nɛ e sa kaa a kojo mi ngɛ ɔ. I pee we Yudabi ɔmɛ yayami ko kaa bɔ nɛ mo nitsɛ hu o le saminya a. 11 Ke niinɛ nɛ i pee yayami ko aloo i pee nɔ́ ko nɛ sa gbenɔ ɔ,+ lɛɛ i de we ke a ko gbe mi; se ke nɔ mi mami ko be munyuhi nɛ nyumu nɛ ɔmɛ po kɛ fɔ ye nɔ ɔ mi ɔ, adesa ko be he blɔ kaa e maa ngɔ mi kɛ wo a dɛ mi konɛ e kɛ sa a hɛ mi. I ngɔ ye sane ɔ kɛ ha Kaisare!”+ 12 Kɛkɛ nɛ benɛ Festo kɛ e ga woli ɔmɛ tu munyu ta a, e de lɛ ke: “Akɛnɛ o ngɔ o sane ɔ kɛ ha Kaisare he je ɔ, Kaisare ngɔ lɛ o maa ya.”

13 Ligbi komɛ a se ɔ, Agripa nɛ ji matsɛ ɔ kɛ Bernike ba Kaisarea nɛ a ba slaa Festo konɛ a ha lɛ manye. 14 Akɛnɛ a se maa kɛ bɔɔ ngɛ lejɛ ɔ he je ɔ, Festo ngɔ Paulo sane ɔ kɛ pue matsɛ ɔ hɛ mi, nɛ e de ke:

“Nyumu ko ngɛ hiɛ ɔ nɛ Felike wo lɛ tsu nɛ e je e he, 15 nɛ benɛ i ngɛ Yerusalem ɔ, osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ Yudabi ɔmɛ a nikɔtɔma amɛ ngɔ e he sane kɛ ba ha mi,+ nɛ a ngɛ bie kaa ma bu lɛ fɔ. 16 Se i de mɛ kaa ngɛ Romabi a kusumi nya a, a be nyɛe maa ngɔ nɔ ko kɛ ha konɛ a kɛ sa nihi a hɛ mi kaa ja nɔ nɛ a po e nya a kɛ nihi nɛ a po e nya a kpe hɛ mi kɛ hɛ mi, nɛ nɔ ɔ ná he blɔ nɛ e je e nya ngɛ sane nɛ a po ngɔ fɔ e nɔ ɔ he.+ 17 Enɛ ɔ he ɔ, benɛ a ba hiɛ ɔ, i gbla we ye nane si kulaa, mohu ɔ, e nɔ jena a, i hi si ngɛ kojomi sɛ ɔ nɔ, nɛ i fã kaa a ya ngɔ nyumu ɔ kɛ ba. 18 Nihi nɛ a po e nya a ba da si, se pi munyu yayahi nɛ i susu ɔ ekoeko nɛ a kɛ po e nya.+ 19 Mɛ nitsɛmɛ a mawu jami he sane+ komɛ kɛ nyumu ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Yesu nɛ e gbo, se Paulo lɛɛ e tsɔɔ kaa e ngɛ wami mi ɔ he sanehi mohu lɛ a kɛ ba.+ 20 Akɛnɛ i li blɔ nɔ nɛ ma gu kɛ tsu sane nɛ ɔ he ní he je ɔ, i bi lɛ ke ji kaa e maa suɔ kaa e maa ya Yerusalem konɛ a ya kojo lɛ ngɛ sane nɛ ɔmɛ a he ngɛ lejɛ ɔ lo?+ 21 Se benɛ Paulo bi kaa á ha nɛ e hi tsu ɔ mi kɛ ya si be nɛ Matsɛ Ngua a*+ maa hyɛ e sane ɔ mi ha lɛ ɔ, i fã ke a ngɔ lɛ kɛ to kɛ ya si be nɛ ma wo lɛ blɔ kɛ ya ha Kaisare.”

22 Kɛkɛ nɛ Agripa de Festo ke: “I suɔ nɛ imi nitsɛ ma bu nyumu ɔ tue.”+ E de lɛ ke: “O maa bu lɛ tue hwɔɔ.” 23 Enɛ ɔ he ɔ, e nɔ jena a, Agripa kɛ Bernike dla a he kɛ̃tsɛ̃ɛ, nɛ a ba sɛ tsu nɛ a yeɔ sane ngɛ mi ɔ mi, nɛ tabuli a nyatsɛmɛ nguahi kɛ nimli nguahi nɛ a ngɛ ma a mi hu piɛɛ a he; nɛ Festo fã nɛ a ya ngɔ Paulo kɛ ba. 24 Nɛ Festo de ke: “Matsɛ Agripa kɛ nyɛ nihi tsuo nɛ waa kɛ nyɛ ngɛ hiɛ ɔ, nyumu nɛ ɔ nɛ nyɛ ngɛ lɛ hyɛe nɛ ɔ, lɛ ji nɔ nɛ Yudabi ɔmɛ tsuo ba kpa mi pɛɛ ngɛ Yerusalem kɛ hiɛ ɔ kɛ ngmlaa kaa e sɛ nɛ e hi wami mi hu ɔ nɛ.+ 25 Se imi lɛɛ i na kaa e pee we nɔ́ ko nɛ e sa gbenɔ.+ Lɔ ɔ he ɔ, benɛ nyumu nɛ ɔ ngɔ e sane ɔ kɛ ha Matsɛ Ngua a, i pee ye juɛmi kaa ma wo lɛ blɔ kɛ ho. 26 Se i li nɔ́ tutuutu nɛ ma ngma ngɛ e he kɛ ya ha ye Nyɔmtsɛ ɔ. Enɛ ɔ he ɔ, i ngɔ lɛ kɛ ba nyɛ tsuo nyɛ hɛ mi, titli ɔ, mo Matsɛ Agripa o hɛ mi, konɛ ke o bi lɛ e nya mi ta a, ma na nɔ́ ko nɛ ma ngma. 27 Ejakaa e peeɔ mi kaa sisi numi be he kaa ma wo nɔ ko nɛ a wo lɛ tsu ɔ blɔ nɛ i be munyuhi nɛ a po kɛ fɔ e nɔ ɔ tsɔɔe.”

26 Agripa+ de Paulo ke: “A ngmɛ mo blɔ nɛ́ o tu munyu kɛ je o nya.” Kɛkɛ nɛ Paulo kpa e nine mi nɛ e bɔni e he fami ke:

2 “Matsɛ Agripa, ye bua jɔ kaa o hɛ mi lɛ i ma ye he fami ngɛ mwɔnɛ ligbi nɛ ɔ ngɛ níhi tsuo nɛ Yudabi ɔmɛ ngɛ ye nya poe ngɛ a he ɔ he,+ 3 titli ɔ, akɛnɛ o le Yudabi ɔmɛ a kusumi ɔmɛ kɛ níhi nɛ a jeɔ he atsinyɛ ɔ tsuo saminya a he je. Enɛ ɔ he ɔ, i kpa mo pɛɛ nɛ o to o tsui si nɛ o bu mi tue.

4 “Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Yudabi ɔmɛ tsuo nɛ a le mi be ko nɛ be ɔ le bɔ nɛ i ba ye je mi ha ngɛ ye we bi ɔmɛ a kpɛti,* kɛ ngɛ Yerusalem, kɛ je ye nihe mi tɔɔ.+ 5 Nimli nɛ ɔmɛ le mi kɛ. Nɛ ke a maa ye odase ɔ, a ma de mo ke, i hi si kaa Farisi bi ɔmɛ a jami mi no,+ nɛ kaa bɔ nɛ o le ɔ, Farisi bi ɔmɛ a jami kuu ɔ peeɔ kpɛii ngɛ Mawu jami mi pe Yudabi kpa amɛ.+ 6 Se amlɔ nɛ ɔ, ngɛ si nɛ wa nɛmɛ ɔmɛ a Mawu ɔ wo ɔ he hɛ kɛ nɔ fɔmi ɔ he je ɔ,+ i daa si nɛ a ngɛ mi kojoe; 7 si womi nɛ ɔ nɔuu lɛ wa wɛtso 12 ɔmɛ ngɛ blɔ hyɛe kaa e maa ba mi, nɛ a ja Mawu wawɛɛ nyɔ kɛ pia ngɛ blɔ klɔuu nɔ ɔ nɛ. Se Matsɛ, hɛ kɛ nɔ fɔmi nɛ ɔ he je lɛ Yudabi ɔmɛ ngɛ ye nya poe ngɛ ɔ nɛ.+

8 “Mɛni he je nɛ nyɛ kpɛti ni komɛ he we yi* kaa Mawu tleɔ ni gbogboehi si ɔ? 9 Imi hu i ná nɔ mi mami kaa e sa nɛ ma pee níhi fuu kɛ te si kɛ wo Yesu, Nazaretno ɔ biɛ ɔ. 10 Jã pɛpɛɛpɛ lɛ i pee ngɛ Yerusalem, nɛ i wo ni klɔuklɔu ɔmɛ a ti nihi fuu tsu,+ ejakaa i ná he wami ɔ kɛ je osɔfo nikɔtɔma amɛ a ngɔ;+ nɛ benɛ a maa gbe mɛ ɔ, i fĩ se. 11 Nɛ i pɔɔ a tue gblami ngɛ kpe he ɔmɛ tsuo, nɛ i bɔ mɔde kaa ma nyɛ a nɔ nɛ a ngmɛɛ a hemi kɛ yemi ɔ he; nɛ akɛnɛ ye mi mi fu mɛ wawɛɛ he je ɔ, i ya ma se mahi po a mi nɛ i ya wa mɛ yi mi ngɛ lejɛ ɔmɛ hulɔ.

12 “Benɛ i ngɛ nɔ́ nɛ ɔ pee ɔ, i pue nɔ kɛ yaa Damasko ngɛ osɔfo nikɔtɔma amɛ a he wami kɛ a tsɔmi nya, 13 se Matsɛ, benɛ wa ngɛ blɔ ɔ nɔ kɛ yaa a, piani katakata a, la ko nɛ e nya wa pe pu la kpɛ kɛ je hiɔwe kɛ ba bɔle i kɛ nihi nɛ a piɛɛ ye he kɛ ngɛ blɔ ɔ hiae ɔ.+ 14 Nɛ benɛ wɔ tsuo wa nɔ si ngɛ zugba a, i nu gbi ko nɛ́ e de mi ngɛ Hebri gbi mi ke: ‘Saulo, Saulo, mɛni he je nɛ o ngɛ mi yi mi wae ɔ? Ke o ya nɔ nɛ o ngɛ lohwehi a tsɔ̃mi tso* ɔmɛ atia sie ɔ, o maa ye o he awi.’ 15 Se i bi ke: ‘Nyɔmtsɛ, mo mɛnɔ?’ Nɛ e de mi ke: ‘Imi ji Yesu, nɔ nɛ o ngɛ lɛ yi mi wae ɔ nɛ. 16 Se tee si kɛ da o nane nɔ. Enɛ ɔ he lɛ i je ye he kpo kɛ tsɔɔ mo ɔ nɛ, konɛ ma hla mo kaa níhi nɛ o na momo kɛ níhi nɛ ma ha nɛ o maa na ngɛ ye he ɔ tsuo a he sɔmɔlɔ kɛ odase yelɔ.+ 17 Nɛ ma kpɔ̃ mo ngɛ nimli nɛ ɔmɛ, kɛ je ma amɛ nɛ i ngɛ mo a ngɔ tsɔe ɔ a dɛ mi.+ 18 I ngɛ mo tsɔe nɛ o ya bli a hɛngmɛ,+ nɛ o kpale mɛ kɛ je diblii mi+ kɛ ba la he,+ nɛ́ o je mɛ kɛ je Satan he wami ɔ sisi+ kɛ ba Mawu ngɔ. Nɛ kɛ gu enɛ ɔ nɔ ɔ, Mawu maa jɔɔ mɛ nɛ e maa tsu a he,+ kaa bɔ nɛ e pee anɔkualetsɛmɛ kpahi ɔ.’

19 “Enɛ ɔ he ɔ, Matsɛ Agripa, i gbo we hiɔwe nina a tue, 20 mohu ɔ, i ngɔ sɛ gbi ɔ nɛ tsɔɔ kaa e sa nɛ nihi nɛ a tsake a tsui, nɛ a kpale kɛ ba Mawu ngɔ kɛ gu níhi nɛ tsɔɔ kaa a tsake a tsui nɛ a maa pee ɔ nɔ ɔ+ kɛ ya ha nihi nɛ a ngɛ Damasko ɔ+ kekle, nɛ lɔ ɔ se ɔ, nihi nɛ a ngɛ Yerusalem,+ kɛ nihi nɛ a ngɛ mahi tsuo nɛ a ngɛ Yudea, kɛ je ma amɛ a mi ɔ. 21 Enɛ ɔ he je lɛ Yudabi ɔmɛ nu mi ngɛ sɔlemi we ɔ nɛ a bɔ mɔde kaa a maa gbe mi ɔ nɛ.+ 22 Se ngɛ Mawu yemi kɛ buami nya a, kɛ ba si mwɔnɛ ligbi nɛ ɔ, i ya nɔ nɛ i ngɛ nimli wawi kɛ nimli nguahi tsuo odase yee, nɛ i tu we munyu kpa ko kaa ja níhi nɛ gbali ɔmɛ kɛ Mose tsɔɔ kaa a maa ba a pɛ+— 23 kaa Kristo ɔ maa na amanehlu,+ nɛ lɛ nɛ e maa pee kekleekle nɔ nɛ a ma tle lɛ si kɛ je gbogboehi a kpɛti,+ nɛ e maa jaje la a kɛ ha nimli nɛ ɔmɛ kɛ je ma amɛ tsuo.”+

24 Jehanɛ ɔ, benɛ Paulo ngɛ ní nɛ ɔmɛ dee kɛ ngɛ e he fãe ɔ, Festo kɛ gbi nɛ nya wa de lɛ ke: “Paulo, o yi ngɛ puɛe! Womi kasemi sɔuu ha nɛ o yi ngɛ puɛe!” 25 Se Paulo de lɛ ke: “Wa Nɔmo Festo, pi nɛ ye yi ngɛ puɛe, mohu ɔ, i ngɛ anɔkuale munyu tue kɛ juɛmi nɛ e mi tsɔ. 26 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, matsɛ ɔ nɛ i ngɛ munyu tue faa kɛ ngɛ lɛ tsɔɔe ɔ le ní nɛ ɔmɛ tsuo kulaa; i ngɛ nɔ mi mami kaa ní nɛ ɔmɛ a kpɛti kake ngmelu po be nɛ e li, ejakaa a pee we ní nɛ ɔmɛ ekoeko ngɛ kɔkɔɔ mi.+ 27 Matsɛ Agripa, anɛ o heɔ Gbali ɔmɛ yeɔ lo? I le kaa o heɔ mɛ yeɔ.” 28 Se Agripa de Paulo ke: “Ngɛ be kpiti mi ɔ, o ma plɛ ye yi mi nɛ ma ba pee Kristofono.” 29 Kɛkɛ nɛ Paulo de ke: “Ngɛ be kpiti mi jio, ngɛ be gagaa mi jio, i ná nɛ Mawu ha nɛ́ pi mo pɛ kɛkɛ, se mohu nihi tsuo nɛ a ngɛ mi tue bue mwɔnɛ ɔ ba pee kaa imi, se tsu pɛ lɛ a ko wo mɛ.”

30 Kɛkɛ nɛ matsɛ ɔ te si, nɛ amlaalo ɔ kɛ Bernike kɛ nyumuhi nɛ a piɛɛ a he kɛ hii si ɔ hu te si. 31 Se benɛ a yaa a, a bɔni a sibi demi ke: “Nyumu nɛ ɔ pee we nɔ́ ko nɛ e sa gbenɔ aloo tsu womi.”+ 32 Kɛkɛ nɛ Agripa de Festo ke: “Kaa pi nɛ nyumu nɛ ɔ ngɔ e sane ɔ kɛ ha Kaisare ɔ, jinɛ a ko nyɛ ko ngmɛɛ e he.”+

27 Jehanɛ ɔ, benɛ a mwɔ a yi mi kpɔ kaa waa ngɔ mele kɛ ya Italia a,+ a ngɔ Paulo kɛ nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ a ti ni komɛ kɛ wo tabuli a nɔkɔtɔma ko nɛ a tsɛɔ lɛ ke Yulio nɛ e ngɛ Augusto tabo ɔ mi ɔ dɛ mi. 2 Nɛ mele ko nɛ e je Adramitio ɔ ma hiami kɛ ya mele si dami hehi nɛ a ngɛ wo nya mahi nɛ a ngɛ Asia kpokpa a nɔ ɔ a mi. Lɔ ɔ he ɔ, wa ya kuɔ nɛ e hia. Nɛ Aristarko+ nɛ e ji Makedoniano nɛ e je Tesalonika a piɛɛ wa he. 3 E nɔ jena a, wa ya su Sidon, nɛ Yulio je mi mi jɔmi kpo kɛ tsɔɔ Paulo, nɛ e ngmɛ lɛ blɔ kaa e ya e huɛmɛ ɔmɛ a ngɔ konɛ a ya hyɛ e nɔ.

4 Nɛ benɛ wa je lejɛ ɔ nɛ wa gu wo ɔ nɔ kɛ yaa a, wa ya gu he ko nɛ ma ha nɛ Kipro zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ nɛ po wa he piɛ kɛ je kɔɔhiɔ ɔ he, ejakaa wa ngɛ kɔɔhiɔ ɔ kpee. 5 Lɔ ɔ se ɔ, wa nyɛɛ wo gbajaa a hɛ mi kɛ be ngɛ Kilikia kɛ Pamfilia wo ɔ nya, kɛ ba melehi a si dami he nɛ e ngɛ Mira ngɛ Likia a. 6 Tabuli a nɔkɔtɔma a na mele ko ngɛ lejɛ ɔ nɛ e je Aleksandria nɛ e yaa Italia, nɛ e ha nɛ wa ya sɛ mi. 7 Nɛ benɛ wa nyɛɛ wo ɔ nɔ blɛuu be saii ɔ, wa gbo dengme kɛ ba su Kenido. Akɛnɛ kɔɔhiɔ ɔ ngmɛ́ wɔ blɔ nɛ waa ya wa hɛ mi he je ɔ, wa ya gu Kreta nɛ ngɛ Salmone ɔ kasa nya haa konɛ e po wa he piɛ kɛ je kɔɔhiɔ ɔ he. 8 Nɛ benɛ wa gbo dengme kɛ nyɛɛ wo ɔ nya a, wa ba su he ko nɛ a tsɛɔ ke Lɛ Si Dami He Kpakpahi, nɛ́ e kɛ Lasea ma a he kɛ we ɔ.

9 Be saii ba be, nɛ wo nɔ blɔ hiami ba pee oslaa, ejakaa Kpatami Ligbi ɔ+ nɔ hwɔ hami ɔ po be momo, enɛ ɔ he ɔ, Paulo wo mɛ ga, 10 nɛ e de mɛ ke: “Nyumuhi, i na kaa wa ma gbo dengme, nɛ níhi hu ma bɔ wɔ ngɛ blɔ hiami nɛ ɔ mi, pi mele ɔ mi níhi kɛ mele ɔ kɛkɛ, se mohu wa wami* hulɔ.” 11 Se tabuli a nɔkɔtɔma a bu mele kudɔlɔ ɔ kɛ meletsɛ ɔ tue mohu pe nɔ́ nɛ Paulo ngɛ dee ɔ. 12 Akɛnɛ melehi a si dami he ɔ hí nɛ a be nyɛe maa ye ahlabata be ɔ ngɛ lejɛ ɔ he je ɔ, a ti nihi fuu wo ga ke a hia kɛ je lejɛ ɔ nɛ a hyɛ kaa a ma nyɛ ma ya su Foinike lo konɛ a ye ahlabata be ɔ ngɛ lejɛ ɔ. Foinike ji melehi a si dami he nɛ ngɛ Kreta. Melehi a si dami he nɛ ɔ hɛ mi tsɔɔ puje he blɔ.

13 Benɛ woyi je kɔɔhiɔ ɔ bɔni fiami blɛuu ɔ, a susu kaa a yi mi tomi ɔ ba mi, nɛ a wo osɛkɛ ɔ nɔ, nɛ a hia kɛ nyɛɛ wo ɔ nɔ kɛ be ngɛ Kreta wo ɔ nya haa. 14 Se e kɛ we kulaa nɛ kɔɔhiɔ nɛ nya wa ko nɛ a tsɛɔ ke Yurokilo* ɔ hia kɛ ba kpee mele ɔ. 15 Benɛ kɔɔhiɔ ɔ sɛ mele ɔ mi wawɛɛ nɛ mele ɔ nyɛ we nɛ e ya e hɛ mi hu ɔ, wa ngmɛɛ mele ɔ he kɛ ha kɔɔhiɔ ɔ nɛ e kɛ wɔ ho. 16 Kɛkɛ nɛ waa kɛ fo ya gu he ko, nɛ zugba kpɔ nyafii ko nɛ nyu bɔle lɛ nɛ a tsɛɔ ke Kauda a po wa he piɛ kɛ je kɔɔhiɔ ɔ he, nɛ dengmedengme loko wa nyɛ nɛ wa nu ahima* a nɛ ngɛ mele ɔ supa je ɔ kɛ da si. 17 Nɛ benɛ a wo nɔ kɛ ba mele ɔ mi ɔ, a kɛ níhi fi mele ɔ, nɛ akɛnɛ a ngɛ gbeye yee kaa eko ɔ, e ma ya sa si ngɛ Sirti* zia kpɔ ɔ nɔ he je ɔ, a gbe abalaa a, nɛ kɔɔhiɔ ɔ kɛ wɔ ho. 18 Akɛnɛ kɔɔhiɔ nɛ nya wa a ngɛ wɔ fiae kɛ ngɛ yae kɛ ngɛ bae he je ɔ, e nɔ jena a, a bɔni níhi nɛ ngɛ mele ɔ mi ɔ jemi kɛ bɔni wo ɔ mi womi. 19 Nɛ ligbi etɛne ɔ nɔ ɔ, a ngɔ mɛ nitsɛmɛ a ninehi kɛ je mele ɔ he ní ɔmɛ ngɔ pue he.

20 Benɛ wa nɛ pu loo dodoehi ligbihi fuu, nɛ́ kɔɔhiɔ nɛ nya wa ngɛ wɔ kpee ɔ,* hɛ kɛ nɔ fɔmi tsuo nɛ wa ngɛ kaa a ma he wa yi wami ɔ bɔni tami. 21 Benɛ a yi ní be saii ɔ, Paulo te si kɛ da si ngɛ a kpɛti, nɛ e de ke: “Nyumuhi, jinɛ e sa kaa nyɛ ko bu ga nɛ i wo nyɛ ɔ tue, nɛ wa ko hiɛ mele ɔ kɛ ji Kreta kɛ bɛ, nɛ wa ko ba gbo we dengme nɛ ɔ, nɛ wa ní ɔmɛ hu a hɛ mi ko ba kpataa we kikɛ nɛ ɔ.+ 22 Se kɛ̃ ɔ, amlɔ nɛ ɔ, i ngɛ nyɛ he wami woe kaa nyɛ ná kã, ejakaa nyɛ ti nɔ kake ngmelu po* be laae, mele ɔ pɛ lɛ e ma puɛ. 23 Nyɔ nɛ ɔ mi ɔ, Mawu, nɔ nɛ e nɔ́ ji mi, nɛ́ i sɔmɔɔ lɛ ngɛ blɔ klɔuu nɔ ɔ bɔfo+ ko ba da si ngɛ ye kasa nya 24 nɛ e de mi ke: ‘Paulo, koo ye gbeye. E sa nɛ o ya da si ngɛ Kaisare hɛ mi,+ nɛ hyɛ! Mawu ngɔ nihi tsuo nɛ a piɛɛ o he ngɛ mele ɔ mi ɔ kɛ ke mo.’ 25 Lɔ ɔ he ɔ, nyumuhi, nyɛ ná kã, ejakaa i heɔ Mawu yeɔ kaa e maa ba mi kaa bɔ nɛ a de mi ɔ pɛpɛɛpɛ. 26 Se kɛ̃ ɔ, e sa nɛ wa ya sa si ngɛ zugba kpɔ ko nɛ nyu bɔle lɛ ɔ nɔ.”+

27 Jehanɛ ɔ, benɛ nyɔ nɛ ji 14 ɔ ba su nɛ wa ngɛ yae nɛ wa ngɛ bae ngɛ Adria Wo ɔ nɔ ɔ, nyɔ mi kpɛti ɔ, mele ɔ mi ní tsuli ɔmɛ bɔni susumi kaa a ngɛ zugba ko he sue. 28 A ngmɛɛ susumi kpa a he kɛ wo wo ɔ mi, nɛ a ná gugue 20,* enɛ ɔ he ɔ, a ya a hɛ mi bɔɔ, nɛ a kpale ngmɛɛ susumi kpa a he kɛ wo wo ɔ mi, nɛ a ná gugue 15.* 29 Nɛ akɛnɛ a ngɛ gbeye yee kaa eko ɔ, wa ma ya sa tɛsahi a nɔ he je ɔ, a fɔ osɛkɛ eywiɛ ngɛ mele ɔ supa je, nɛ a ná nɛ je na mla. 30 Se benɛ mele ɔ mi ní tsuli ɔmɛ bɔni mɔde bɔmi kaa a maa tu fo kɛ je mele ɔ mi, nɛ́ a ngɛ ahima* a si kplee kɛ fɔ wo ɔ nɔ, nɛ a bua pee kaa a yaa fɔ̃ osɛkɛ ɔmɛ ngɛ lɛ ɔ yi je ɔ, 31 Paulo de tabuli a nɔkɔtɔma a kɛ tabuli ɔmɛ ke: “Ke nyumu nɛ ɔmɛ hí mele ɔ mi ɔ, lɛɛ a be nyɛe ma he nyɛ yi wami.”+ 32 Kɛkɛ nɛ tabuli ɔmɛ poo ahima a he kpa amɛ nɛ a ha nɛ e nɔ si.

33 Jehanɛ ɔ, benɛ e piɛ bɔɔ nɛ je maa na a, Paulo wo mɛ tsuo he wami kaa a ye nɔ́ ko, nɛ e de mɛ ke: “Mwɔnɛ ɔ ji ligbi 14 sɔuu nɛ́ nyɛɛ kɛ tsui yemi ngɛ mlɛe, nɛ nyɛ yi nɔ́ ko nɔ́ ko. 34 Enɛ ɔ he ɔ, i ngɛ nyɛ he wami woe kaa nyɛɛ ye ní; lɔ ɔ lɛ ma ha nɛ nyɛ yi ma ná wami, ejakaa nyɛ ti nɔ ko nɔ ko yi bwɔmi kake ngmelu po hɛ mi be kpatae.” 35 Benɛ e de nɔ́ nɛ ɔ, e ngɔ abolo, nɛ e na Mawu si ngɛ mɛ tsuo a hɛ mi, nɛ e ku mi, nɛ e bɔni yemi. 36 Kɛkɛ nɛ mɛ tsuo a ná kã nɛ mɛ hu a bɔni ní yemi. 37 Wɔ nihi* nɛ wa ngɛ mele ɔ mi ɔ tsuo wa yibɔ ji 276. 38 Benɛ a ye ní ɔ nɛ a tɔ ɔ, a sake ngma a tsuo nɛ a to ngɛ mele ɔ mi ɔ kɛ pue wo ɔ mi konɛ mele ɔ nɛ pee huyɛhuyɛ.+

39 Benɛ je na a, a nyɛ we nɛ a yɔse zugba kpɔ ɔ,+ mohu ɔ, a na wo nya kɔkɔɔ mi he ko kɛ e nya zia, nɛ a to a yi mi kaa ke a ma nyɛ ɔ, a ma ha nɛ mele ɔ nɛ ya sa si ngɛ lejɛ ɔ. 40 Enɛ ɔ he ɔ, a po osɛkɛ ɔmɛ, nɛ a ha nɛ a nɔ wo ɔ mi, nɛ jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, a pɛne kudɔɔ ɔ he kpa amɛ; nɛ benɛ a wo abalaa a nɛ ngɛ mele ɔ yi je ɔ nɔ kɛ kpee kɔɔhiɔ ɔ, a plɛ mele ɔ yi kɛ tsɔɔ wo ɔ nya blɔ. 41 Benɛ a ya hɛ zia kpɔ ko ngɛ wo ɔ kpɛti ɔ, a ha nɛ mele ɔ ya sa si nɛ e yi je ɔ ya pu zu nɛ e nyɛ we nɛ e je, se oslɔke ɔ bɔni mele ɔ supa je ɔ ywiami wɔtsɔwɔtsɔ.+ 42 Kɛkɛ nɛ tabuli ɔmɛ to a yi mi kaa a maa gbe nihi nɛ a wo mɛ tsu ɔ konɛ nɔ ko nɔ ko nɛ e ko sle kɛ ho nɛ e ba tu fo kɛ je. 43 Se tabuli a nɔkɔtɔma a fia e pɛɛ si kaa e maa baa Paulo yi, nɛ e ngmɛ́ mɛ blɔ nɛ a tsu a yi mi tomi ɔ he ní. E fã nihi nɛ a le slemi ɔ kaa a tu ngɔ fɔ wo ɔ mi nɛ a sle kɛ ya kpo kekle, 44 nɛ́ ni nɛmɛ nɛ a piɛ ɔ, a ti ni komɛ nɛ́ a bu gbegbelihi a nɔ, nɛ́ ni komɛ hu nɛ́ a bu mele ɔ he ní ɔmɛ a nɔ kɛ nyɛɛ a se. Enɛ ɔ he ɔ, a ngɔ mɛ tsuo kɛ ba su kpo slɔkee.+

28 Benɛ wa ba su slɔkee ɔ, wa ná le kaa a tsɛɔ zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ ke Malta.+ 2 Nɛ nihi nɛ a tuɔ ma se gbi ɔ* je mi mi himi nɛ e se be kpo kɛ tsɔɔ wɔ. A slɛ la nɛ a he wɔ tsuo atuu, ejakaa hiɔmi ngɛ nɛe nɛ fĩɛ hu ngɛ yee. 3 Se benɛ Paulo bua lɛ́ tsɔwi nya nɛ e kɛ pue la a mi ɔ, la a ha nɛ sinɔ duɔtsɛ ko je kpo nɛ e mimla e nine. 4 Benɛ nihi nɛ a tuɔ ma se gbi ɔ a hɛngmɛ gba lohwe duɔtsɛ ɔ nɔ nɛ e ngɛ bɛlee* ngɛ e nine he ɔ, a bɔni a sibi demi ke: “Niinɛ, nɔmlɔ gbelɔ ji nyumu nɛ ɔ, nɛ e ngɛ mi kaa e je wo ɔ mi kɛ ba slɔkee mohu lɛɛ, se Dami Sane Yemi* ngmɛ́ lɛ blɔ kaa e ya nɔ nɛ e hi je mi.” 5 Se e huanya lohwe ɔ ngɔ fɔ la a mi nɛ lohwe ɔ yi lɛ awi. 6 Se a ngɛ blɔ hyɛe kaa e maa fuufuu aloo e ma tsɔ kɛ fia si tlukaa nɛ e ma gbo. Benɛ a mlɛ hluu nɛ nɔ́ ko pee we lɛ ɔ, a tsake a juɛmi nɛ a bɔni demi ke mawu ko ji lɛ.

7 Jehanɛ ɔ, nyumu ko ngɛ zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ nɔ nɛ a buɔ lɛ saminya. A tsɛɔ lɛ ke Publio, nɛ e ngɛ zugbahi ngɛ lejɛ ɔ ní ɔmɛ a mi. E nya wa he, nɛ e pee wɔ nibwɔ ligbi etɛ sɔuu. 8 Nɛ e ba mi kaa asla bu Publio tsɛ ɔ si nɛ e ngɛ muɔ hu nyaae, nɛ Paulo ya e ngɔ nɛ e ya sɔle, nɛ e ngɔ e ninehi kɛ pue e nɔ, nɛ e tsa lɛ.+ 9 Benɛ nɔ́ nɛ ɔ ya nɔ ɔ, nihi nɛ a ngɛ zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ nɔ nɛ a be he wami ɔ hu bɔni e ngɔ bami, konɛ e tsa mɛ.+ 10 A ke wɔ níhi fuu kɛ wo wa hɛ mi nyami, nɛ benɛ wa ngɛ mele mi sɛe kɛ je lejɛ ɔ, a ngɔ nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ e he maa hia wɔ ɔ kɛ ba wo mele ɔ mi.

11 Nyɔhiɔ etɛ se ɔ, wa sɛ mele ko nɛ a to e he so ke, “Zeu Binyumu Ɔmɛ” ɔ mi kɛ je lejɛ ɔ. Mele ɔ je Aleksandria, nɛ e ba ye ahlabata be ɔ ngɛ zugba kpɔ nɛ nyu bɔle lɛ ɔ nɔ. 12 Benɛ wa ba su Sirakusa melehi a si dami he ɔ, wa hi lejɛ ɔ ligbi etɛ; 13 benɛ wa je lejɛ ɔ, wa tsa nɔ nɛ wa ba su Regio. Ligbi kake se ɔ, woyi je kɔɔhiɔ ko te si, nɛ ngɛ ligbi enyɔne ɔ nɔ ɔ, wa ba su Puteoli. 14 Wa ba na nyɛmimɛ ngɛ hiɛ ɔ, nɛ a kpa wɔ pɛɛ kaa waa ye ligbi kpaago ngɛ a ngɔ, nɛ lɔ ɔ se ɔ, wa pue Roma blɔ. 15 Benɛ nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a ngɛ lejɛ ɔ nu wa he ɔ, a ba kpee wɔ ngɛ Apio Jua a nɔ kɛ Nibwɔhi A To He Etɛ ɔ tɔɔ. Benɛ Paulo hɛngmɛ gba a nɔ ɔ, e na Mawu si, nɛ e ná kã.+ 16 Nyagbenyagbe ɔ, benɛ wa sɛ Roma ma a mi ɔ, a ngmɛ Paulo blɔ kaa lɛ pɛ e hi si, konɛ tabulɔ nɛ e bu e he.

17 Se ligbi etɛ se ɔ, e tsɛ Yudabi ɔmɛ a kpɛti nyumuhi nɛ a hɛɛ blɔ nya a kpe. Benɛ a ba bua a he nya a, e de mɛ ke: “Nyumuhi, nyɛmimɛ, e ngɛ mi kaa i pee we nɔ́ yayami ko kɛ si we ni ɔmɛ aloo wa nɛmɛ ɔmɛ a kusumi ɔmɛ mohu lɛɛ,+ se a ngɔ mi kɛ wo Romabi ɔmɛ a dɛ mi kɛ je Yerusalem kaa nɔ ko nɛ a wo lɛ tsu.+ 18 Nɛ benɛ a bi ye nya mi ɔ,+ jinɛ a suɔ kaa a maa ngmɛɛ ye he, ejakaa a nɛ nɔ́ ko nɛ a maa da nɔ kɛ gbe mi.+ 19 Se benɛ Yudabi ɔmɛ kplɛɛ we ɔ, nɔ́ kpa ko be nɛ ma pee hu kaa ja i ngɔ ye sane ɔ kɛ ha Kaisare,+ se pi kaa i ngɛ nɔ́ ko nɛ ma de kɛ po ye ma a nya. 20 Enɛ ɔ he je nɛ i bi kaa ma na nyɛ konɛ i kɛ nyɛ nɛ tu munyu ɔ nɛ, ejakaa Israel hɛ kɛ nɔ fɔmi ɔ he je lɛ a wo mi kɔsɔkɔsɔ nɛ ɔ nɛ.”+ 21 A de lɛ ke: “Wa nine sui sɛ womihi a nɔ kɛ ji Yudea ngɛ o he, nɛ nyɛmimɛ ɔmɛ nɛ a je lejɛ ɔ kɛ ba a hu a ti nɔ ko nɔ ko ba bɔɛ wɔ o he sane ko aloo o he munyu yaya ko. 22 Se wa susu kaa e hi kaa wa maa bu mo tue konɛ waa le o susumi, ejakaa ngɛ anɔkuale mi ɔ, wa le kaa jami kuu nɛ ɔ lɛɛ,+ a tuɔ munyu kɛ siɔ lɛ ngɛ he fɛɛ he.”+

23 Enɛ ɔ he ɔ, a to ligbi nɛ a kɛ lɛ maa kpe, nɛ a he hiɛ babauu po pe kekle ɔ kɛ ba e ngɔ ngɛ he nɛ e ngɛ ɔ. Nɛ kɛ je mɔtu kɛ ya si gbɔkuɛ ɔ, e tsɔɔ mɛ sane ɔ nya, nɛ e je Mose Mlaa a+ kɛ Gbali ɔmɛ+ a munyu ɔmɛ a mi kɛ ye Mawu Matsɛ Yemi ɔ he odase kɛ pi si konɛ e plɛ a yi mi ngɛ Yesu he.+ 24 A ti ni komɛ bɔni nɔ́ nɛ e ngɛ dee ɔ he pɛtɛmi; ni komɛ hu he we yi. 25 Enɛ ɔ he ɔ, akɛnɛ a juɛmi pee we kake he je ɔ, a bɔni jemi, nɛ Paulo tu munyu kake nɛ ɔ ke:

“E da blɔ kaa mumi klɔuklɔu ɔ gu gbalɔ Yesaya nɔ kɛ tu munyu kɛ tsɔɔ nyɛ nɛmɛ ɔmɛ, 26 nɛ e de ke: ‘Yaa nimli nɛ ɔmɛ a ngɔ nɛ o ya de ke: “Numi lɛɛ nyɛ maa nu, se nyɛ be sisi nue kɔkɔɔkɔ, nɛ nyɛ maa hyɛ, se nyɛ be nae kɔkɔɔkɔ.+ 27 Ejakaa nimli nɛ ɔmɛ kplii a tsui, a nu kɛ a tue, se a pee we he nɔ́ ko, nɛ a ma a hɛngmɛ bɔ nɛ pee nɛ a ko hyɛ kɛ a hɛngmɛ nɛ́ a ko nu kɛ a tue nɛ́ a tsui hu nɛ ko nu sisi, konɛ a ko ba kpale a se nɛ ma tsa mɛ.”’+ 28 Enɛ ɔ he ɔ, nyɛ ná nɛ nyɛɛ le kaa a tsɔ konɛ a ngɔ yi wami hemi nɛ ɔ nɛ e je Mawu ngɔ ɔ kɛ ya ha je ma amɛ;+ nɛ bɔ fɛɛ bɔ nɛ e ji ɔ, mɛɛ lɛɛ a maa bu tue.”+ 29* ——

30 Enɛ ɔ he ɔ, e hi lejɛ ɔ jeha enyɔ sɔuu ngɛ we ko nɛ lɛ nitsɛ e hai ɔ mi,+ nɛ e kɛ bua jɔmi heɔ nihi tsuo nɛ a baa e ngɔ ɔ, 31 nɛ e fiɛɛɔ Mawu Matsɛ Yemi ɔ kɛ tsɔɔ mɛ, nɛ e tuɔ munyu faa*+ nitsɛnitsɛ kɛ tsɔɔ mɛ Nyɔmtsɛ Yesu Kristo he ní, nɛ nɔ́ ko nɔ́ ko tsi we lɛ blɔ.

Aloo “zugba a nyagbe he ɔmɛ.”

Aloo “nimli asafo ɔ.”

Aloo “e mi gba ngɛ kpɛti.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “yae nɛ e ngɛ bae.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Nɛ tsɔɔ kaa, a buɔ lɛ kaa bɔ nɛ a buɔ bɔfo 11 ɔmɛ ɔ.

Aloo “lilɛ.”

Aloo “e ma a mi gbi.”

Aloo “wai ehe.”

Maa pee mɔtu ngmlɛ 9.

Aloo “gbami okadihi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “gbami okadihi.”

Aloo “yi mi tomi nya.”

Baiblo komɛ de ke “gbenɔ kpa amɛ a mi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ye he lo maa.”

Aloo “ye klaa.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “Hades.” Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “e se tso mi bimɛ ɔmɛ.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “Hades.” Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Aloo “sa we.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “klaahi.”

Aloo “a kɛ a sibi dla a níhi.”

Aloo “klaa fɛɛ klaa.”

Aloo “gbami okadihi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Maa pee piani ngmlɛ 3.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “a je Yehowa hɛ mi.” Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “klaa fɛɛ klaa.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ngmɛdu.” Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “kɔ nya yi mi tɛ.”

Aloo “kɛ kã.”

Nɛ tsɔɔ kaa a tsɔse we mɛ ngɛ rabi ɔmɛ a sukuu ɔmɛ ekoeko mi; lɔ ɔ tsɔɔ we kaa a li ní kanemi loo ní ngmami.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “kɛ e Kristo ɔ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “gbami okadihi.”

Aloo “a kɛ hɛdɔ sɔle ta a.”

Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “gbami okadihi.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “tlooe.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “e po mɛ kaa ha.”

Aloo “fiaa mɛ kpa wawɛɛ.”

Aloo “dɛ blɔ.”

Aloo “nyumuhi kpaago nɛ́ nihi tuɔ a he munyu kpakpa.”

Aloo “gbami okadihi.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ngmɛdu.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ngmɛdu.”

Aloo “a maa pee mɛ nisɛ níhi.”

Baiblo komɛ de ke “Isak hu pee jã nɔuu ha.”

Aloo “blematsɛmɛ.”

Aloo “ngma.”

Aloo “klaa amɛ.”

Aloo “a lɛ lɛ.”

Aloo “a je lɛ kpo ɔ.”

Aloo “e pee e juɛmi.”

Aloo “hyɛ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “gbami okadihi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “e po mɛ kaa ha.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “hwɔ mahe.”

Baiblo komɛ de ke “Samaria ma ko mi.”

Aloo “libɔɔhi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “nɔ ko nɛ a ta lɛ loo a puɛ lɛ.” Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Hyɛ Nít 8:27 sisi ningma a.

Hyɛ Nít 8:27 sisi ningma a.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A3.

Hyɛ Nít 8:27 sisi ningma a.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Nít 8:27 sisi ningma a.

Aloo “e fi nɔ fɛɛ nɔ.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “e ba fi.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “fĩ.”

Aloo “kɛtɛ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “kplɔ.”

Hela biɛ Dorka kɛ Aram biɛ Tabita a tsuo a sisi ji, “Odabɔ.”

Aloo “tadehi nɛ a woɔ ngɛ tade nɔ.”

Aloo “kohort,” Roma tabo ko kɛ e mi tabuli 600.

Aloo “sentirion,” tabuli 100 a nyatsɛ.

Maa pee piani ngmlɛ 3.

Maa pee piani ngmlɛ 12.

Aloo “lohwehi nɛ a sãã si loo a hii waae.”

Maa pee piani ngmlɛ 3.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “nihi na lɛ.”

Aloo “anɔkualetsɛmɛ.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ngɛ lilɛ slɔɔtohi.”

Aloo “kɛ lɛ bɔni nya sami.”

Aloo “lohwehi nɛ a sãã si loo a hii waae.”

Aloo “tsi Mawu blɔ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “nɛ́ a kɛ sɔmɔ mɛ.”

Aloo “e ma je lɛ kpo konɛ e kojo lɛ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “Fi o mlɛ mi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “e kɛ Tiro kɛ Sidonbi ɔmɛ ná pɛ.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “matsɛ ɔ se tsu ɔ mi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “sɔmɔe konɛ nihi nɛ a ná he se.”

Aloo “yemi kɛ bualɔ.”

Roma amlaalo kɛ ha ma ko. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Lɛ nɔuu nɛ a tsɛɔ lɛ ke Bar Yesu ngɛ kuku 6 mi ɔ nɛ.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “Ishai.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “ngmɛdu ɔ.”

Aloo “kaimi yɔkɔ.”

Aloo “nɛ nyɛɛ kɛ nyɛ hɛ ma nyɛ maa fɔ nɔ.”

Aloo “pee Mawu suɔmi nya ní.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “hwɔ mahe.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “klaahi.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “gbami okadihi.”

Aloo “kaseli ɔmɛ a klaa.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “nya sami.”

Aloo “a sã nya ngɛ he.”

Aloo “gbami okadihi.”

Aloo “we.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “ye susumi.”

Hela munyungu ɔ ji, porneiʹa. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Aloo “lohwehi nɛ a gbe nɛ a ha we nɛ a muɔ nɛ be kɛ pue si.”

Aloo “nyɛ klaahi.”

Aloo “klaa.”

Aloo “lohwehi nɛ a gbe nɛ a ha we nɛ a muɔ nɛ be kɛ pue si.”

Hela munyungu ɔ ji, porneiʹa. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Aloo “Níhi nɛ ya nɔ saminya ha nyɛ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A3.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Baiblo komɛ de ke “Bɔ fɛɛ bɔ nɛ e ji ɔ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “a gu Misia kɛ be.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “E gu gbami nɛ e gbaa a.”

Aloo “nɔ́ nɛ ɔ ba ti Paulo.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “a yi wa sane.”

Aloo “nɛ́ a ha nɛ basabasa peemi te si ngɛ zugba a nɔ tsuo.”

Aloo “se dami nɔ́.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “e mumi wo la.”

Aloo “a ba slaa.”

Aloo “nyɛ suɔ mawu jami.”

Aloo “sɔmɔɔ ɔ.”

Aloo “e kɛ mɛ ya susuɔ níhi a he.”

Nɛ ji, kpe he ɔ.

Roma amlaalo kɛ ha ma ko. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

E ma nyɛ maa pee kaa Yerusalem.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “ni komɛ ya nɔ nɛ a tue mi ti nɛ a he we yi.”

Ngɛ Blɛfo gbi mi ɔ, Aprons.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Roma amlaalohi kɛ ha ma ko. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Aloo “e klaa ngɛ e mi.”

Aloo “níhi nɛ maa hi ha nyɛ.”

Aloo “ngɛ mumi ɔ nɔ nyɛmi nya a.”

Aloo “klaa a.”

Aloo “nɔ́ ko nɛ e he jua wa ngɛ ye hɛ mi.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “nɛ a nɔ Paulo kuɛ nɔ.”

E ma nyɛ maa pee kaa e tsitsa he, aloo e hɛ nya, aloo e he kpa ko.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “a li nyumu.”

Aloo “ma tsɔ ye tsui kpa a.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A5.

Aloo “lohwehi nɛ a gbe nɛ a ha we nɛ a muɔ nɛ e be kɛ pue si.”

Hela munyungu ɔ ji, porneiʹa. Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Aloo “a yi Romano ko sane ɔ.”

Aloo “a fiɛɛɔ ní nɛ ɔmɛ tsuo ngɛ ma hɛ mi.”

Maa pee gbɔkuɛ ngmlɛ 9.

Aloo “pratorio mɔ ɔ mi.”

Aloo “kɛ mlaa lelɔ ko.”

Aloo “sanetsɛ.” Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “gbenɔ hiɔ nɛ sãã nɔ.”

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A3.

Aloo “konɛ ma ná he nile nɛ piami ko be he.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “kpakpa kɛ́ si lɛ.”

Roma nɔ yelɔ ɔ sablai.

Aloo “ye ma a mi.”

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “kojoɔ.”

Aloo “lohwehi a kpakami tso.” Tso kɛ e nya piɔpiɔɔpiɔ nɛ a kɛ tsɔ̃ɔ lohwehi.

Aloo “klaahi.”

Nɛ ji, yiti je ngɛ puje he blɔ kɔɔhiɔ.

Lɛ nyafii ko nɛ a tsaa kɛ woɔ mele he konɛ a kɛ he nihi a yi wami ke mele ɔ ngɛ mue.

Hyɛ Munyu Komɛ A Sisi Tsɔɔmi.

Ngɛ Hela gbi mi ɔ, “kɔɔhiɔ nɛ e ngɛ wɔ kpee ɔ hu pi kɔɔhiɔ bi ɔ.”

Aloo “klaa kake ngmelu po.”

Maa pee mita 36 (nanewɛɛ 120). Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu B14.

Maa pee mita 27 (nanewɛɛ 90). Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu B14.

Lɛ nyafii ko nɛ a tsaa kɛ woɔ mele he konɛ a kɛ he nihi a yi wami ke mele ɔ ngɛ mue.

Aloo “klaahi.”

Aloo “ma a mi bi ɔmɛ.”

Aloo “nɛ e kplaa si.”

Hela munyungu ɔ ji, Di′ke. E ma nyɛ maa pee kaa e kɔɔ lue yemi mawu ko he, aloo eko ɔ, dami sane yemi he munyu kɛkɛ lɛ a ngɛ tue.

Hyɛ Mi Tsɔɔmi Munyu A3.

Aloo “kɛ kã.”

    Dangme Womihi Tsuo (2000-2026)
    Moo Je Mi
    Moo Sɛ Mi
    • Dangme
    • Kɛ Mane
    • Bɔ Nɛ O Suɔ Lɛ Ha
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • E He Mlaahi
    • Laami Sanehi A He Mlaahi
    • Laami Sanehi A He Blɔ Nya Tomi
    • JW.ORG
    • Moo Sɛ Mi
    Kɛ Mane